ḌUBẠ DAḰ

Ale bạihạṛ reaḱ ḍubạ daḱ,

Cedaḱ hale bam ạikạu ńe̠lte raḱ-raḱ?

Hạriạṛ hoṛo dare ḍubạ unumena,

Ado̠maḱ do̠ lẹh́ galaoena,

Ado̠maḱ do̠ topo to̠lmo̠ćena,

Ado̠maḱ do̠ ricạṅ-picạṅ sarećena,

Ṭin lạukạre de̠ćkateḱ,

Hako jhạliko oḍaoet́kana,

Lạṭu kạṭić hako jo̠to̠ko ńamoḱkana,

Lạṭu kạṭić ho̠ṛ deko gidrạ,

Jo̠to̠geko paeraḱkana,

Hako kaṭko̠m jo̠to̠geko saeraḱkana,

Oṛaḱ-oṛaḱ hakoko utuet́koa,

Ado̠mkoko ro̠ho̠ṛet́koa,

Me̠nkhan, so̠ hõ̠ko so̠ḱkana,

So̠rkar se̠ć kho̠n ce̠t́ge baṅ ńamo̠ḱkana?

E̠ke̠n so̠lhage co̠e e̠mo̠ḱkana,

Bạń baḍaea tinạḱ din co̠ noa ḍubạ daḱ tahe̠na,

Mase̠! haere bacha ce̠t́em me̠na,

Iskul Ko̠le̠j bidạlre do̠ bhageteń paeralena,

Ṭin lạukạge ce̠t́?

Kaera dare lạukạge ce̠t́?

So̠l lạukạge ce̠t́?

Kaṭ lạukạge ce̠t́?

Jo̠to̠reń de̠ćlena.

Nahaḱ do̠ bạnuḱanaṅ ạ̃t apso̠r!

 




Mit́ṭen Kul ar Kulại

Ho̠ṛko me̠na, kathae, Sedae jugre do̠ kul do̠ kulại ṭhenko jo̠m ocoḱ kan tahẽkana. Mit́ṭen kamar, kathae, birte hurut́ kuṭạm kuilại lạgit́̃e se̠n akan tahẽkana; un jo̠khe̠ćge, kathae, kulại do̠ kule lagaye lagayedea se̠. Khange uni ho̠ṛ ṭhen se̠ uni aṛete kul do̠e ńir calaoena. Khangeye okoyena, uni kul do̠; ado̠ dhãoṛa dhạ̃uṛi uni kulại do̠ kule ńam baṛayede kana.

Khange ado̠ uni kule me̠nket́a, uni kamare metae kana, E̠ ho, de̠ bańcaokańme. Uni kamar do̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń okolena, jo̠meńam nãhãḱ. Ado̠ uni kule me̠nket́a, O̠ho̠ń jo̠mmea.

Ado̠ khangeye okokedea. Ado̠ taeno̠mte khange to̠e metae kana, O̠ko̠e ṭhen hõ alom lại baṛaea, arem jạile khan do̠ dhorageń jo̠mmea. Ado̠e cekaea be̠cara, pạhil mae okokede, taeno̠mte ma onkae metae kan. Khange ado̠ ghań ghuń bại bạiteye me̠nket́a, O̠ho̠ń lạia. Inạkin ro̠ṛ baṛae jo̠khe̠ćge kulại do̠e ńir hijuḱ kan tahẽkana. Khange uni kamar do̠ ṭe̠ṅgo̠ćte  kulạiye capat́ledea se̠ye̠ capat́ go̠ć go̠t́kedea. Ar kul do̠e ro̠ṛ oṭokat́a, Am do̠ o̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia, are dạṛket́a. Ado̠ uni kamar do̠ kuilạ baṛakate tarasiń ber jo̠khe̠ć kuilạko ar uni kulại hõe go̠ḱket́te oṛaḱteye he̠ćena. Khange ado̠ ro̠ ge̠t́kate uni kamar ạimại do̠e utu dakaket́a; ado̠ khankin jo̠m baṛaket́a. Ado̠e kuliyede kana, Okare nui kulại do̠m go̠ćledea? Ado̠ uni kamar do̠ cet́ hõ bae ro̠ṛet́a.

Khane me̠nket́a, Ma se̠ lạime, okarem go̠ćledea? Ạḍiye sebela, gapa do̠ iń hõ am so̠ṅge̠te̠ń calaḱa; am do̠ sendra baṛakom, ar iń do̠ inạkore hurut́koń kuṭạm baṛaea. Ado̠e me̠nket́a, Iạń lạiam kana, ạikạ o̠ko̠e ṭhen hõ alom lại baṛaea. Ado̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń lạia. Ado̠ khangeye lạiae kana, je, Mit́ṭen kul do̠ kulại ṭhene laga ocoḱ kan tahẽkana, un jo̠khe̠ćge ṭe̠ṅgo̠ćte iń do̠ kulại iń capat́leda se̠n go̠ć utạr go̠t́kedea.

Ado̠ unre kule metadińa, O̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia, baṅkhanlaṅ jo̠mmea. Onate am hõń metam kana, o̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia. Khange uni kul do̠ tinre co̠ṅ kuḍạmre he̠ćkateye aḱten kan tahẽkana; khankin jạpit́ket́ khan uni kul do̠ bo̠lo̠yente uni kamar he̠re̠l do̠e jhuṭiạu oḍokkedea. Ado̠ khange ṭạnḍiteye oḍok idikedea; me̠nkhan cet́ lekate co̠e idikede, okare hõ bae ghaoledea. Khange ado̠ idikateye do̠ho̠ akadea; khange ado̠ bo̠to̠rte uni kamar reaḱ linḍhi do̠ luyut́ luyudoḱ kantaea. Khange ona ńe̠lte uni kul do̠e me̠nket́a, Henda ho, linḍhi do̠ cedaḱ lukut́ lukudoḱ kantama? Ado̠ uni kamar do̠e me̠nket́a, Enaṅ kulạige laćreń bhorao akade tahẽkana, nuige oḍokoḱe me̠net́ kana. Khange kule me̠nket́a, Acha o̠ho̠ń aṛagea, ma dạṛ ho̠dme. Khange ado̠ kule dạṛket́a; ado̠ uni kamar bańcaoenteye ruạṛ he̠ćena.

Tumạl- Santal Folk Tales




Ạrjun Ar Uniren Bạhu Reaḱ

Sedae jugre, kathae, mit́ṭen Ạrjun ńutuman ho̠ṛe tahẽkana, ar uniren bạhu do̠ ạḍi gesṭahigeye tahẽkana, oṛaḱko se̠ racako hõ bae jo̠ḱ ṭạnḍia. Ar oka do̠ inạ duạr aṛe se̠ pinḍạ aṛekoregeye ṭạnḍite are racatea; ạḍi asketiạ, ar gesṭahigeye tahẽkana, ar daka daḱ mạnḍikate hõ bae jo̠ḱ ṭạnḍia, katwar cetanrege aćren he̠re̠lte̠t́ hõ dakae emaea.

Ado̠ uni he̠re̠l ho̠ṛ do̠e ruhet́ baṛakedege, e̠nre hõ uni ạimại do̠ bae jo̠ga. Khange uni ho̠ṛ do̠e o̠ṅ ṭạnḍiket́ge; ado̠ o̠nḍe̠ye duṛuṕenge. Ado̠ uni ạimại do̠ daḱ ghaṭkoreye lại baṛaea, Bhala hõ, ale bạbu apat́ ma bhala mantar chaḍa bae jo̠ma. Ado̠e me̠na, O̠ko̠e baḍae, e̠nte simko do̠ bae jo̠m baṛakoa. Inạ tayom khange mit́ṭen disạmre ạḍi bagahi hoeyena, rakas reaḱ; sanam ho̠ṛe jo̠m khaṅkaret́koa. Ado̠ ona disạmren raje hukumket́a, baṅma, Ma ojhaḱ ho̠ṛ ńamkope; o̠ko̠e ojha nui rakase go̠ćle khan uni ho̠ṛ do̠ mit́ ghaṛa ṭakań emaea.

Khange o̠nte̠ no̠te̠ ojha ńamko lạgit́ sipạhikoe kolket́koa; ado̠ ojha ho̠ṛko saṕ idiyet́koa; me̠nkhan o̠ko̠e ojha hõ uni go̠je reaḱ bako dillaḱa; ado̠ se̠sre nui idiye lạgit́ko he̠ćena. Ado̠ko kuliyet́koa, Noa atore o̠ko̠ko ojha ho̠ṛ menaḱkoa? Lạipe. Ado̠ uniren ạimại do̠e me̠nket́a, Aleić hõe ojhaḱgetale. Ado̠ uni he̠re̠l do̠e me̠nket́a, Dhut, alom lạiyeńa. Maejiu do̠e me̠nket́a, Baṅa se̠, calaḱme baṛe; ṭaka ńamoḱa nãhãḱ. Ado̠e me̠nket́a, Dhut, iń do̠ bạń baḍaea, o̠ho̠ń se̠nlena. Khange sipạhikin ańjo̠m ńamket́ khan kin bo̠lo̠ go̠t́ena; ado̠kin metae kana, Nitge delaliń idimea. Ado̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń se̠nlena.

Ado̠ uni ạimạiye metadea, Ma se̠ am do̠ calaḱme, ińge bạń baḍaea, am do̠ ma calaḱme baṛe; mit́ṭen jote ar mit́ṭen ṭe̠ngo̠ć idi toraeme. Khange ado̠ jo̠rmo̠ṭgekin idikedea, jote ar ṭe̠ngo̠ć so̠ṅgeteye idi toraket́. Khange ado̠ raj ṭhe̠nko idi se̠ṭe̠rkedea. Ado̠ raje kulikedea, Rakasem go̠ć daṛekea? Ado̠e me̠nket́a, O̠ko̠e baḍae, paetarle e̠ne̠ć iń daṛeaḱa. Ado̠e metadea, Accha ma paetarlem. Ado̠e me̠nket́a, No̠nḍe do̠ o̠ho̠ń paetarlea; hana kulhi mucạt́reń paetara. Khange ado̠ ona kulhi mucạt́teko calaoena, ar un jo̠khe̠ć do̠ ạḍi bạṛić phạd o̠nḍe̠ko jarwa akan tahẽkana; ado̠ onko salaḱge tala ńindạ jo̠khe̠ć kulhi mucạt́teko calaoena. Ado̠e me̠nket́a, Thoṛabo gitić ńo̠ḱlenge; to̠be̠ nạ̃hĩń paetartabona.  Ar uniaḱ mo̠tlo̠b do̠ o̠nḍe̠ khon dạṛe bundis akawana. Khange tho̠ sanam ho̠ṛko jạpit́ket́ khan do̠ bại bạiteye beret́ena; jot ear ṭe̠ńgo̠će saṕket́taea, ado̠ o̠nḍe̠ khon phuc me̠nteye dạṛ ho̠t́ket́a. Khange tho̠ je̠mo̠n no̠te̠ khone dạṛ idiyet́ tahẽkan, un jo̠khe̠ćge o̠nte̠ khon rakas hõ ho̠ṛ jo̠mko lạgit́e hijuḱ kan tahẽkana; khankin ńapam go̠t́ena. Khange uni ho̠ṛe ro̠ṛ go̠t́ket́a, Henda ho, okatem calaḱ kana? Khane me̠n go̠t́ket́a, Am ńamgeń hijuḱ kana. Cedaḱem ńameń kana? Kathae, Am lekanko ạḍi ho̠ṛ iń do̠ guniń cet́ akawat́koa; ado̠ ar hõ cet́ako me̠nteń he̠ć akana. Ado̠e me̠nket́a, De̠, e̠nḍe̠ khan iń hõ cet́ạńme. Ado̠e me̠nket́a, Cedam e̠nḍe̠ khan?

Hẽ, iń ceda. Ado̠e metadea, E̠nḍe̠khan cet́ hõ alom ro̠ṛa, e̠nḍe̠ e̠ne̠ćem cet́ daṛeaḱa.

Accha, e̠nḍe̠khan o̠ho̠ń ro̠ṛa.

Accha, e̠nḍe̠khan thiroḱme. Ado̠e metadea, Ma e̠nḍe̠khan do̠ gitićme, ar cet́ hõ alom ro̠ṛa; arem ro̠ṛlekhan do̠ o̠ho̠m cet́ daṛelea. Khangeye gitićena, ar aćaḱ pichạuṛite bo̠ho̠ḱe ṭoparkedea, ar jo̠to̠ ti jaṅgae to̠lkedea ona jotete, ar ona ṭe̠ṅgo̠ćte bo̠ho̠ḱe kuṭạme kuṭạmkedea se̠, ado̠e kuṭạm go̠ćkedea.

Ado̠ o̠nko gitić akan ho̠ṛ ṭhe̠n ńir se̠nkateye metako kana, E̠nḍ ho̠ṛge, bhage ona doko pahra kana, eṅgate pusuć pusućko gitić akana. Delabo, rakas go̠ḱ ạguyepe. Khange ado̠ko hahaṛayena, arko me̠nket́a, Sạri se̠ya nase ya? Pase̠t́e e̠ṛe̠yet́bon. Ado̠ ạḍi ãṭte ruhet́kateye metat́koa, Beret́ go̠do̠ḱpe to̠, heṛan iń e̠ṛe̠yet́pe. Khange ado̠ calaoenteko ńe̠lkede do̠ sạrigeye go̠ć akade. Khanko go̠ḱ ạgukedea, e̠kkalte raj oṛaḱteko idikedea. Ado̠ mit́ ghaṛa ṭakae emadea; ado̠ apan ạpin oṛaḱteko calao baṛayena. Ado̠ oṛaḱte se̠nkate ạimạite̠t́ do̠e metae kana, Ńe̠lket́am, ińiń kolket́me̠te nẽḱẽ bam arjao ạguat́bona? Am do̠ baṅ calaḱem me̠net́ tahẽkana. Ado̠ cet́ hõ bae me̠nlaḱa; thir doroḱenae.

Tumạl-Santal Folk Tales




Mit́ṭen Kombṛo, Kul, Bana Ar Toyo

Mit́ go̠ṭe̠ć kisạ̃ṛren gạiko ar maraṅ utạr mit́ṭen sãnḍe tahẽkana; bir se̠ć idile khać kul do̠e me̠na, Uni sãnḍ iń jo̠mle khan , ạḍi bạṛiće itil akana, ạḍi din iń tehẽkoḱa. Ar mit́ go̠ṭe̠n kombṛoe me̠joṅa, Nui sãnḍ kombṛle khan ạḍi utạr ṭakateń ạkrińkea. Bhado̠r din jo̠khe̠ć tahẽkana; kul hõ ona dine nenḍa thikoana, ar kombṛo hõ.

Ado̠ kul tinre co̠ṅ jonḍra gajaṛreye bo̠lo̠ thir akan tahẽkana, are me̠njoṅ kana, Jạpit́legeko ho̠ṛ, ado̠ nãhãḱ iń kombṛo oḍokea. Khange uni kombṛo do̠e ńe̠lkedea uni kul, ado̠e me̠nket́a, Tinre co̠ṅ sãnde oḍok akan, kombṛo reaṅ jạruṛ do̠ baṅ hoelentińa, aćtegeye he̠ćadińa. Ado̠e to̠lkedea. To̠lkede khan ado̠ cur mare piṭạu idiyedea; khange setaḱ dela dili munḍu se̠ćgeye ṭanaoḱ kana; khange bo̠ho̠ḱ cur mare piṭạu and mandaokedea.

Khange marsalena; ayoge, kul kanae! Raṛa go̠t́kedeae; ać mit́ se̠će dạṛket́a, kul do̠ bir se̠će dạṛket́a ahaṕ cahaṕ. Khange toyo do̠ kule metae kana, Okate, mamo̠, nunạḱ ãṭ do̠ ahaṕ cahaṕem dạṛet́a? Kule me̠nket́a, Bhạgnạ, cet́ iń me̠na? teheń do̠ mit́ ńindạ moḍ ṭhoṭkae saṕlidińa, mit́ ńindại moḍ ṭhoṭkadińa. Cet́ lekanae, mamo̠, moḍ ṭhoṭka do̠? Delaṅ se̠ uduḱạńme. Ado̠ kule  ãme̠nket́a, O̠ho̠ge bạbuń se̠nlena, moḍ ṭhoṭka ṭhe̠n do̠, Hạni ńe̠leme, do calaḱme. Bhala, mamo̠ń ńe̠legea. Ado̠e calaoena. Nui kombṛo ado̠e duruṕ akana, bhabnaḱ kanae, Jo̠mkińae ho̠ne̠ć kul do̠, cet́ iạte co̠ṅ bae jo̠mledińa? Khange toyoe ńe̠l ocoyen khan do̠e gitićena uni kombṛo do̠ oyo po̠ṭo̠mkate. Toyo do̠ beṛhaeteye ạcuroḱ kana, are me̠njoṅ kana, Cet́ lekan moḍ ṭhoṭka kanae, bhalań ńelea. Ado̠e ạcur idiḱ kana bo̠ho̠ḱ se̠ć. Khange bại bạite kombṛo do̠ tiye husiạret́taea; khange phe̠ḍ canḍbo̠lre saṕkate cun lekae ạcurkedea; ạcur ạcurteye laṅgayen khane capat́ go̠t́kadea. Ạḍi bạṛiće bo̠to̠rena toyo do̠, are dạṛket́a le̠ṅge̠t́ sopot́; kule tioḱkede khane me̠nket́a, Baṅ kanae, mamo̠, moḍ ṭhoṭka do̠, ghur pãk kanae, ińgem e̠ṛe̠kidińa.

Khange dạṛ dạṛte banatikinkin ńapamena; ado̠e metae kana, Okate, bhạgnạ, nunạḱ ãṭ do̠m dạṛet́a? Toyoe ro̠ṛ ruạṛket́a, Cet́ baṅ, mamo̠m me̠nte, mit́ go̠ṭe̠n ghur pãke ghur pãkkidińa se̠, gujuḱ lekań ạikạu akat́a. Ado̠ banae me̠nket́a, Cet́ lekan bae, bhạgnạ? Onkanko do̠ ko̠to̠ń jo̠m akat́koa. O̠ho̠ mamo̠m jo̠mlea ho, ińiń baḍaeyet́a; do e̠ntem jo̠me khać. Khangeye calaḱ kana. Uni ho̠ṛ do̠ ado̠e duṛuṕ akana, banae ńe̠lkedea, hijuḱ kanae iń se̠ćte. Khangeye me̠nket́a, Jo̠meńae, darereń de̠joḱa,baṅkhan khạṭigeye jo̠meńa. Ado̠e de̠ćena. Khange le̠ṅge̠t́ sopot́ co̠ṭteye de̠ć idiyena ho̠ṛ do̠, bana hõe de̠ć idiyena; ḍher laphaṅen khan nanha ḍạrte khange hamalte rạput́ena., ńũr go̠t́enakin; bana do̠e latarena ar ho̠ṛ do̠ bana cetanre ; oṛgo poṛgo chaḍaoenteye dạṛket́a bana do̠. Khange toyotikinkin ńapamena, ado̠e me̠net́a Am do̠, bhạgnạ, ạḍim pago̠la, iń do̠m e̠ṛe̠kidińa, baṅma, ghur pãk kanae. Baṅ kanae ghur pãk do̠, upo̠r cap kanae.

Tumạl- Santal Folk Tales




BAKḌULU

Bakḍulutiń, E bakḍulu!

Oka khon co, E bakḍulu,

Ińaḱ jhiṅgạ jhaṭarege,

Aṕ hapeyenam eh mońjge.

Mạluṅoḱ kạnạń bakḍulu,

Phạkṛạ̃ḱ ńelte bakḍulu;

Tire aṕkamge sanań kan,

Asen ạcurmeń menjon kan,

Hape se, thir hapelenme;

Mit́ dom ma saṕ ocoạńme.

Baṅa baṅa, bạń thirama;

Saṕ hõ bạń saṕ ocoama,

Aloge, men alom soroḱa,

Nonḍe khon ma coń uḍạuḱa;

Uḍạuḱ lạgit́ mońj phạkṛạ̃ḱtiń

Am do ekenem rạput́kạtiń;

Nitge nẽḱẽ uḍạuḱ kạnạń;

Am cetante manḍraoḱ kạnạń;

Hanko gateń darako kan,

Iń ṭhen nitko seṭer akan.

Aema nitle jokaoena,

Rạskạgele eneć kana;

Beṛhaele manḍrao  ạcur kan,

Ale ńelte bam rạskạḱ kan?




Kurumuṭu Ho̠ṛ

Okate co, E hopon cẽṛẽ !

Ṭhonṭate cet́ co gerkate ?

Hape lại torawạńme baṛe .

Nitoḱ cet́ hõ bạń roṛet́ kana,

Taga tusạń ger ạguyet́ kana,

Tukạń benao hot́joṅ kana.

E dumur ińren gate,

Okate co eskar setaḱre ?

Hape ińhõ tạṅgińme.

Bagwanre baba saṛ akana

Ros ạḱguń calaḱ kana,

Caḱ am doń tạṅgimea!

Okate beṭa ḍhena muć!

Unạḱ usạra malać muluć,

Lạiạńme se calaḱ kana!

Rabaṅ din  lạgit́ jomaḱ dandha,

Calaḱ kạnạń maraṅ dada,

Ińaḱ murạireń baejoń kana.




Sim Sạnḍi

Ale racare nui loboe sạnḍi

Hanko oṛaḱ khone hećen hạni;

Dinạm setaḱe  hiriet́le kan,

Onate ạḍile kusiae kan.

Ale ma celege baṅtale,

Unige racae sajaoet́tale

Heṛan husnạkgeye ńeloḱ kan,

Bejãe sajao hõe hara akan;

Mońjge aṛaḱ roc roco docot́tae

Bohoḱ do onatey sajaoet́tae

Datrom leka bhala livet́ cupi,

Hạ̃sge laṛaoḱ kan ripi;

Citạr kabar hõ cikạ̃ṛ ilkotae,

Ạḍige sanań kan capo baṛae.

Pohrek pohrek hõe kukṛuet́ kan,

Okte pohorgeye jạhiret́ kan;

Ote kuḍam sećreye kukṛuket́,

Eṭaḱ sạnḍi bhalae ataṅ got́ket́;

Raḱ haparaoenkin ạḍi kusige, 

Hạni tora nui hõ uni sećge.         




Tili Ar Uniren Guti Reaṅ

Sedae jugre kathae nonka hoelena, baṅma, mit́ṭen tili haṛam dạuṛạre sunum jạluạ sajaokate atote ạkriń lạgit́e calaḱ kana. Ado̠ calaḱ jo̠khe̠ćge mit́ṭen ho̠ṛe ńamkedea, ado̠e metae kana, Henda ho,iń ṭhen gutim tahẽkoḱa? Ado̠e me̠nket́a, Hẽ̠ e̠nte̠m do̠ho̠ń khan do̠ń tahẽna. Ado̠e me̠nket́a, E̠nḍekhan de̠, noa sunum dạuṛa dipiltińme; noa dipil reaḱ do̠ nãhãḱ bar ana poesań emama. Ado̠e me̠ket́a, Acha bogege, e̠nḍe̠khan iń dipiltama. Khange sạri ado̠e dipilket́taea; ado̠ calaḱ tuluć uni ho̠ṛ do̠ ho̠r ho̠rteye hudis idiyet́a, je bar ana poesa nãhãḱe emańa; mit́ anate do̠ khorcań kirińa; inạ do̠ nãhãḱ iń jo̠ma ar mit́ ana sarejo̠ḱa; inạte do̠ sim iń kirińkoa; ado̠ eṅga iń do̠ho̠koa, ado̠ko belea arko busạḱkoa; ado̠ko haralenkhan kalo̠ṭ do̠ eṅga iń do̠ho̠ idikoa ar sạnḍi do̠ń gayakoa, ado̠ onko gaya do̠ harakate cạcạr anateń ạkrińkoa; ona poesate ado̠ me̠ro̠m iń kirińkoa, khange me̠ro̠mko busạḱlenkhan do̠ pạṭhi do̠ eṅga iń do̠ho̠koa ar boda do̠ń kạsikoa, ado̠ onko kạsi ạkrińkate ona ṭakate do̠ gại iń kirińkoa; ado̠ gạiko busạḱlenkhan bạchi mĩhũ do̠ puńjigeń do̠ho̠koa, ar ḍaṅgra do̠ń ko̠ṭe̠ćkoa; ar ado̠m ḍaṅgra do̠ do̠ń ạkrińkoteń ṭakaea, ar ado̠m ḍaṅgrate do̠ bitkil iń kirińkoa; ado̠ onko bitkilko busạḱlenkhan kaḍa ho̠po̠n do̠ bạḍgeń do̠go̠koa, ar kaḍa ho̠po̠n do̠ harakateń ko̠ṭe̠ćkoa, ar jumi bạṛi kirińkateń sioḱa; ado̠ cas bas hoeyena me̠nkhan do̠ń bạhujońa, ado̠ gidạr pidạrko hoyoḱtińa; ado̠ko haralenkhan ghuṭ ghuṭko ńir baṛaea; ado̠ khange iń do̠ kạmi khon iń hẹć go̠doḱa, ado̠ dạtạuni baṛakate do̠ń duṛuṕ thirkoḱa, ado̠ gidrạkoko metańa, Ma baba, daka jo̠m lạgit́ ạbukoḱme; ado̠ un jo̠khe̠ć bo̠ho̠ḱ iń ruku go̠da ariń me̠na, Ũhũḱ, ũhũḱ, bań jo̠ma ya. Onka hudis baṛakate ado̠ ũhũḱ ũhũḱ̃e me̠n jo̠khe̠ćge sunum dạuṛạ do̠ bo̠ho̠ḱ kho̠n ńũr go̠t́ena, sunum ṭhili hõ posaḱ ge̠je̠r go̠t́ena. Khange ado̠ uni tili do̠ haṛame ruhet́ go̠t́kedea, Durre̠, cet́ leka mạńjhim dipil akat́a? Sanam sunumem loksanket́tińa mit́ poesa reaḱ hõ ạurilań ạkrińrege. Am do̠ jo̠to̠ sunumem hirićket́a, mit́ poesa hõ o̠ho̠lań e̠mlema, arhõ bickom nawa sunum reaḱ dam nit́gelań ạgumea.

Ado̠ khange uni ho̠ṛe me̠nket́a, Nawa sunum reaḱ dam do̠ o̠ho̠lań e̠mlema. Am do̠m me̠net́a, je̠ ạḍi utạr sunumem loksanket́tińa, me̠nkhan amaḱ khon do̠ ińaḱge bạṛti loksan akantińa. Khange ado̠ uni tili haṛam do̠e hạriạ̃ busiạyena. Ado̠ khange bogetekin jhogṛayena. Khange ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Alom ruheda onka do̠, bana ho̠ṛaḱlań hisạblegi. Judi amaḱ ḍheroḱ khan, e̠nḍe̠khan ona reaḱ dam ińiń emama; ar judi ińaḱ ḍheroḱ khan, e̠nḍe̠khan ona reaḱ dam ạikhạ emạńme.

Ado̠ khange sạri uni tiliye me̠nket́a, Acha bogege, malaṅ hisạba. Ar uni tili tho̠ bae baḍaelaḱa, je nui ho̠ṛ do̠ nonka onkae hudis akat́a me̠nte. Ać do̠e bujhạuet́a, je nui ho̠ṛ ma e̠ke̠nnaḱgeń ạgulede, cet́ hõ tho̠ bạń ńe̠llet́aea, ado̠ cet́e hisạb ocoḱ lạgit́?  Ado̠ uni tiliye me̠nket́a, je, ińaḱ do̠ bar ṭaka reaḱ sunum tahẽkantińa, arm it́ ana reaḱ jạluạte̠t́ ; noam loksanket́a; den, bar ṭaka mit́ ana e̠moḱme. Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Acha, ado̠ ińaḱ iń lạiama, ona hisạbtińme. Khange ado̠ uni ho̠ṛ do̠ poesa ńam khone e̠ho̠pket́a, poesa khon do̠ sim, sim khon do̠ me̠ro̠m, ado̠ o̠ne̠ cet́ lekae hudis ạgulet́, arc et́ lekateye baḍhao ocoket́ , ar cet́ leka ro̠ṛkate ona sunum dạuṛại ńurhạ posaḱ ocoket́tae. Onako jo̠to̠e lại cabawade khan, uni tili haṛam do̠e landa go̠t́ket́a; ado̠ ghạṛi ghạṛige muluć muluće landayet́ kana. Ado̠ onka lekate jo̠to̠ kathae lại cabaket́ khan do̠e me̠nket́a, Ma se̠ bhala, o̠ko̠eaḱ ḍher loksanentalaṅa? Khange ado̠ uni tili haṛame me̠nket́a, Iń do̠ń hisạbket́talaṅa, je bana ho̠ṛaḱ somangea, bana ho̠ṛaḱ bara bạrige loksanentalaṅa. Cet́laṅ cekaea?  Amge ado̠ bana ho̠ṛaḱem loksanket́ khan, cekaealaṅ nitoḱ do̠? Ma bogeyentalaṅa. Ado̠ muluć muluće landakatekin apan ạpinena.

Ado̠ onate nit hạbić Ho̠ṛ ho̠po̠nko me̠na, Tili jo̠ṛ leka alom aodaea, o̠ho̠m le̠ṭe̠ćlea.

Source: Santal Folk Tales




Nạhạrte Calaḱ Kanić Koṛa Ar Mo̠ro̠n Aṛaḱ

Mit́ṭen koṛa do̠ ạḍi sạṅgińreye tahẽkana. Khange bạhui dạṛket́tae khan uni koṛa do̠ bạhu pańjage nạihạrteye mohnḍayena; me̠nkhan bir ho̠rteye calaḱ kan tahẽkana. Ado̠ ho̠r aṛerege, kathae, mo̠ro̠n aṛaḱ nạ̃ṛĩye ńel ńamket́a. Ado̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠noana, Noa mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bań jo̠ma; e̠nte noań jo̠mle khan do̠, nạihạrteń calaḱ kana, ado̠ nãhãḱ o̠nḍe̠ oka laćre daka do̠ń jo̠ma. Onae niṭoante mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bae jo̠mlet́a. Ado̠ o̠nḍe̠ kho̠nge nạihạrte do̠e mohnḍa idiyena; ado̠e se̠n tioḱket́a nạihạr do̠. Ado̠ parko̠mko beladea; ado̠e duṛuṕena. Ado̠ tho̠ṛa ghạṛi tayo̠m khange daka utuko tearket́a, ado̠ uni ar uniren baho̠ńharte̠t́ ado̠ daḱko taṅat́kina. Ado̠ uni se̠n akan    koṛa do̠ daka utu ńe̠lte ạḍige  ele mo̠ne̠re rạskạ he̠ćadea, ạḍi garteye landaket́a. E̠nte aṛaḱgeye disạ maṛaṅket́a. Ado̠ uni baho̠ńhartet́ landa ańjo̠mkate ạḍiye edreyena. E̠nteye me̠nket́a, Nui ho̠ṛ do̠ dakale e̠m akawadea, ado̠ okaṭaḱe rạskạyente nonka do̠e landaket́a? Uni se̠n akan koṛa do̠ ona daka thoṛa hõ bae jo̠mlet́a. Ado̠ bhageteye thapakedea, are metadea, Am sala do̠, jivi bańcao lạgit́ co̠ṅ dakale e̠m akawat́mea, ado̠ cadaḱem landaket́a? Ado̠ bae jo̠m ocoadea, thapa ńirkedeae. Ado̠ ruạṛ jo̠khe̠n inạ mo̠ro̠n aṛaḱgeye joharat́a, are me̠nket́a, Lahare noań jo̠mle khan pase̠ nonka do̠ o̠ho̠ hoelena. Onate, kathaeko me̠na,  jãhãtegem calaḱ judu ho̠rre mo̠ro̠n aṛaḱem ńamle khan; do̠m jo̠met́gea; e̠nteko me̠na, Candoe edrena baṅ jo̠mle khan; ado̠e me̠na, Am do̠ tin maraṅ ho̠ṛ kanam? Cedaḱ mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bam jo̠mlaḱa? Onate mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ko jo̠mgea.

Source: Santal Folk Tales




Mit́ṭaṅ Lelha Kala Ho̠ṛ

Sedae do̠, kathae, Ho̠ṛ ho̠po̠n ạḍi lelhako tahẽkana, ar deko ho̠po̠n do̠ ạḍiko bo̠to̠rako kan tahẽkana. Ona pạṛiạrege, kathae, uni lelha ho̠ṛ hõ̠e tahẽkana. Ado̠ mit́́ṭaṅ goḍa tạnḍireye sioḱ kan tahẽ̠kana, ar uni sioḱ ṭhe̠n ho̠r do̠ docaṅgagea, o̠nḍe̠ do̠ barea ho̠r hạṭiń akana. Ado̠ mit́ṭaṅ Deko ho̠r ho̠rteye he̠ćena uni ho̠ṛe sioḱ kan ṭhen. Ado̠ khangeye kuliyede kana, Hã hõ, mạńjhi,ye rasta kidhar jaega? Aur ye rasta kidher jaega?

Ado̠ khange uni ho̠ṛ do̠e haemoekaṭena, ado̠e me̠nket́a Nui Dekoge cet́e me̠net́a? Nui ḍaṅgra ińren, nui ḍaṅgra ińren! Tis eṅgate amren ḍaṅgra do̠le ạgu akat́kina, onate onka do̠m metań kana? Khange ado̠ uni Deko do̠ o̠ṇḍegeye duṛuṕena, ar ona kathage ghạṛi ghạṛiye kuliyede kana, ado̠ bae bujhạuet́ khan, ar baṅkhan kãṛã ho̠ṛe kuliyede kana, Henda mạńjhi, noa ho̠r do̠ okate calaḱa, ar noa ho̠r do̠ okate? Ado̠ ona katha do̠ bae bujhạuet́a. Ad̠o ghạṛi hõ̠ ghạṛiye me̠net́a, Tis amren ḍaṅgra do̠le ạgu akat́kina?

Nui ma jom daka kane, ar nui ma jạituk kane. Tis amaren do̠le ạgu akat́kina? Khange arhõ̠e kuliyede kana, Hã hõ, mạńjhi, ye rasta kidher jaega? Ado̠ khange uni ho̠ṛe me̠n go̠da, Nui ma jo̠m daka kane, ar nui ma jạituk. Ado̠ khange uni Deko hõ̠ bae bujhạuet́te ghạṛi ghạṛigeye kuliyede kana. Khange ado̠ uni ho̠ṛ do̠ be̠bạṛiće bo̠to̠roḱ kana; ado̠ ać mo̠nereye me̠njoṅ kana, Durre̠! Niạ sorkore o̠ko̠e hõ̠ bạnuḱkoa.

Nui Deko do̠ dhorage nãhãḱ teheń do̠e dal go̠jeńa. Me̠n iń e̠m dapo̠ṛaea: Ar uni ho̠ṛ do̠ kala hõ̠e kala machangea. Ar noa hõ̠e bujhạuket́a, paset́ nuiren ḍaṅgrage jo̠m daka ar jạituk do̠ko e̠m akawat́le, pase̠ne ńe̠l oromket́kin. Onka bujhạu baṛakate ado̠ banar ḍaṅgrae aṛaḱketkina, ar ona joteteye joṛaoket́kina; ado̠e laga go̠t́adea are metae kana,Nukin idi dapor̠kinme. Enan khon eṅgateye ạṛi laṛaokidińa, iạ Dekoge. Ma idi dapoṛkinme. Ado̠ khangeye laga idiade khan, nui Deko hõ̠e bujhạu go̠t́ket́a, baṅma, Nukin ḍaṅgra do̠ ińgeye emań kana.

Khange ado̠e beret́ go̠t́ente unkin ḍaṅgra do̠e laga idiket́kina. Tho̠ṛa sạṅgiń hạbić do̠ be̠ṅge̠t́ ruạṛ be̠ṅge̠t́ ruạṛtegeye lagaket́kina; ado̠ birre danaṅ ńõ̠ḱen khan, ạḍi ãṭ ado̠e khudạuket́kina. Ar uni ho̠ṛ do̠ o̠ṇḍegeye duṛuṕ jhạpuṅ thirena. Ado̠ ona jo̠khe̠ćge uniren eṅgat buḍhi baskeaḱ daḱ mạnḍiye ạguadea. Ar uni buḍhi hõ̠e kạligea. Ado̠ daḱko dạtạunikoe emadea; uni koṛa hõ̠e dạtạuni hutum baṛaen khan, daḱ mạnḍiye emadea. Ado̠ un jo̠khe̠ć uni koṛa do̠ eṅgatte̠t́e lạiae kana, E̠ go̠, okaren Deko co̠e hećlen; ado̠e me̠net́a, kathae, Nukin ḍaṅgra do̠, mạńjhi, ińren kanakin. Cedaḱpe ạgu akat́kina? Nukin do̠kin ińren kana.Ar iń do̠ń metae kana, Amren do̠kin baṅ kana, Deko, mit́ do̠e jo̠m daka kana, ar mit́ do̠e jạituk kana.

Onkań metadea; ado̠ e̠nre hõ̠ bae bataoet́a, no̠ṇḍegeye duṛuṕena. Ado̠ ạḍiye jidket́ khan do̠ raṛakateń joṛa go̠t́adea. Khange ado̠ uni eṅgat buḍhi do̠e me̠net́a, O̠ko̠e baḍae , bạhu, bạhuge e̠nteye sajao go̠t́adińa, baṅdo̠e buluṅat́, baṅdo̠ baṅa; e̠nte re̠t́re do̠ bae emadińa. Tin dhao uni koṛae  ro̠ṛet́a, un dhaoge nui e̠ṅgat buḍhi hõ̠ ona kathageye ro̠ṛet́a. Ghane hõ̠ ghaneye me̠net́a, O̠ko̠e baḍae , bạbu, bạhuge e̠nteye sajaoadińa, baṅdo̠e buluṅat́, baṅdo̠ baṅ. Ma enkate baṛe̠ jo̠mkaḱme. Khageye jo̠m cabaket́ khan do̠ bạṭi celaṅkoe sajaoket́te O̠ṛaḱteye hećena.

Ado̠ uni buḍhiren haṛamtet́ do̠ oṛaḱ mutul se̠nre toke lahaḱ kan tahe̠kana. Ado̠ buḍhi do̠ se̠ṭe̠r torage haṛamte̠t́e lạiae kana, Bạbu teheń do̠ bogeteye ruhet́kidińa. Bạhuge e̠nte daḱ mạnḍiye sajaoadińa, baṅdo̠e buluṅat́ baṅdo̠ baṅ, re̠t́ hõ̠ bae re̠t́ go̠t́adiń khan. Onate bogeteye ruhe̠t́kidińa. Khange uni haṛame ro̠ṛ go̠t́ket́a, O̠ko̠e baḍae, toktam co̠ṅ ukhuṛtam co̠ṅ. Ar se̠ uni haṛam hõ̠e kalagea. Ado̠ onka uni buḍhi do̠ ạḍiye lại baṛayet́a. Khange ado̠ uni haṛam do̠ ạḍi garteye ro̠ṛ go̠t́ket́a, Ho̠ko̠ baḍae, toktam co̠ṅ ukhuṛtam co̠ṅ. Iń do̠ alom ạṛisińa.

Khange ado̠ uni buḍhi do̠ kiminte̠t́ ṭhene calaoena, ar uni kiminte̠t́ hõ̠e kạligea; ado̠ pinḍareye taḱkoe kan tahẽ̠kana. Ado̠ unit ̣hen se̠nkateye lạiae kana, Henda bạhu, daḱ mạnḍi do̠ben buluṅat́a se̠ baṅa? Teheń do̠ koṛa bogeteye ruhet́kidińa; re̠t́re hõ̠ baben kolat́liń khan, sabaḱtegeye jo̠mket́a. Ońa kathage he̠ćkate ạpumliń lạiae kan khać do̠ uni hõ̠ ruḱhet́geye chuṭạuḱ kana.

Ado̠ uni kiminte̠t́ do̠e ro̠ṛ go̠t́ket́a, O̠ko̠ baḍae , go, cet́ leka co̠liń takoyet́, ḍambaḱ co̠ṅ ḍomboḱ co̠liń cuṛa doroḱkaḱ kana. Onka lekate onko kạli kala ho̠ṛren ḍaṅgrakin calaoena, huni eṭagaḱ ro̠ṛ khan, nhui do̠ eṭagaḱ. Onka lekate onko ho̠ṛ do̠ko re̠ṅgećena.

Source: Santal Folk Tales