Me̠ro̠m, Kul, Bana, ar Toyo

Mit́ṭen khub maraṅ me̠ro̠m bodae tahẽkana, khube gocoana, ar dereń do̠ khub titit́ hapṛaḱ hapṛaḱ tahẽkantaea. Khange gupiyić do̠ bir se̠će idiket́koa; ạḍi maraṅ urni bir bhitri talateye idiket́koa. Ado̠ ona bir talare mit́ go̠ṭe̠ć cạṭạini dhiri menaḱa; ona do̠ ạḍi usula, ge̠l mõṛẽ moka; ona dhiri latarre kul dander menaḱa. Ona danderren kul do̠ okate co̠ṅ ạḱtińe dukạna, ona takrege uni me̠ro̠m do̠ ona usul dhirire o̠n e̠ne̠ć baṛae lạgit́e de̠ćlena. Khange ado̠ bae ãṛgo daṛeaḱ kana, gupiyić hõ bae disạledea; ado̠ gupiyić ạyuṕen khan gạiko, me̠ro̠mko oṛaḱteye ạguyet́koa; kulhi mucạt́reye lekhayet́koa; ado̠ maraṅ boda do̠ okare co̠e at́kede.

Khange oṛaḱte laga idi ho̠t́kate ado̠ oṛaḱrenkoe lạiako kana, baṅma, Maraṅ boda do̠ okare co̠n paskaokedea. Apatte̠t́e metae kana, Oka se̠ć bạbum idilet́koa? Pase̠ć tạruṕ tanaḱrem jo̠m ocokede. Me̠n ruạṛket́ae, Jo̠mle khan iń disạkea; ona maraṅ urni bir talatege ạtiń iń idilet́koa. Ona maraṅ dhiri ṭhe̠ć o̠nḍe̠ ma, bạbu, kul co̠e tahẽn. Ado̠e metat́koa, Oka se̠ćtem idilet́koa, onkate ńam baṛayepe. Khangeko calaoena. Ado̠ ńũten khan kul do̠ bir khon danderteye oḍok he̠ćena, cạṭạini ko̠yo̠ḱket́ae, ayoge, cele kanae, un maraṅ do̠? Me̠ro̠m do̠ bo̠to̠rteye kiṭ miṭạuḱ kana dhiri co̠ṭre, ar kul hõ bo̠to̠rteye kuc kucạuena. Kule me̠net́a, Henda, maharaja, cet́ no̠nḍe̠ do̠m ńam kana? Me̠n, oṛaḱ aṛaḱkạtińme. Me̠ro̠me me̠nket́a, Noa barren mit́ mit́te kul bana bạń jo̠m cabaleko khan bań bạgińa. Onkae ańjo̠mket́ khan uni kul do̠e dạṛ taṕket́a; dạṛ dạṛte se̠ phõe sahe̠t́ket́a.

 Khange banae metadea, Okate nunạḱ ãt do̠, mamo̠m dạṛet́a? Cet́ baṅ, bạbu, ińaḱ oṛaḱre cele kan co̠e, go̠do̠r go̠do̠r gocoanae, bo̠ho̠ḱre bạrci leka menaḱtaea. E̠nte mamo̠m cekayea? Tahẽ ocoae. Ona ma, bạbu, hẽge, ińiń metadea, Henda, maharaja, oka khonem he̠ć akana no̠nḍe̠ do̠, cet́en ńam kana? Ạyuṕen co̠ṅ, bam eskaroḱ kana? Unre, bạbu, noa kathań ro̠ṛ kạilaḱa. Ado̠e me̠nket́a, Noa barren kul bana mit́ mit́te bạń jo̠m cabaleko khan bo̠ro̠ṅ upạsteń tahẽna, e̠nre hõ cabakogeạń; bạń bạgina. Khange, bạbu, kiṭ miṭạu baṛae kanae, ona bo̠to̠rteń dạṛet́a; dela am hõm dạṛ khać. Khange banae me̠nket́a, Delaṅ, mamo̠, bar ho̠ralaṅ, o̠ho̠ jạnić mit́ dhaote do̠e jo̠m laṅa. Ado̠kin hijuḱ kana. Ho̠rre toyotekoko dapramena, Henda mamo̠, teheń do̠ bar ho̠ṛ cekatebon gateyena? Ona katha lạiạńben. Ado̠kin lạiae kana, Cet́ baṅ se̠, bạbu, iń oṛaḱre mit́ go̠ṭe̠n rakase he̠ć akana.

Cet́ lekanae? Toyoe me̠net́a. Ạḍi maraṅae, bạbu, kule me̠net́a. To̠be̠ khan, mamo̠, iń hõń calaḱa; jo̠to̠kotebon lagayea; khange joṛaḱabon, mamo̠, jãhãebon laṅgalen khan, daṛe ho̠ṛe ạtkirbona; pase̠t́ iń co̠ń laṅgaḱ, pase̠t́ am co̠m laṇgaḱ; joṛa mit́kate khan jo̠to̠ge jo̠m khane jo̠mbona; baclao khan jo̠tio̠gebon baclaoḱa. Joṛa mit́enako. Joṛa mit́katebo calaoena ona dander ṭhen. Nui me̠ro̠m do̠ onkoe disạlet́ko khan phurkate ạḍi ãṭe do̠n ạcurket́a dhiri co̠t́re; kaṭaṕ kaṭaṕ saḍeyena. Khange onko bana, kul, toyo do̠ ona ańjo̠mte birạm paṭko dạṛet́a. Khange bana do̠e bindạṛen khane o̠r rad radao idiye kanakin; ado̠e me̠net́a, Alo mamo̠ben o̠reńa, mare mare mạilạ, mamo̠, chaḍaoḱ kan tińa. Khange toyo hõe gurena; ar onkayet́akin, Alo, mamo̠, am do̠m maraṅ ho̠ṛ kana, mare mare mạilạ, mamo̠m toraoket́tạlińa. Khangeye ge̠r go̠ćket́kina.

Tumạl- Santal Folk Tales




Mit́ṭen Kul ar Kulại

Ho̠ṛko me̠na, kathae, Sedae jugre do̠ kul do̠ kulại ṭhenko jo̠m ocoḱ kan tahẽkana. Mit́ṭen kamar, kathae, birte hurut́ kuṭạm kuilại lạgit́̃e se̠n akan tahẽkana; un jo̠khe̠ćge, kathae, kulại do̠ kule lagaye lagayedea se̠. Khange uni ho̠ṛ ṭhen se̠ uni aṛete kul do̠e ńir calaoena. Khangeye okoyena, uni kul do̠; ado̠ dhãoṛa dhạ̃uṛi uni kulại do̠ kule ńam baṛayede kana.

Khange ado̠ uni kule me̠nket́a, uni kamare metae kana, E̠ ho, de̠ bańcaokańme. Uni kamar do̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń okolena, jo̠meńam nãhãḱ. Ado̠ uni kule me̠nket́a, O̠ho̠ń jo̠mmea.

Ado̠ khangeye okokedea. Ado̠ taeno̠mte khange to̠e metae kana, O̠ko̠e ṭhen hõ alom lại baṛaea, arem jạile khan do̠ dhorageń jo̠mmea. Ado̠e cekaea be̠cara, pạhil mae okokede, taeno̠mte ma onkae metae kan. Khange ado̠ ghań ghuń bại bạiteye me̠nket́a, O̠ho̠ń lạia. Inạkin ro̠ṛ baṛae jo̠khe̠ćge kulại do̠e ńir hijuḱ kan tahẽkana. Khange uni kamar do̠ ṭe̠ṅgo̠ćte  kulạiye capat́ledea se̠ye̠ capat́ go̠ć go̠t́kedea. Ar kul do̠e ro̠ṛ oṭokat́a, Am do̠ o̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia, are dạṛket́a. Ado̠ uni kamar do̠ kuilạ baṛakate tarasiń ber jo̠khe̠ć kuilạko ar uni kulại hõe go̠ḱket́te oṛaḱteye he̠ćena. Khange ado̠ ro̠ ge̠t́kate uni kamar ạimại do̠e utu dakaket́a; ado̠ khankin jo̠m baṛaket́a. Ado̠e kuliyede kana, Okare nui kulại do̠m go̠ćledea? Ado̠ uni kamar do̠ cet́ hõ bae ro̠ṛet́a.

Khane me̠nket́a, Ma se̠ lạime, okarem go̠ćledea? Ạḍiye sebela, gapa do̠ iń hõ am so̠ṅge̠te̠ń calaḱa; am do̠ sendra baṛakom, ar iń do̠ inạkore hurut́koń kuṭạm baṛaea. Ado̠e me̠nket́a, Iạń lạiam kana, ạikạ o̠ko̠e ṭhen hõ alom lại baṛaea. Ado̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń lạia. Ado̠ khangeye lạiae kana, je, Mit́ṭen kul do̠ kulại ṭhene laga ocoḱ kan tahẽkana, un jo̠khe̠ćge ṭe̠ṅgo̠ćte iń do̠ kulại iń capat́leda se̠n go̠ć utạr go̠t́kedea.

Ado̠ unre kule metadińa, O̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia, baṅkhanlaṅ jo̠mmea. Onate am hõń metam kana, o̠ko̠e ṭhen hõ alom lạia. Khange uni kul do̠ tinre co̠ṅ kuḍạmre he̠ćkateye aḱten kan tahẽkana; khankin jạpit́ket́ khan uni kul do̠ bo̠lo̠yente uni kamar he̠re̠l do̠e jhuṭiạu oḍokkedea. Ado̠ khange ṭạnḍiteye oḍok idikedea; me̠nkhan cet́ lekate co̠e idikede, okare hõ bae ghaoledea. Khange ado̠ idikateye do̠ho̠ akadea; khange ado̠ bo̠to̠rte uni kamar reaḱ linḍhi do̠ luyut́ luyudoḱ kantaea. Khange ona ńe̠lte uni kul do̠e me̠nket́a, Henda ho, linḍhi do̠ cedaḱ lukut́ lukudoḱ kantama? Ado̠ uni kamar do̠e me̠nket́a, Enaṅ kulạige laćreń bhorao akade tahẽkana, nuige oḍokoḱe me̠net́ kana. Khange kule me̠nket́a, Acha o̠ho̠ń aṛagea, ma dạṛ ho̠dme. Khange ado̠ kule dạṛket́a; ado̠ uni kamar bańcaoenteye ruạṛ he̠ćena.

Tumạl- Santal Folk Tales




Ạrjun Ar Uniren Bạhu Reaḱ

Sedae jugre, kathae, mit́ṭen Ạrjun ńutuman ho̠ṛe tahẽkana, ar uniren bạhu do̠ ạḍi gesṭahigeye tahẽkana, oṛaḱko se̠ racako hõ bae jo̠ḱ ṭạnḍia. Ar oka do̠ inạ duạr aṛe se̠ pinḍạ aṛekoregeye ṭạnḍite are racatea; ạḍi asketiạ, ar gesṭahigeye tahẽkana, ar daka daḱ mạnḍikate hõ bae jo̠ḱ ṭạnḍia, katwar cetanrege aćren he̠re̠lte̠t́ hõ dakae emaea.

Ado̠ uni he̠re̠l ho̠ṛ do̠e ruhet́ baṛakedege, e̠nre hõ uni ạimại do̠ bae jo̠ga. Khange uni ho̠ṛ do̠e o̠ṅ ṭạnḍiket́ge; ado̠ o̠nḍe̠ye duṛuṕenge. Ado̠ uni ạimại do̠ daḱ ghaṭkoreye lại baṛaea, Bhala hõ, ale bạbu apat́ ma bhala mantar chaḍa bae jo̠ma. Ado̠e me̠na, O̠ko̠e baḍae, e̠nte simko do̠ bae jo̠m baṛakoa. Inạ tayom khange mit́ṭen disạmre ạḍi bagahi hoeyena, rakas reaḱ; sanam ho̠ṛe jo̠m khaṅkaret́koa. Ado̠ ona disạmren raje hukumket́a, baṅma, Ma ojhaḱ ho̠ṛ ńamkope; o̠ko̠e ojha nui rakase go̠ćle khan uni ho̠ṛ do̠ mit́ ghaṛa ṭakań emaea.

Khange o̠nte̠ no̠te̠ ojha ńamko lạgit́ sipạhikoe kolket́koa; ado̠ ojha ho̠ṛko saṕ idiyet́koa; me̠nkhan o̠ko̠e ojha hõ uni go̠je reaḱ bako dillaḱa; ado̠ se̠sre nui idiye lạgit́ko he̠ćena. Ado̠ko kuliyet́koa, Noa atore o̠ko̠ko ojha ho̠ṛ menaḱkoa? Lạipe. Ado̠ uniren ạimại do̠e me̠nket́a, Aleić hõe ojhaḱgetale. Ado̠ uni he̠re̠l do̠e me̠nket́a, Dhut, alom lạiyeńa. Maejiu do̠e me̠nket́a, Baṅa se̠, calaḱme baṛe; ṭaka ńamoḱa nãhãḱ. Ado̠e me̠nket́a, Dhut, iń do̠ bạń baḍaea, o̠ho̠ń se̠nlena. Khange sipạhikin ańjo̠m ńamket́ khan kin bo̠lo̠ go̠t́ena; ado̠kin metae kana, Nitge delaliń idimea. Ado̠e me̠nket́a, O̠ho̠ń se̠nlena.

Ado̠ uni ạimạiye metadea, Ma se̠ am do̠ calaḱme, ińge bạń baḍaea, am do̠ ma calaḱme baṛe; mit́ṭen jote ar mit́ṭen ṭe̠ngo̠ć idi toraeme. Khange ado̠ jo̠rmo̠ṭgekin idikedea, jote ar ṭe̠ngo̠ć so̠ṅgeteye idi toraket́. Khange ado̠ raj ṭhe̠nko idi se̠ṭe̠rkedea. Ado̠ raje kulikedea, Rakasem go̠ć daṛekea? Ado̠e me̠nket́a, O̠ko̠e baḍae, paetarle e̠ne̠ć iń daṛeaḱa. Ado̠e metadea, Accha ma paetarlem. Ado̠e me̠nket́a, No̠nḍe do̠ o̠ho̠ń paetarlea; hana kulhi mucạt́reń paetara. Khange ado̠ ona kulhi mucạt́teko calaoena, ar un jo̠khe̠ć do̠ ạḍi bạṛić phạd o̠nḍe̠ko jarwa akan tahẽkana; ado̠ onko salaḱge tala ńindạ jo̠khe̠ć kulhi mucạt́teko calaoena. Ado̠e me̠nket́a, Thoṛabo gitić ńo̠ḱlenge; to̠be̠ nạ̃hĩń paetartabona.  Ar uniaḱ mo̠tlo̠b do̠ o̠nḍe̠ khon dạṛe bundis akawana. Khange tho̠ sanam ho̠ṛko jạpit́ket́ khan do̠ bại bạiteye beret́ena; jot ear ṭe̠ńgo̠će saṕket́taea, ado̠ o̠nḍe̠ khon phuc me̠nteye dạṛ ho̠t́ket́a. Khange tho̠ je̠mo̠n no̠te̠ khone dạṛ idiyet́ tahẽkan, un jo̠khe̠ćge o̠nte̠ khon rakas hõ ho̠ṛ jo̠mko lạgit́e hijuḱ kan tahẽkana; khankin ńapam go̠t́ena. Khange uni ho̠ṛe ro̠ṛ go̠t́ket́a, Henda ho, okatem calaḱ kana? Khane me̠n go̠t́ket́a, Am ńamgeń hijuḱ kana. Cedaḱem ńameń kana? Kathae, Am lekanko ạḍi ho̠ṛ iń do̠ guniń cet́ akawat́koa; ado̠ ar hõ cet́ako me̠nteń he̠ć akana. Ado̠e me̠nket́a, De̠, e̠nḍe̠ khan iń hõ cet́ạńme. Ado̠e me̠nket́a, Cedam e̠nḍe̠ khan?

Hẽ, iń ceda. Ado̠e metadea, E̠nḍe̠khan cet́ hõ alom ro̠ṛa, e̠nḍe̠ e̠ne̠ćem cet́ daṛeaḱa.

Accha, e̠nḍe̠khan o̠ho̠ń ro̠ṛa.

Accha, e̠nḍe̠khan thiroḱme. Ado̠e metadea, Ma e̠nḍe̠khan do̠ gitićme, ar cet́ hõ alom ro̠ṛa; arem ro̠ṛlekhan do̠ o̠ho̠m cet́ daṛelea. Khangeye gitićena, ar aćaḱ pichạuṛite bo̠ho̠ḱe ṭoparkedea, ar jo̠to̠ ti jaṅgae to̠lkedea ona jotete, ar ona ṭe̠ṅgo̠ćte bo̠ho̠ḱe kuṭạme kuṭạmkedea se̠, ado̠e kuṭạm go̠ćkedea.

Ado̠ o̠nko gitić akan ho̠ṛ ṭhe̠n ńir se̠nkateye metako kana, E̠nḍ ho̠ṛge, bhage ona doko pahra kana, eṅgate pusuć pusućko gitić akana. Delabo, rakas go̠ḱ ạguyepe. Khange ado̠ko hahaṛayena, arko me̠nket́a, Sạri se̠ya nase ya? Pase̠t́e e̠ṛe̠yet́bon. Ado̠ ạḍi ãṭte ruhet́kateye metat́koa, Beret́ go̠do̠ḱpe to̠, heṛan iń e̠ṛe̠yet́pe. Khange ado̠ calaoenteko ńe̠lkede do̠ sạrigeye go̠ć akade. Khanko go̠ḱ ạgukedea, e̠kkalte raj oṛaḱteko idikedea. Ado̠ mit́ ghaṛa ṭakae emadea; ado̠ apan ạpin oṛaḱteko calao baṛayena. Ado̠ oṛaḱte se̠nkate ạimạite̠t́ do̠e metae kana, Ńe̠lket́am, ińiń kolket́me̠te nẽḱẽ bam arjao ạguat́bona? Am do̠ baṅ calaḱem me̠net́ tahẽkana. Ado̠ cet́ hõ bae me̠nlaḱa; thir doroḱenae.

Tumạl-Santal Folk Tales




Mit́ṭen Kombṛo, Kul, Bana Ar Toyo

Mit́ go̠ṭe̠ć kisạ̃ṛren gạiko ar maraṅ utạr mit́ṭen sãnḍe tahẽkana; bir se̠ć idile khać kul do̠e me̠na, Uni sãnḍ iń jo̠mle khan , ạḍi bạṛiće itil akana, ạḍi din iń tehẽkoḱa. Ar mit́ go̠ṭe̠n kombṛoe me̠joṅa, Nui sãnḍ kombṛle khan ạḍi utạr ṭakateń ạkrińkea. Bhado̠r din jo̠khe̠ć tahẽkana; kul hõ ona dine nenḍa thikoana, ar kombṛo hõ.

Ado̠ kul tinre co̠ṅ jonḍra gajaṛreye bo̠lo̠ thir akan tahẽkana, are me̠njoṅ kana, Jạpit́legeko ho̠ṛ, ado̠ nãhãḱ iń kombṛo oḍokea. Khange uni kombṛo do̠e ńe̠lkedea uni kul, ado̠e me̠nket́a, Tinre co̠ṅ sãnde oḍok akan, kombṛo reaṅ jạruṛ do̠ baṅ hoelentińa, aćtegeye he̠ćadińa. Ado̠e to̠lkedea. To̠lkede khan ado̠ cur mare piṭạu idiyedea; khange setaḱ dela dili munḍu se̠ćgeye ṭanaoḱ kana; khange bo̠ho̠ḱ cur mare piṭạu and mandaokedea.

Khange marsalena; ayoge, kul kanae! Raṛa go̠t́kedeae; ać mit́ se̠će dạṛket́a, kul do̠ bir se̠će dạṛket́a ahaṕ cahaṕ. Khange toyo do̠ kule metae kana, Okate, mamo̠, nunạḱ ãṭ do̠ ahaṕ cahaṕem dạṛet́a? Kule me̠nket́a, Bhạgnạ, cet́ iń me̠na? teheń do̠ mit́ ńindạ moḍ ṭhoṭkae saṕlidińa, mit́ ńindại moḍ ṭhoṭkadińa. Cet́ lekanae, mamo̠, moḍ ṭhoṭka do̠? Delaṅ se̠ uduḱạńme. Ado̠ kule  ãme̠nket́a, O̠ho̠ge bạbuń se̠nlena, moḍ ṭhoṭka ṭhe̠n do̠, Hạni ńe̠leme, do calaḱme. Bhala, mamo̠ń ńe̠legea. Ado̠e calaoena. Nui kombṛo ado̠e duruṕ akana, bhabnaḱ kanae, Jo̠mkińae ho̠ne̠ć kul do̠, cet́ iạte co̠ṅ bae jo̠mledińa? Khange toyoe ńe̠l ocoyen khan do̠e gitićena uni kombṛo do̠ oyo po̠ṭo̠mkate. Toyo do̠ beṛhaeteye ạcuroḱ kana, are me̠njoṅ kana, Cet́ lekan moḍ ṭhoṭka kanae, bhalań ńelea. Ado̠e ạcur idiḱ kana bo̠ho̠ḱ se̠ć. Khange bại bạite kombṛo do̠ tiye husiạret́taea; khange phe̠ḍ canḍbo̠lre saṕkate cun lekae ạcurkedea; ạcur ạcurteye laṅgayen khane capat́ go̠t́kadea. Ạḍi bạṛiće bo̠to̠rena toyo do̠, are dạṛket́a le̠ṅge̠t́ sopot́; kule tioḱkede khane me̠nket́a, Baṅ kanae, mamo̠, moḍ ṭhoṭka do̠, ghur pãk kanae, ińgem e̠ṛe̠kidińa.

Khange dạṛ dạṛte banatikinkin ńapamena; ado̠e metae kana, Okate, bhạgnạ, nunạḱ ãṭ do̠m dạṛet́a? Toyoe ro̠ṛ ruạṛket́a, Cet́ baṅ, mamo̠m me̠nte, mit́ go̠ṭe̠n ghur pãke ghur pãkkidińa se̠, gujuḱ lekań ạikạu akat́a. Ado̠ banae me̠nket́a, Cet́ lekan bae, bhạgnạ? Onkanko do̠ ko̠to̠ń jo̠m akat́koa. O̠ho̠ mamo̠m jo̠mlea ho, ińiń baḍaeyet́a; do e̠ntem jo̠me khać. Khangeye calaḱ kana. Uni ho̠ṛ do̠ ado̠e duṛuṕ akana, banae ńe̠lkedea, hijuḱ kanae iń se̠ćte. Khangeye me̠nket́a, Jo̠meńae, darereń de̠joḱa,baṅkhan khạṭigeye jo̠meńa. Ado̠e de̠ćena. Khange le̠ṅge̠t́ sopot́ co̠ṭteye de̠ć idiyena ho̠ṛ do̠, bana hõe de̠ć idiyena; ḍher laphaṅen khan nanha ḍạrte khange hamalte rạput́ena., ńũr go̠t́enakin; bana do̠e latarena ar ho̠ṛ do̠ bana cetanre ; oṛgo poṛgo chaḍaoenteye dạṛket́a bana do̠. Khange toyotikinkin ńapamena, ado̠e me̠net́a Am do̠, bhạgnạ, ạḍim pago̠la, iń do̠m e̠ṛe̠kidińa, baṅma, ghur pãk kanae. Baṅ kanae ghur pãk do̠, upo̠r cap kanae.

Tumạl- Santal Folk Tales




Tili Ar Uniren Guti Reaṅ

Sedae jugre kathae nonka hoelena, baṅma, mit́ṭen tili haṛam dạuṛạre sunum jạluạ sajaokate atote ạkriń lạgit́e calaḱ kana. Ado̠ calaḱ jo̠khe̠ćge mit́ṭen ho̠ṛe ńamkedea, ado̠e metae kana, Henda ho,iń ṭhen gutim tahẽkoḱa? Ado̠e me̠nket́a, Hẽ̠ e̠nte̠m do̠ho̠ń khan do̠ń tahẽna. Ado̠e me̠nket́a, E̠nḍekhan de̠, noa sunum dạuṛa dipiltińme; noa dipil reaḱ do̠ nãhãḱ bar ana poesań emama. Ado̠e me̠ket́a, Acha bogege, e̠nḍe̠khan iń dipiltama. Khange sạri ado̠e dipilket́taea; ado̠ calaḱ tuluć uni ho̠ṛ do̠ ho̠r ho̠rteye hudis idiyet́a, je bar ana poesa nãhãḱe emańa; mit́ anate do̠ khorcań kirińa; inạ do̠ nãhãḱ iń jo̠ma ar mit́ ana sarejo̠ḱa; inạte do̠ sim iń kirińkoa; ado̠ eṅga iń do̠ho̠koa, ado̠ko belea arko busạḱkoa; ado̠ko haralenkhan kalo̠ṭ do̠ eṅga iń do̠ho̠ idikoa ar sạnḍi do̠ń gayakoa, ado̠ onko gaya do̠ harakate cạcạr anateń ạkrińkoa; ona poesate ado̠ me̠ro̠m iń kirińkoa, khange me̠ro̠mko busạḱlenkhan do̠ pạṭhi do̠ eṅga iń do̠ho̠koa ar boda do̠ń kạsikoa, ado̠ onko kạsi ạkrińkate ona ṭakate do̠ gại iń kirińkoa; ado̠ gạiko busạḱlenkhan bạchi mĩhũ do̠ puńjigeń do̠ho̠koa, ar ḍaṅgra do̠ń ko̠ṭe̠ćkoa; ar ado̠m ḍaṅgra do̠ do̠ń ạkrińkoteń ṭakaea, ar ado̠m ḍaṅgrate do̠ bitkil iń kirińkoa; ado̠ onko bitkilko busạḱlenkhan kaḍa ho̠po̠n do̠ bạḍgeń do̠go̠koa, ar kaḍa ho̠po̠n do̠ harakateń ko̠ṭe̠ćkoa, ar jumi bạṛi kirińkateń sioḱa; ado̠ cas bas hoeyena me̠nkhan do̠ń bạhujońa, ado̠ gidạr pidạrko hoyoḱtińa; ado̠ko haralenkhan ghuṭ ghuṭko ńir baṛaea; ado̠ khange iń do̠ kạmi khon iń hẹć go̠doḱa, ado̠ dạtạuni baṛakate do̠ń duṛuṕ thirkoḱa, ado̠ gidrạkoko metańa, Ma baba, daka jo̠m lạgit́ ạbukoḱme; ado̠ un jo̠khe̠ć bo̠ho̠ḱ iń ruku go̠da ariń me̠na, Ũhũḱ, ũhũḱ, bań jo̠ma ya. Onka hudis baṛakate ado̠ ũhũḱ ũhũḱ̃e me̠n jo̠khe̠ćge sunum dạuṛạ do̠ bo̠ho̠ḱ kho̠n ńũr go̠t́ena, sunum ṭhili hõ posaḱ ge̠je̠r go̠t́ena. Khange ado̠ uni tili do̠ haṛame ruhet́ go̠t́kedea, Durre̠, cet́ leka mạńjhim dipil akat́a? Sanam sunumem loksanket́tińa mit́ poesa reaḱ hõ ạurilań ạkrińrege. Am do̠ jo̠to̠ sunumem hirićket́a, mit́ poesa hõ o̠ho̠lań e̠mlema, arhõ bickom nawa sunum reaḱ dam nit́gelań ạgumea.

Ado̠ khange uni ho̠ṛe me̠nket́a, Nawa sunum reaḱ dam do̠ o̠ho̠lań e̠mlema. Am do̠m me̠net́a, je̠ ạḍi utạr sunumem loksanket́tińa, me̠nkhan amaḱ khon do̠ ińaḱge bạṛti loksan akantińa. Khange ado̠ uni tili haṛam do̠e hạriạ̃ busiạyena. Ado̠ khange bogetekin jhogṛayena. Khange ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Alom ruheda onka do̠, bana ho̠ṛaḱlań hisạblegi. Judi amaḱ ḍheroḱ khan, e̠nḍe̠khan ona reaḱ dam ińiń emama; ar judi ińaḱ ḍheroḱ khan, e̠nḍe̠khan ona reaḱ dam ạikhạ emạńme.

Ado̠ khange sạri uni tiliye me̠nket́a, Acha bogege, malaṅ hisạba. Ar uni tili tho̠ bae baḍaelaḱa, je nui ho̠ṛ do̠ nonka onkae hudis akat́a me̠nte. Ać do̠e bujhạuet́a, je nui ho̠ṛ ma e̠ke̠nnaḱgeń ạgulede, cet́ hõ tho̠ bạń ńe̠llet́aea, ado̠ cet́e hisạb ocoḱ lạgit́?  Ado̠ uni tiliye me̠nket́a, je, ińaḱ do̠ bar ṭaka reaḱ sunum tahẽkantińa, arm it́ ana reaḱ jạluạte̠t́ ; noam loksanket́a; den, bar ṭaka mit́ ana e̠moḱme. Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Acha, ado̠ ińaḱ iń lạiama, ona hisạbtińme. Khange ado̠ uni ho̠ṛ do̠ poesa ńam khone e̠ho̠pket́a, poesa khon do̠ sim, sim khon do̠ me̠ro̠m, ado̠ o̠ne̠ cet́ lekae hudis ạgulet́, arc et́ lekateye baḍhao ocoket́ , ar cet́ leka ro̠ṛkate ona sunum dạuṛại ńurhạ posaḱ ocoket́tae. Onako jo̠to̠e lại cabawade khan, uni tili haṛam do̠e landa go̠t́ket́a; ado̠ ghạṛi ghạṛige muluć muluće landayet́ kana. Ado̠ onka lekate jo̠to̠ kathae lại cabaket́ khan do̠e me̠nket́a, Ma se̠ bhala, o̠ko̠eaḱ ḍher loksanentalaṅa? Khange ado̠ uni tili haṛame me̠nket́a, Iń do̠ń hisạbket́talaṅa, je bana ho̠ṛaḱ somangea, bana ho̠ṛaḱ bara bạrige loksanentalaṅa. Cet́laṅ cekaea?  Amge ado̠ bana ho̠ṛaḱem loksanket́ khan, cekaealaṅ nitoḱ do̠? Ma bogeyentalaṅa. Ado̠ muluć muluće landakatekin apan ạpinena.

Ado̠ onate nit hạbić Ho̠ṛ ho̠po̠nko me̠na, Tili jo̠ṛ leka alom aodaea, o̠ho̠m le̠ṭe̠ćlea.

Source: Santal Folk Tales




Nạhạrte Calaḱ Kanić Koṛa Ar Mo̠ro̠n Aṛaḱ

Mit́ṭen koṛa do̠ ạḍi sạṅgińreye tahẽkana. Khange bạhui dạṛket́tae khan uni koṛa do̠ bạhu pańjage nạihạrteye mohnḍayena; me̠nkhan bir ho̠rteye calaḱ kan tahẽkana. Ado̠ ho̠r aṛerege, kathae, mo̠ro̠n aṛaḱ nạ̃ṛĩye ńel ńamket́a. Ado̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠noana, Noa mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bań jo̠ma; e̠nte noań jo̠mle khan do̠, nạihạrteń calaḱ kana, ado̠ nãhãḱ o̠nḍe̠ oka laćre daka do̠ń jo̠ma. Onae niṭoante mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bae jo̠mlet́a. Ado̠ o̠nḍe̠ kho̠nge nạihạrte do̠e mohnḍa idiyena; ado̠e se̠n tioḱket́a nạihạr do̠. Ado̠ parko̠mko beladea; ado̠e duṛuṕena. Ado̠ tho̠ṛa ghạṛi tayo̠m khange daka utuko tearket́a, ado̠ uni ar uniren baho̠ńharte̠t́ ado̠ daḱko taṅat́kina. Ado̠ uni se̠n akan    koṛa do̠ daka utu ńe̠lte ạḍige  ele mo̠ne̠re rạskạ he̠ćadea, ạḍi garteye landaket́a. E̠nte aṛaḱgeye disạ maṛaṅket́a. Ado̠ uni baho̠ńhartet́ landa ańjo̠mkate ạḍiye edreyena. E̠nteye me̠nket́a, Nui ho̠ṛ do̠ dakale e̠m akawadea, ado̠ okaṭaḱe rạskạyente nonka do̠e landaket́a? Uni se̠n akan koṛa do̠ ona daka thoṛa hõ bae jo̠mlet́a. Ado̠ bhageteye thapakedea, are metadea, Am sala do̠, jivi bańcao lạgit́ co̠ṅ dakale e̠m akawat́mea, ado̠ cadaḱem landaket́a? Ado̠ bae jo̠m ocoadea, thapa ńirkedeae. Ado̠ ruạṛ jo̠khe̠n inạ mo̠ro̠n aṛaḱgeye joharat́a, are me̠nket́a, Lahare noań jo̠mle khan pase̠ nonka do̠ o̠ho̠ hoelena. Onate, kathaeko me̠na,  jãhãtegem calaḱ judu ho̠rre mo̠ro̠n aṛaḱem ńamle khan; do̠m jo̠met́gea; e̠nteko me̠na, Candoe edrena baṅ jo̠mle khan; ado̠e me̠na, Am do̠ tin maraṅ ho̠ṛ kanam? Cedaḱ mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ bam jo̠mlaḱa? Onate mo̠ro̠n aṛaḱ do̠ko jo̠mgea.

Source: Santal Folk Tales




Mit́ṭaṅ Lelha Kala Ho̠ṛ

Sedae do̠, kathae, Ho̠ṛ ho̠po̠n ạḍi lelhako tahẽkana, ar deko ho̠po̠n do̠ ạḍiko bo̠to̠rako kan tahẽkana. Ona pạṛiạrege, kathae, uni lelha ho̠ṛ hõ̠e tahẽkana. Ado̠ mit́́ṭaṅ goḍa tạnḍireye sioḱ kan tahẽ̠kana, ar uni sioḱ ṭhe̠n ho̠r do̠ docaṅgagea, o̠nḍe̠ do̠ barea ho̠r hạṭiń akana. Ado̠ mit́ṭaṅ Deko ho̠r ho̠rteye he̠ćena uni ho̠ṛe sioḱ kan ṭhen. Ado̠ khangeye kuliyede kana, Hã hõ, mạńjhi,ye rasta kidhar jaega? Aur ye rasta kidher jaega?

Ado̠ khange uni ho̠ṛ do̠e haemoekaṭena, ado̠e me̠nket́a Nui Dekoge cet́e me̠net́a? Nui ḍaṅgra ińren, nui ḍaṅgra ińren! Tis eṅgate amren ḍaṅgra do̠le ạgu akat́kina, onate onka do̠m metań kana? Khange ado̠ uni Deko do̠ o̠ṇḍegeye duṛuṕena, ar ona kathage ghạṛi ghạṛiye kuliyede kana, ado̠ bae bujhạuet́ khan, ar baṅkhan kãṛã ho̠ṛe kuliyede kana, Henda mạńjhi, noa ho̠r do̠ okate calaḱa, ar noa ho̠r do̠ okate? Ado̠ ona katha do̠ bae bujhạuet́a. Ad̠o ghạṛi hõ̠ ghạṛiye me̠net́a, Tis amren ḍaṅgra do̠le ạgu akat́kina?

Nui ma jom daka kane, ar nui ma jạituk kane. Tis amaren do̠le ạgu akat́kina? Khange arhõ̠e kuliyede kana, Hã hõ, mạńjhi, ye rasta kidher jaega? Ado̠ khange uni ho̠ṛe me̠n go̠da, Nui ma jo̠m daka kane, ar nui ma jạituk. Ado̠ khange uni Deko hõ̠ bae bujhạuet́te ghạṛi ghạṛigeye kuliyede kana. Khange ado̠ uni ho̠ṛ do̠ be̠bạṛiće bo̠to̠roḱ kana; ado̠ ać mo̠nereye me̠njoṅ kana, Durre̠! Niạ sorkore o̠ko̠e hõ̠ bạnuḱkoa.

Nui Deko do̠ dhorage nãhãḱ teheń do̠e dal go̠jeńa. Me̠n iń e̠m dapo̠ṛaea: Ar uni ho̠ṛ do̠ kala hõ̠e kala machangea. Ar noa hõ̠e bujhạuket́a, paset́ nuiren ḍaṅgrage jo̠m daka ar jạituk do̠ko e̠m akawat́le, pase̠ne ńe̠l oromket́kin. Onka bujhạu baṛakate ado̠ banar ḍaṅgrae aṛaḱketkina, ar ona joteteye joṛaoket́kina; ado̠e laga go̠t́adea are metae kana,Nukin idi dapor̠kinme. Enan khon eṅgateye ạṛi laṛaokidińa, iạ Dekoge. Ma idi dapoṛkinme. Ado̠ khangeye laga idiade khan, nui Deko hõ̠e bujhạu go̠t́ket́a, baṅma, Nukin ḍaṅgra do̠ ińgeye emań kana.

Khange ado̠e beret́ go̠t́ente unkin ḍaṅgra do̠e laga idiket́kina. Tho̠ṛa sạṅgiń hạbić do̠ be̠ṅge̠t́ ruạṛ be̠ṅge̠t́ ruạṛtegeye lagaket́kina; ado̠ birre danaṅ ńõ̠ḱen khan, ạḍi ãṭ ado̠e khudạuket́kina. Ar uni ho̠ṛ do̠ o̠ṇḍegeye duṛuṕ jhạpuṅ thirena. Ado̠ ona jo̠khe̠ćge uniren eṅgat buḍhi baskeaḱ daḱ mạnḍiye ạguadea. Ar uni buḍhi hõ̠e kạligea. Ado̠ daḱko dạtạunikoe emadea; uni koṛa hõ̠e dạtạuni hutum baṛaen khan, daḱ mạnḍiye emadea. Ado̠ un jo̠khe̠ć uni koṛa do̠ eṅgatte̠t́e lạiae kana, E̠ go̠, okaren Deko co̠e hećlen; ado̠e me̠net́a, kathae, Nukin ḍaṅgra do̠, mạńjhi, ińren kanakin. Cedaḱpe ạgu akat́kina? Nukin do̠kin ińren kana.Ar iń do̠ń metae kana, Amren do̠kin baṅ kana, Deko, mit́ do̠e jo̠m daka kana, ar mit́ do̠e jạituk kana.

Onkań metadea; ado̠ e̠nre hõ̠ bae bataoet́a, no̠ṇḍegeye duṛuṕena. Ado̠ ạḍiye jidket́ khan do̠ raṛakateń joṛa go̠t́adea. Khange ado̠ uni eṅgat buḍhi do̠e me̠net́a, O̠ko̠e baḍae , bạhu, bạhuge e̠nteye sajao go̠t́adińa, baṅdo̠e buluṅat́, baṅdo̠ baṅa; e̠nte re̠t́re do̠ bae emadińa. Tin dhao uni koṛae  ro̠ṛet́a, un dhaoge nui e̠ṅgat buḍhi hõ̠ ona kathageye ro̠ṛet́a. Ghane hõ̠ ghaneye me̠net́a, O̠ko̠e baḍae , bạbu, bạhuge e̠nteye sajaoadińa, baṅdo̠e buluṅat́, baṅdo̠ baṅ. Ma enkate baṛe̠ jo̠mkaḱme. Khageye jo̠m cabaket́ khan do̠ bạṭi celaṅkoe sajaoket́te O̠ṛaḱteye hećena.

Ado̠ uni buḍhiren haṛamtet́ do̠ oṛaḱ mutul se̠nre toke lahaḱ kan tahe̠kana. Ado̠ buḍhi do̠ se̠ṭe̠r torage haṛamte̠t́e lạiae kana, Bạbu teheń do̠ bogeteye ruhet́kidińa. Bạhuge e̠nte daḱ mạnḍiye sajaoadińa, baṅdo̠e buluṅat́ baṅdo̠ baṅ, re̠t́ hõ̠ bae re̠t́ go̠t́adiń khan. Onate bogeteye ruhe̠t́kidińa. Khange uni haṛame ro̠ṛ go̠t́ket́a, O̠ko̠e baḍae, toktam co̠ṅ ukhuṛtam co̠ṅ. Ar se̠ uni haṛam hõ̠e kalagea. Ado̠ onka uni buḍhi do̠ ạḍiye lại baṛayet́a. Khange ado̠ uni haṛam do̠ ạḍi garteye ro̠ṛ go̠t́ket́a, Ho̠ko̠ baḍae, toktam co̠ṅ ukhuṛtam co̠ṅ. Iń do̠ alom ạṛisińa.

Khange ado̠ uni buḍhi do̠ kiminte̠t́ ṭhene calaoena, ar uni kiminte̠t́ hõ̠e kạligea; ado̠ pinḍareye taḱkoe kan tahẽ̠kana. Ado̠ unit ̣hen se̠nkateye lạiae kana, Henda bạhu, daḱ mạnḍi do̠ben buluṅat́a se̠ baṅa? Teheń do̠ koṛa bogeteye ruhet́kidińa; re̠t́re hõ̠ baben kolat́liń khan, sabaḱtegeye jo̠mket́a. Ońa kathage he̠ćkate ạpumliń lạiae kan khać do̠ uni hõ̠ ruḱhet́geye chuṭạuḱ kana.

Ado̠ uni kiminte̠t́ do̠e ro̠ṛ go̠t́ket́a, O̠ko̠ baḍae , go, cet́ leka co̠liń takoyet́, ḍambaḱ co̠ṅ ḍomboḱ co̠liń cuṛa doroḱkaḱ kana. Onka lekate onko kạli kala ho̠ṛren ḍaṅgrakin calaoena, huni eṭagaḱ ro̠ṛ khan, nhui do̠ eṭagaḱ. Onka lekate onko ho̠ṛ do̠ko re̠ṅgećena.

Source: Santal Folk Tales 




Kuṛhni Kuṛi Reaṅ

Mit́ṭen koṛa kathaeko bạhuade tahẽkana. Ado̠ tahẽn tahẽnte ạkin haṛam buḍhi do̠ bhage sulukgekin tahẽkana, me̠nkhan uni bạhutte̠t́ do̠ ạḍi kuṛhnigeye tahẽkana. Kạmi ãṭ hiloḱ khangeye ruạḱa; Asaṛ san cando do̠ ạḍitet́geye kuhrạ kuhri baṛea, ar sanam hoṛ kạmiko se̠n caba baṛayena me̠nkhan, kusiạ̃ daka do̠ ge̠ćkateye jo̠ange, ar baṅ tahẽn khan do̠e dakawange. Ado̠ uni ho̠ńharte̠t́ haṛam do̠e me̠nket́a, O̠ko̠e tora bhala ojhakoń ạgukoa, tikoń tunum baṛa ocokoa, bạhu do̠ cet́ leka bae ruạḱ kan; rankobon ko̠ṭe̠ć baṛa ocoaea, ar judi bae besoḱ khan do̠, nạihạrte-gebon idi oṭokaea. Ado̠ sạri ojhakoe ńam ạguketkoa; ado̠e metat́koa, Ma se̠ bạhutale tiko tunum baṛaetaepe cet́ lekae ruạḱ kana. Ale do̠ bujge bale ńam daṛeaḱ kana, ar baṅkhan balańtekoko me̠n bo̠ṭe̠ćkea, Nõ̠ḱõ̠e ape do̠ oka hõ̠ bape utjogadea. Ado̠ sạri onko ojha do̠ tiko tunum kedea, ar thoṛa muluć machae landaket́a. Khange dosra ojha hõ̠e tunumkedea, ado̠ uni hõ̠e landa machaket́a. Ado̠ko duṛuṕ thir baṛayena. Ado̠ unre uni khạmid ho̠ṛe me̠nket́a, Cele baba, cet́ lekaben buj baṛaket́a? Ado̠ ma lạiben. Ado̠ ona re̠aḱ jãhãṭaḱ babon utjoga?

Ado̠ unkin ojhakin me̠nket́a, Ruạ do̠ uḍi gạhṛigetaea; ma kurumuṭute ran re̠he̠t́ ko ko̠ṭe̠ć ocoaeme. Ado̠ uni khamid ho̠ṛe me̠nket́a, Ran re̠he̠t́ko ma bań baḍae; de̠ ado̠ abengeń sapet́bena; cet́ leketeye bhạlạioḱ, onako ran ńam ạguiben , se̠ kiriń ran lagaoḱ khan , ona hõ̠ lạiben se̠ ; e̠nte cet́ lekate jutoḱa, ona do̠ sanam lại cabaeben, to̠be̠ nạ̃hĩ onakole jurạua. Ar noako katha do̠ uni ruạḱ kan bạhu kuṛi samaṅregeko galmarao kana, uni hõ̠e aḱńjo̠m kangea. Ado̠ unkin ojhakin me̠nket́a, Hẽ̠ do̠ hẽ̠ge, baba, ado̠ ạlińem saṕket́liń khan do̠liń lagaogea; me̠nkhan thoṛaliń babape kana, e̠nte husit́ ńõ̠ḱle e̠ne̠ć ran do̠ lagaoḱa, ar baṅkhan o̠ho̠ lagaolena. Ado̠ uniye me̠nket́a, Acha, jathete jutoḱa, onka baṛe kạmiben, aloben tar antara. Ado̠ unkin ojhakin me̠nket́a, Ma e̠nḍekhan roṛ do̠ inạḱgea; ado̠ ranliń ńam ạgulege, ado̠ onako ńam johṛaokatebon husidea ar ran hõ̠bon lagao utạr go̠da.

Ado̠ uniye metat́kina, Ma e̠nḍe̠khan niạ teheń gapate baṛe̠ ńam ạgu go̠dben. Ne̠tar do̠ ạḍi ṭana ṭạni ạikạuḱ kana: ruạḱ ho̠ṛ eskarre bạgiae hõ̠ baṅ jut, arm it́ ho̠ṛe ho̠rho̠ete ma jutkoḱge, me̠nkhan ho̠ṛtege baṅle kulạuḱ kan. Ma ran do̠ hare phare baṛe̠ ạgu go̠dben. Ado̠kin me̠nket́a, Acha e̠nḍe̠khan teheńgeliń ńam ạgu go̠da, gapa do̠ ranbon lagaoa. Ado̠ sạri unkin do̠ enka me̠n baṛakatekin beret́ena; ado̠ kulhi se̠nre teṅgokate uni khạmid ho̠ṛkin lạiadea, nui do̠ kuṛhni ruạ kantaea me̠nte. Ado̠ uniye me̠nket́a, To̠be̠ cet́ lekateben bạgi ocoyea? Ado̠ unkinkin me̠nket́a, Hape, alom ro̠ṛ baṛaea, ona reaḱ ran do̠ ạlińliń baḍaea, am do̠ thir hataṛoḱme.

Ado̠ sạri unkin do̠ birte se̠nkate tirṛạ da khub hapṛaḱ hapṛaḱa, kohnḍa un tititaḱ, barea dakin la ạguket́a. Ado̠ ạyuṕ khange uni ruạḱ kan ho̠ṛ oṛaḱte se̠katekin me̠nket́a, Ran do̠liń ńam ạguket́a, tehe̠ń do̠ baliń lagaoet́a, me̠nkhan gapa do̠ ạḍi setaḱ piạṅ payaṅreliń lagaoa, ạikha hana kulhi mucạt́re do̠bạṭiạ ṭhen ape sanam ho̠ṛ ar uni dukhạlite o̠nḍe̠liń bulạu baṛalepege; ado̠ o̠nḍe̠ge nãhãḱ ran do̠liń lagaoa. Ado̠ gapa setaḱ o̠ko̠e hõ̠ alope jãhãkoteḱa me̠nte tehe̠ńreliń lại saḍeape kana.. Ado̠ko me̠nket́a, Acha, besge e̠nḍe̠khan. Ado̠kin me̠nket́a, Ma e̠nḍe̠khan ro̠ṛ do̠ niạge, aliń hõ̠ gapa do̠ ạḍreliń he̠ć go̠doḱa. Ado̠ kedoḱ daḱ mạnḍiko emat́kina, ado̠ jo̠m baṛakatekin calaoena. Ado̠ dosar hiloḱ do̠ sim raḱrekin he̠ć go̠t́ena, ar ona tirṛạ da do̠ kulhi mucạt́rekin idi maraṅ oṭokat́a, ado̠ onko ṭhenkin he̠ćentekin beret́ket́koa. Ado̠ loṭa daḱ ar sindur ar dhadra haṭaḱkin kho̠jket́koa.

Ado̠ onako ńamkate jo̠to̠ ho̠ṛ ona kulhi mucạt́ do̠bạṭiạrekin idiket́koa. Ado̠ uni ruạḱ ho̠ṛ ona dhadra haṭaḱre cando rakaṕ se̠n samaṅkatekin duṛuṕ ocokedea, ar ona haṭaḱkin sindur baṛawat́a, ar sukri ḍhumbạḱkotekin bulạu baṛakedea. Ado̠ ona tirṛạ ạgukate banarge uni kuṛhni kuṛi ho̠ṭo̠ḱrekin akawadea, arkin metadea, Am do̠, bạhu, pe̠ dhao noa kulhi o̠ dãṛã rakaṕ dãṛã ạ̃ṛgoeme, ale do̠ ne̠nḍe̠gele tahẽ hataṛoḱa. Pe̠ dhaoem dãṛale e̠ne̠ć ber kaṭaoḱa, ar e̠nḍe̠ ane̠ć ale hõ̠ no̠nḍe khonle uṭhạu daṛeaḱa. Ma hako pako pe̠ dhaote dãṛã rakaṕ ho̠dben. Ado̠ sạri uni bạhu kuṛi do̠ setaḱrege kulhi kulhiteye calaḱ kana; ado̠ bogeteko landawae kana, ar gidrạko do̠ uni tayom tayomte bogeteko pańja baṛayedea, arko tayoyet́a ar ḍe̠ke̠ ceṭaḱ ceṭaḱte rạskạte ućateko kikiạu idiyet́a. Ar onko kulhi mucạt́renko bogeteko landawae kana. Ar unkin ojha do̠kin metae kana, Ạikhạ ạurim bogeḱ dhạbić noa tol ran do̠ tahẽ ocoam; tisem besoḱa raṛa giḍikaben. Ado̠ uni bạhu kuṛi do̠ bar dhaogeye dãṛãlet́a, ado̠ ạḍiko landawae kan  lajaote ona to̠l ran do̠e capat́ giḍiket́te oṛaḱteye dạṛket́a; ado̠ arte̠t́ge bogeteko landawadea. Khangeye dạrket́ khan, ado̠ sanam ho̠ṛ oṛaḱteko calaoena. Ado̠ olhakin metae kana, Henda bạhu, boge go̠t́ente ran do̠ben raṛa giḍikat́a se̠ cet́ leka?

Ado̠ uni hõ̠ muluć muluće landajoṅ kana. Ado̠ unkin ojhakin me̠nket́a, Me̠n ado̠ tis hõ̠ nonka ruạ do̠ aloben ruạḱa, baṅkhan ona rangeliń lagaoabena. Sanam ruạge ạliń do̠liń pachnao daṛeaḱa. Ado̠ e̠n hiloḱ khon uni kuṛi  do̠e phạriạ utạrena, ado̠ tis hõ̠ bae ruạlena, ado̠ kurumuṭuteye kạmijoṅa. Ado̠ o̠ne̠ onkate uni kuṛhni do̠e besena arko bạgi ocokedea.

Source: Santal Folk Tales

         




Me̠ro̠mko Jo̠mlede

Sedae jo̠khe̠n o̠ko̠eren me̠ro̠m co̠ṅ, kathae, dosra ho̠ṛ oṛaḱteye bo̠lo̠len tahẽkana. Ado̠ uni ho̠ṛ do̠ bo̠lo̠ torage uni dosra ho̠ṛren me̠ro̠m do̠e go̠ć go̠t́kedete oṛaḱteye ader go̠t́kkedea. Ado̠ ńuhum khange onko me̠ro̠m kisạ̃r do̠ ńańamko he̠ćena. Ado̠ko kuliket́koa, Henda ho, pase̠ no̠te̠ me̠ro̠mko he̠ć jãhãn akawat́pe? Ado̠ko me̠nket́a, O̠ko̠ baḍae  ho e̠nte , baṅdoko he̠ć akan baṅ do̠ baṅ, ale do̠ bale ńe̠lledea. Ado̠  mase̠ bhala aleren me̠ro̠m gudṛire ńe̠lkom, pase̠ye bo̠lo̠ akange. Ado̠ divhe oḍokkate me̠ro̠m gudṛireko arsal baṛaket́koa; ado̠ bạnugićkhan do̠ onko ńańam ho̠ṛ do̠ko khalkedeteko ge̠t́ kuṭikedea, ado̠ko kokṛo jo̠mket́a, ar ado̠m jel do̠ko do̠ho̠kat́a. Ado̠ uni apat́ ho̠ṛ do̠ aćren gidrạkoe metako kana, E̠ yoi ape gidrạ do̠, nõ̠ḱõ̠e me̠ro̠m jelbon jo̠met́a, ado̠ gupi ṭhen ho̠ṛren gidrạ ṭhen do̠ alope soroḱa, e̠nte me̠ro̠m jel do̠ ạḍi bogea, baṅkhanko bas ṭhik bo̠ṭe̠ćkepea. Ado̠ un jo̠khe̠n onko gidrạ do̠ cet́ hõ bako ro̠ṛlet́a.

Ado̠ dosar hiloḱ uni akoren gại gupi gidrạ do̠ setaḱ jo̠khe̠n gại, me̠ro̠m bhiḍikoe aṛaḱ idiket́koa, ado̠ atoren gidrạ ṭhene laga mit́ket́koa. Ado̠ onko atoren gidrạ ać ṭhenko  soroḱ khange ać do̠e pharak idiḱ kana, ado̠ arhõ  uni se̠ngeko se̠n idiḱ kana. Ado̠ unreye metako kana, Me̠n ya, iń se̠n do̠ alope soroḱa, baṅkhan so̠pea nãhãḱ. Ado̠ko me̠nket́a, Cet́ ya so̠lea?

Ado̠e metat́koa, Me̠ro̠m jel ya, hola ạyuṕ iń jo̠m akat́a e̠nte, arhõ ado̠m jel do̠ menaḱgea. Khange onko ańjo̠mlet́ gidrạ do̠ oṛaḱreko lạiket́a; ado̠ uni ho̠ṛko saṕkedete oṛaḱko todarotket́ khan jelko ńamket́a; ado̠ mõ̠ṛẽ̠ sikạko ḍanḍo̠mkedea; ado̠ bo̠ho̠ḱko ạcur ocokedea.

Source: Santal Folk Tales




Kạlu ar Laltekinaḱ pagla galmarao

Kạlu do̠ hoṛo rakab lạgit́ khạrạiye lalaḱ kan tahẽkana. Un jo̠khe̠nge Lalteko pe pon ho̠ṛ birte kaṭ mag lạgit́ko calaḱ kana. Ado̠ Kạlui khạrạiyet́ se̠ntege ho̠r do̠ se̠n akana; ado̠ ona ho̠rtege onko do̠ko calaḱ kana. Ar Kạlu ar Lal do̠ ḍhạuliạ so̠mpo̠ḱ kantạkina. Khange  uniko tioḱkede khan Kạlu do̠e ro̠ṛ go̠t́ket́a, Okatepe helaoena hõ, ṭạmbuć ṭạmbuć? Khange Lal do̠e men go̠t́ket́a, Samań se̠ć. Ad̠oe Kạlui me̠nket́a, Nuiaḱ ṛo̠ṛ ma eṅgate eṛṅga eṛṅgage. Lale me̠nket́a, Cekate eṛṅgagea? Samaṅ se̠n baṅkhan dea se̠nteko calaḱa? Ma bhala am do̠ oka se̠ntem calaḱ kana, samaṅ se̠nte se̠ dea se̠nte?

Kạlui me̠nket́a, Hẽ̠ ma hẽ̠ge.

Lale me̠nket́a, Sei bujhạume.

Khange Kạlui me̠nket́a, Cet́pe mag lạgit́?

Lal do̠e ro̠ṛ ruạṛadea, Kaṭle mag lạgit́.

Ado̠ Kạlui kulikedea, Okare?

Khange Lale ạcuradea, Phe̠ḍre.

Kạlu do̠ ro̠ṛket́a, Hẽ̠ ya, hẽ̠, phe̠ḍ ma phe̠ḍregeko̠ mag; ado̠ oka burure? Khange Lal do̠ ataṅ go̠t́ket́a, Buru ma e̠nte baco̠m kuliyediń kan, e̠ke̠nem me̠net́a, Okarepe maga? Ado̠ onateń lạiam kana, phe̠ḍreko maga me̠nte.  Ado̠ inạko galmaraotege gạḍi sagaṛko laga ạguket́a ona se̠ntege, ar uni sagaṛ laḱgaić do̠ o̠t o̠ttegeye calaḱ kana. Ado̠ uni ńe̠lte Kạlu do̠e me̠nketa, Henda hõ, sagaṛre de̠ćkate do̠ cedaḱ bam lagayet́kina? O̠t kho̠n do̠ ńe̠lme o̠nte no̠te̠ ạcuroḱ hoyoḱ kantama. Khange Lale me̠n go̠t́ket́a, Henda ya, am do̠ ạḍi lelha ho̠ṛ kanam, am soman lelha do̠ dhạrtire hõ bạnḱkoa. Am do̠ eṅgate ić hõ ić lelhage tama. Cekate orad do̠ bạnuḱtama? Ńe̠l oradkate ro̠ṛme se̠. Am do̠ ạḍi lelha ho̠ṛ kanam. Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Henda ya, nunạḱ ho̠ṛ samaṅre bejãe ro̠ṛ yam ro̠ṛkediń do̠. Ạḍite̠t́ lelhagem rikạkidiń do̠. Ado̠ Lale me̠nket́a. Hẽ sạrige lelhań me̠n daṛeama; e̠nte am do̠ dare mamaḱ hõ̠ nit́ hạbić bam baḍea. Arhõ nui ma sagaṛre de̠joḱem metae kana. Ado̠ kạlui me̠nket́a, Sagaṛre ̣baṅkhan okare ya de̠joḱ iń metaea? Ado̠ Lale me̠nket́a, Sagaṛ ma ya guḍrạuḱ kan, bam ńe̠l ṭhiket́a? Onare do̠e deć ṭarhao daṛeaḱa? Ar de̠ćlenre hõ e̠nte bae te̠n gujuḱa? Mase̠ bhala ńe̠lme , guḍrạuḱ kana se̠ baṅ?

Kahange tho̠ Kạlu do̠ bitkil lekae thirena, cet́ hõ̠ bae ro̠ṛ daṛeat́a, mo̠ne̠ mo̠ne̠te e̠ke̠n muluć muluće landaket́a ar uni sãotenko hõ̠ jo̠to̠geko landaket́a. Ado̠ mit́ ho̠ṛe me̠nket́a, Ne̠tar do̠ candoe sesaoena, oka hiloḱkote co̠ṅ hape̠ne dạṛa. Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Henda ya, bhala ne̠tar do̠ okakore aṅgawae kana? Khange Lal do̠e me̠n go̠t́ket́a, Sermare ya aṅgawae kana. Am do̠ inạ hõ̠ ya bam baḍae do̠? To̠be̠tege lelha do̠laṅ metam kana. Khange ado̠ mit́ ho̠ṛe me̠nket́a. E̠ hõ̠ , ạḍi hạbijoḱ kana , delabon se̠n ho̠doḱa; galmarao do̠ o̠ho̠ cabalentabona. O̠ne̠ko me̠nge, Bo̠sle ko̠tha sutle sapo̠n. Jãhãm ńapamena me̠nkhan, baṅgem bhagao ho̠doḱa; mit́ ho̠ṛe e̠ho̠b khan, mit́ ho̠ṛe mucạt́ idiyet́a; arhõ̠ mit́ ho̠ṛe e̠ho̠ṕ idiyet́a-nonkage galmarao do̠ calao idiḱ kana. Delabo, arhõ̠ nãhãḱ tayo̠mte ruạṛ jo̠khe̠nbo galmaraoa. Ado̠ sạri birteko calaoena. Ado̠ o̠nte̠rege okare co̠ṅ kathae, mit́ṭaṅ jambṛoko go̠ćkedea, ar uni jambṛo do̠ jo̠mea me̠nte Lal do̠e ạgu darayede kangea. Ado̠ arhõ̠ uni Kạlu ho̠rteko tuluć ona khạrại ṭhengeko ńapamena, arhõ̠ onka phukṭi kathagekin e̠ho̠ṕket́a. Khange Kạlui me̠n go̠t́ket́a, Cele biń ya lawar lawarem kuṭuṅ akadea? Ado̠ Lale me̠nket́a, O̠ko̠ baḍae e̠nte, mase̠ ńe̠l oromem. Ado̠e me̠nket́a, Iń do̠ jambṛo lekań ńe̠le kana. Am do̠ cele biń co̠m metae kan? Ado̠ uniye me̠nket́a, Jambṛo do̠e baṅ kana ya. Nui do̠ buru ayaṅko metae kana; e̠nte haṭaḱ lekae saṛoḱa.

Ado̠ Kạlui me̠nketa, O̠karepe go̠ćledea?

Ado̠ Lale me̠n go̠t́ket́a, Ho̠ṭo̠ḱrele dalledea.

Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Okarepe ńamledea?

Ado̠ Lale me̠nket́a, Aćaḱ nij oṛaḱre.

Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Ape do̠ iạko siń sạṭuṕ phạriạ baj katha- getape.  Ado̠ Lale me̠nket́a, Baṅa ho, ale do̠ thikgele lạiam kana, ma ho̠ne̠ć bujtam; okam kuliyet́lea, ona reaḱgele lại ruạṛam kana. Ado̠ Kạlui me̠nket́a , Baṅ, apeaḱ do̠ ṭhik katha do̠ baṅ kana, e̠nteń kuliyet́pea, Nui biń do̠ okarepe go̠ćledea? Ado̠m me̠net́a, Ho̠ṭo̠rele dalledea. Arhõ̠ń kuliyet́pea, okarepe ńamledea me̠nte, ado̠pe me̠net́a, Aćaḱ nij oṛaḱre. Ado̠ noako ki katha kantapea? Biń do̠ ko̠kho̠no̠ ki oṛaḱ do̠ko benaoet́a? Onate  ṭhik katha do̠ bań metaḱ kantapea.

Ado̠ Lale me̠nket́a, Ṭhik baṅkhan cet́? Ńelme, ho̠ṭo̠ḱrele dalledetele go̠̠ćkedea, ar bhugạḱrele ńamledea, o̠nḍe̠gele go̠ćkedea. Ona do̠ kichu uniaḱ oṛaḱ do̠ baṅ kana? Ma to̠be̠ amge lại bujhạualeme. Khange Kạlu do̠ cet́ hõ̠ bae ro̠ṛ daṛeat́a, thir uṭarenae; e̠ke̠n muluć muluće landwana, inạge, ar baṅkhan katha do̠ bae ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a. Ado̠ Lale me̠nket́a, Oka hõ̠ bam ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a. Ma to̠be̠ cun thamkure e̠mente mit́ ho̠ṛ do̠e beḱnao kantakoa. Ado̠ inạtege mit́ṭen gupi kkoṛa do̠ kaḍae laga ạguket́kina; ado̠ onko kaḍa mo̠to̠re barea do̠ khub moṭakin ńeloḱ kana. Ado̠ unkin kaḍa ńe̠lte Kạlu do̠e me̠n go̠t́ket́a, Nukin kaḍa do̠ khubkin moṭa akana. Ado̠ Lale me̠n go̠t́ket́a, E̠nte ho moṭa baṅkhankin cekaḱa? E̠nte nuking do̠ goṭa tạnḍikin daṛan kana, onatekin moṭa akana. Am hõ̠ goṭa ṭạnḍi daṛanme tho̠, nuking lekage nãhãḱem moṭaḱa. Ado̠ inạre hõ̠ Kạlu do̠ baṅgeye ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a; ado̠kin thir baṛayena. Ado̠ e̠ne̠ noa katha do̠ e̠nḍegeń mucạt́kat́a.