Boge Gupi Koṛa

Lopsa kakaren ạḍi utạr gại ḍaṅgra menaḱkoa, Merom bhiḍi hõ menaḱkoa. Mit́ṭen gupiyiće tahẽkantaea. Uni do beste bae gupiyet́ko tahẽkana, Lopsa kaka do ạḍitet́e ạḍi ãṭe ạṛisena, ar uni gupi koṛae metadea, “ am do ado bạń dohomea, jomaḱ ńuiaḱ lać perećiń emam kana; menkhan ińren gại ḍaṅgra lać pereć do bam ạtiń biyet́koa. Ạḍi diniń sahaoket́mea. Ar gại ḍaṅgra hõko ososgoḱ kantińa.

Lopsa kaka do uni kuṛhiyạ gupi koṛa aćaḱ oṛaḱteye kol kadea. Ar mit́ṭen boge gupi koṛa ńame lạgit́e oḍokena. Mit́ṭen ato teye senena, ona atore mit́ṭen huḍiń koṛae sendra ńam kedea. Uni koṛaren apate kulikedea, ar uni hoṛ hõe rebenena. Ado bana hoṛte koṛa hõkin kuli kedea, Uni koṛa hõe rạskạyena, are hẽḱ got́keda. Uni koṛawaḱ kuṛại reaḱ hõkin galmarao goṭakeda. Uni koṛa do baskeaḱe jom keda ar aćaḱ pãera saṕkate Lopsa kaka sãoteye hećena.

Lopsa kaka do uni koṛawaḱ kạmi ńelte ạḍi ãṭe rạskạyena. Uni koṛa do setaḱ hõe beret́ godoḱa, ar gại ḍaṅgraye aṛaḱkoa. Baskeaḱ jom lạgit́ oṛaḱteye senoḱ khan, eṭaḱ gupi koṛa ṭhene bạgiakoa. Arhõe sen ruạṛ godoḱa, ar eṭaḱ koko senoḱ khan, unre ać hõe horho hataṛ koa. Okare mońj daḱ ńamoḱa, onḍege daḱ ńui laga idikoa. Ạtiń bilen khanko tikin doe aḍakoa, ar baṅ khan oṛaḱteye idikoa, ar goṛare aderkoa. Jom kateye jirạuḱa, ar gại ḍaṅgra hõko jirạuḱa. Tarasiń do arhõe aṛaḱkoa. Ar ạyuṕ do goṛare aderko jokheće lekha koa. Ona atoren do uni gupi koṛawaḱ kurumuṭu ńelte ạḍiko rạskạyena. Lopsa kaka hõ uni koṛa ạḍiye kusi ocoyede kan tahẽkana.




Meskoć

Meskoć

Pạṭhuạ gidrạ ar Mahasoe talare katha hoyoḱ kana:

Mahasoe: Cekate biḍạu reaḱ jo do 15, 20, 25 kateć ḍheroḱ kantama? Nonka bại bạite ḍherlen khan cekate hoyoḱa?

Pạṭhuạ: Mahasoe, iń do tho ar ona traffic jam re aṭkao akan gạḍi leka do duṛuṕ thir bạnuńa. Jaha lekategeń laha calaḱ kangea.




Juạn Sãota   

“Je ghumiye uṭhlo jege, jaglo jahar pran, Tahar upor dãṛiye ache, ei jogoter man.”

Noa onoṛhẽte onoṛhẽ guru Robindronath cet́ coṅ bujhạu oco sanayede hoe daṛeaḱa ona do ḍher hoṛge babon bujhạu daṛeaḱ kana, Tobe niạ do pusṭạu bon bujhạueda je, noate do juạn ko gey bujhạu se metako kana. Onate nonḍe do dhạrti reaḱ lahanti ar bạṛić dosa, boge jo ar bạṛić jo, rạskạ ar bhabna noa sanamaḱ do juạnko cetanrege menaḱa. Tobe juạn do okoe bon metako kana? Noa reaḱ roṛ ruạṛ do Robindronath ṭhạkur ạḍi napaeteye em akana. Uni doe meneda, Sanam hoṛge mit́ okte emon umer rebon seṭeroḱ kana, unre ạn khon beạn, suluk khon besuluk, moron khon jion, ạn se sạri khon uriạu (Abeg) koge ḍher boge dobon metaḱ kana.

Ar manwawaḱ ṭhik noa oktege ko metaḱ kana Juạn Umer. Adobon ńela uni Robindronath leka abo sanam hoṛaḱ juạnko ṭhen cedaḱ unạḱ khojogoḱ do, Dr. Lutfor Rahman hõ onkagey men akat́a, jahan goć mora dare redo baṅ joḱa ar jahan jạli se kạṭić dare rehõ baṅ joḱa, hoṛ kodo onko ṭhen geko asoḱa, okoe do emoḱ reaḱ daṛe menaḱtae. Onatege juạnko sanam koaḱ nunạḱ khojogoḱ ente onkoaḱ onako emoḱ reaḱ daṛe menaḱtakoa. Menkhan onko metaḱme juạn kodo hoṛkoaḱ khojogoḱ ko purun daṛeaḱ kana? Roṛ ruạṛ do baṅ, cedaḱ bako purun daṛeaḱ kana? Ona reaḱ eṭkeṭõṛẽ do onko ṭhenge menaḱa, bako daṛeaḱ kana, ente onkore menaḱa hiskạ, bạḍại, ạḱyur ko reaḱ okulạn, ńu buloḱ be-manot emanteaḱ bạṛić colon, ar onate juạnko akoaḱ dạyik kạmi seć bako sen laha ocoako kana, Bises kaete bon ńela ńu buloḱ do niạko dinre ḍher juạnko latar seće or pheḍ idiyet́ko kana.

Niạko oktere sohor bajar leka ḍher ato kore hõ aema lekan bạṛić nisạte juạnkoko jạbun caba akana, ar nonkate bại bạite noa juạn sãota reaḱ tayom daram din kodo ạḍi bạṛić se ńut seć sen idiḱ kana mente bujhạuḱ kana. Nit hõ abo santal kore ḍher laha akan ko menaḱbona, menkhan noa ko reaḱ jahan teṅgo daram se dog lạgit́ jahan kạmi hora bạnuḱtabona. Nitge judi abo sãota reaḱ noa hal lạgit́ babon aodhanlen khan, noa disomre noko deko talare abo santal sãotaren juạnko ṭhen abo do cet́ hõ ohobon as daṛelena, ar mare gurukoaḱ juạnko cetanre ol menaḱ ona napae napae ar daṛeanaḱ kathako reaḱ hõ oho sạrilena.

Niạko okte aema sãotare pheraoḱ reaḱ nana hunạr katha mala ar kạmi horako oḍok pasnaoeda, jemon do noako katha mala ar kạmi hora talate disom se sãotaren sanamko uskurko ńam ar onkate disom ar sãota pheraoḱ do hoyoḱ. Baḍae geabon juạnkoaḱ do aema daṛe menaḱa, tobe ona daṛe judi ṭhik oktere ṭhik ṭhạ̃irebon lagaole khan khạṭige sanamaḱge leṭejoḱa ar judi ṭhik oktere ṭhik ṭhạ̃ire baṅ lagaolen khan eṭaḱ ṭhạ̃i ar oktere lagaolen khan ona reaḱ jo ạḍi bạṛić hoyoḱa ar onate do sanam sãota ar disome bạṛija. Nit noa Digital jugre abo santal sãota ạyur lạgit́ ạḍi gạkhuṛ ar boge ạḱyurko reaḱ jạruṛ menaḱa, niạko dinre bhage baḱḍae ar sanam sećte gạkhuṛ ạḱyurko bako tahẽlen khan abo lekan ạdibạsi sãotaren sanam Manwa kodo mit́ din noa dhạrti ńutuman groho khon bon adoḱa ar tayom bidạlren jahaege tishõ bako baḍaea santal se ạdibạsi ńutuman mit́ṭen jạt dhạrti reko tahẽkana mente. Onate delabon aboaḱ juạn sãota bon bańcaoa arbon jotona jemon ona reaḱ mońj jobon ńam daṛeaḱ.




Raj Ar Kaṭ Mamaḱić

Mit́ okte Mit́ṭen Raje tahẽkana. Uni Raj do birre kaṭ mamaḱ lạgit́ thoṛa hoṛe hataoket́koa. Onko modre mit́ hoṛ do eṭaḱko mod khon mit́ ghạṛite ḍher kaṭe maḱkeda. Ona ńelte Raj do bogete rạskạyente uni kaṭ mamaḱić hoṛ maraṅić mente bachaokedete kuṛạie emadea. Khan uni hoṛ do arhõ rạskạte ạḍi jhũk monte kạmi ehoṕena. Pạhil candoge gel irạl (18) goṭen kaṭe maḱkeda, arhõ Raj do ạḍige kusi rạskạyena. Onkage dosar cando hõ gelmõṛẽ (15) goṭen ar tesar cando do gelbar (12( goṭen kaṭ-e maḱkeda.

Raj do pe cando tayom ńeńele hećenre uniaḱ kạmi ńelte hahaṛayena. Ente noa lahare uniaḱ kạmi ar kurumuṭu do judạge tahẽkana. Onate uni hoṛ ṭhen nonkan kạmi reaḱ karontet́e kulikedea. Kaṭ mamaḱić uni hoṛ doe roṛ ruạṛadea, E maharaj, jaoge jhũk ar kurumuṭuteń kạmikana, enrehõ cedaḱ je, kạmire thoṛań ḍhilạu akana ohogeń bujhạu daṛeaḱ kana. Pasećre umerte lahakante nonka kạmi hoyoḱ kana. Unre Raj uni hoṛe metadea, ṭhikgea, ṭeńgoć ạguitam se ńellege. Khan ona ńelket́ tayom uni hoṛe kulikedea, mase enḍekhan lạime noa candore mucạt́ dhao tis noa ṭeṅgoćem laser leda? Kaṭ mamaḱić oka roṛ ruạṛe emket́ ona ańjomte Raj arhõ ạḍi ãṭe hahaṛayena. Uni hoṛe menkeda, E maharaj jao hiloḱge thoṛa ḍher kaṭ maḱ iạte pe cando khon ṭeṅgoć laser reaḱ ạt se opsorge bạń ńam akada. Ado nit Raj ar uni hoṛ bana hoṛge kaṭ kom maḱ reaḱ karontet́kin bujhạu daṛeada.

Sikhạuna: Dhạrti jionre kamkaj são são jirạuḱ reaḱ hõ jạruṛ menaḱa. Enḍekhan kạmire kurumuṭu ar jhũk mon hijuḱa.




Hoṛaḱ Kạmi

Jug cetan jug

Serma cetan serma

Cando cetan cando

Maha cetan maha

Ona keṭeć rohoṛ otre

Ona bir disom gaḍa nala aṛi re.

Doṛom oṭo kaḱ liam noa jala disomre.

Kạmiyale dinạm hiloḱ

Jomale dinạm hiloḱ

Bale doho jogao leda

Gapa, meaṅ dinko lạgit́.

Ạkil bud hole dea giḍikada,

Baṅ ńeloḱ kukmu leka

Namal kạmi rele rehet́ena.




Me̠sko̠ć

Me̠sko̠ć

Mahasoe ar pạṭhuạ gidrạko talare galmarao-

Mahasoe: Baḍaeape, ape leka umerre mit́ṭen biswạs tahẽkantińa.

Gidrạ: Cet biswạs Mahasoe?

Mahasoe: Biswạs tahẽkantińa, sanamaḱiń baḍaea mente.

Gidrạ:Enḍekhan nit do cet cekaena Mahasoe?

Mahasoe: Nit turui gel (60) umer reń bujhạueda, cet́ge bạń baḍaea.

Gidrạ: Noa katha bujhạute unạḱ din lagaoaḱmea Mahasoe, ale ma am ńel toragele bujhạu akat́.




Siṅgho̠ Ar Goḍo

Mit́ṭen bir gajaṛre Siṅgho̠e tahẽkana. Ado mit́ okte uni Siṅgho do̠ bir gajaṛrege jạpit́ akat́ tahẽkana, unre mit́ṭen Goḍo do̠ uniaḱ ho̠ṛmo̠re dećkateć rạskạte khencer baṛae kana. Khange Siṅgho̠ do̠e ebhen got́ena are raṅgaoen Khan saṕkedete jome reaḱe kurumuṭukeda. Unre Toyo do̠ nehõrate Siṅgho̠e metaekana aṛaḱkạńme baṛe. Enḍekhan kathań emamkana mit́din nahaḱiń goṛo rehõń goṛowama.

Sạrige mit́din sikạriạ ko ona birteko hećente Siṅgho̠ ko saṕ idikedea. Ado̠ darere tol kate kajaḱko dalkedea. Uni Siṅgho̠ do̠ onḍe khon bańcaoḱ reaḱ jahan horge bae ńamet́ tahẽkante ãṭ aṛaṅte kikiạuate raraḱkan tahẽkana. Menkhan Goḍo do̠ uniaḱ aḍrao se raḱ aṅjomte harephare hećena ar tolakade ona babere ger kuṭrạkeda. Nonkate Siṅghoe bańcao kedea ar usạra ona bir gajaṛ khonkin dạṛ pharaḱkeda.




Bạń Bạgie

Bạń bạgie oloḱ paṛhaḱ,

Jom seya-jojo haṛhaḱ,

Janam ińak noa dhạrtipuri-

Sae serma milon mela,

Hoṛ hoponaḱ rạsḳam ńela,

Oṭaṅ-ḍiglao ḍahar digir dhuṛi.

Bạń bạgie atu daṛan,

Ropoṛ katha raṛaṅ raṛaṅ,

Sendra sebel hanḍi pạurạ-

Meniń mojaḱ jahan dạkhil,

Sapha susạṛ bud ạkil,

Ińaḱ tinạḱ cabaḱ thoṛa.

Bạń bạgie nalha tumạl,

Kurumuṭu calaḱ ạḍi jhạl,

Jiṅgi reaḱ soros oka seṛom-

Tapam mãyãm nahaḱ liṭạ,

Bạrić manwa laṭkuṭạ,

Kukmu ińaḱ hạṭiń rasa terom.

Bạń bạgie kobita ol, ruiate sạri ḍhol,

Kạṭić lạṭu tinạḱ boge judạ-

Jogaṛ joton kisạ-kudum,

Tinạḱ aṛaṅ ạdum-sạdum,

Bakher binti cetre iń budạ.

Bạń bag̣ie disạm daṛan,

Cecet́ tinạḱ nawa aṛaṅ,

Jahaj cetan rimil oko-coko-

Lafaṅ Epil cando dhạrti,

Huḍur bijl khon hõ bạṛti,

Dorea gạhir dejkateho hako.

Bạń bạgie porob calaḱ,

Tundaḱ ṭamaḱ thoṛa ruạḱ,

 Rilạ-mala kajak ạri cạri-

Horoḱ bande nawadhon (fashion)

Lili bici aema roṅ,

Rofa jogao khaga-hạsuli.

 

 

 




Me̠sko̠ć

Me̠sko̠ć

Kelas re Mahasoe mit́ṭen gidrạ kukli kedea –

Mahasoe: Grammar do̠ cet́ko metaḱa?

Gidrạ: Okoe hoṛ gramre tahẽna unige grammar ko metaea. Uni hoṛ judi bangali hoelenre unre bangli grammar ko metaea. Ar Eṅrạje hoelenre enḍekhan unre uni do̠ Eṅrạji grammar ko metaea.




Sui Dare

Mit́ṭen bir gajaṛ aṛere bar boeha koṛakin basoḱkan tahẽkana. Ado̠ maraṅić koṛa do̠ aćren huḍiń boeha ạḍi ãṭe nisrạuede tahẽkana ar uniaḱ jo̠to̠ jomaḱe jomet́ tahẽkana ar uniaḱ jo̠to̠ mońj ho̠ro̠ḱ bandenaḱe hataojoṅoḱ kan tahẽkana. Mit́din uni maraṅ koṛa do̠ hạṭiạre ạkhriń bakhra birte kaṭ mamaḱe senlena. Uni do̠ aema lekan dare dạrko mat́mat́te dãṛã dãṛãte, mit́ṭen gunidar dare ṭhene hećena. Khange ona dare ro̠ṛ go̠t́keda E boeha, dayakate alom mageńa. Aṛaḱkạń khanem, sona reaḱ apple jo̠ń emama.

Ado̠ uni koṛae rạjiyen torage darere apple jo̠ go̠t́ena. Menkhan uni koṛa do̠ monre lob-laloć hećadea. Ado̠ ona dare metaḱkana arhõ thoṛa apple den baṅkhan re̠he̠t́ sudhạń maḱ bhindạra. Uniaḱ onkan beohar ńelte jo̠ bo̠do̠lte uni koṛa cetanre sae ke sae sui-e ńurhoket́a. Tinre cando hạsuroḱ ehoṕena, uni koṛa do̠ haso jalate bhindạrena. Oṛaḱ bae ruạroḱkante huḍiń boeha do̠ bhabnate dadat́tet́ sendra senena.

Ackage tạńkhikeda dadat́tet́ aḱ hoṛmo do̠ suite pereć akana, ar duk-jala sahaokatet́ rehõ uniaḱ hoṛmo khonaḱ mit́ mit́te sanam sui-e chaḍao cabakeda. Uniaḱ ona daya mãyã ńelte maraṅ koṛa aćaḱ dos gunạḱte huḍiń boeha ṭhen ikại khojkeda. Are bo̠do̠lo̠ḱa mente ekṛaṛkeda. Ona dare do̠ maraṅ koṛawaḱ bo̠do̠lo̠ḱ ńelte kusiyena ar jạruṛ bhor sona reaḱ apple jo-e emat́kina.

Sikhạuna:

Daya Mãyãwan hoyoḱ do̠ jạruṛgea ente noa lạgit́te jaoge kuṛaiyem ńama.