Kạmi Reaḱ Jo

Mit́ atore Nakula ar Sohan ńutuman barea gate koṛakin tahẽkana Nakula do ạḍi dhorom hoṛe tahẽkana ar sisirjạuić ạḍi ãṭe manaoede kan tahẽkana. Menkhan Sohan do kajake khaṭaoḱ hoṛe tahẽkana. Okare bana hoṛ khaṭao kateć cas-abad kateć oṛaḱ benaokin monelet́. Sohan do bilạn bạihạṛ re kajake khaṭaoḱ kan tahẽna menkhan Nakula do din hiloḱ sisirjạuiće dewa-sewa ae kan tahẽna jemon do phosol mońjte pholonoḱ. Onkage okto hõ calao cabayena. Thoṛa din badre khet reaḱ phosol do beleyena. Ado bana hoṛ ona phosol hạṭiạrekin ạkhrińket́te kạuḍikiń sõćjoṅana. 

Khan oṛaḱre sen kateć Sohan do Nakule metaekana, bạṛtiń khaṭao akana onate bạṛti ńoḱ kạuḍi ńam lek kantińa. Noa katha ańjomte Nakula do bae roṛ ruạṛadea je, sisirjạuić ṭhen ona phosol jimareń doholeda, jemon mońjte pholonoḱ. Ente sisirjạuić begor cet́ge baṅ hoyoḱa. Ado ona kạuḍi se sompot lạgit́ atoren mạńjhi ṭhen kin senena. Mạńjhi do onkin bana hoṛaḱ kathae ańjomkeda, ado bana hoṛ mit́ṭen kateć bosta caole emat́kina, oka do dhiri kuṭrạ mesal tahẽkan. Mạńjhi haṛam do nonkae metat́kina, gapa setaḱ bhitrite aben do noa caole khon dhiri kuṭrạ bachao tot́ hoyoḱtabona, enḍekhaniń goṭaea okoe noa kạuḍi reaḱ bạrṭi bhag ńam lek kanaben mente. Khange bana hoṛ bosta caole oṛaḱtekin idikeda.

Ado Sohan do goṭa ńindạ caole khonaḱ ona dhiri kuṭrạ halaṅ bachaokeda. Ar Nakula do mit́ bosta caole ńutumte sisirjạuić ṭhene kojoṅkeda. Inạ dosar din Sohan caole ar dhiri kuṭrạ sajaokate mạńjhi ṭhene senena. Mạńjhi noa ńelte ạḍi ãṭe khusiyena. Ado Nakula hõ ona bosta mạńjhi ṭhene idikeda. Mạńjhi do Nakulae kulikedea, tinạḱ caolem bachao akada? Nakula doe menkeda sisirjạuić cetanre keṭeć pạtiạu menaḱtińa, caole do sạrige sapha akana. Tinre bosta ko jhićkeda, caole ar dhiri do enkage tahẽkana. Inạkate jumidar Sohan do ona ṭaka reaḱ bạṛti bhage emadea. Inạkate jumidar Nakula doe metadea, tinre kajakem khaṭaoḱa unre sisirjạuić doe gorọwama. Ente bin khaṭaote sisirjạuić do ohoge goṛokema. Tayomte Nakula hõ Sohan lekage jumire khaṭaoḱe ehoṕena ar inạ dhao phosol do ạḍi mońj pholonentaea.




Pea Hako Aḱ Golpo

Mit́ṭen pukhrire pea hako ko tahẽkana. Nunạḱ gateko tahẽkana je, mit́ ghạṛi hõ bako apan ạpinoḱkan tahẽna. Mit́din mit́ṭen hako sasaṕ kẽoṭa do pukhri ṭhen hećkate hako ńelte ạḍitet́e kusiyena. Ado pukhrire jhạli capat́ket́te hako sasaṕe portonkeda. Menkhan onko budan hako do eṭaḱ pukhri seć ucạṛoḱ reaḱ ko hudis baṛaet́ tahẽkana. Khan onko modre mit́ṭen hako do usạrae rạji got́en são sãote, eṭaḱ mit́ṭen hako doe baṅket́te menkeda, noa pukhri do oṛaḱ kana, nonḍe khon do ohogeń senkoḱa. Onka leka tesarić hako hõe mengot́keda, nonḍe tahẽnre jãhãn muskilre ohoṅ paṛaoḱa. Onate nonḍe khon jãhã seć bạń senoḱa. Onkin barea hako do ạkinren eṭaḱ gate tạkin bạkiń bujhạu ocoledea. Ado onate ạkinaḱ apan ạpin mone leka senjoṅkin goṭakeda.

Inạ dosar din kẽoṭa do jhạli capat́ko hećen re onkin barea hako dokin dạṛket́te jhạli khon kin rukhiạyena, menkhan tesarić hako do jhạlire jhạliyena. Ente uni do ona muskil okte bebuj are ḍhilisililena. Onate ona muskilre paṛaoena.

Sikhạuna: Jãhãe jãhãn muskil se eṭkeṭõṛẽ re paṛaolen khan budan hoyoḱ lạgit́ eṭaḱ hoṛaḱ solha jạruṛaea. Disạe hoyoḱa, joto muskilge judạ judạgea, ar ona muskil cabae lạgit́ onkage judạ judạ hor se upại menaḱa.

 

 




Amaḱge Joto

Ạḍi din lahare mit́ṭen phukir hoṛe tahẽkana. Uniaḱ nútum do sahib. Juạn oktere uni do ạḍi mońjte dine khemaoet́ kan tahẽkana. Jãhãn haron kosṭo baṅ tahẽkantaea. Uni sahib do hara juạnen khan ko bapla kedea. Baraea kuri gidrạkin hoyentaea ar gharońj reaḱ khoroć hõ bạṛti idiyentaea. Juri-pạri jaogekin jhogṛaḱa ar pạurạkin ńũia. Ar nonkate  unkinaḱ khoroć bạṛti idiyen khan  ạḍi haron kosṭo rekin paṛaoen. Uni hoṛ do rin hatao kate gharońj calaoe ehoṕena , menkhan ḍher din do bae calao daṛeada.

Mit́din do ạḍi bhabna selet́ oṛaḱ khone onḍokena ar mit́ sṭeson re gitić aṅgayena.  Jom lạgit́ cet́ ṭaka hõ bạnuḱtaea. Sṭesonre ać leka etaḱ hoṛe ńelet́ koa ar thoṛa ṭakae koeket́koa. Onko modre mit́ hoṛ doe dayawadea ar thoṛa ṭakae emadea are metadea dela in soṅge atotelaṅ calaḱa ar adolaṅ koe baṛaea.  Ar onkate uni sahib do koe phukire hoyena ar dinạm dine koe baṛaea.

Mit́din uni phukir do aema caole koe jarwakeda ar mit́ṭen sim hõe koe ńam akadea. Ar un okte tikin tarasiń tahẽkana. Ado uni phukire menkeda ar caole do bạń koea, jãhãe ṭhen dakań koe joṅaḱa. Koe koete mit́ oṛaḱe senena are metako kana daka jom ocoińpe. Un okte ona oraḱre mit́ baba hoṛe tahẽkana. Uni do uni phukiraḱ caole ar sim ńelte men got́keda hẽ dela hijuḱme dakań jom ocomea.

Uni hoṛ do phukirak caole ar sim hatao kateće metadea, “ phukir baba, do pukhrite calaḱme ar ḍabrạ hijuḱme , ado nahaḱ lolo dakam joma.” Pukhri do thoṛa pharaḱ ńoḱre tahẽkana ar ona oktere uni hoṛ do phukir babaren sime goć kedea are isin basaṅkeda. Ado phukir baba daka utui emadea are metaekana , phukir baba jotoge amaḱkana, ińaḱ do eken hoe (batas). Unre phukire menkeda, am lekan bhage hoṛ do banuḱkoa. Ado biḍạ oktere caole ar sime koye kana. Uni hoṛe menkeda amaḱ caole ar sim amgem jomkeda. Unre phukir do ạḍi kajaḱe raṅgaoena are metadea am lekan barić hoṛ do tishõ ohogeń ńel akaw




Dhạcri Kul Ar Horo

Mit́ṭen birre Dhạcri Kule tahẽkana. Okoe do jom lạgit́ din hiloḱ 2-3 goṭen jib-janware goćet́ ko tahẽkan. Mit́din joto janwar ko mit́te uni ṭhen sen katećko metadea, Din hiloḱ mit́ṭen kateć amaḱ jomaḱ lekatele hijuḱa. Onkoaḱ kathate Dhạcri kul do bogete khusiyena are rạjiyena.

Nonkage din ke din calao idiyena. Ado Horo aḱ pạli heć paṛaoena. Calaḱkan jokhen Horo do mit́ṭen Kũi-e ńel ńamkeda. Ona ńelte bańcaoḱ reaḱ hore sendra baṛakana. Khan Kul ṭhen senente metadea, am lekan ar mit́ṭen Kul menaea, one okoe do am khon hõ bạṛti dil ar daṛeane lekha kan. Inạkate Horo do uni Kul ona kũi ṭhene ạgukedea. Ado kũi-e uduḱadete metae kana, nui do nonḍege tahẽna. Khange Kul do ona kũi seće beṅget́ket́ torage aćren gate daḱre ńel ńamkedea. Are hudiskeda sạrige tho menaegea. Ado uni Kul ńelte edrete kũi re don khadleyente goć hapeyena.

 

 

 




Mit́ṭen Casa, Sado̠m Ar Mero̠m

Mit́ṭen casa hoṛe tahẽkana. Uniaḱ sana tahẽkana aema lekan jạtren Sado̠m jogaṛko. Onka leka aema jạtren Sadome jogaṛket́koa, nit do̠ eken mit́ lekan Sado̠m jạruṛaea, oka do̠ ać aḍepaseren hoṛ ren menae. Menkhan aḍepaseren hoṛ do̠ uni aćren Sado̠m ạkhrińkae reaḱ jãhãn monsubạge bạnuḱtaea. Enrehõ uni Sado̠m ạkhrińkae lạgit́ din hiloḱe batlaodea. Mucạt́ dhạbićte jãhã lekate reben ocokedea. Menkhan ona rạskạ ạḍidin baṅ thamgạḍilentaea. Ente kiriń mit́ cando tayomge Sado̠m do̠e ruạ kạhilena.

Jib-janwar ren raranić Sado̠me ńelkedete menkeda, nuire do̠ maraṅ mit́ṭen virus ruạ heć paṛaoakana. Ado̠ thoṛa rane oladete metadea, pe din bhor noa ran jom ocoye hoyoḱa. Noa rante jãhãn porho baṅ ńamlen khan goć giḍikae hoyoḱa. Baṅkhan noa rog arhõ eṭaḱ Sado̠mkore ucạṛoḱa. Mit́ṭen Mero̠m do̠ Uni raranić (daktar) ar casawaḱ katha mon lagaokateće atenkeda. Thoṛaghaṛi tayom Casa do̠ Sado̠m rane jom ocokedete aćaḱ kạmi senjoṅna. Unre Mero̠m do̠ Sado̠m ṭhene hećente metaekana, Mon kaṭejtam, bogeḱ hoyoḱtama, baṅkhan ko goć giḍimea honaṅ.

Inạ dosar din hõ Casa do̠ Sado̠m rane jom ocokedea ar kạmi senena. Enhiloḱ hõ Mero̠m do̠ harephare Sado̠m ṭhene senente metadea, Ma gate beret́talaṅ me, kosṭo sahao katet́ rehõ taṛam hoyoḱtama. Delaṅ goṛawama.  Tesar hiloḱ Casa são uni raraniće arhõe hećena. Rane jom ocokedea are menkeda, ar bae bańcaoḱa nui do̠. Gapa khange goje hoyoḱa. Baṅkhan eṭaḱ Sadomkore ucạṛoḱa. Khan Casa do aḍige torasente hẽḱada. Unkin calao tayom Mero̠m do̠ Sado̠m ṭhene hećena are menkeda, teheńge mucạt́ ạt tam, ma beret́me. Daṛeḱtege lagaoama, dạṛ lagaoama, noḱõe daṛeaḱ kangeam, ar thoṛa kurumuṭuime, khanem daṛeaḱgea. Nonkate mit́ okte Sado̠m do̠ ekal riạḱ riạḱe dạṛkeda. Ackage uni Casa hoṛe tạṅkhikeda Sado̠me dạdạṛ kana. Ado̠ bogete kusiyena are memen kana, ạḍi hahaṛa, Sado̠me phạriạyentiń do̠. Okayena pe, usạra nui Mero̠m jabe kateć jom-ńũ reaḱ bo̠ndo̠bos pe. 




Gadha Ar Toyo

Mit́ṭen Gadha ar Toyo ạḍi gatekin tahẽkana ar mit́ṭen bir-gajaṛ regekin basoḱ kan tahẽna. Nunạḱ gatekin tahẽkana je, eṭaḱ jib-janwarko onkin ńelteko hinsạḱkan tahena. Mit́din onkin do jomaḱ sesendrakin mohnḍayena.Thoṛa jhạl sen kateć Toyo do samaṅre Dhạcri kul-e ńelkedete bes muskile aṭkarkeda, ar bańcaoḱ lạgit́ Dhạcri kul ṭhene sen got́ena are metaekana E maharaj jahanaḱ bam hudis khan mit́ṭen kathaṅ roṛkea. Enḍekhan lahare katha emaṅme aṛaḱạńam honaṅ.

Ado lutur pheḍre phasar phusure metadea, judim men khan uni Gadha amaḱ tireń soprot daṛeama. Khan Dhạcri kul-e menkeda, enḍkhan ma bogege. Kathań emam kana. Ado Toyo do usạra uni Gadha sibil sibil kathate bulạukate Dhạcri kul sorre idikedea. Dhạcri kul do uni Gadhae be-gean kedete doho maṛaṅkedea.Note Toyo ńele kana ḍaṛ lạgit́ harephare ạte ńam baṛakana. Onate pạhilte Toyo goćkedea inạkate bại bạite Gadha sene monhḍayena.

Sikhạuna: Jahae jahan muskilre paṛaoem kurumuṭu lekhan, amge ona muskilrem paṛaoḱa. 




RAKAS

Sedaere mit́ṭen birre mit́ RAKAS-e tahẽkana. Uniaḱ do Ulḍhạ leka mẽt́, rukạ leka ḍaṭa ar diṛmi leka laćtae. Mocatae hõ duạr leka. Uni RAKAS do din hiloḱ atoren gidrạ mimit́ goṭeć ạtkir kateye jomet́ko tahẽna. Onate atoren hoṛ do gidrạ barhete bako oḍok ocoako kan tahẽna. Silpiń kocareko oko kako kan tahẽna. Mit́ din uni RAKAS do gidrạ sendrate ạḍiye laṅgaena. Ar ruạṛ kate mit́ṭen hopon buru latarre galasaṅ jạpit́ kateye udurjoṅ kan tahẽna. Un oktere buru coṭ kạṅkhire horo doe daṛabaṛaekan tahẽkana.

RAKAS do cahaṕ kate ạḍi garteye ạchim got́ket́a. Uni horo do saḍe ańjomte buru kạṅkhi khon RAKAS aḱ mocare ńurena, ar uni RAKAS do horo ńur são sãotei ut́got́kedea. Horo do RAKAS aḱ laćre akbakaoena. Oḍokoḱ lạgit́ lać bhitri reye kapṭaokeda. Ar lać-e raboṛ cirạket́taea. RAKAS do haso jalatey aḍraokeda. Mit́ ghạṛi tayom RAKAS doe goć hapeyena. Enhiloḱ khonge atoren sanam gidrạ koaḱ botor do cabayena.




Mit́ṭen Tạruṕ Ar Kõḱ

Mit́ jokhen mit́ṭen Tạruṕ-e tahẽkana. Ado mit́din uni Taruṕ aḱ nạnḍrire jaṅ aṭkaolena. Ạḍi ãṭ kurumuṭu katerehõ Tạruṕ baṅgey oḍok daṛeada. Ado hasote ekale dạr baṛae kana. Khan samaṅre jãhãe janwarge ńamet́ko, onkoge nehõrako kana jemon do ona jaṅko oḍoktae. Ar nonkae metako kana, jãhãege noa khone rukhiạiń unige siropae emaea.

Adoko metaekana amaḱ kathate ohogele biswạs daṛeaḱ kana. Ente nonkante bulạukatećem jomlea. Tinạḱ hahaṛa baṅ? Tạruṕe menkeda, ińpe upkạrińa ar apageń jompea? Noa ohoge hoe daṛeaḱa. Tạruṕ aḱ nonkan sebel kathate okoege bako bulạulena.

Mucạt́re mit́ṭen Kõḱ do siropae hataoa mente hẽḱ keda. Uni do aćaḱ jeleń ṭhonṭate ạḍi nirạite Tạruṕ aḱ nạnḍri khonaḱ jaṅe oḍokkeda. Adoe bańcaoen khan rạskạte don kucuṛkeda. Inạkate Kõḱ do aćaḱ kuṛại se siropa reaḱ katha Tạruṕe disạwadea. Ona katha ańjomte Tạruṕ do raṅgaote ḍaḍae ger urit́keda ar mẽt́ko araḱ cabayentaea. Adoe metaekana, Ińaḱ nạthure ṭhonṭam aderleda, eken amaḱ bhạg karonaḱtem bańcao ruạṛena. Arhõ kuṛạiyem khojoḱ kana? Ma nitge iń samaṅ khon senjoṅme. Baṅkhan nitgeń jommea nahak. Khange Tạruṕ do botorte tharbasaoente harephare onḍe khone dạrkeda.

Sikhạuna:Bạṛić/banḍhej hoṛko são jãhã tinạḱge mońjem beohar , onko do ohogeko bodoloḱa.

 




Sikhạuna Golpo

Bilaspur atore mit́ṭen hoṛe tahẽkana. Uni hoṛ do jao ghuṛige gitićkoḱ kan tahẽkana ar jãhãtinre beret́kate jomaḱe jomet́ tahẽkana. Inạ tayom cet́e joma onakoge guni-bhạbhitoḱa. Ene gitić jạpit́ ar dãṛã baṛaete jion jingi khemaoet́ tahẽkana. Ackage mit́din dãṛã dãṛãte ona ato mit́ nakha re kaṭ bel (apple) baganre sen seṭerena. Ado darere araḱ araḱ kaṭ bel ńelte bae sambṛao daṛelena. Uni hoṛe mon muruḱkeda kaṭ bel do jom rehõe jomagea. Khange ona kaṭ bel se apple jo tioḱe dhurạuena. Menkhan uni hoṛ do bae tạṅkhileda je, baganren mạlik do onḍege kạmiyet́ tahẽna mente. Ado uni mạlik ṭheṅgawante uni hoṛe lagakedea. Khange uni hoṛ do botorte kaṭ bel capat́ giḍikateć dạdạṛe dhurạuena. Tayom sene koyoḱ ket́re ńelkedea ṭheṅgawante hijuḱkan, arhõ botorte riạḱ riạḱe dạṛkeda.  Dạkhin nakha mit́ṭen bir gajaṛre dạrkeda, adoe loraoente jirạujoṅa mente dare umulre duṛuṕena. Khange ona birre mit́ṭen Jel (Deer)-e ńel ńamkedea. Uni Jel aḱ mit́ jaṅga do rạput́ akan tahẽkana, onate taṛam hõ bae taṛam daṛeaḱ kan tahẽkana. Adoe hudiskeda nuạḱgan janwar menaḱkoa, enrehõ celege baṅko jome kan do?

Ackage birren sanam janwar, cẽṛẽ ciprut́ko cero bero dạdạrkane ńelket́koa. Onate uni hoṛ hõ botorte dare cetane dećena. Inạ mit́ ghạṛi tayom Tạruṕ hijuḱkane ńel ńamkedea.  Ado mone monete hudiskeda, paseć niạ dhao do Jel ko jom gojea nahak. Menkhan Tạruṕ do Jel ṭhen hećente teṅgo got́ena ar thoṛa ghãs mocare ger akat́e tahẽkana. Khan ona ger akat́ ghãs Jel samaṅre dohoket́te monhḍayena. Ona ńelte uni hoṛ bogege hahaṛayena, are menkeda, sạrige noa dhạrtire Sisirjạuić menaea, one uni sanam jib-janware goṛoako kan.

Inạkate dare khone pheḍente oṛaḱe calao ruạṛena. Ruạṛen tayom oṛaḱ reaḱ joto janla-duạr jhićkateće gitićena. Ado ko kuklikedea, cet́ khạtir janla duạre jhićkeda mente. Khane roṛ ruạṛat́koa, sisirjạuiće hijuḱa goṛoạń lạgit́, onate uni iń ṭhen boloḱre jahan muskil alo hoyoḱtaema, ona karonaḱte janla-duạriń jhić maṛaṅkeda.




Mit́ṭen Toa Aḳhriń Hoṛaḱ Go̠lpo̠

Mit́ṭen hoṛe tahẽkana. Ado̠ uni hoṛ do̠ enege aćren gạiye duhạukedete bar bạlṭin toae ńamkeda. Khange ekal cehel cepel bạltin pereć toa ante hạṭiạre ạkhrińa mente monhḍayena. Khange calaḱ calaḱte gunạnoḱ kana bạlṭin pereć toa ar tinạḱ kạuḍie ńama mente.

Ado̠ mone monete bhạbhitoḱ kana, kạuḍiń ńam lekange mit́ṭen sim eṅgań kirińea nahak. Ado̠ uni sime bele lere arhõ simiń ńamkoa. Onko sim do̠ arhõ ko bele hoponkoa ar onko ko ạkhrińkate ạḍi utạr kạuḍiń socjoṅa. Inakate mit́ṭen maraṅ oṛaḱiń kirińa, khan ato-paṛaren sanam hoṛko ńela arko hiskạḱa. Unre onko hoṛko sim khamar bạisạuko metańa, menkhan iń do̠ ohogeń rebena. Ar nonka bo̠ho̠ḱiń hut́mạea. Onka men tora metaḱme bo̠ho̠ḱ hut́mạ torage dipil akat́ bạlṭin pereć toa do̠ ńũrhoyentaea. Ado̠ ạḍige bhabnayena ente joto toa do̠ hạrić pạsirentaea.

Sikhạuna:Onate ạuri bele hoponre sim do̠ alogem lekhakoa.