Meskoć

Meskoć

Mit́ṭen Bạ̣hu joṅ lek koṛa do mit́ raebariće metadea, “Nonkan Bạhuń khoj kana, one okoe do Khusi sana leka rạskại emạń ar tinreń khoj kathae roṛa are thiroḱa, khoj torae sereńa enećae kathae roṛa, ar tinreń khoj unreye jạpida.” Ado unre uni raebarić do koṛae metadea, “Tahle Boeha am do Telibhison Bapla kaḱme.”




Dare Reaḱ Porho

Mit́din mit́ṭen hoṛ do bir reaḱ mit́ṭen dare metadea, “Dare dayakate thoṛa kaṭhem emạńa ṭeṅgoć benao lạgit́? Dare kulikedea, “Am do onate cet́em cekaea?”

Uni hoṛ doe menkeda, “Iń do mit́ṭen oṛaḱiń benaoa. Khange dare do uni hoṛ mit́ṭen kaṭh-e emadea. Ar ona kaṭhte nawa ṭeṅgoće benaokeda.

Dosar hiloḱ arhõ uni hoṛ do ona ṭeṅgoć saṕkate dare ṭhene hećena. Dare doe bujhạukeda nui hoṛ do nawa ṭeṅgoć ante dare mamaḱe hećena.

Khange dare do bhabna salaḱe metadea, “Iń do amaḱ bhạlại lạgit́ katḥiń emat́mea, ar am do iń ar ińren boehakom maḱ giḍilea!” Khange uni hoṛ do bhule bujhạukeda ar kaṭh bodolte iṭạ ar simenṭte oṛaḱe benaokeda.

Cecet́aḱ: Okoe hoṛ ame goṛoam, uniaḱ do tis hõ alom khotia.




Mit́ ṭen toyo ar sim reaḱ katha.

–

Ol toṅgeaḱ.

Ado laha jaṅgate culhạye ̣ṭạmḍạo got́ket́a ; adoe lo got́en khan do ạḍi garteye gạduć got́ket́a. Ado ona seṅgel aṅgra do goṭa lać sećteye gạduć rakaṕ got́ana. Khangeye lo got́en khan do ạḍi garteye kikiạu got́ket́a. Ado un jokheć khange onko sim hõko landa got́ket́a. Onko sim do mit́ṭaṅ tumbạre bolokateko gitić kan tahẽkana. Khangeye eset́két́koa; adoe metako kana, Ape do goṭa hoṛmope lo oco akadińa. Ape do mit́ mit́ṭeń jom cabapea. Ado unre onko simko menket́a, Iạ mamo, ạkhirrem jomlegea; menkhan oṛakre do alom jomlea; ente aleren ayo hõ oṛaḱre ma bacom jomlede; onatele metam kana, ale hõ nonḍo do alom jomlea.

Hana baṛge mucạt́tre dhiri caṭạni menaḱa, onḍe idikate jom marao got́kaleme. Ado uni toyoe menket́a, Baṅa, bhạgnạ, besgepe metạń kana; onḍe do dhiri cetanre paṭganḍo kateń jompea. Ado sạri onka men baṛakate khange ona tumbạ sudhạgeye Kuṭuṅ idiket́koa. Ado ona dhiri ṭhen seterkatege ceka lekate coe paskao got́ket́ khan, ona tumbạ do dhirire aḍi garte ńurhạ posaḱ got́ena. Un jokhen onko sim do jotoko dạṛ baṛa got́ket́a, onte note phar phurko uḍạu baṛa goténa. Khange uni toyo doe haemoekaṭena, ente noteye koyoḱ got́ kat́koa. Ado latar utạrre mit́ṭaṅe tahẽkana; uni do jotokoteko ić ṭhekom akade tahẽkante bae uḍạu daṛeat́a. Ado uni toyoe menket́a, Acha, iń jom moto do Candoe deao akawadińgea; onko do behokko tahẽkana, onate onko doe dạṛ ocoket́koa; nitege iń moto doń besoḱa. Ado uni sime menket́a, Akhirem jomeńgea; nonka ić salaḱ do cet́ lekatem jomeńa? Aruṕ saphalińme, ado jomeńme. Ado uni toyoe menket́a, Acha, enḍekhan aruṕkategeń jommea. Ado khange sạriye aruṕkedea. Ado arhõ uni sime menket́a, lạ mamo, ạkhirem jomeńgea; thoṛa hawet́ ńoḱ ocoạńme; mit́ ghạṛiń rohoṛ ńoḱlenge. Ado uni toyoe menket́a, Baṅa, rohoṛlen khan do nãhãḱem dạṛa. Ado uni sime menket́a, Baṅa, mamo, judi unạḱem obiswạsoḱ kan khać, enḍekhan amaḱ luṭire baṛe rohoṛkạńme, ar ić rohoṛlen khan ińtegeń metama, ma cahabme mente. Ado sạri uni simaḱ kathageye ańjomket́a; ado sạri aćaḱ luṭire geye aṕkadea. Ado khube rohoṛen khane metae kana, Ma cahabme, rohoṛenạń.

– Santal Folk Tales (Rev. P.O. Bodding) reaḱ́ Vol-1 khon tumạlakana. – Ol toṅgeḱa.




Tumdaḱ Ar Ṭamak

Sedae jugre mit́ṭen mạndạṛiạwaḱ barea tumdaḱ ar mit́ṭen ṭamak tahẽkana. Tumdaḱ tạkin do ṭamak baṅkin ńel sahaoede kan tahẽna. Arkin metaekan tahẽna ạlińge mońjliń saḍea bapla koredo am ruru do baṅge jạruṛoḱa. Ona ańjomte ṭamakaḱ mon do ạḍi ãṭ khaṭoentaea.

Ona dosar tesar atore bapla ehoṕena. Mạndạṛiạ do laha tumdaḱ ko onḍokkeda ar ruruko ehoṕena. Mit́ṭen mạndạṛiạ doe menkeda eken tumdaḱ tedo baṅ jomkaḱa. Dose ṭamak ạguipe. Ona tayom barea mạndạṛiạ do daṅbedaṅ tumdaḱ rurukin ehoṕena ar mit́ṭen mạndạṛiạ do kạṛba ḍabaṅ kaṛba ḍabaṅ ṭamak rurui dhurạuena. Ar manḍua latarre eneć sereń hõ jomkaoena.

Un khonge tumdaḱ ar ṭamak doko gateyena. Bapla ar porobkore mit́ sãoteko tahẽna.




BELE HOṚO

Jarge j̣ạput́ asaṛ san cando

Sińge siń  hisit́ hoe bharḍo,

Jạṛiabon kanae serma daḱ ạḍi

Perejoḱkan sanam pukhri ar ḍaḍi.

 

Cas nalha hoṛ sanam khet kạmi

Si losot́ benaoet́ kanae apnar jumi,

As menaḱa goṭa bochor lạgit́ jomaḱ

Hoṛo rohoe kate arjao hoyoḱ nitoḱ.

 

Seṭerren khan nit  ãghaṛ cando

As purunoḱ seṭerena paseć nit do,

Judi bạt bạihaṛ sećem beṅged

Ńelam sanam seć sona roṅge jeṅget́.

 

Cas nalha hoṛ  sanam nitko rạskạḱ

Ato gharońj ạḍi jut heṛange ạikạuḱ,

Geć gurić saphaeako khạrại bạndi

BELE HOṚO ir rakaṕ lạgit́ dạndi.




Mit́ṭen Gạ̃ṛĩ Ar Ũṭ

Mit́din birren maharaj Tạruṕ aḱ janam mãhã manao lạgit́ joto jib janwar, cẽṛẽ ciprut́ ko jarwaena. Janam mãhã akhṛare joto jib janwar enejoḱ lạgit́ gạ̃ṛĩ ko nehõradea. Birren jib janwar koaḱ nehõr gạ̃ṛĩ do bae giḍi daṛeada. Onate rạskạte enejoḱe lagaoena. Gạ̃ṛĩ aḱ eneć ńelte eṭaḱko do bogete saṛaṕ saṛaṕko thayoeda. Ar gạ̃ṛĩ hõko sarhaokedea.

Gạ̃ṛĩ onkako sarhaoedekan ńelte ũṭ do bae sahao daṛeada, monre ạḍi edre ạikạukeda. Onate ać hõ sarhao ńam lạgit́ laha jaṅga kuṭuṅ kate enejoḱe ehoṕena. Eneć enećte tinre ũṭ do laha jaṅgae kuṭuṅet́ tahẽn unre uniaḱ jaṅgate eṭaḱ jib janwarko bajaoḱkan tahẽkana. Onate onko do ạḍiko ạṛisena arko dhomkaokedea. Onkoaḱ dhomkaote ũṭ doe thirena ar ạḍi ãṭ mon ạrisentaea. Ado as chuṭạukate oṛaḱe ruạṛ calaoena.

 Sikhnạt: Tishõ eṭaḱ hoṛ alom nokol koa.




Mit́ṭen Banḍhej Pusi

Mit́ṭen cẽṛẽ dare ḍonḍhorre basoḱkan tahẽkana. Mit́din jomaḱ sendrae lạgit́ sạṅgiń disome calaoena. Inạ oktere mit́ṭen kulại hõ tahẽn ṭhạ̃ie sendraet́ tahẽkana. Khange ona cẽṛẽ oṛaḱ phaka ńelte onḍege asraye hataokeda.

Ado tinre uni cẽṛẽ ruạṛ hećena ńelkedae, aćaḱ oṛaḱ do kulạie dokhol akada. “Ado cẽṛẽ do kulạie kulikedea, okoe kanam? Ińaḱ oṛaḱre cet́em cekaeda?”. Kulạie roṛ ruạṛkeda, “phaka jaega ńeltege asrae doń hataokeda. Nit khon noa do ińaḱ oṛaḱ kana. Noa katha ańjomte cẽṛẽ doe menkeda, “ ruạṛ heć akanạń, ma ińaḱ oṛaḱ do aṛaḱạńme.”

Ạḍi ghạṛićkin jhogṛayena. Onkinaḱ jhogṛa ańjomte ạdepaseren cẽṛẽ ciprut́ko bicạr phanḍao lạgit́ joj ṭhenko kolkat́kinạ. Adoko metat́kinạ, unige abenaḱ muskil doe phanḍao daṛeaḱa.

Dare latarre mẽt́ jạpit́kateć mit́ṭen pusi duṛuṕ akan tahẽkana. Cẽṛẽ ar kulại dokin goṭakeda bicạr reaḱ dạyik do uni pusikin emaea. Onate bana hoṛ ạkinaḱ muskil katha pusikin lại sodoradea. “Adoe metat́kinạ, abenaḱ cet́ kathage bạń ańjom ńameda. Khan mit́ mẽt́ beṅget́ kateće metat́kinạ mit́ṭen kạmiben, hijuḱben ińaḱ lutur pheḍre lạiạńben.”

Ado onkin do pusi ṭhenkin senena. Kulại ar cẽṛẽ do pusi pheḍre calaoen sãote saṕket́kinạ ar onkinge ńindạ jomaḱkin hoyentaea.

Sikhnạt: Banḍhej hoṛ do jaoge eṭaḱ hoṛaḱ muskil okte khoti reaḱko kurumuṭuia.

 




P.O Bodding Ar Uni Khon Ńamoḱ Cecet́aḱko

Manotan P.O Bodding do̠ 24 serma umerre Norway diso̠m kho̠n Bharo̠tte Santalko talare kạmi lạgit́ missionary lekae kol ocolena. Uni do̠ santal jạt ạḍiye kusiaḱkoa ar onkoaḱ pạrsi, leg-acar, ạri-cạliko hõ ạḍiye kusiada. Nunạḱ hạbić je uni do̠ Santalko talare Santalkoaḱ dhara lekateye baplayena. Uni do̠ aćaḱ goṭa jion do̠ Santalko talarege khemaoe go̠ṭaleda ar Santalko talarege gujuḱ hõ sanaledea. Menkhan Iṅgrej kodo̠ mucạt́ hạbić no̠nḍe uni bako tahẽ ocoadea. Bodding saheb do Santalko talare 44 bo̠cho̠re tahẽkana. Noa o̠ktere uni do̠ Santalko lạgit́ ạḍi aemaye kạmi oṭoakada. O̠ko̠eṭaḱ missionary hõ Santalko lạgit́ nunạḱ ḍher do̠ bako kạmi akada. Onate teheń mimit́ santalko do̠ P.O. Bodding baḍaye jạruṛkan takoa, uni sarhaoe jạruṛkantakoa ar uniaḱ taṛam pańjare calaḱ jạruṛkan takoa. P.O. Bodding-ar missionary jio̠n kho̠n ar uniaḱ kạmiko kho̠n abo̠ do̠ aema cecet́aḱbon ńamet́ kana.

Pạhil cecet́aḱ do̠bo̠n ńamet́ kana rạkhi jogao lạgit́ cecet́aḱ. Mit́ṭen hoṛ lạgit́ se mit́ṭen jạt lạgit́ se mit́ṭen so̠maj lạgit́ nitaḱ jinis se gho̠ṭo̠nako do̠ darakan dinre tinạḱ damanaḱ hoe daṛeaḱ ona do̠ uniaḱ rạkhi jo̠gaoaḱ kho̠n bon baḍae daṛeaḱ kana. Bodding saheb do̠e bujhạu daṛeaḱkan tahẽkana je Santalkoaḱ ạḍi aema jinis one o̠ka do̠ nit menaḱ, ona do̠ nahaḱ baṅ tahẽna se o̠ka rupre nit menaḱ, o̠na ruṕre do̠ baṅ tahẽna. O̠nate o̠na o̠kte reaḱ Santalkoaḱ jo̠to̠aḱ do̠ tumạl ar jo̠gao do̠ho̠e reaḱ kurumuṭu keda. Uniye rạkhi jo̠gao o̠ṭo̠let́te teheń abo hõ niạ jug reaḱ jotoaḱ do̠ rạkhi jo̠gao reaḱbon kurumuṭuia, jemo̠n darakan piṛhirenko lạgit́ po̠rho̠anaḱ ho̠yo̠ḱ.

Do̠sar cecet́aḱ do̠ kana o̠no̠liạ se kho̠ndro̠nd kạmiạko lạgit́. Nahaḱren ḍhertet́ onoliạko se onoṛhiạko do̠ mit́ṭen jạt selet́ se so̠maj selet́ jãhãnḱko o̠l eṭaḱ koaḱ pańja kateko o̠let́ kana. Jo̠that o̠l do̠ unrege ho̠yo̠ḱa, tinre mit́ṭen o̠no̠liạ se kho̠ndro̠ndić do̠ onko jạt ṭhen senkate, apnarte suṭik hatao kateye o̠l. Ente Bodding saheb do̠ aćaḱ luturte ańjom kate se kho̠ndro̠ndiạko hõ judi jahãṭaḱ jemo̠n bo̠n o̠l, jemo̠n jo̠that o̠laḱko do̠ jo̠that reaḱ ho̠yo̠ḱtabona.

Tesar cecet́aḱ do̠ kana rạṛ sereń rạṛ jo̠gao do̠ho̠e selet́. Bodding saheb do̠ ać o̠laḱ “The Studies in Santal Medicine and Connected Folklore” puthire mit́bar mantar ar jhạrni cet́abon kana baṅma sereń rạṛ ko do̠ no̠nkate jo̠gao do̠ho̠ daṛeaḱa. Menako kathae Santal koaḱ do̠ 25 lekan sereń rạṛ menaḱtakoa, menkhan onako do cet́ko kana ar cet́ lekako rạṛa ona do̠ ạḍi ko̠m hoṛge pasećbon baḍaea. Nit hạbićte ḍhertet́ rạṛ ko do̠ hiṛiń idiyena. Nit do̠ biggan sećte ḍherbon lahawakana, rạṛ jo̠gao reaḱ do̠ nito̠ḱ aema ae-upại hoeakana. Onatebon kurumuṭuia jemo̠n ado̠ḱkan rạṛ ko do̠ tumạl jarwa katebon jo̠gao do̠ho daṛeaḱ.

Ponaḱ cecet́aḱ do̠ kana eṭaḱ pạrsite aboaḱ o̠laḱko o̠l pasnao reaḱ. Bodding saheb do̠ aćaḱ ḍherteḱ o̠no̠l do̠ iṅgrạji pạrsiteye o̠l akada, mit́bar do̠ Norwegian pạrsi tehõe o̠l akada. Ado̠m Santali o̠laḱko do̠ iṅgrạji to̠rjo̠ma selet́e o̠l akada. Noa reaḱ jo̠s do̠ mit́ṭenge tahẽkana, jemo̠n dhạrtiren ho̠ṛ do̠ Santal jạt ko baḍae daṛeako, onoaḱ leg-acar, ạri-cạli, porob-porbas seleḱ jotoaḱ do̠ goṭa dhạrtiren hoṛ ṭhen o̠po̠ro̠mge tahẽn. Nahaḱbon o̠let́kan onolko se kạhni, gạthni, oṛhẽ eman ko do̠ ạḍi cetan darja reaḱ tahẽn kanrehõ abo apnar moto ṭhenge ona do̠ baḍae tahẽn kana, dhạrtiren eṭaḱko do̠ ona reaḱ damteḱ bako baḍae daṛeaḱ kana. Onate abo hõ Bodding saheb leka aboaḱ damanaḱ o̠laḱ kodo̠ iṅgrạji pạrsite to̠rjo̠ma kate sarsadle reaḱbon kurumuṭuia, jemo̠n go̠ṭa dhạrti reaḱ do̠rbar re abo̠aḱ o̠laḱko hõ damanaḱ lekhaḱ tabo̠n.

Mõṛẽaḱ cecet́aḱ do̠ kana Santali Patrikako calao idi reaḱ. Bodding saheb do̠e bujhạu tio̠ḱleda je Santali lạgit́ nawa kathako diso̠m hoṛ baḍae ocoko lạgit́ se Santali pạrsi reaḱ darja cetan seć tul rakab lạgit́ mit́ṭen cando̠kiạ pạtrika do̠ ạḍige jạruṛa. Ona iạte uni do̠ Peṛa Hoṛ kago̠c, o̠ne o̠ka do̠ bo̠ndlen tahẽkan, onaye jiwet́ ruạṛkeda are calao idikeda. Teheńaḱ jugre hõ onkage aema technical kathako reaḱ Santali do̠ benao reaḱ jạruṛ paṛaoabon kana. O̠nako katha do̠ diso̠m hoṛ baḍae ocokoa lạgit́ se Santali pạrsi reaḱ darja cetan ocoe lạgit́ ạḍi aema Santali candokiạ se haptakiạ se din hilo̠ḱ reaḱ pạtrika ko do̠ so̠do̠r idiy jạruṛ tabo̠na.

Turuiaḱ cecet́aḱ do̠ kana jạt-pạrsi dulạṛ reaḱ. Mit́ṭen jạt se uniaḱ pạrsi bam dulạṛ lekhan uni jạt se uniaḱ pạrsi selet́ do̠ cet́ hõ jo̠that do̠ o̠ho̠m kạmi daṛelena. Bodding saheb do̠ Santalko ar onkoaḱ pạrsi do̠ ạḍiye dulạṛet́ tahẽkana, onatege Santalko selet́ unạḱ damanaḱ kạmiko do̠e kạmi daṛeat́ tahẽkana. Teheń abo do̠ aboaḱ so̠majar aboaḱ pạrsi do̠ dulạṛ lek kantabona. Niạ okte aboren ḍher hoṛge jạt pạrsi do̠ babon dulạṛet́ kana, nunạḱ hạbić je Santali pạrsite katha hõ babon roṛet́ kana. Bodding saheb ṭhen kho̠n cecet́aḱbon hataoma arbon lajaoḱma. Ente uni do̠ Santal hoṛe baṅkan rehõ Santali pạrsiye dulạṛkeda ar pạrsi selet́ damanaḱ kạmikoe kạmi oṭoaḱ bona. Teheń do̠ abo hõ uniaḱ taṛam pańjare taṛam kate Santali pạrsi bon dulạṛma ar Santali pạrsi lạgit́bon kạmima.

Eyaeaḱ cecet́aḱ do̠ kana go pạrsi talate sanam lekan cecet́aḱ ńam reaḱ. Noa do̠ tayo̠m dinre Bharot reaḱ soṅbidhanre mit́ṭen hok lekatehõ do̠ho̠yena. Manotan P.O. Bodding do̠e kho̠j leda jemo̠n Santal ko do̠ akoaḱ go pạrsite dho̠ro̠m puthiko paṛhao daṛeaḱ, onate uni do̠ goṭa Baebel puthi do̠ Santaliteye to̠rjo̠ma keda. Arhõ uniaḱ sana do̠ tahẽkana jemo̠n Santal kodo̠ akoaḱ go̠ pạrsi tege o̠lo̠ḱ paṛhaoḱko cet́ daṛeaḱ, onate uni do̠ Santali pạhil puthi, Santali grammar ar Santalu Roṛ Pạṛiạn (Santal Dictionary) hõye benao keda. Go pạrsite o̠lo̠ḱ paṛhaoḱ ced reaḱ hoṛ ḍahar uni do̠e uduḱ oṭoaḱbona, sareć kạmiko do̠ abote laha idi jạruṛ tahẽkantabona. Menkhan bhabna reaḱ katha do̠ noage je abo do teheń hạbić go pạrsite oloḱ paṛhaoḱ ced reaḱ cet́ hõ babon kạmi laha daṛe akawada.

Nonkage ạḍi aema cecet́aḱko abo do̠ P.O. Bodding sahebaḱ jion kho̠n ar uniaḱ kạmiko kho̠nbo̠n cet́ daṛeaḱ kana. Nitoḱ aboaḱ kạmi do̠ kana Bodding sahebaḱ cecet́aḱ ko do̠ Santal so̠majre jo̠ baha o̠co̠e, uniye uduḱ oṭoat́bon lahanti reaḱ hor ḍahar pańjae ar uniaḱ baṅ purạuakan kạmiko do̠ jemo̠nbon kại purạu. Enḍeteaneć bujhạuḱa baṅma abo do̠ sạriaḱge Bodding saheb bon dulạṛedea arbon manotedea. Tobeanećge bo̠cho̠r bo̠cho̠r uniaḱ janam mãhã manao do̠ jo̠that reaḱ hoyoḱ tabona. Delabon mimit́ Santalko do̠bo̠n ekraṛoḱma jemo̠n uniaḱ jio̠n kho̠n ar kạmiko kho̠n okako cecet́aḱ bo̠n ńamet́kan onkalekabon kạmi ar Santal jạt lạgit́ Bodding sahebaḱ oka kukmu tahẽkantae ona do̠bo̠n purạutaema.




Ponḍ Geḍe

Mit́din mit́ṭen hoṛ aćren kuṛhiạ gate metadea, “baḍaeam, ponḍ geḍem ńellekhan amaḱ jion bodoloḱa. Ado uni kuṛhiạ hoṛ doe mengot́keda, sạri katham lạieda?  Ado kuṛhiạ hoṛren gate do arhõ menkeda, “Jãhãtin jãhãtinre oṛaḱ pheḍ reaḱ pukhrire ponḍ geḍe ńel ńamoḱ kana.

Ado jion bodoloḱ aste kuṛhiạ hoṛ dosar hiloḱ ona pukhri calaoena. Ạḍi ghạṛiće duṛuṕ tahẽyena menkhan cele geḍege bae ńel ńamlet́koa. Menkhan mit́ṭen hoṛe ńelkedea, ekal hape kate phosole ḍohao idieda ar uniren kạmiạ hoṛ do gại toae kombṛoeda. Uni kuṛhiạ hoṛ ńelte onko kombṛo hoṛ do botorteko dạṛkeda.

Ponḍ geḍe ńel aste dinge uni hoṛ do pukhri aṛere duṛuṕkoḱa. Onate bại bạite uniaḱ khet reaḱ phosol ar toa kombṛoḱ hõ bondena. Uni kuṛhiạ hoṛ do simraḱre beretoḱ khạtir ạḍi maraṅ dine ạikạua. Ente ạḍigan kạmi reaḱ ạte ńametkan tahẽkana.

Bạite bạite uniaḱ khet hõ phosolte perećena ar gại toa kombṛoḱ hõ bondena, onate bajarre toae ạkhriń daṛeaḱkan tahẽkana. Nonkate ạḍigane lahantiena. Mit́ cando tayom kuṛhiạ hoṛ do aćren gate sãoe ńapamena. Kuṛhiạ hoṛ do ạḍi bhabna salaḱ aćren gate metadea, “Nit hạbićte mit́ṭen ponḍ geḍe hõ bạń ńellet́koa. Ado aćren gate doe menkeda, “Okoe meneda, ponḍ geḍe bam ńellet́koa! Ponḍ geḍe mentedo kạmi se khaṭaoḱ reaḱ kathań metat́me tahẽkana. Ńelme, tinaḱem khaṭaoena, ar ona khạtirte mit́ candote tinạḱem lahanti daṛeada.”

Khange kuṛhiạ hoṛ doe menkeda, sạrige gate amaḱ bud do ạḍi damana. Ente teheń am khạtirte aema sećteń lahanti daṛeada. Onate aćren gate ạḍi sarhaoe emadea.




Mit́ ṭen toyo ar sim reaḱ katha.

Sedae jugre, kathae, mit’taṅ toyo ar mit́ṭaṅ sim phulkin patao-let’ talẽkana, ar unkin do boehakin sạgạilet’ tahẽkana. Ado mit din do manotok reaḱkin nenḍaketa ; bana hor hạnḍikin dohoket́a; ado isinen khan do dul baṛakatekin nẽotayena.Pạhil do toyo oṛak rekin ńu baṛaket́a, ado onakate sim oṛaktekin calaoena. Ado khange uni sim doe bulena, adoe koboḱ kobogoḱ kana, ar uniren hopon do ciạ̃ṕ ciạ̃ṕ bogeteko raket́ kana; ado enre hõ uni sim eṅga do bae disạyet́koa. Ado uni toyoe menket́a, Nui sim doń jomegea. Ado sạriye bul gitićen khan do, gerkateye ạtkirkedea are jomkedea. Ado khange onko sim hopon doko ṭuạrena.

Ado dosar hiloḱ do ciãṕ ciạ̃ṕ ạḍi bạṛićko raḱ́ baṛayet́a. Khange uni toyo do noko hõ jomko lạgit́e locor locoroḱ kana; uni eṅga reaḱ ạḍi sebele ạikạuket́te noko hõ jom maraokoe menket́a. Ado khangeye heć got’ena ; adoe kuliyet’koa, Henda bhạgnạ, cedaḱpe raket’ kana? Khange adoko menket’a, Hola mãhnderre, mamo, eṅgạńe goć

bạgiat́lea. Adoe kuliketkoa, Okarepe gitića ?

Adoko menket́a, Ale do pakharele gitić kana.

Ado enka kuli baṛakatege uni toyo doe calaoena, Ado nook sim hoponko galmarao joṅ kana, Nui toyoge tho ya aboren ayo doe jomkedea ; ado abo hõ jgmbon lạgit́e kuli ṭhiket’bona. Adoko menket́a, Teheń do pakhare do babon gitića. Khange ado ona pakhare do holat́ko, churi binṭhikoko doho kat́a. Ado ńindạyen khan do uni toyo doe heć got́ena, ado ona pakha geye hạtṛạu got’ket́a. Ado khange holat́ko churikote bhage teye get́ sirạ soroyena. Ado hasokede khan ạḍiye ̃aḱ uk̃́ket́a Khange en hiloḱ doe ruạṛ calaoena.

Khange arhõ dosar hiloḱ doe hećena ; arhõ onkageye kuli yet́koa, Henda bhạgnạ, cedaḱpe raḱet́a ? Adoko menket́a, Hola mãhnderre, mamo, eṅgạńe goć bạgiat́lea. Adoe menket́a, Okarepe gitić kana? Adoko menket́a, Ale do culhạrele gitić kana. Ado enka men baṛakatege ać doe ruạṛ calaoena. Ado ạyuṕ khangeye heć got́ena ; ado bako jạpit́ akat́teye ruạṛ senena. Ado onko sim do, kathae, culhạre do khubko tiṅgi aṅgra akat́ tahẽ kana; ado ona seṅgel aṅgra do toroćteko topa akat́ tahẽkana. Ado inạ mit́ ghạṛi khange uni toyo doe heć got́ena, ado culhạ duạrreye paṭganḍo got́ena.

–

Ol toṅgeḱa.

noa do – Santal Folk Tales reaḱ́ Vol-1 12 no. golpo khon tumạlakana