Meskoć

Meskoć

Sahil ńutuman mit́ṭen huḍiń gidrạe tahẽkana. Ạḍitet́ ạḍi badmas ar chaṭpaṭ machae tahẽkana. Ado mit́din eṅgat́tet́e kuliyede kana, E go cekate amaḱ bohoḱ reaḱ adom adom uṕ do pạnḍugea? Khange eṅgat́tet́ doe bhạbitena, nitge nahaḱiń jobdo mea. Ado nonkae roṛ ruạṛdea, noa do eken am karonaḱtege pạnḍu akantińa. Tinạḱem chaṭpaṭaoḱ unạḱge ińaḱ uṕ hõ pạnḍuḱa.

Ado niạ dhao Sahil-e menkeda, noa karontege enḍekhan iń lạṭu gogo aḱ uṕ hõ pạnḍu akana?Ente iń khonaḱ amge ḍherem badmas arem chaṭpaṭgea. Khange eṅgat́tet́ doe thir got́ena. Cedaḱ je, aćaḱ phãndre aćtet́ge jhạliyena.Gidrạ jobdo jaegare nit aćtet́ge jobdo akana.   




Bir Sukri Ar Tạruṕ

Lo̠lo̠ setoṅ din. Aḍepase ekal nisunge muć hõ muć bako ńeloḱ kana. Lo̠lo̠ setoṅ din setoṅ reaḱ ãć se elaṅ hoṛmore bạṛtige aṭkaroḱa. Ado setoṅte mit́ṭen Tạruṕ do̠ daḱ tetaṅte kạluṅ dạbuṅe daṛa baṛaekan tahẽkana. Nunạḱ maraṅ bir gajaṛ okare daḱge banuḱa, jo̠to̠ pukhri ar nala ko ro̠ho̠ṛ caba akana. Khange disạ got́keda noa bir gajaṛre mit́ṭen pukhri menaḱa mente. Nonkan lo̠lo̠ setoṅ jokhen ona pukhri senlenre paseć daḱe ńama honaṅ.

Ado pukhri ṭhene senenre maraṅ utạr bir Sukri daḱ ńũi lạgit́ pukhri pheḍoḱe ńel ńamkedea. Tạruṕ do̠ pukhri seće koyoḱket́re cehel cepel ạḍigan daḱe ńel ńamkeda. Khange Tạruṕ ạḍi gaṛte aḍraoena. Uniạḱ aḍrao ańjomte bir Sukri do̠e hape got́ena, menkhan bae bo̠to̠rlena. Tạruṕ do̠ riạuḱ riạuḱ pukhri ṭhene dạr idiket́te memenkana, noa birren Raj kạnạṅ. Enḍekhan noa daḱ do̠ pạhilte ińgeń ńam lek kana. Bir Sukri hõe mengot́keda, am khonaḱ lahageń pheḍ akana. Nonkate rapṭha rạpṭhikin ḍhurạuena. Thoṛa ghạṛitege lạṛhại kin sạrdiyena. Lạṛhại lạṛhạite mit́ okte Sukri aḱ sunḍạ ḍaṭa do̠ Tạruṕ aḱ hoṛmore bo̠lo̠yena. Ar Tạruṕ aḱ gerte bir sukri hõ sahẽt́ bondentaea. Khan thoṛa ghạṛi tayom bana hoṛaḱ hoṛmo khon mãyãm jo̠ro̠ḱ ehoṕena arkin goć hapeyena. Noa ghoṭna mit́ ghạṛi badre daḱ sendra sendrate mit́ṭen Toyo nonḍe heć seṭerena. Inạkate Tạruṕ ar bir Sukri goć akane ńel ńamket́kina. Unkin ńelte bogete kusiyena ente nonkan maraṅ maraṅ jib janwar aḱ jel tisre hõ bae jom akada. Ado uni Toyo do̠ heseć sekreć lać pereć jomkate daḱe ńũkeda are mohnḍayena.

Sikhạuna: Ạuṛiaḱ kạphạriạu baṅkate apnarte muskilaḱ ko mimaṅsae hoyoḱa. Ente Tạruṕ ar Sukri mit́ sãote daḱkin ńũ lekhan nonka gujuḱ dosare o̠ho̠kin paṛaokoḱa ar Toyo hõ o̠ho̠ge jom daṛeakinkea. Onate huḍiń hapṛaḱ muskilaḱ ko apnarte mimaṅsa se phanḍ̣ao jạruṛ kana.




Sim Kombṛo

Mit́ṭen kombṛo hoṛe tahẽkana. Ado mit́din kombṛoe heć akana. Goṭae oṛaḱ sendra katet́ sim sạnḍi chaḍa eṭagaḱ cet́ge bae ńamleda. Onate Kombṛo do uni sime idi torakedea. Dosar hiloḱ tinre sim sạnḍi jabeye goṭakeda ado uni sim do kombṛo hoṛ bogete nehõrate metae kana, alogem gojeńa, ente hoṛeń goṛo baṛawako kana. Ạuri marsaloḱre hoṛkoń jagwaret́kote, hoṛko ạḍi aema ko kạmi daṛeaḱ kana. Ado  kombṛoe mengot́keda, henda lelha, onatege coń goćmea. Ente hoṛko jagwarlenre ale do cekate kombṛoe reaḱ ạt́le ńama.

Cecet́aḱ: Banḍhej hoṛ do bhage solha em katet́ jãhãn porho bạnuḱanaṅ.

 

 




Ũṭ Ar Toyo Aḱ Go̠lpo̠

Aḍi din laha reaḱ katha. Mit́ṭen Toyo ar Ũṭ ạḍikin gatelena. Jao ghuṛige mit́ sãorekin tahẽnkan tahẽkana. Ar Jom ńu daṛa baṛae, gitić sanamaḱ mit́re. Bochor ke bochor nonkage parom calaḱkan tahẽkana. Onkage mit́ din hiloḱ jomaḱ sendrakin oḍokena. Ado ackage mit́ṭen tormuj bagwan re nońjor paṛaoentạkina. Onḍe mit́ṭen casa pahra se hohorhoić tahẽkan iạte bakin sen daṛeada.  Ado̠ unkin do̠ ona tormuj bagwan aṛere gajaṛrekin oko tahẽyena ar ńindạ koyoḱ horrekin tahẽkana. Ńuhum hijuḱkan re uni casa do̠ oṛaḱ sene mohnḍayena. Uni casa hoṛaḱ oṛaḱ do̠ khet́ pheḍrege tahẽkana. Ado̠kin hudisena jãhãnaḱge ạḍi nirạitekin cekaea mente. Enka menkateć banar gate mit́te ona tormuj bagwankin bo̠lo̠yena. Bo̠lo̠ torage ạḍi heseć sekreć rạskạte tormuj jojomkin dhurạuena. Bakin jom bhagaoḱ kana, arhõ jojom sanayet́kina. Menkhan lać do̠ perećentakina ar mit́ aṛe hõ phaka bạnuḱanaṅ.

Noa oktere Toyo aḱ bo̠ho̠ḱre mit́ṭen cintạ hećena, are kikiạuate huka hũa-huka-hũa raraḱe ehoṕena. Toyo aḱ ona raḱ ańjomte Ũṭ-e menkeda, E gate cedaḱem raraḱ kana. Amaḱ raḱ ańjomte Casa do̠e ebhenoḱa, are ebhenlen re alaṅaḱ ạḍi bạṛić dosa hoyoḱa honaṅ. Toyo do̠ landawate mengot́keda-alom bo̠to̠ro̠ḱa uni casa do̠ kạmite laṅga akana unạḱ algate ohoge ebhenlena. Baḍaeam ińaḱ mit́ṭen rog hoe akana-jom tayom huka-hũa-huka-hũa baṅ sereń lekhan jom baṅ hajamoḱtińa. Ona men torage arhõ kikiạue dhurạuena. Note Toyo aḱ onkan kikiạu ańjomte casa do̠e ebhen got́ena. Ar maraṅ utạr ṭheṅga saṕ kateć unkin sećge dạṛ hećena. Toyo ma mon monte noage khojoḱ kan tahẽkana. Khange uni casa ńelte Toyo do̠ jhạnṭi phãkte riạḱ riạḱe dạṛkeda. Menkhan becariạ Ũṭ do̠ unạḱ maraṅ hamal ho̠ṛmo̠ ante bae dạṛ daṛeada. Casa do̠ uni Ũṭge saṕkedete ạḍi ãṭe dalkedea. Ado̠ dal akhamakade dosare enkatege aćaḱ tahẽn ṭhạ̃ite calaoena. Khange Toyo do Ũṭ ńelte mengot́keda haere gate iń karonaḱte nonka dalem jomkeda. Ar emanteaḱko—

Ado Ũṭ hõ Toyo aḱ calaḱ cạtur bude aṭkar daṛeada. Onate onkan ạt ńańam horare tahẽyena. Mit́din ạḍi lolo din tahẽkana. Aḍepase ekal nisun jãhãn hoege banuḱa.Ado Ũṭ do Toyo metadea E gate dela hana jalapuri ritić reaṛ daḱre hoṛmolaṅ reaṛ ńõḱlege. Enḍekhan hoṛmo ko thoṛa Mońjge reaṛoḱa. Khange Toyo do ạḍi usạrae hẽḱ got́keda. Are menkeda, E gate paeraḱ man bạń baḍae cekateń paeraḱa? Ũṭe mengot́keda, alom bhabnaḱa iń nahaḱiń goṛowama. Inạkate banar gate tala daḱrekin pheḍena. Ũṭ aḱ katha leka Toyo hõ uniaḱ dea re deć hapeyena. Ar note Ũṭ do̠ khạndriń sećge mohnḍa calaoena. Ona ńelte Toyo do̠e memenkana, E gate cedaḱ nunạḱ bhitri sećem sen idiḱ kana nonka macoń unum gujuḱ.

Ado Ũṭ do̠ nonkae roṛ ruạṛadea, ińaḱ rog hoe akana, bhitri sećre bạń unumlen khan paeraḱ lekage bạń ạikạua. Inạkate tinre daḱ khonkin rakaṕena un jokhen Toyo aḱ do̠ ạḍi bạṛić dosa hoe akan tahẽkana. Enhiloḱ khonaḱ Toyo do̠ Ũṭ são ar bae khilḍuḱa. Ar nonkage Ũṭ do Toyo ṭhen badla hataoleda.  




Cet́lekan Dulạṛtam Gate?

Pạhil dhaolaṅ ńapamena ṭeraṭeratem

koyoḱạdińa.

Dosar dhaolaṅ ńapamena met́met́laṅ koyoḱ

ńapamena.

Tesar dhaolaṅ ńapamena mulućmulućem

landawadińa;

Inạ tayomlaṅ ńapamena boge judạm kulikedińa;

Inạ tayom amem jhạli kedińa amaḱ maya dulạṛ

nạṛite.

Din hiloḱlaṅ ńapamoḱ kantahekan kulhi mucạt́

ul buṭạre

Calaḱ kan tahen din ko besge rạskạ monre kedeć

 kedeć

Ackage mit́din ńapam kate metạń kanam hiṛiń

kạńme.

Ar tis hõ alom disạiń mucạt́ena dulạṛ talaṅ;

Menkhan gate am do tehiń ińaḱ katha bam

uyhạrleda.

Monere duk jiwire kosṭo ladikatem sa bạgiadiń

Cet́ bhul tahekantińte dulạṛ mayam chuḍạr-

 kedam;

Onate gate teheń kạṭić memen am sanayedeń-

“Haire gate amaḱ mon, serma reaḱ roṅ leka

achage bodolentama,

Am lekan gate karontege eṭaḱ aema gate ko

Teheń sahao hoyoḱ kantako kosṭo,

Unko teheny unumkoḱ kanako bulre,

Emeḱ kanako jiwi sudhạ noa reaḱ joto karonge

Am lekan gate khạtirte.”




Kạmi Reaḱ Jo

Mit́ atore Nakula ar Sohan ńutuman barea gate koṛakin tahẽkana Nakula do ạḍi dhorom hoṛe tahẽkana ar sisirjạuić ạḍi ãṭe manaoede kan tahẽkana. Menkhan Sohan do kajake khaṭaoḱ hoṛe tahẽkana. Okare bana hoṛ khaṭao kateć cas-abad kateć oṛaḱ benaokin monelet́. Sohan do bilạn bạihạṛ re kajake khaṭaoḱ kan tahẽna menkhan Nakula do din hiloḱ sisirjạuiće dewa-sewa ae kan tahẽna jemon do phosol mońjte pholonoḱ. Onkage okto hõ calao cabayena. Thoṛa din badre khet reaḱ phosol do beleyena. Ado bana hoṛ ona phosol hạṭiạrekin ạkhrińket́te kạuḍikiń sõćjoṅana. 

Khan oṛaḱre sen kateć Sohan do Nakule metaekana, bạṛtiń khaṭao akana onate bạṛti ńoḱ kạuḍi ńam lek kantińa. Noa katha ańjomte Nakula do bae roṛ ruạṛadea je, sisirjạuić ṭhen ona phosol jimareń doholeda, jemon mońjte pholonoḱ. Ente sisirjạuić begor cet́ge baṅ hoyoḱa. Ado ona kạuḍi se sompot lạgit́ atoren mạńjhi ṭhen kin senena. Mạńjhi do onkin bana hoṛaḱ kathae ańjomkeda, ado bana hoṛ mit́ṭen kateć bosta caole emat́kina, oka do dhiri kuṭrạ mesal tahẽkan. Mạńjhi haṛam do nonkae metat́kina, gapa setaḱ bhitrite aben do noa caole khon dhiri kuṭrạ bachao tot́ hoyoḱtabona, enḍekhaniń goṭaea okoe noa kạuḍi reaḱ bạrṭi bhag ńam lek kanaben mente. Khange bana hoṛ bosta caole oṛaḱtekin idikeda.

Ado Sohan do goṭa ńindạ caole khonaḱ ona dhiri kuṭrạ halaṅ bachaokeda. Ar Nakula do mit́ bosta caole ńutumte sisirjạuić ṭhene kojoṅkeda. Inạ dosar din Sohan caole ar dhiri kuṭrạ sajaokate mạńjhi ṭhene senena. Mạńjhi noa ńelte ạḍi ãṭe khusiyena. Ado Nakula hõ ona bosta mạńjhi ṭhene idikeda. Mạńjhi do Nakulae kulikedea, tinạḱ caolem bachao akada? Nakula doe menkeda sisirjạuić cetanre keṭeć pạtiạu menaḱtińa, caole do sạrige sapha akana. Tinre bosta ko jhićkeda, caole ar dhiri do enkage tahẽkana. Inạkate jumidar Sohan do ona ṭaka reaḱ bạṛti bhage emadea. Inạkate jumidar Nakula doe metadea, tinre kajakem khaṭaoḱa unre sisirjạuić doe gorọwama. Ente bin khaṭaote sisirjạuić do ohoge goṛokema. Tayomte Nakula hõ Sohan lekage jumire khaṭaoḱe ehoṕena ar inạ dhao phosol do ạḍi mońj pholonentaea.




Pea Hako Aḱ Golpo

Mit́ṭen pukhrire pea hako ko tahẽkana. Nunạḱ gateko tahẽkana je, mit́ ghạṛi hõ bako apan ạpinoḱkan tahẽna. Mit́din mit́ṭen hako sasaṕ kẽoṭa do pukhri ṭhen hećkate hako ńelte ạḍitet́e kusiyena. Ado pukhrire jhạli capat́ket́te hako sasaṕe portonkeda. Menkhan onko budan hako do eṭaḱ pukhri seć ucạṛoḱ reaḱ ko hudis baṛaet́ tahẽkana. Khan onko modre mit́ṭen hako do usạrae rạji got́en são sãote, eṭaḱ mit́ṭen hako doe baṅket́te menkeda, noa pukhri do oṛaḱ kana, nonḍe khon do ohogeń senkoḱa. Onka leka tesarić hako hõe mengot́keda, nonḍe tahẽnre jãhãn muskilre ohoṅ paṛaoḱa. Onate nonḍe khon jãhã seć bạń senoḱa. Onkin barea hako do ạkinren eṭaḱ gate tạkin bạkiń bujhạu ocoledea. Ado onate ạkinaḱ apan ạpin mone leka senjoṅkin goṭakeda.

Inạ dosar din kẽoṭa do jhạli capat́ko hećen re onkin barea hako dokin dạṛket́te jhạli khon kin rukhiạyena, menkhan tesarić hako do jhạlire jhạliyena. Ente uni do ona muskil okte bebuj are ḍhilisililena. Onate ona muskilre paṛaoena.

Sikhạuna: Jãhãe jãhãn muskil se eṭkeṭõṛẽ re paṛaolen khan budan hoyoḱ lạgit́ eṭaḱ hoṛaḱ solha jạruṛaea. Disạe hoyoḱa, joto muskilge judạ judạgea, ar ona muskil cabae lạgit́ onkage judạ judạ hor se upại menaḱa.

 

 




Amaḱge Joto

Ạḍi din lahare mit́ṭen phukir hoṛe tahẽkana. Uniaḱ nútum do sahib. Juạn oktere uni do ạḍi mońjte dine khemaoet́ kan tahẽkana. Jãhãn haron kosṭo baṅ tahẽkantaea. Uni sahib do hara juạnen khan ko bapla kedea. Baraea kuri gidrạkin hoyentaea ar gharońj reaḱ khoroć hõ bạṛti idiyentaea. Juri-pạri jaogekin jhogṛaḱa ar pạurạkin ńũia. Ar nonkate  unkinaḱ khoroć bạṛti idiyen khan  ạḍi haron kosṭo rekin paṛaoen. Uni hoṛ do rin hatao kate gharońj calaoe ehoṕena , menkhan ḍher din do bae calao daṛeada.

Mit́din do ạḍi bhabna selet́ oṛaḱ khone onḍokena ar mit́ sṭeson re gitić aṅgayena.  Jom lạgit́ cet́ ṭaka hõ bạnuḱtaea. Sṭesonre ać leka etaḱ hoṛe ńelet́ koa ar thoṛa ṭakae koeket́koa. Onko modre mit́ hoṛ doe dayawadea ar thoṛa ṭakae emadea are metadea dela in soṅge atotelaṅ calaḱa ar adolaṅ koe baṛaea.  Ar onkate uni sahib do koe phukire hoyena ar dinạm dine koe baṛaea.

Mit́din uni phukir do aema caole koe jarwakeda ar mit́ṭen sim hõe koe ńam akadea. Ar un okte tikin tarasiń tahẽkana. Ado uni phukire menkeda ar caole do bạń koea, jãhãe ṭhen dakań koe joṅaḱa. Koe koete mit́ oṛaḱe senena are metako kana daka jom ocoińpe. Un okte ona oraḱre mit́ baba hoṛe tahẽkana. Uni do uni phukiraḱ caole ar sim ńelte men got́keda hẽ dela hijuḱme dakań jom ocomea.

Uni hoṛ do phukirak caole ar sim hatao kateće metadea, “ phukir baba, do pukhrite calaḱme ar ḍabrạ hijuḱme , ado nahaḱ lolo dakam joma.” Pukhri do thoṛa pharaḱ ńoḱre tahẽkana ar ona oktere uni hoṛ do phukir babaren sime goć kedea are isin basaṅkeda. Ado phukir baba daka utui emadea are metaekana , phukir baba jotoge amaḱkana, ińaḱ do eken hoe (batas). Unre phukire menkeda, am lekan bhage hoṛ do banuḱkoa. Ado biḍạ oktere caole ar sime koye kana. Uni hoṛe menkeda amaḱ caole ar sim amgem jomkeda. Unre phukir do ạḍi kajaḱe raṅgaoena are metadea am lekan barić hoṛ do tishõ ohogeń ńel akaw




Dhạcri Kul Ar Horo

Mit́ṭen birre Dhạcri Kule tahẽkana. Okoe do jom lạgit́ din hiloḱ 2-3 goṭen jib-janware goćet́ ko tahẽkan. Mit́din joto janwar ko mit́te uni ṭhen sen katećko metadea, Din hiloḱ mit́ṭen kateć amaḱ jomaḱ lekatele hijuḱa. Onkoaḱ kathate Dhạcri kul do bogete khusiyena are rạjiyena.

Nonkage din ke din calao idiyena. Ado Horo aḱ pạli heć paṛaoena. Calaḱkan jokhen Horo do mit́ṭen Kũi-e ńel ńamkeda. Ona ńelte bańcaoḱ reaḱ hore sendra baṛakana. Khan Kul ṭhen senente metadea, am lekan ar mit́ṭen Kul menaea, one okoe do am khon hõ bạṛti dil ar daṛeane lekha kan. Inạkate Horo do uni Kul ona kũi ṭhene ạgukedea. Ado kũi-e uduḱadete metae kana, nui do nonḍege tahẽna. Khange Kul do ona kũi seće beṅget́ket́ torage aćren gate daḱre ńel ńamkedea. Are hudiskeda sạrige tho menaegea. Ado uni Kul ńelte edrete kũi re don khadleyente goć hapeyena.

 

 

 




Mit́ṭen Casa, Sado̠m Ar Mero̠m

Mit́ṭen casa hoṛe tahẽkana. Uniaḱ sana tahẽkana aema lekan jạtren Sado̠m jogaṛko. Onka leka aema jạtren Sadome jogaṛket́koa, nit do̠ eken mit́ lekan Sado̠m jạruṛaea, oka do̠ ać aḍepaseren hoṛ ren menae. Menkhan aḍepaseren hoṛ do̠ uni aćren Sado̠m ạkhrińkae reaḱ jãhãn monsubạge bạnuḱtaea. Enrehõ uni Sado̠m ạkhrińkae lạgit́ din hiloḱe batlaodea. Mucạt́ dhạbićte jãhã lekate reben ocokedea. Menkhan ona rạskạ ạḍidin baṅ thamgạḍilentaea. Ente kiriń mit́ cando tayomge Sado̠m do̠e ruạ kạhilena.

Jib-janwar ren raranić Sado̠me ńelkedete menkeda, nuire do̠ maraṅ mit́ṭen virus ruạ heć paṛaoakana. Ado̠ thoṛa rane oladete metadea, pe din bhor noa ran jom ocoye hoyoḱa. Noa rante jãhãn porho baṅ ńamlen khan goć giḍikae hoyoḱa. Baṅkhan noa rog arhõ eṭaḱ Sado̠mkore ucạṛoḱa. Mit́ṭen Mero̠m do̠ Uni raranić (daktar) ar casawaḱ katha mon lagaokateće atenkeda. Thoṛaghaṛi tayom Casa do̠ Sado̠m rane jom ocokedete aćaḱ kạmi senjoṅna. Unre Mero̠m do̠ Sado̠m ṭhene hećente metaekana, Mon kaṭejtam, bogeḱ hoyoḱtama, baṅkhan ko goć giḍimea honaṅ.

Inạ dosar din hõ Casa do̠ Sado̠m rane jom ocokedea ar kạmi senena. Enhiloḱ hõ Mero̠m do̠ harephare Sado̠m ṭhene senente metadea, Ma gate beret́talaṅ me, kosṭo sahao katet́ rehõ taṛam hoyoḱtama. Delaṅ goṛawama.  Tesar hiloḱ Casa são uni raraniće arhõe hećena. Rane jom ocokedea are menkeda, ar bae bańcaoḱa nui do̠. Gapa khange goje hoyoḱa. Baṅkhan eṭaḱ Sadomkore ucạṛoḱa. Khan Casa do aḍige torasente hẽḱada. Unkin calao tayom Mero̠m do̠ Sado̠m ṭhene hećena are menkeda, teheńge mucạt́ ạt tam, ma beret́me. Daṛeḱtege lagaoama, dạṛ lagaoama, noḱõe daṛeaḱ kangeam, ar thoṛa kurumuṭuime, khanem daṛeaḱgea. Nonkate mit́ okte Sado̠m do̠ ekal riạḱ riạḱe dạṛkeda. Ackage uni Casa hoṛe tạṅkhikeda Sado̠me dạdạṛ kana. Ado̠ bogete kusiyena are memen kana, ạḍi hahaṛa, Sado̠me phạriạyentiń do̠. Okayena pe, usạra nui Mero̠m jabe kateć jom-ńũ reaḱ bo̠ndo̠bos pe.