Ińaṅ Jo̠s do̠ Ce̠t́ ?     

Gabriel Hãsdaḱ

image_pdfPDFimage_printPrint

Bochor ạcuroḱkan são sãote arhõ̠ he̠ć seṭerena Santal jạtkoaḱ heṛan dinisạ mãhã 30 Jun. Noa din do̠e disạ ocoet́ bon kana Santal, Ạdibạsiko cetanre hoelen sanam lekan santhao, sibạṛ, bhinạ bhini, be̠bạsut, ar disom, korṭ kacahạrikore deko, Iṅrạjkoaḱ chinạpuri beohar, oka karonte do̠ janamlen Santal hul 30 Jun, 1855 Khr. Noa hulre ạḱyurkoko tahẽkana Sidhu, Kạnhu, Cãnd, Bhaero bhạyạdiko. Bud ạkil udgạu suhũḱ ar goṛo gopoṛoko ńamleda pargana, desmạńjhi, mạpạńjhiko ar ona elakakoren bạ̃ṛtikae Santal ar eṭaḱ eṭaḱ Ạdibạsiko kho̠n. Ado̠ noa Santal hul reaḱ motlob ar jo̠sté do̠ ce̠t́ tahẽkana? Lạilek do̠ dho̠rage tahẽkana- a) Sanam lekan sibạṛ, koclon ar bạḍạriạ deko koaḱ chinạpuri beohar bond. b) Siḱbạṛiạ deko jumidar, sudkhor mahajon, jotdar, ṭho̠kbaj, phạsiạra bepariko elaka khon laga ńirko. ar c) Iṅrạj ar onkoaḱ sason bebostha humcạḱ giḍiete akoaḱ raj sason ṭarhao. Un o̠kte̠ Santal Ạdibạsiko jeleka sibạṛ arko santhao ocoḱkan tahẽa, enḍekhan onkoaḱ buj lekate akoaḱ hul reaḱ motlob/jo̠s do̠ ṭhikge tahẽkana. Ghạṭti do̠ tahẽkana sanam se̠nte apnaraḱ daṛe jothat leka baṅ ajmao daṛeaḱ, lạṛhại calao ar ṭarhao reaḱ daṛe apnarre baṅ tahẽkan, apnaraḱ monsubạ se̠ motlob Iṅrạjko batao ocoko reaḱ targhar baṅ baḍae, noakoge ghạṭti se̠ obhab do.Tobe jạt hisạbte jaoge gorob reaḱ katha do̠ noage, bir banṭa leka jiwiko alae akada, apnar bako soprotlena. Khan arhõ kukli- Santal hul reaḱ jo̠s do̠ tinạḱgan arjao akana?  Hẽ, ro̠ṛ ruạṛ do̠ muskilgea !

Nit do̠ arhõ nia jugren juạnko ṭhen kukli- amaḱ jo̠s do̠ ce̠ť? Ińaḱ jo̠s do̠ ce̠t́ kana ? Ạdibạsi hisạbte  aboaḱ lahanti reaḱ dorson do̠ ce̠t́ ?  Noa maraṅ salmesal somajre ekal mesal milạu utạroḱ ? Se̠ sirjạn reaḱ nanahunạr muṭhạn ṭikạu do̠ho̠ete jạt bhinạ bhini hudis bạgi giḍikate jo̠ṭo̠ jạt, dho̠ro̠m, pạrsi, legcarren ho̠ṛko são nirạite girobasoḱ ? Rajạri reaḱ ilin/cap begor, man manot liạ apnar somaj reaḱ lahanti ar disom lahantire jo̠to̠koaḱ se̠pe̠le̠t́ ?Nindara Ạdibạsi sikhnạt juạnko disom, jạt ar apnar somaj, legcar, pạrsi, apnar man manot, kạmi ńam reaḱ ạt ar noa karonte apnar gharońj khon ạḍi jhạlre tahẽn hoyoḱkan emanko liạ gạhir hudisoḱko ce̠t́et́ kana. Hẽ, noako babot do̠ aboko hudistege lekkan tabona. O̠kte̠ parom calaḱkan buhire apnar buhạl paromoḱ do̠ ekal baṅ ṭhik kana. Noṅkaete do̠ khạṭige bại bạite mohor meṭaoḱ do̠bre bon paṛaoḱa; ar baṅ khan jaejugge eṭaḱkoren gulạm leka kaṭa latarre bon tahẽna, oka do̠ sirjạn reaḱ bemanot. Galmaraore jopoṛao menaḱ khạtirte arhõ̠ menkoḱa- mit́ bar Ạdibạsi ho̠ṛko apnar jo̠m ńũ reaḱ aotanko (নিরাপত্তা) tear daṛeakat́a ṭhikge. Menkhan, adomko do̠ ać aćtege somaj ar apto gusṭiko khon pharak akanko tahẽn kana. Onko do̠ somajre ce̠t́ kạmirege bako lagaoḱ kana ar noa lạgit́ ce̠t́ dạnd hõ bạnuḱtakoa. Arhõ mit́ bar cetan sikhnạt juạnko do̠ napae napaeko cintạ bhabnaea, mońj kạmikoko ti jaṅgawaḱa; menek oka do̠ ako bhitrire mot reaḱ bemil, apayurre bekusi, bintirić, dho̠ro̠m liạ re̠ṭe̠pe̠te̠ eman karonkote maraṅ ranajoṭ do̠ baṅ tear rakaṕ kana. Lạṭu ho̠ṛko bhitrire hõ̠ niạko karonge. Thoṛa sikhnạt koṛa kuṛiko aemage pharak disomre kạmi khạtirte menaḱkoa. Onḍe nanaparkan muskilaḱkote tenakan, adomko do̠ arhõ be̠sapha, belek jiṅgire se̠le̠t́ akan, okoe do̠ ruạ hasore jạbun akan menaḱkoa.Nõḱõe noṅka abo Ạdibạsi ho̠ṛ hopon koaḱ jingi hal do̠.

Khan, mucạt́re arhõ juạn koṛa kuṛiko ṭhen kukli- Santal hul reaḱ motlob/ jo̠s tahẽkana. Nahãḱ noa dhạrti ińaṅ cintạ bhabna jugre amaḱ jo̠s do̠ ce̠t́ ? Amaḱ ar somaj lahantie reaḱ dorson do̠ ce̠t́? Jo̠steť do̠ ńel ṭhik hoyoḱa, miť sãote ar baṅ khan eskar hõ̠ lahaḱtege hoyoḱa, hante nhote hoṇḍealen khan do̠ baṅ hoyoḱa.Tin din aboaḱ mon ontorre jothat jo̠stet́ baṅ gaḍaoḱa, bin-hiskạ jotokote kajakte babon lahaḱa undin abo somaj reaḱ as akan jo̠stet́ joaoḱ do̠ baṅ ńeloḱa.

image_pdfPDFimage_printPrint

Comments are closed.