T O̠ P O̠ L

Hape hape duk do̠
Aṛerem teṅgo̠ḱkan
Hara – hiri jiwi
Taṛam ḍahar re
Acka ge thiro̠ḱ mo̠n.
ạṛić eṭaḱ bhabna ge
Bhiṛkạuae ạḍi jhạl hante

Eṭaḱ bilạn seć.

 

Serma ipil bhitri re

Co̠ko̠ o̠na as

Ar bae gupiete

Mo̠n o̠nto̠r do̠e hapeḱ

Dhasaḱ bo̠hel jo̠to̠ kukmu kumbạ.

Serma – tapaṕ kate juạn bayar

Uḍạu calaḱako̠ ạḍi jhạl

Bar dinaḱ no̠a

Helmel hulạs re

Rạskạ  hutạs mo̠n .

 

So̠ – baha nạṛi re

An – mo̠na ko̠ḱam hahaṛa te .

Haere diglạ ḍigli dhuṛi dhạrtire

khange hudis ruạṛạń

Mo̠ha – muhim renaḱ katha,

O̠ka reba bạṛić menaḱ

Mit́ mit́te jo̠to̠

Duk do̠ jarwaḱ

To̠ro̠ć to̠pa seṅgel leka

Mo̠n o̠nto̠r do̠ lo̠ḱ.




Daḱ Jạput́

 Daḱ jạput́ Cạt bạisạk

 arhõ Saon bhado̠r

 O̠na talate̠ ro̠ho̠e̠ hoṛo

 tale belehõ ńuruḱ

 siń ńindạ daḱ ke̠da

 ce̠he̠l ce̠pe̠l pe̠re̠ć gaḍa

 ạtu calaḱ ńalaḱ ńalaḱ

 ko̠yo̠ḱ daram gate salaḱ

 huḍur bijli  haere̠ saḍe

 lo̠ho̠t́e̠n tiń  nãwã khanḍi

 gidạr pidạr juri pạri

 baṅ hoele̠̠n calaḱ gaḍa aṛe

 daḱ jạput́ sahan sakam

re̠ṅgeć ho̠ṛko jobe̠ akan

haere̠ jạput́ tise̠m cabaḱ

gidrạ ante̠ park-iń calaḱ




Go̠go̠

Go̠go̠ ce̠daḱ se̠taḱ bam ho̠ho̠ be̠re̠t́ le̠deńa

Iń tạṅgirez me̠naḱa amaḱ no̠a katha ańjo̠m lạgit́

Go̠go̠ ce̠daḱ am iń paṛhao̠ḱ bam metạń kana?

Ińaḱ paṛhao̠ḱ lạgit́ mo̠n chaṭpaṭao̠ḱ kantińa.

 

Go̠go̠ am do̠ ce̠daḱ iskul calaḱ baṅe̠m metań kana?

Iń je, iskul calaḱ sanayedeń.

Go̠go̠ am ce̠daḱ iń iskul re̠aḱ tiffin o̠kte̠ re̠aḱ jo̠maḱ baṅem te̠arạń kana?

Iń je ṭiffin somoy ạḍi ạ̃ṭ re̠ṅge̠ćjińa.

Go̠go̠ am ce̠daḱ́ ạri cạli bam cet́ạń kana?

Iń je amaḱ sikhạunaḱ tege lạṭuḱ  hoyoḱ sanayedeń!

Go̠go̠ am ce̠daḱ jahanaḱ ce̠ka lahare̠ bam baro̠ne̠dińa?

Iń amaḱ diḍạuić hoyoḱ sanayedeń.

 

Go̠go̠ am ce̠daḱ ạyuṕ o̠kte̠ o̠lo̠ḱ paṛhao̠ ar kudum lại bam cet́ ạń kana?

Te̠he̠ń do̠ am be̠gor iń do̠ ạḍi e̠skarge,

Iń le̠ka be̠batao̠ić ko̠ṛa gidrạ,

Amaḱ khub jạruṛ me̠naḱtama.




Ale Ato

Hane̠ ńe̠lo̠ḱ kan tale dare

O̠nḍe̠ge ale̠aḱ o̠ṛaḱ

O̠nḍe̠gele̠ tahēna

Ae̠ma jạtre̠n ho̠ṛ

Bale̠ baḍae̠ o̠lo̠ḱ paṛhaoḱ

Bale̠ baḍae̠ Santal ạri cạli

O̠na te̠gele̠ tae̠no̠m akana

Ale̠ jo̠to̠ ho̠ṛ

Kurumuṭu me̠naḱ tale̠a

Bại bại laha se̠ć calaḱ lạgit́;

O̠lo̠ḱ paṛhao̠ḱ bạnuḱte̠

Ae̠ma se̠ć le̠kate̠le̠ tae̠no̠m akana,

Dho̠ro̠m re̠aḱ so̠sto̠r kathako

Bale̠ baḍae̠

O̠nate̠ dho̠ro̠m ko̠ro̠m se̠ćte̠le̠

Nijo̠r akana

O̠nate̠ dho̠ro̠m o̠lo̠ḱ paṛhaoḱ do̠

Ạḍi jạruṛa,

O̠na khon babon nijo̠ro̠ḱ ma.

Oloḱić:

Samoly Murmu

Ato ńutum: Bikrampur

Upojila: Kaharol

Dist: Dinajpur




O̠LO̠Ḱ O̠KTE̠

Santals times re̠ iń do̠ o̠lo̠ḱ o̠kte̠

Disạ kedạń jo̠m ńu re̠aḱ kathako bại bạite̠

Baṅgladisạm re̠ abo manwa jo̠to̠koge

 Ae̠ma le̠kanaḱ bon jo̠m ńua jao̠ din rạskạge

 O̠ṛaḱ re̠bon jo̠m ńuye̠da daḱ, daka, utu

Dokan re̠do̠ pan, biṛi arhõ ca lạḍu,

Gateko so̠ṅge jo̠m ńu hạnḍi pạura ar tạṛi,cuṭi,  

Oṛaḱ re̠do̠ hoyoḱ kana jao̠ge jhogṛa jhạṭi,

 Nitoḱ abo ae̠ma le̠ka jo̠m ńu e̠da bon no̠a hana

Jo̠m abon ńu abon ar rạskạ re̠bon tahẽna,

 jharna ḍạḍi daḱ le̠ka sapha tahe̠n ma mo̠n o̠nto̠r

Babon  kạphariạḱ santal gharo̠ńjre̠ tahenabon sontor,

 Alo gebon kạphạriḱa sona santal so̠majre̠

Tul rakap mabon sona somaj sanamko talare̠,

Dhạrtire̠n ho̠ṛko soṅge̠ taṛamabon hara hạri

Jo̠gao̠abon jotonabon aboaḱ santal jạtiạri




Ạkil Duạr

O̠lo̠ḱ paṛhao̠ baṅte̠

O̠lo̠ḱ p̠aṛhao̠ḱ babon baḍae̠

Khaṭao̠ḱ kanabon kadae kadae̠

Le̠kha jokha baṅ baḍae̠te̠

E̠ṛe̠ ocoḱ kanam hante̠ no̠te̠

Upại baṅte̠ bạḍgu pạṭuṕ

Raṭen birhõ marao̠e̠na

Aṛha kolosaṅ hõ cabae̠na

Ańjom pe̠ho hoṛ hopon

Alom tahen thoroṅ thopoṅ

O̠lo̠ḱ p̠ṛhao̠re̠ lagao̠me̠ mon

Ńam ruạṛam ae̠ma dhon

Dhorom korom suluk dulạṛ

Jhijo̠ḱ tama Ạkil Duạr.




Kukmu Ko Adogoḱ Kana Oka Seć Coň

Kuḱmu Ko Adogoḱ Kana Oka Seć Coň

-Subodh M Baskey

 

Nahaḱ okte sanamaḱ ge bujuroḱ kana ạḍi usạrate

Ḍạňguạ kuṛiaḱ pag̣ra, jaňga reaḱ lipur

Hara goduḱ kuṛiaḱ koṛam, paseć mạnmi tet́ ho, Sanamaḱge

Hoe daṛeaḱa hotot́ nạṛige cet́ coń hoṛmo seć te

Latar te liwạt pheḍoḱ kana.

 

Gaḍa aṛe re kạsi baha bir ar hoṛo geleko,

Jạput́ din reaḱ serma daḱte ạtu hećakan

Gitil kote gitil reaḱ buru benawakana

Baňgem hudis keya, jãhãtis nonḍe sorot candore

Kạsi baha bhuṭạḱlena, hoṛo gele ko belena.

 

Bạrsa reaḱ hende rimil jhar daḱ em men begor

Pagla hoete bharot reaḱ cerapuńjire seṭerena

Rohoṛ keṭeć dhạrti ṭunḍạňre bańcao tãhen baň dãṛe kana

Abad begor kạiko ḍher idiḱkana.

 

Ale atoren hara godoḱ chaṭpaṭić gidrạ koṛa

Akil begor sãṛoḱte, juạn okte reaḱ hoṛmo reňgećte

Din ge bạrić ṭolatei monḍ-haḱ kana

Somaj reaḱ muṭhạn samaňre kạli dulwate

Ạḍi rạskạ tegei jiňgei khemaoyet́ taya

Tayom daram beňget́ bạgi kateć.

 

Santal somaj reaḱ apnartet́ banadhao

Mạńj-hi, Pargana, Desh Mạńj-hi ar

Lo Bir Bạisi kodo, din ke din rạpudoḱ kana

Goć hoṛ rapaḱ ko ghaṭre

Ńit́ ge paseć rapaḱ roňgoḱa sạri kuḱmu kodo

Onḍe ko ruạṛ hijuḱa Saitanren peṛako.

 

Ạḍi duḱ kosṭo te benaowakan kuḱmu reaḱ diuhạ̃

Hoe bharḍo chaḍa ge iṛĩjoḱkana dinamge

Marsal begor ńut́gei sandes ale kana

Baḱ junuwaḱ marsal cerceṭećaḱ

Moca rege mucạdoḱ kana jaijug lạgit́.

 

Ato khon nagraha tei monḍ-hawakan

Nahaḱ jugren juạn koṛa, maraň ạkil hãmẽṭ begor

Din dine bạrić idiḱ kana

Santal ạricạli bhenḍao lạgit́ baňma bole

Serma coṭ khon dãṛei ńamakada,

Eṛe phạsiara hudis bolo toraḱ kana

Sirjon khon teyarakan Santal Atore.

 

Sona jugren juạn kuṛiaḱ sapha mon do

Mạila hoe são tapam kateć

Nagraha renaḱ mạila tuluć pantewakana,

Gate ko mudre kạhu, haena (khĩḱṛi lekan) ar eken ayaň biń ko

Sebel peṛa metaḱme diku koṛa, naeke baba

Ar joto khon lạṭkuṭạ bulakan koṛa.

 

Aema utạr Santal juạn koṛa ko

Somajre ạulạhan ạgu begor, Jug reaḱ

Ulṭạu khon patal puri seć ko monḍ-hawakan

Je leka asoḱ ṭayok bako oṭaň len khan

Paseć lạṛhại re do bako jitạoḱa,

Juạn reaḱ jostet́ baňkhan acka ge paseć

Ạḍi usạrate bodoloḱ renaḱ cinhạ baň ńelogoḱ kana.

 

Jiňgi renaḱ oṛhẽ sereń ko se lạṛhại kore

Jitạu bakhra ganḍon; teheń

Eken banar bạiri leka ge kin hạjirakana,

Bul akan juạn koṛa koaḱ joha ko do cowagoḱ kana,

Bhạṭạmin ṭonṭate dhaṛako eken coeta cabaḱ kan takowa

Ṭhiḱ Romio sṭail lekage,

Belṭ begor jaha okte rege penṭe bhuṛujoḱa.

 

Gel mit́ sai sermaren nãwã juri pạri

Cirgal gidrạ sodor bakhra kin goṭawakat

Somaj reaḱ niạm bạgi kateć gharońj kin sajaoket́.

Menkha gidrạ benao ńindạ hiloḱ ḍoboḱ johar

Jokhen baḍae ńamen, Jamai doe nacar geya

Bilạmtei urgumoḱa ar maraň katha

Uni do AIDS ruạren ruạić kanai

 

Eratet́aḱ buru jharna ho rohoṛ geya,

Dulạṛ bhumbuḱ ḍạḍi daḱ ho baň siṭińoḱ kana

Buru lodam kore ho eṭaḱ disomren dãṛan ko ko

Ạcur baṛalena, paseć ńit́ ge lạndupoḱa

Buru lodam; ṭhik paseć oka hiloḱ coń

Noňka te birbão se bharḍo oṭaň calaolena

Erawaḱ begor baḍaite.

 

Noňka leka ge napai kuḱmu ko do adogoḱkan

Mạnmitet́ ho danaňoḱkana Saitan ko ṭhen,

Dhạrti ṭunḍaň sajao bad kateć

Serma rajosṭi boloḱ lạgit́ haparao  ehoṕakada

Manwa ruṕan phạsiara ko

Ar dhạrti purige noroḱ ko benaowakada.

 

Ar ale okoe serma calaḱ lạgit́ bale ãs chuṭạoḱkan

Jạruṛ khan goć giḍi kateć ho serma purite

Seṭer ocko sạbut akada dhorom bạnij ko;

Sạrige ale do dhạrti puri ạḍi nacar ar riṭhạ

Cele ge bako koyoḱ eda ale seć.

 




Go̠go̠ ge Maraṅ

So̠ro̠s utạr sirjo̠n modre

Go̠go̠ ge maraṅ iń bujre

Reaṛ rabaṅ ar ho̠e lo̠lo̠ din

Jo̠to̠neyae gidrạ ge dinạm din

Gharońj reaḱ sanamaḱ kạmi

E̠skar ge samṭao̠ geae khạṭi

Gharońj  ho̠ṛko bho̠rsaḱa unire

Khạṭige  maraṅ geae dhạrtire

Gidrạwaḱ paṛhao̠ lahantire

Go̠go̠ ge man ńamae pạhilre

Ruạ haso ar duk dinkore unige

Jivi raṛeć tey pereja khạṭi unige

Maraṅ hoṛem hoyoḱ gea unre

Hukum batao̠em pańjaya tinre

Akel ạn am GO̠GO̠ emaeme man

Am hõm ńama man uni soman




RẠNU

RẠNU

Kạrigol Dontosho Mardi

Okoe kodo pạruạ ńũ

Okoe kodo Hạnḍi

Sãota menaḱ caole ata

menaḱ cakha sạnḍi.

Sohrae, baha, eroḱ

Aema ar hõ porob

Rạskạte pereć menaḱ

Bujhạu ạḍi gorob.

Joto nisạ benao lạgit́

Mit́ ṭaṅ menaḱ ran

Okoe sendra manḍer gajaṛ

Okoe bạnijko daran.

Bender hoṛo, guhum rạput́

Arhõ matkom reaḱ

Lạlu – bạcu moṛẽ mãhã

Jate ona seyaḱ.

Bir tala sagen menaḱ

Aema dare-nạṛi

Tumạl ako benao lạgit́ Rạnu bapari.




HẠNḌI

 

Daḱ leka saḍar – suḍuṛ

Sạḍgur – bạḍgur  hạnḍi,

Kạńji kasa jembet́ hoṅgor.

Cakhna sim sạnḍi.

Nana hunạr hạnḍi ńutum

Sodae bodae mońja,

Matkom caole  guhum reaḱ

Jhar arda doja.

Pạurạ tạṛi dạru arhõ

cạḍi hạnḍi menaḱ

Lạlu bạcu koyoḱ daram

hoṛo benḍar rạnu.

Neõta peṛa ato gharna

joto geko ńue.

Cand begar kukmu kumbạ

saram leka mẽt́

Awaṭapa saõta sushạr

Baṅ daṛeaḱ cet́.

Anduṛ mạnduṛ setaḱ ạyuṕ

ńu tegebon tahen.

Nit dhạbić saõta – gaõta

taenom idiyen.

Baṅdo hạnḍi asol gate

Baṅdo orom  bạiri.

Laweroḱ ko haṛam buḍhi

jạsti koṛa- kuṛi.

Jiwet́ jion ṭarhao lạgit́

onkoge ạyuriạ.

Hạnḍi baṅa hoyoḱ mabon

manwa dulạṛiạ.

Abo joto santal hopon

pạrsi  muṭhạn baṅ hạṭiń

Goṛo –gopoṛo kạmie mabon

am maraṅ iń huḍiń.