KẠHŨ AR GHAṚWA

Mit́ṭen dare re̠ mit́ṭen cẽṛẽ tukạ tahẽkana. Ar uni cẽṛẽaḱ tukạ do̠ ạḍi ạulạu-jhạulạu ar bin saphage tahẽkana. Uniaḱ jinisko̠ do̠ hanḍe nanḍe taralbasal tahẽn kan tahẽna. Ar onḍege arhõ mit́ṭen eṭaḱ dare re̠ mit́ṭen cẽṛẽ tukạ tahẽkana. Uni cẽṛẽaḱ tukạ do̠ ạḍi sạitạute ar sapha-sạphi tahẽkana. Me̠nkhan unkin cẽṛẽ talare ạḍi mill do̠ baṅ tahẽkana. Ackage mit din do̠ hoedaḱ ehoṕena, onate Kạhũaḱ tukạ rạput kuṭrạentaea. Unre Kạhu do̠ ạḍi mũskilreye paṛaoena, cet́e cekaea me̠nte bae hudis ńamet tahẽ kana. Ar note kạhu do̠ daḱre lohot́ cabaena.

Unre Kạhũ do̠ uni Ghaṛwa cẽṛẽ aḱ kathae disạ kedea. Un okte Kạhũ do̠ eṭaḱ dare uḍau calaokate Ghaṛwa cẽṛẽ aḱ duạre thoṕ thoṕe lagaoena ar hohoe ehoṕena, Ghaṛwa misera duạr jhićmese iń do̠ bhitriteń boloḱa, bhitri kho̠n Ghaṛwa do̠e me̠nkeda kạhũ dada, kạhũ dada mit ghạṛi teṅgonme, ińren gidrạń paeraedea. No̠a katha ańjom kate kạhu do̠ mit́ ghạṛiće tạṅgi keda. Arhõ mit́ ghạṛi tayom Kạhũ do̠ duạre ṭhop ṭhop kateće menkeda, E misera duạr jhićme, Ghaṛwa do̠e roṛ ruạṛkeda Kạhũ dada mit́ ghạṛi teṅgonme gidṛa jhaṅgań horoḱae kana.  

Arhõ mit́ ghạṛi tayom kạhũ do̠ duạre ṭhelao keda, un okte Ghaṛwa d̠oe me̠nkeda, Kạhũ dada E Kạhũ dada ar mit́ ghạṛi tạṅgime ińren gidrạ cạndireń ṭikạḱkae kana, Kạhũ do̠ ar bae tạṅgi daṛeaḱ kan tahẽna ente uni do̠ reaṛ teye thartharaoḱ kan tahẽna. O̠nate uni Ghaṛwa cẽṛẽ do̠ duạr jhić lạgit́ ghane ghane nẽhõrae lagaoena. Kạhũ aḱ nẽhõrte Ghaṛwa cẽṛẽ do̠ duạr jhić kate bhitri seć hijuḱe metadea. Bhitri bolo tayom Ghaṛwa do̠ Kạhũ jo̠do̠ḱ lạgit́ gamchai emadea are metadea Kạhũ dada nonḍege duṛup hataṛoḱme ar hoṛmo re̠aḱ daḱ do̠ hawet́me iń do̠ń paera hećlenge. No̠a katha roṛ kate Ghaṛwa do̠ paera lạgit́e senena.

Kạhũ do̠ mit́ ghạṛi duṛuṕ tayom  dakae oṛaḱ kho̠n ạḍi mońj so̠ do̠e ńamet́ tahẽna ar ona so̠ do̠ tahẽkana khir daka re̠aḱ so̠. Un okte kạhu do̠ lob bae sambṛao daṛeaḱte bại bạite daka oṛaḱ sen kate thoṛa thoṛate ona jo̠to̠ khir dakae jom cabakeda. Ar note̠ Ghaṛwa do̠ paera kho̠n ruạṛ hećkateće ńel keda  Kạhũ do̠ daka oṛaḱ bo̠lo̠ kate jo̠to̠ khir dakae jo̠m cabaoakada. Unre Ghaṛwa do̠ ạḍi ãṭe bhabnayena are raṅgaoena. Ghaṛwa cẽṛẽ do̠ raṅgaote culhạ re̠aḱ kaṭ seṅgel kạhũaḱ phạ̃ḱṛạḱ rey capat keda. Ar soṅge soṅge Kạhũ aḱ phạ̃ḱṛạḱ do̠ loḱ ehoṕentaea. Khange kạhu do̠ chaṭpaṭao kate̠ye goćena.

No̠a golpo re̠aḱ cecetaḱ bisoi do̠ hoyoḱ kana eṭaḱ hoṛaḱ jahan jinisre̠ tis hõ alom laloca.




HUL JOHAR

E̠ Sido-Kạnhu,

E̠ Cand-Bhaero,

E̠ Phulo-Jhano,

Teheń apeaḱ gur mãhãre,

Teheń apeaḱ dinisạ mãhãre,

Hul Joharle ro̠ṛet́kana!

Jo̠to̠ge…

Lạṭu kạṭić,

Koṛakan kuṛikan,

Kạṭić gidrạkan,

Haṛamkan Buḍhikan,

Hul Joharle menet́kana!

Sanamge…

Metaḱme,

Santal ho̠po̠n,

Deko ho̠po̠n,

Ũrạ̃o Muṇḍa,

Ho̠ khaṛia,

Hul Joharle aṛaṅet́kana!

Me̠nkhan,

Jo̠kho̠nge apeaḱ,

Noa dinle hiṛińe̠t́kana,

Ape leka lạṛhạile pạcạḱkana!

E̠nhõ̠ Hul Johar ro̠ṛ do̠,

Ekalge bale hiṛińa.




SANTAL HUL

Santal hoṛ ho ạdibạsi,

Reṅgeć teteṅre tahẽnako ạdi kusi.

Montako hõ sapha soṛa,

Ro̠ṛ landaeako ạḍi rạskạ.

Birgajaṛ sapha kate,

Benao anako khet-baṛge.

Cas ako ho̠ṛo,guhum,jonḍra ar raheṛ,

Jo̠m ńu ako bochor parom.

Ona ńelte jumidar mahajon koaḱ,

Hećen takoa bạṛić sana.

Ehoṕ keda ko̠ ho̠ṛ hopon santhao,

Hamet́ joṅ anako khet baṛge.

Santal hoṛ kore heć paṛaoena,

Reṅgeć tetaṅ ar haron kosṭo.

Jumidar mahajon kho̠n,

Santal hoṛko sạdhin lạgit́.

1855 salre 30 ma Junre,

Sidạ,Kạnhukin ho̠ho̠ leda hul mãhã.

Onate E santal hoṛko,

Manot ma bon hõ hul mãhã.

Bhina-bhini hiṛiń kate

Ti-ti sapaṕ kate,

Teṅgun mabon ho santhao hoṛko upạrte,

Rukhiại mabon ho khet-baṛgeko.




IŃAḰ DO̠ CE̠T́ MO̠TLO̠B ?

Amem gujuḱ cahe Uni,

Ińaḱ do̠ ce̠t́ mo̠tlo̠btiń?

Pạpi lać reaḱ sawalkana,

Jãhãṭaḱgeń ạkhriń.

Baco̠ń ho̠ho̠amkan hạṇḍi ńu,

Amtegem hijuḱkan;

Pạurạ hạṇḍi cahe nạkli cahe ạsli,

Amtegem ńu gujuḱkan.

Ro̠ṅ-be̠ro̠ṅ pạurạ hạṇḍi,

Sal-mesal araḱ;

Thoṛaganem ńu lekhan,

Daṛe hõ̠co̠ haraḱ.

Ńamo̠ḱgea so̠ho̠r bajar,

Roaḍ aṛe do̠kankore;

Kiriń kateḱem ńukeda,

So̠ṛo̠k aṛe ḍaharkore.

Ńu kateḱem bhindạṛena,

Ićkedam pẽ̠nṭre;

Cakhnatam hõ̠ sare̠ćena,

Kạṭić macha ghẽ̠ṭre.




Korona Lạrhạire: Santal Daktor, Nurse ar Hoṛmo Joton ko hõ samaṅre

“Maraṅ mũhim muskil ar okte re̠ lạṛhại katet́ teṅgo keṭejoḱ lạgit́ sapṛao tahẽn ge budan koaḱ kạmi kana.” America ren President Franklin D. Rujvelt do̠e tahẽ kana goṭa dhartiren maraṅ ạyurko mo̠dren mit́ hoṛ. Uniak maraṅ muskil do̠ tahẽ kana pạ̃ihạ̃te benao akan chair re duṛuṕ kateye daṛan kan tahẽ kana. Uni do̠e tahẽ kana leṅgṛa ge. Aćaḱ daṛe ar kurumuṭu te America le̠kan disom do̠e calao banao le̠da. Ar o̠nka ge Bhuṭan ren President Lotay Tshering politician and daktor hõ kanae. Disom calao o̠kte re mit́ ghạṛi somoye ńam le̠khan ge haspatal reye calaḱa ar rugikoye jo̠to̠n ar mońj cikitsa emako lạgit́. Tinạḱ mon tahẽn khan nonkan kạmi re hoṛko lahaḱa ar sisirjạuić do̠ goṛo, dan, bhore emakoa.

Mit́ serma kho̠n bạṛti o̠kte goṭa dhạrti re korona le̠kan maraṅ rog/rua do̠ calao idiḱ kana. Baḍae abon je, Korona do̠ nãwã te̠ janam akan rog/ruạ kana, onate daktorko̠, nurseko̠ se̠ hoṛmo jo̠to̠n lekan kạmi re menaḱko̠ sanamko̠ ge ạḍi bo̠to̠r ar digdhạ re menaḱ koa. O̠nate de̠labon te̠heń do̠ bon baḍae lege onko hoṛ leka ge abo Baṅgladisom ar India ren daktorko hõ Korona le̠kan maraṅ mũhim re Santal ḍaktor, nurse se̠ hoṛmo jo̠to̠n kạmire jo̠po̠ṛao sanam koge ạḍi gạkhuṛ mon selet́ ko̠ kạmi kana. Ińaḱ kạmi ṭhạ̃i re ạḍi hopon mit́ haspatal menaḱa. O̠na reaḱ ńutum do̠ hoyoḱ kana Amnura Lutheran Mission Haspatal. Bangladesh Government Health Ministry kho̠n gel beḍ reaḱ haspatal kana. Korona o̠kte re ạḍi gạkhuṛ mon selet́ ḍaktor, nurse ar hoṛmo jo̠to̠n kạmi re selet́ menaḱko do̠ ko̠ kạmi kana. Ạḍi sor kho̠n do̠ń aṭkar akada je, tinạḱ haron kạmi kana. Apnar jiwi hoṛmo hạṭiń alae katet́ Ḍaktor, nurse ar hoṛmo jo̠to̠n kạmi re menaḱ koa sanamko̠ ge mon selet́ko kạmi kana. Bin bo̠to̠r ar digdhạte rugiko selet́ galmarao, jo̠to̠n, oxygen, selain, ranko jo̠m oco lekan maraṅ kạmi ko̠ kạmi kana.

O̠nka leka in hõ hoṛ hoponko̠ sontoret́ koa jemon, jạruṛ begor bahre te̠ babon calaḱ, bahre bon calaḱ re mask do̠ horoḱ jạruṛa ar do̠me do̠m se̠ ghane ghane tire sạbun se̠ hand sanitaizer o̠jo̠ḱ jạruṛa korona le̠kan maraṅ mũhim kho̠n sahaṛakae tahẽn lạgit́. 

Nonka halot din kore acka ge facebook ar whatsApp sećte jo̠po̠ṛao hoe lena Ḍaktor Monimala Murmu, Bharot disom reaḱ Pạchim Baṅgla kho̠n. Baḍae oco kedeạń cet́ le̠kate amaḱ goṛo Baṅgladisom ren santal rugiko sebako ńam daṛe keya? Ạ̣ḍi mońj hudis selet́e roṛ ruạṛ keda je, dinạm din setaḱ 7 baja kho̠n 9 baja hạbić whatsApp te̠ consultancy do̠ń em daṛeaḱa, bạṛti kaete gynecological, pregnancy selet́ eṭaḱ rugiko hõ.

O̠nka leka ar mit Bharot disom ren ḍactor Biplob Tudu hõ aćaḱ monsubạ do̠e so̠do̠r akada, je, cet́ lekan goṛo do̠ń em daṛekeya. Uni do̠ Medicine/ran rehet́ re gạkhuṛić kanae.  

Baṅgladisom reko kạmi kan Ḍaktor; Dr. Badhon Tudu, surgeon Naogaon reaḱ sarkari haspatal reye kạmi kana. No̠ako dinre ạḍi bhiṛ̣ re menaea rugiko jo̠to̠n kạmire. Ạḍi ñehõr tahẽn kan taea jemon santal hoṛ hoponko ạḍi aodhan bon tahẽn, mask horoḱ jạruṛa bahre seć calao len khan, hoṛko khon sạṅgiń re tahẽ katet́ gapalmarao jạruṛa, bạṛti kurumuṭue tabon pe oṛaḱ re tahẽn lạgit́.  

Dr. Enos Murmu Chittagoan re apnaraḱ chamber reye kạmi kana. No̠ako dinre Cittagaon re Korona rog do̠ ạḍi cetan seć mohnḍa akana. O̠nate ạḍi sontor selet́ rugikoye ńelet́ koa. Sanamko̠ ṭhen ñehõre do̠ho̠ akada jemon sisirjạuic’ ṭhen koejoṅ tebon disạye. Ar sisirjạuić ak goṛote nonkan muskil o̠kte rehõ rugiko seba ar goṛoe em daṛe ako.   

Chapainawabgonj jila reaḱ Nachol upozila health complex reye kạmi kana nurse Ronjoli Hembrom. Abo jo̠to̠ko bon baḍaea je, Nachol reaḱ ạḍi maraṅ Itihạs menaḱa. O̠nka ge Ronjoli Hembrom hõ seba kạmi sećte santal kuri hisạb te ạḍi gạkhuṛe kạmi kana. Ạḍi sor sompork menaḱ khạtirte jaoge santal hopon koaḱ boge judạ babo̠t gapalmarao hoyoḱa. Santal horko̠ jemon sarkari haspatal re mońj seba se̠ goṛoko̠ ńam daṛeaḱ lạgit́ ạḍi kurumuṭu teye kạmi kana.  

Amnura Lutheran Mission Haspatal reye kạmi kan nurse Ruth Hembrom hõ ạḍi gạkhuṛ sebika kanae. Ạḍi rạskạ reaḱ kho̠bo̠r do̠ hoyoḱ kana; apnarge bhạrti hoṛmo re menaea. Enrehõ rugiko jo̠to̠n lạgit́ ạḍi bhage kurumuṭu do̠e so̠do̠r akada. Apnaraḱ nonkan halot rehõ eṭaḱko jo̠to̠nko, seba se̠ goṛo emako lạgit́ eken apnar do̠ baṅ, bickom aćaḱ hoṛmo re menae gidrạ aḱ jiwiko alaekatet́ santal hoṛko selet́ eṭaḱ jạtrenko seba goṛo emako lạgit́e kạmi kana.

Tinạḱ muskil dinko̠ calaḱ kana Baṅgladisom reaḱ Uttorboṅgo re. Teheńaḱ roka kho̠bo̠r Rajshahi Medical college haspatal ICU re menaea Selina (35). Aćren kuṛi boehae menet́ kana nonkan cikitsa reaḱ khorca do̠ o̠hoń em daṛe lea. Ḍaktore metako kana chuṭi kalepe, korona rugi ante o̠raḱ le ruạroḱa. Ḍaktor ko̠ menet́ kana rugi aḱ mũ ar moca kho̠n oxygen raṛa lekhan ge rugi do̠e gujuḱa. O̠koe raṛaya ona oxygen? Selina ren koṛa ko metadia am ge am gogo aḱ mũ ar moca kho̠n oxygen raṛae tae me. Hiḍir hiḍir mẽt́ daḱ joro katet́e men keda, iń do̠ iń gogo aḱ oxygen o̠hoń raṛa daṛeaḱa. Mucạt́ re haspatal ren mukhiạko̠ Selina cikit́sa dạyiḱ ko̠ hatao keda. Pon din kho̠n nonkate Selina aḱ cikit́sa do̠ calaḱ kana. Uni do̠ nit́ hõ bańcao menaea. Selina leka aema reṅgeć, nacar ar nindhạnko ato gharońj ko̠ren rugiko haspatal teko hijuḱ kana ar o̠nko̠ mo̠dre aema ge Korona lekan maraṅ mũhim rog selet́. O̠ne o̠koeaḱ do̠ cikitsa hatao lạgit́ kạuḍi kho̠ro̠ć lekan daṛ̣e hõ bạnuḱ takoa. (Prothom Alo 21, June 2021)

Manotan ar dulaṛiạko nitoḱ do̠ ạḍi maraṅ mũhim o̠kte kana. Eken maraṅ so̠ho̠r bajar kore do̠ baṅ bickom Korona rog do̠ pasnao akana Ato o̠raḱ korehõ. Jo̠to̠ hoṛko̠ lạgit́ maraṅ sontor reaḱ katha kana. Sapṛao tahẽn jạruṛa noa rog kho̠n sahaṛakae tahẽn lạgit́. O̠nate de̠labon sanamko̠ mask bon horoga, hoṛmo sikhnạt bon manao ganao ma, ạuṛiaḱ o̠raḱ kho̠n bahre seć babon calaḱ ma.

Ińaḱ oloḱ reaḱ mucạt́ re arhoñ disạ ocoet́ bon kana abo santal ḍaktor, nurse, hoṛmo jo̠to̠nko lạgit́ din hilok reaḱ apnar dewa sewa re jemon bon disạko. Sisirjạuić arhõ jemon bạṛtiye goṛo are bhor akote disom ren santalko selet́ eṭaḱ jạtrenko bạrtiko seba daṛe ako. Ar hõ bon koejoṅa jemon sisirjạuić do̠ ạḍi usạrate no̠a rog dhạrti kho̠ne cabaete pạhil leka suluk nirại re jemon dhạrti jiṅgi bon khemao daṛeaḱ.




Jo̠m O̠kte Katha Roṛ Cedaḱ Jạṛuṛa.

 

Card uduḱ katet́ bo̠to̠r oco

Apat́: Amaḱ report card ạguime ńel legeń.

Gidrạ: Baba, inaḱ report card ma ińren mit́ gate pańcateye hatao akat́a.

Apat́:Cedaḱ? Am re̠n gate aḱ report do̠ ạḍi bạṛić hoy akantaya se̠ cet́? Amaḱ card uduḱ katet́ lelha hoṛaḱ ti kho̠n bancaoḱe meneda?

Gidrạ: Baṅ, uni do̠ ać gogo-babae bo̠to̠r ocokin lạgit́!

Gidrại ruạḱ kan

Mahasoe: Tahole̠ am  do̠m me̠n ocoeda, Rokon do̠ ạḍi kajaḱe ruạḱ kana ar te̠heń do̠ iskul bae heć daṛeaḱa?

No̠a aṛe kho̠n: hoy!

Mahasoe: Am do̠ okoeyem me̠neda?

No̠a aṛe kho̠n: Iń babań me̠neda.

Oka khạtir hado̠s

Chiṛiạkhana re̠ tạruṕ aḱ khańca samaṅre̠ teṅgo kate apat́tet́ do̠ aćren gidrại metade tahẽna, tạruṕ do̠ tinạḱ bo̠to̠ran ar dharkaṭ  janwar kana ko̠!

Gidrạ: (raḱ mẽt́ha kate): Henda ba, nui tạruṕ judi ame jo̠mlem khan …..

Apat́: (Dulạṛ aṛaṅte): Cet́ hoyoḱa enḍekhan?

Gidrạ: Iń do̠ oṛaḱ cekateń calaḱa! Ẽ……

Mul kạhini

Gidrạ ać babawaḱ dạbi re̠ duṛup kate bohoḱ uṕe racaḱ et́taya.

Apat́: Uṕ alom racaḱ tińa.

Gidrạ: Uṕ do̠ bạṅ racaḱ eda ba, ińaḱ chuińgam hatao ruạṛ reaḱ do̠ń kurumuṭuida.

Babawaḱ sirạ okte̠

 Apat́: Class seven re̠ rakaṕ kate cet́ le̠kam ạikaueda?

Gidrạ: Ạḍi bạṛić, baba.

Apat́: Cet́em me̠neda! Cedaḱ? Class seven rege ińaḱ jion re̠ ma pe̠ sermań khemao akat́. 

Daḱ cedaḱ jạruṛa

Gidrạ: Baba, ar mit́ gilạs daḱ emạńme se̠.

Apat́: Am do̠ nunaḱ daḱ cedaḱ lagaoam kana? Am nitońge10 gilạs daḱ iń emat́mea.

Gidrạ: Menkhan baba, atet́ re je̠ ̠se̠ngel ̠iń lagao akat́, Ona ma baṅ ạ̃ṛićjoḱ kan.

 Jo̠m okte̠ katha ror

 Jo̠m okte̠ re̠ apa-ho̠nkin galmaraoet́ tahẽna.

Gidrạ: Henda ba, Capṛa do̠ cet́leka ko̠ sebela?

Apat́: Jo̠m okte̠ ạuṛi katha bako roṛa, thir kate jo̠mme. Tayomteń ańjoma.

Jo̠m tayom-

Apat́: Hmm,Cet́em menet́ tahẽna?

Gidrạ: Me̠net́ tahẽSńạń, dạl uture̠ mit́ṭen capṛae ńur akana. Menkhan am do̠ jo̠to̠ dạl utu do̠m jo̠m caba keda.

Source: Prothom alo




ḌHIPCU CẼ̠ṚẼ̠

Simraḱ setaḱ kho̠n,

Ce̠t́ co̠ ḍhipcum raḱjo̠ṅkan?

Ńuiaḱ baṅ do̠ jo̠maḱ dho̠n,

Niạ lạgit́em ko̠ejo̠ṅkan.

Dayagem rag ḍipcu,

Mãyãgem ho̠mo̠ra;

Suć-sućem gọl ḍipcu,

Setago̠ḱem ko̠yo̠ḱ ho̠ra.

Uḍạuḱam ạpiram,

Poṇḍ rimil serma co̠ṭ;

Be̠ṅge̠t́aḱam ko̠yo̠ḱaḱam,

Hạriạṛ dare dhạrti o̠t.

Amaḱ raḱ ańjo̠mte ḍipcu,

Baco̠ jạpido̠ḱ mẽ̠t́;

Mohṇḍainạń ḍipcu,

Go̠ḱ kateḱ nahe̠l kuḍi mẽ̠ṛhẽ̠t́.




Eṅgat́ ar Kuṛi gidrạ

Aema aema din laha re̠aḱ katha. Mit́ṭen ato re̠ mit́ṭen maijiu ać mo̠to̠gei tahẽn kan tahẽna. Jo̠kho̠n uni do̠ ạḍi kạtịiće tahẽlena, un kho̠nge uniaḱ do̠ kuṛi gidrạ hatao re̠aḱ sokh tahẽ kantaea.Mit́din setaḱ simraḱ okte̠ darire̠ daḱ e̠m okte̠ raḱe̠t́ tahẽkanae, are hudisoḱ kan tahẽkana jodi ińre̠n hõ mit́ṭe̠n huḍiń kuṛi gidrại tahẽlen khan. Tahole uni soṅge̠ geń gate̠ daṛe koḱa.

Un okte̠ge mit́ṭen puri do̠ ać samaṅre hećkateće ńelńam ocuina. Puri do̠ uni metadea,am do̠m cikaoakana eṅgam? Amdo̠ cedaḱem raraḱ kana? Uni maejiue me̠nkeda. Ińre̠n jodi mit́ṭen kuri gidrại tahẽlen khan ạḍi mońj hoykoḱa. Amem me̠n daṛiaḱa kuṛi gidrạ o̠kare̠ń ńam daṛikeya? O̠kare̠ hõ kuṛi gidrạ bạṅ ńamet́koa. Puri do̠e me̠n go̠t́ket́a ona do̠ alom bhabnaḱa ińge sanamaḱ do̠ń be̠bosthaoama.

Unre̠ uni puri do̠ aćaḱ jạdute̠ mit́ṭen jaṅ re̠aḱ dare tearkate unieye emadia. Ar inạ tayom puri do̠ maejiue me̠tadea eṅgam no̠a do̠ sadharon jaṅ re̠aḱ dare do̠ baṇ kana. No̠a ko̠ do̠ khet́ baṛge kore̠ do̠ baṅ hoyoḱa No̠a do̠ aema dulạṛte̠ hara rakap hoyoḱa. No̠a do̠ mit́ṭen ṭopre̠ ro̠ho̠eme̠ ar ńelam jate̠ mońjte siń candoaḱ marsale ńam.No̠a katha ańjom kate maejiu do̠ uni puri ae̠ma johare̠ e̠madea.Inạ tayom uni maejiu ona dare do̠ ṭopre̠ ro̠ho̠e kate ona ṭop do̠ janla aṛirei dahoakada. Je̠mon mońjte̠ candoaḱ marsale ńam.Inạ thoṛa din tayomge mit́ṭen ạḍi mońj baha bahaiena. Ar ona ńelte̠ do̠ tiulip baha le̠ka tahẽkana.

Uni maejiu do̠ dare ạḍi ãṭe dulạṛet́ tahẽkana ar dinạm hiloḱ daḱe dulet́ tahẽkana.Mit́din uni do̠ fuṭạgọḱ kan bahare dulạṛatei coḱada ar soṅge soṅgege fuṭago̠ḱ kan baha do̠ jạdu le̠ka bahaiena. Ar un okte̠ o̠na baha talare mit́ṭen ạḍi mońj huḍiń kuṛi gidrại ńelńam kedea. Ar uni gidrạ do̠ ńeloḱte do̠ buḍhạ kạṭup somane tahẽkana. Ar unre̠ uni maejiu ạḍi ãṭe rạskạina ar biṛ biṛ kateć roroṛe ehobena nui do̠ ińre̠n gidrạ kanae.

Ińre̠n gidrạaḱ ńutum do̠ hoyoḱkana Thambelina. Ad̠o unre̠ uni maejiu uni gidrại  metadea ińge amren eṅgam kạnạń. Inạ tayom uni maejiu aćren gidrạ lạgit́ mit́ṭen akhreṭ re̠aḱ ṭaprate gatić lạgit́ mit́ṭen kạṭićge dolnai tearkeda ar uni maejiu do̠ acre̠n gidrạ lạgit́ nil roṅg re̠aḱ baha le̠ka aṭet́ ar gulạb baha le̠ka pichạuṛi tearadea. Dinạm hiloḱ uni kuṛi gidrạ do tiulip bahare̠ dećkate daḱte̠ pereć gamlare̠ ạcur baṛaḱ kan tahẽkana.Ar lạukạ calao lạgit́ pond sadomaḱ uṕte tear barea ṭheṅga tahẽkana.Niạ ńelte̠ ać eṅgat ạḍie rạskạḱ kana tahẽkana.

Mit́din ńindạ uni kuṛi gidrạ aćaḱ akhriṭ re̠aḱ tearaḱ aṭerei jạpit́et́ tahekana. Ar o̠na okte̠ge mit́ṭen maraṅ roṭe do̠ rạput́ janlate̠ bo̠lo̠kate̠ uni kuṛi gidrạ ńel ńamkate̠ me̠tadea, oh! Ạḍi mońj kuṛi gidrạ to̠ ińge nui kuṛi gidrạ ińren gidrạ re̠n bạhu do̠ń tearle̠ khan ạḍi mońjkin jurikoḱa. Cet́ le̠kae me̠nket́ onkagei kạmike̠da kuṛi gidrạaḱ dolna se̠le̠t́ kuṭuń kateće idikidia.  Ar pukhrire̠ idi kate̠ mit́ṭen sãluk baha re̠aḱ gitić kadea.Jạpit́ beret́kate Thambelina do̠ ać oka sakam talarei gitić akan o̠na ńelte̠ ạḍi ãṭe bo̠to̠re̠na ar raraḱe ehobena.

Thoṛaghạṛić tayom roṭe ar acre̠n gidrại ńelńamket́kina. Unkin do̠ Thambelinakin metadea je̠ ać soṅge roṭe  hopone bapla hoykoḱ. Thambelinae menke̠da iń do̠ am bạṅ bapla daṛiama. Bapla lạgit́ unkin do̠  bana hoṛte̠ unikin rạji ocukin ̠lagaoena. Ar hantere kuṛi gidrạre̠n eṅgat́et́ do̠ aćaḱ oṛaḱ re̠aḱ goṭanakha sendrai lagaoina.Me̠nkhan okare̠ hõ sendrate bai ńamledea. Ar o̠na  okte̠ pukhrire̠ thoṛa lạṭu lạṭu hako do̠ sakam latarre̠ko̠ ạcurbaṛae kan tahẽna. Unre̠ ko̠ do̠ Thamelinaaḱ raḱko̠ ańjomke̠da. Un okte̠ onko̠ do̠ daḱ cetare̠ hećkate gidrạko̠ ńel ńamkedea. Onko̠ do̠ uni kuṛi gidrạko̠ kulikedea am do̠m cekaoakana? Am do̠m raḱeda ce̠daḱ? Ar cekatem hećena nond ̣e do̠. Uni kuṛi gidrạ do̠  sanam kathai lạiat́koa. Kuṛi gidrạ ńelte unko̠ hako do̠ ạḍi ko̠ bhabnayena. Onko̠ ko̠ me̠nke̠da jãhãle̠kate nui kuṛi gidrạ bo̠n bancaoea. Eṅgat́et́ do̠ uni roṭe ar aćren gidrại ńelńamket́kina.

Unkin do̠ baplayate sakam cetanrekin sajoḱ kan tahẽkana. Onate̠ unkin do̠ latarre̠ calaokate̠ ona sakam re̠aḱ goḍakin ger gertekin oṛećke̠da.Ar sakam do̠ gonḍa kho̠n aladaente̠ aste aste kateć pukhri aṛite̠ calaoena. No̠te uni kuṛi gidrạre̠n eṅgat́et́ do̠ uni kuṛi gidrạ sendra sendrate̠ jo̠hko̠n pukhri seće hijuḱkan tahẽkana un okte̠ ona sakam seć uniaḱ mẽt́ calaoentaea ar  aćre̠n kuṛi gidrại ńelńamkedea. Soṅge soṅge hoho hohote sakam khoć kuṛi gidrại rakaṕ ạgukedea ar hạṛuṕkate raraḱe lagaoena.

Unre̠ uni kuṛi gidṛa do̠ sanamaḱ gho̠to̠na acre̠n eṅgat́et́e lạiadea. Eṅgatet́ do̠ ańjomkate̠ ạḍi ãṭe duḱe ńamke̠da. O̠nate̠ unkin do̠ ona ṭola khon e̠ṭaḱ mit́ṭen ṭolate̠ calao kateć o̠ṛaḱ tearkateć suk ar sạntite̠ tahẽnkin e̠hobena.




JHõ̠ṛẽ̠ AR BạJuN Re̠aḱ Katha

Sedae jugre, kathae, Jhõ̠ṛẽ Bạjun ńutumakin bar boehakin tahẽkana; Bạjun do̠e maraṅa, ar jhõ̠ṛe̠ do̠e huḍińić kana, ar unkinren eṅgat apat do̠ Bạjun bạhuade sermagekin go̠ćena. Khange ado bạjun do̠e sioḱa are kạmi baṛaetạkina.Tahe̠n tahe̠nte ado̠ mit́ din do̠ uni bạjun bạhu do̠ ruạ e̠ho̠ṕ-kedea; khange ado̠ dãṛã sõ̠ṛẽ̠ ruạ ruạtegeye kạhil idiyena.

Khange ado Bạjune menket́tạkina, E ya Jhõ̠ṛẽ̠, hilim ạḍiye ruạḱ kana, bae duṛuṕ daṛeaḱ kana, ar iń hõ sioḱ iń calaḱ kana. Teheń do̠ amge nãhãḱ daka hataṛtabonme; kạmi kho̠n he̠ćkate do̠ nãhãḱ ạḍi re̠ṅge̠ća, tinre̠ iń do̠ń dakaea? Onate am iń lại oṭoam kana, daka hataṛme, pe̠ pại nãhãḱ khadleme. Khange sạri onkaye batlao baṛa oṭoadete ać do̠ nahele so̠ḱket́te sioḱe calaoena. Ado khange sạri jhõ̠ṛẽ̠ do̠ se̠ṅge̠le̠ jolket́a, ar ṭukućre daḱe dulket́te culhạreye condaket́a;  bhagete sahane ṭhekaoet́teye jolaḱ kana; ado̠ daḱ basaṅenkhan do̠ ado̠ pạiye ńam baṛayet́a.

Ado̠ akoaḱ pạiye ńamket́a. Ado̠e me̠nket́a, Durre̠ aleaḱ pại ma mit́ goṭaṅge, ar se̠ye me̠n akawadińa, pe̠ pại nãhãḱ khadleme; mit́ṭaṅ eskar nãhãḱ iń khadlele khan do̠e ruhedińa.O̠ko̠e tora arhõ̠ barea pạiyiń ko̠e ạgukoa. Ado̠ khange onka onka hudis baṛakate atoren ho̠ṛ ṭhen khon barea pạiye koe ạguket́a; ado onako pe̠ne̠ pạiye khadlekat́a. Khange ado̠e jolaḱ kana are ghanṭayet́a.

Khange tikinket́a. Unre̠ aderket́kina. Ado khange oṛaḱ khon Jhõ̠ṛe̠ do̠e oḍoḱ go̠t́ena. Ado̠ dadat́tet́ do̠e kulikedea, Cele ya, Jhõ̠ṛẽ̠, dakaket́ tabonam? Ado̠ Jhõ̠ṛẽ̠ye me̠nket́a, Khadle akat́ań. Khange dadat́te̠t́e me̠nket́a, Acha, isinoḱa nãhãḱ. Am do̠ ma unkin ḍaṅgra busuṕ emakinme; ar hilim do̠e okayena? Ado̠e bạhu ṭhene calaoena; ado̠e kulibaṛayede kana: Cele, cet́ lekam ạikạuet́a? Okakore hasoyet́mea, laime; kạmi din ruạḱ do̠ ạḍi muskil iń ạikạuet́a; cekatebo kạmia? Iń hõ ạḍi muskil iń ạikạuet́a; nõ̠ḱõ̠e am hõ̠m ruạḱ kana, ar kạmi hoṛ bạnuḱkotabona- ma phạriạ ho̠doḱme. Ado bạhutte̠t́e me̠nket́a, Ma se̠, ti jaṅga pe̠ṭe̠r baṛakatińme, ạḍi laṅgań ạikạuet́ kana.

Khange ado̠ ti jaṅgakoe iskir baṛayede kana. Ado̠e me̠nket́a, Sunum ạguime, e̠ke̠naḱte do̠ ạḍim haso ocoyediń kana. Khage ado̠ uni Jhõ̠ṛẽ̠ do̠ daṅgra busuṕe emat́kinte oṛaḱte bo̠lo̠kate tiṅgiye tiṅgiaḱ kana se̠, cur mare tiṅgiaḱ kana. Ado̠ khange sunum ạgui lạgit́ dadat́te̠t́ do̠ oṛaḱteye bo̠lo̠ got́ena; ado̠e metae kana, Cele ya, isinket́am? Ado̠ uni do̠ cet́ hõ̠ bae ro̠ṛet́a. Khange uni do̠e me̠nket́a, De̠ se̠ń ghanṭa aṭkartama. Ado̠ khange sạri kạ̃ṛchu saṕkateye ghanṭaket́te̠ haḍ haḍe ạikạuket́a. Ado̠e metae kana, cet́ ya haḍ baḍaoḱ kana?

Ado̠ ko̠ce̠kateye ńelket́ do̠, pe̠a pạiye khadle akat́. Khange ado̠e ruhet́ baṛayede kana, Cedaḱ noa pại do̠m khadle akat́a? Am do̠ ạḍi bạṛić lelha hoṛ kanam, mit́ hõ̠ bud do̠ bạnuḱtama. Ado̠ Jhõ̠ṛẽ̠ye menket́a, Amge co̠ṅ, dada, pe̠ pại khadleyem metadiń; onate̠ iń do̠ pe̠ pạigeń khadle akat́a, bạṛti tho̠ bańkhadle akat́a. Khange ado̠ dhur mare ruhet́ baṛakedea, ado̠e metae kana, Caole do̠ bam khadlea? Pại do̠ cedaḱem khadle akat́a? Ado̠e me̠n ruạṛket́a , amge co̠ṅ dada , pe̠ pại khadleyem metadiń, caole khadle tho̠ bam metadińa ; nnate iń do̠ pạigeń khadleket́a. Ado̠ khange pại do̠ kin oarkat́a, ado̠ caole kin khadleket́a, ado̠e metadea, ma, nitoḱ do̠ tiṅgiam; ado̠e tiṅgiat́a. Khange ado̠ isinena, ado̠ dadat́te̠t́geye ạ̃ṛićket́teye loket́a, ado̠ ko̠ jo̠m baṛaket́a.

\




Mit́ṭaṅ pạtiạr Seta

Mit́ hoṛren ạḍi dulạṛiạ setae tahẽkana. Ạḍi ãṭe bolaolena. Uni hoṛ jãhã sećgeye calaḱ, seta hõ uni sãoteye calaḱa. Uni hoṛ do dokandare tahẽkana. Mit́ din uni hoṛ sadomre dećkate mit́ jaegateye senena. Uni seta hõ aćren kisạṛ sãote tayom tayomteye dạṛ idiket́a. Uni hoṛ ruạṛ jokheć, mit́ thạilạḱ ṭakae ạgu darayet́ tahẽkana. Tarasiń okte tahẽkana, ar ạḍi setoṅena.        

                                                                                                                                                Ado hor aṛe reaḱ mit́ṭen dare buṭạre sadom khone ãṛgoyena, are jirạuena. Unre uni do ona ṭaka thạilạḱ otreye dohoket́a. Jirạuen khane arhõ sadomreye dećena, ar sadome kamsaokedea, Menkhan ona ṭaka thạilạḱ doe hirińket́a. Seta doe bujhạuket́a, ińren kisạ̃ṛ do noa thạilạḱ doe hiṛińket́a. Khange seta do ona thạilạḱ gerkate iḱdiye ṭesṭaket́a.

                                                                                                                                    Menkhan bae daṛeat́a. Inạḱtege ḍher saṅgiń aćren kisạ̃ṛ doe calaoena. Seta do aćren kisạ̃ṛ tioge lạgit́ ạḍi ãṭe dạṛket́a, ar ạḍi ãṭe bhoḱ idiket́a mit́ ghạṛi khangeye ńir tioḱkedea, ar ạḍi ãṭ unre hõe bhoḱket́a. Menkhan uni hoṛ do setawaḱ bhoḱ bae hetaoat́a. Seta doe ńelket́a, nitoḱ ińren kisạ̃ṛ do bae ruạṛa, ona iạte sadomge ạcur ruạṛe lạgit́ sadomaḱ jaṅgae hạmbuṛ urićket́a. Uni hoṛ doe bujhạuket́a, setoṅ iạte jạnić nui seta do ackae bhaloḱena. Jivet́iń dohole khan ḍher hoṛe loksankoa.

                                                                                                                                                            Ona iạte uni hoṛ uni setae ṭhukedea. Bạpurić seta ạḍi ãṭe raḱket́a, ar ona dare buṭa ṭhengeye ńir ruạṛena. Menkhan uni hoṛ doe sen idiyengea. Thoṛa sạńgińe senen khan, ṭaka thạilạḱ doe disạket́a. Ado ekalte sadome ạcurkedea, ar ona dare buṭạ ṭhene seṭer got́ena. Unre uni dulạṛiạ seta do ona thạilạḱe burum loṭom akat́ tahẽkana, ar aćren kisạ̃ṛaḱ jinise rukhiạket́taea..

                                                                                                                                                Uni seta do aćren kisạ̃ṛe ńelkede khan, canḍbole ṭhepe ṭhepeket́a. Uni hoṛ do sadom khon usạrae ãṛgoyena, ar aćren dulạṛiạ setae hạṛuṕkedea, ar mẽt́ daḱ joroyentaea.

Source- Santali mare olaḱ khon tumạlaḱ