PIẠ

Amdo sasaṅdaḱ piạ cẽṛẽ

Cedaḱem piạe eṛe – eṛe

Peṛa ko hijuḱ amaḱ raḱte

Rạskạ seṭerako ona okte.

Amdom hoyen goḍet́ cẽṛẽ

Daṛan kanam dare ḍar re.

Dulạṛ gate bạnuḱkotiń

Calaḱ me piạ am do ạtiń.

Dulạṛ sanam rege ińaḱ

Bań bujhạua bạṛić bhage.

Ari cạli manao abon

Rilạ mala somaj tabon.

E piạ … Lại me dhạrti manwa

Dulạṛ mabon nẽhor joṅa.




Rạskạ Do Jo Dareye Rohoyet́ Kana (Tesar Porbo)

Rạskạ do aema dare rohoe iń menet́ kana. Iń do aema jo dareko rohoe iń menet́ kana. Enḍekhan alaṅ ṭhen aema joko hoyoḱa. Alaṅ do daḱ oka khonlaṅ ńama?” Rạskạ aćaḱ puthi arhõe paṛhaokeda. Puthire olakan tahẽkana: Daḱ do pe lekate ńam daṛeaḱa. Mit́ lekate daḱ do kũi khon ńam daṛeaḱa. Dosar lekate daḱ do nohor khon ńam daṛeaḱa. Tesar lekate daḱ do bijli reaḱ kũi khon ńam daṛeaḱa.

Rạskạ do Sumie metadea, “ Abo atore do kũi khonge daḱ bon ńameda. Abo do nohor khon daḱ baṅbo hatao daṛeaḱa. Abo atore do nohor bạnuḱa. Abo atore do bijli reaḱ kũi bạnuḱa. Abo do cet́bon cekaea?” Rạskạ do ar hõ puthiye paṛhaokeda.

Puthire olakan tahẽkana: Judi oka atore nohor bạnuḱ khan, enḍekhan kũi khon daḱ pe ńam daṛeaḱa. Mit́ lekan kũi bijli reaḱ kũi menaḱa. Noa kũi reaḱ daḱ do bijli te oḍokoḱ kana. Sarkar hotete bijli reaḱ kũi benao ocoepe. Ape atore sarkar hotete bijli reaḱ kũi benao ocoepe. Rạskạe menkeda, “ Abo ato sorre nohor bạnuḱa. Abo ato sarkar hotete bijli reaḱ kũi bon benao ocoeya.” Ona iạte Rạskạ do sarkari apis tey calaoena. Rạskạ do ạpis bạbuye metadea, “ Ale do bijli reaḱ kũi jạruṛale kana.” Ạpis  bạbu doe menkeda, “ Noa kũi lạgit́ bijli jạruṛa. Ape ato sorre bijli bạnuḱa. Ḍher bochor tayom bijli ko ạguya. Bijli ạguire ḍher bochor lagaoḱa.” Rạskạ do sumie metadea, “ Ạpis bạbuye menet́ kana. Noa kũi lạgit́ bijli jạruṛa. Ape ato pheḍre do bijli bạnuḱa. Ḍher bochor tayom bijli ko ạguya.

Ona iạte ạḍi bochor dhạbić abo do bijli reaḱ kũi baṅbo ńam daṛeaḱa. Abo do kũi nitoḱ jạruṛabon kana. “ Iń do dare rohoe iń menet́ kana. Iń do cet́ iń cekaea?” Rạskạ do ar hõ puthiye paṛhaokeda. Puthire olakan tahẽkana: Judi bijli bạnuḱ khan, enḍekhan kũi laeme. Judi nohor bạnuḱ khan, kũi laeme. Rạskạ doe menkeda, “ Iń do kũi iń laya. Kũi la ocoe lạgit́ iń ṭhen paesa menaḱa.”  Rạskạ do kũie lakeda. Enḍekhan baganre jo dare ko lạgit́ aema daḱ daḱ hoena. Uni do sarkari ạpis ṭhen khon kạṭić dareye ạgukeda. Uni do pạpita reaḱ mõṛe gel kạṭić dareye ạgukeda. Uni do ul reaḱ mõṛe gel kạṭić dareye ạgukeda. Uni do amsopori reaḱ mõṛe gel kạṭić dareye ạgukeda. Uni do bar moka osar ar bar moka khạndri ghaḍlaḱe lakeda.

Uni do ghaḍlaḱre sea akan khote uṕkeda. Uni do pạpita reaḱ mõṛe gel kạṭić dareye rohoekeda. Uni do ul reaḱ mõṛe gel kạṭić dareye rohoekeda. Uni do mõṛe gel amsopori dareye rohoekeda. Rạskạwaḱ bagan do ạḍi mońj hoena. Rạskạwaḱ baganre ạḍi mońj jo dare ko hoena. Rạskạ aḍepaseren hoṛko menkeda, “ Rạskạwaḱ bagan do ạḍi mońja. Rạskạwaḱ baganre aema amsopori, ul ar pạpita dare ko menaḱa. Rạskạ do ạḍi husiạr hoṛ kanae. Rạskạ ṭhen do aema paesa menaḱa. Rạskạ ṭhen do mońj kũi menaḱa. Rạskạ doe paṛhao daṛeaḱa.

Rạskạ do husiạr hoṛ kanae.” Aḍepaseren hoṛko do Rạskạ ko metadea, Rạskạ do ale bagan lagao cet́ aleme. Ale do dare rohoe cet́ aleme. Ale do, ul ar pạpita dare ko rohoe cet́ aleme.”

Rạskạ doe menkeda, “ Iń do ape bagan lagao iń cet́apea. Iń do ape paṛhaoḱ iń cet́apea. Paṛhao lekhan ape hõ pe husiạroḱa.




Ohogeń Leṭećlea

Ohogeń leṭećlea,

Caḱ onka dom roṛet́a

Hoṛko daṛeaḱgea

Caḱ am bam daṛeaḱa?

Leṭejre hõ baṅre hõ,

Kurumuṭuime arhõ,

Mit́ dhaore baṅre hõ

Leṭejam sae dhaore tho!

Ohogeń leṭećlea,

Onka bam roṛ baṛaea;

Asket lelha gidrạge,

Bạnuḱtaea cet́ dhejge.

Iń doń ńelet́me kana,

Onkan gidrạm baṅ kana;

Cedaḱ adom monea,

Ohogeń leṭećlea.

Daḱtem bololen nạ̃hi

Paeraḱ cedam hako sik,

Mit́ bar dhao gurlen nạ̃hi!

Taḱṛam cedam hoṛ sik,

Khaṭaolen bam caṭaoa?

Casle nạ̃him arjaoa.

Ma tobe nit moneme

Alom hapeḱ dhurạuḱme.




Rạskạ Do Mońj Bagane Lagaokeda ( Dosar Porbo)

Daḱ kedae, Ạḍi ãṭe daḱ keda. Tinrey daḱ keda unre Rạskạ do itạ ko baganrey erkeda. Daḱ iạte uniaḱ cas do haraentaea. Rạskạ do bagan babotre puthiye paṛhaokeda. Puthire olakan tahẽkana:

Lembo ar papita bhage jo kana. Am do lembo ar papita reaḱ gạchi sarkari bagan khonem hatao daṛeaḱa. Sumie menkeda, “ Alaṅ do lembo ar papita jạriṛalaṅ kana. Alaṅ do daḱlere lembo ar papitalaṅ rohoea. Alaṅ do apnaraḱ baganre lembo ar papitalaṅ rohoea. Am do sarkari godam khon lembo ar papita ạguime.” Rạskạ do sarkari baganteye calaoena. Rạskạ do baganren bạbuye metadea, “ Iń do mit́ṭen lembo ar pea papita reaḱ gachi jạruṛạń kana. Iń do daḱ lekhan lembo ar papita rohoe iń menet́ kana.”

Rạskạ do sarkari bagan khon lembo ar papita reaḱ gạchie kiriń ạgukeda. Sumie menkeda, “ Iń do oṛaḱ pheḍre lembo reaḱ dareń rohoea.” Rạskạ do ar hõ puthiye paṛhaokeda. Puthire ol akan tahẽkana:

Lembo reaḱ dare oṛaḱ pheḍre rohoeme. Oṛaḱ reaḱ mạilạ daḱ lembo darere dulme. Lembo dare lạgit́ do mạilạ daḱ ạḍi bhagea. Bar moka osar ar bar moka khạndri ghaḍlaḱ laeme. Joto dare lạgit́ bar moka khạndri ar bar moka osar ghaḍlaḱ besa. Jote dare lạgit́ bar moka khạndri ar bar moka osar ghaḍlaḱ benaome. Noako ghaḍlaḱre sea akan khot ar hasa ubme. Ghaḍlaḱre dare rohoeme. Ona iạte Rạskạ do bar moka osar ar bar moka khạndri ghaḍlaḱe lakeda. Uni do oṛaḱ sorre ghaḍlaḱe benaokeda. Uni do ghaḍlaḱre sea akan khot ar hasae uṕkeda. Uni do ghaḍlaḱre lembo reaḱ dareye rohoekeda. Uni do lembo darere mạilạ daḱe dulkeda. Uniye menkeda, “ Oṛaḱ reaḱ’ mạilạ daḱte noa lembo dare haraḱa.”

Uni do pea papita dare hõe rohoekeda. Uni do pea ghaḍlaḱe lakeda. Noako ghaḍlaḱ do bar moka osar ar bar moka khạndri tahẽkana. Uni do ghaḍlaḱre sea akan khot ar hasae uṕkeda. Ona tayom uni do dareye rohoekeda. Uni do darere mạilạ daḱe dulkeda. Uni do papita darere oṛaḱ reaḱ mạilạ daḱe dulada. Ona do haraena. Daḱte papita dare do ạḍi haraena. Rạskạwaḱ baganre mońj lembo ar papita tahẽkana. Rạskạ ar Sumi do ạḍi ḍher papita ar ḍher lembokin jomkeda. Aḍepaseren hoṛko Rạskạwaḱ mońj bagan ko ńelkeda. Aḍepaseren hoṛko lembo ar papita reaḱ dare ko ńelkeda. Aḍepaseren hoṛko menkeda,

Rạskạwaḱ bagan do ạḍi mońja.

Uniaḱ lembo dare do ạḍi mońja.

Uniaḱ papita dare do ạḍi mońja.

Uniaḱ bagan do mońjgea.

Rạskạ doe husiạr gea.

Uni doe paṛhao daṛeaḱ kana.

Paṛhaote uni do mońj kathae cet́keda. Abo hõ bon paṛhaoḱa. Abo hõ husiạr hoṛbon hoyoḱa.

Source: Husiạr Rạskạ, tesar puthi




Rạskạ Do Bagane Lagaoeda ( Pạhil porbo)

Rạskạ do ato re husiạr hoṛe tahẽkana. Uni do puthikoe paṛhaoet́ tahẽkana. Uni do aḍepase ren hoṛko aema kathae cet́  at́koa. Unie ńel keda atore ḍher utu jinisko bạnuḱa. Rạskạe menkeda, “ Nitok ale ṭhen kom gại menaḱkoa. Nitoḱ ale do aleren gại le gupiet́ko kana. Nitoḱ aḍepase ren hoṛko ṭhen hõ kom gại menaḱkoa. Nitoḱ onko do gạiko gupiet́ko kana. Nitoḱ ale ren gạiko do cas bako joma. Nitoḱ ale ren gạiko do utu jinis bako joma”. Sumie menkeda, “ Puthire ol akana aema utu jinis baṅ bon lagaoa. Enḍekhan abo do aema utu jinis baṅ bon kiriń daṛeaḱ kana. Abo do apnaraḱ bagan bon lagaoa. Abo do apnaraḱ bagan bon lagaoa. Abo do utu jinis bon lagaoa”.

Rạskạ do bagan babote paṛhao keda. Puthire olakan tahẽkana: Apnaraḱ bagan lagaome. Bagan beṛhae mat́me eṭedme. Eṭet́ akat́ bagan do janwar bako jom daṛeaḱa. Eṭet́ akat́ bagwan aḍepase hoṛren janwar bako jom daṛeaḱa. Ona iạte Rạskạ do bagan beṛhae teye eṭet́ keda. Ona iạte Rạskạ do bagan beṛhae te mat́teye eṭet́ keda. Rạskạ do arhõ puthiye paṛhao keda. Puthire olakan tahẽkana:

Bagwanre sea akan khot lagaome.

Enḍekhan hạsa do bes khotoḱa.

Utu jinisko lạgit́ do khotaḱ ot jạruṛoḱa. Sarkari godam khon bhage itạ kirińme. Palon aṛaḱ do ạḍi bhage aṛaḱ kana. Mithi do ạḍi bhage aṛaḱ kana. Beṅgaṛ do ạḍi bhage utu jinis kana. Hotot́ hõ ạḍi bhage utu jinis kana. Peaj do ạḍi bhageaḱ kana. Kuṛcạ beṅgaṛ ạḍi bhagea. Rạskạe menkeda,

“ Iń do palon aṛaḱ reaḱ itạń kirińa.

Iń do dhạniạ reaḱ itạń kirińa.

Iń do mithi reaḱ itạń kirińa.

Iń do beṅgaṛ itạń kirińa.

Iń do hotot́ itạń kirińa.

Iń do peaj itạń kirińa.

Iń do kuṛcạ beṅgaṛ itạń kirińa.”

Sumie menkeda, “ Alaṅ do palon, dhạniạ ar mithilaṅ rohoya. Alaṅ do kuṛcạ beṅgaṛ hõ laṅ rohoya. Alaṅ do beṅgaṛ, hotot́ ar peajlaṅ rohoya”. Puthire noa hõ olakan tahẽkana:

Sarkari godam khon itạ kirińme. Itạ beste ńelme. Itạ do botolre dohoeme. Rạskạ do botole kiriń keda. Rạskạ do ạḍi mońj botole kiriń keda. Rạskạ do itạ botolreye dohokeda. Bar cando tayom Rạskạ do botolreye doho akat́ itại erkeda. Rạskạ do baganre beṅgaṛ, hotot́ ar peaj itại erkeda.Rạskạ dobaganre palon, dhạniạ ar mithi reaḱ itại erkeda. Rạska do baganre kuṛcạ beṅgaṛ itại erkeda. Rạskạ do baganre palon, dhạniạ mithi beṅgaṛ, hotot́, pea jar kuṛcạ beṅgaṛe erleda. Rạskạ ren aḍepase hoṛdoe menkeda, “ Am do bagan beṛhaete cedaḱ em eṭet́ keda”. Rạskạe menkeda, “ Iń do bhage utu jinis rohoe iń menet́ kana kana”. Aḍepase ren hoṛe menkeda,

“Rạskạ am do ạḍi husiạr hoṛ kanam. Am do ạḍi mońj baganem lagaokeda. Am do bagan beṛhaetem eṭet́ keda. Am do ạḍi mońj jinis cask edam. Iń hõ baganiń lagaoa. Iń hõ bagan beṛhaeteń eṭeda. Iń hõ mońj utu jinis iń rohoya.

Source: Husiạr Rạskạ, Tesar Puthi




Ekoṭ

Pukhri jalapuri gaḍako eman daḱ

Kạṭić ṭhop midoḱte ạtu jarwaḱ

Mimit́ goṭeć akhorkoge joṛaole khan,

Hajar hajar puthiko cet́ baṅ benaoḱ kan!

Mimit́ goṭeć itạko gathao mit́kate

Hapṛaḱ hapṛaḱ dolan hõ benaoḱ kajakte;

Sutạm lekan sobot́ son ḍherae pãktege

Moṭa moṭa barahi ạḍi keṭećge.

Manwa hoṛmo jaṅ jel mãyãm ar sirkote

Muṭhạn akana onako mit́ akante.

Uć phạnṭillenre oka eskar bam dhej,

Gel hoṛ ekoṭoḱte do algatem leṭej.

E gidrạko! Mit́ monoḱ de kurumuṭuipe,

Ekoṭ mon hạrjoṅ lạgit́ mage jhũkoḱpe.




   Meskoć

                                        Meskoć

Buddhi reaḱ bidạu:

Oṛaḱre aema gidrạ ko ko heć jarwa akana. Mama do̠  onko gidrạkoaḱ buddhiye biḍạuet́ takoa.

Mama: Kombṛo babotre mit́ṭen mońj udahoron jãhãe pe lại daṛeaḱa?

Jitu: Iń lại daṛeaḱa mama.

Mama: Ma se̠ to̠be usạra lạime.

Jitu: “Kombṛo ko dạṛ lekhan buddhi ḍheroḱa”. Metaḱme nijaḱ buddhi ḍher ocoe lạgit́ jãhãtin rege kombṛo dạṛ ocoae hoyoḱa.




Sạri Roṛoić Washiṅṭon Gidrạ

Jorj Washiṅṭon ńutuman turui serma umer ren mit́ṭen huḍiń gidrại tahẽkana. Apat do Jorj ạḍiye dulạṛede kan tahẽkana, ar uniaḱ janam dinre rṣskạḱ lạgit́ mit́ṭen hopon ṭeṅgoće emadea. Jorj do onae ńamket́te ạḍiye rạskạyena. Enhiloḱ do skulre hõ mit́ talao ṭeṅgoćrege mon tahẽkantaea. Skul chuṭi torage uni do riạḱ riạḱ oṛaḱteye ńir hećena, ar aćaḱ hopon ṭeṅgoć saṕ rakaṕ kateye menwana, “Ạḍi laser ar jhak jhak mõńj ṭeṅgoćtiń! Noate do jãhãnaḱgeń mone onage magoḱa. Acha, enhõ jãhãnaḱreń biḍạu legaletińge.” Khange uni huḍiń koṛa do bagwanteye dạṛ idiket́a. Onḍe uni do mit́ṭeć mõńj hopon dareye ńel ńamket́a. Ar ona ṭeṅgoćte ona reaḱ baklaḱ maḱ chaḍaoe nandhaoena. Uni do bae hudislet́a, nonkate do dareń bạṛićet́a. Ar aćaḱ sana leka jãhãtinạḱ coṭ hạbiće dạreat́, beṛhaeteaḱ baklaḱ doe maḱ chaḍaoket́a. Ar ạḍi ãṭe rạskạyena oṛaḱteye ruạṛ calaoena.

Mańjan baṛayenako. Mańjan baṛayen tayomge apattet́ do bagwante dãṛã baṛaye calaoena. Ar Jorj hõ uniye pańja idikedea. Jorj okaṭaḱ dare reaḱ baklaḱe maḱ chaḍaolet́ ona dareye ńel ńamket́ khan bebạṛiće edreyena. Ar ạḍi garteye men got́ket́a. “Okoe noa dare nonka akat́a? Noa ańjomkate Jorj do ạḍi ãṭe botorena ar thar tharaoḱe ehopena. Apat do Jorje kulikedea, “ Henda beṭa! Baḍaeam, okoe noa doe nonka akat́a?” Jorj doe menket́a. “ Ińge baba, ińaḱ nawa ṭeṅgoćteń nonka akat́a.”

Apat do Jorj cet́e cekakedea? Am do cet́em hudiset́a? Cet́ uni do aćren hopone sạjạikedea? Baṅ, uni do aćren hopone heokedea. Are coḱadea, are metadea, “ E beṭa iń do ạḍiń rạskạḱ kana, am do sạriaḱem roṛ akat́a. Mit́ṭen eṛe katha roṛlere tinạḱiń bhabnaḱoḱa, bebak dare goć cabalenre hõ unạḱ do ohoń bhabnalena.” Jorj doe sẽṛãyena, ar dilgạriạ ar ạḍi boge gunan hoṛe hoyena. Ar jotoko ṭhen pạtiạr hoṛe hoyena. Uni do aćaḱ disom metaḱme Amerikare lạṛhại phạdkoren Subedar ar mukhiại bahalena. Uni reaṅ roṛ akana, baṅma uni do lạṛhạire soroić ar eṭaḱko tuluć sulukoḱre pạhiliće tahẽkana.




    Meskoć

                              Meskoć

Dactor khon sạṅgiń re tahẽn reaḱ upại:

Gidrạ: Baba, dinạm din mit́ṭen kate apple jo̠m lekhan Dactor ṭhen baṅ calaḱ hoyoḱa?

Baba: Hẽ, baṅ calaḱ hoyoḱa.

Gidrạ: To̠be den se̠ mit́ṭen apple emạńme.

Baba: Am ma apple jo̠jo̠m ge bam reben! Teheń do̠m cekayena? Aćkage apple jomem menet je?

Gidrạ: Dactor aḱ gạḍi reaḱ janlań rạput́ akada to̠!




Hulạs Landa

Cẽṛẽ leka tinạḱlaṅ uḍạuḱ

Serma uḍạu uḍạuteń laṅgayena.

Den thoṛa sãhẽt́ dulạṛ

Oka jhạl khon dulạṛ tetaṅ ińma.

E! amma bahan landa mẽt́tam

Koṛam baṛge re rohoe kedam aema abad.

Ạḍi jhạl khon hõ amma esel sapha

Amaḱ mayam tema

Bại bạiteń eset́en

Hoṛmo – mayam – sãhẽt́ loloen.

Kạṛuń ńutre, setoṅ talare

Eneć joḱ kan kukmu bhabnako

Oko – cukute bana hoṛaḱge.

Eṭaḱ koaḱ ṭopoḱ dulạṛ leka do

Ar baṅ hanḍe – nonḍe jiṅgi juri.

Alaṅaḱ hulạs landa sirijanoḱ leka

Tol tearoḱ sona bando nạṛi.