Rakas Ar Ḍom Reaḱ

Ram Lo̠kho̠n do̠ sendrakin daṛan kan tahẽ̠kana, ạḍi lạṭu lạṭu janwarkin go̠ćet́ko tahẽ̠kana, ar rakas hõ̠kin go̠ćet́ko tahẽ̠kana. Sedae jugre nonka saṅge rakasko tahẽ̠kana, onko do̠ e̠kkalte disomko ujạṛet́ kan tahẽ̠kana; boge Ram Lo̠ko̠nkin janamente disom khon rakaskin go̠ć maraoket́koa. Mit́ jaegare maraṅ utạr rakaskin go̠ćkede khan ạkinaḱ khanḍate rakas reaṅ ramakin ge̠t́ chaḍaoket́taetekin calaoena oka se̠n co̠ṅ. Khe̠n leka mit́ṭen ḍo̠m do̠ loṭa daḱ teveńkate tạnḍi se̠ne calaḱ kana, ar e̠kkalte okare rakase go̠ć akan ṭhenge baḍae akat́ lekae calao go̠t́ena. Khangeye ńe̠lkede do̠ maraṅ utạre gitić akan. Uni do̠m ma bae baḍaejoṅ kan uni rakas do̠ Ram Lo̠kho̠n tikinkin go̠ć akadea me̠nte; ać do̠e me̠njoṅ kana, nui do̠e gitić akan me̠nte. Ona loṭa daḱe do̠ho̠ket́a bại bạite, ar maraṅ utạr dhiriye kuṭuṅ ạguket́a, ar rakas ho̠ṛmo̠reye giḍi go̠t́kat́a. Uni rakas do̠ nasenaḱ hõ̠ bae laṛaolena. Uni ḍo̠m ar hõ̠ mit́ṭen dhiriye ho̠bo̠r ạguket́a; unre hõ̠ ạḍi ãṭteye giḍiadea, e̠nre hõ̠ thoṛa hõ̠ bae laṛaolena.

Ado̠e bujhạuket́a, go̠ć akanae me̠nte.  Uni ḍo̠m do̠ ạḍi rạskạkate oṛaḱteye ńir calaoena, ar mit́ṭen maraṅ utạr churiye ạguket́a. Ram Lo̠kho̠n tikinkin ge̠t́ sare̠ćlet́ rama, uni ḍo̠m hõ̠e ge̠t́ ạguket́a. Pạhil khone baḍae akat́ tahẽ̠kana, Jãhãege rakasko go̠ćle khan ar ramako ạgule khan, raj do̠ ho̠po̠nerae go̠ṅakoa, ar mit́ hĩs disom hạṭińe emakoa; onate uni ḍo̠m do̠ ạḍi kurumuṭu kate onako ramie chaḍaoket́a, ar oṛaḱte se̠nkate aćren era ar sanam gidrạkoe dal ńirket́koa, ar ḍho̠l hõ̠ baṛge se̠ne capat́ giḍikat́a. Ado̠ rakas reaṅ rama raj ṭhene idiket́a. Raj do̠ ńe̠lket́re hõ̠ bae pạtiạulena; me̠nket́ae, Noa do̠ amem go̠ć akade rakas reaṅ rama do̠ baṅ kana, e̠nte purạu rama do̠ baṅ kana, noa rama reaṅ co̠ṭ se̠n do̠ o̠ko̠e co̠ko ge̠t́ chaḍao idiket́a.

Ado̠ ona katha ańjo̠mkate ḍo̠m do̠e me̠nket́a, Baṅ, raja saheb, ińgeń go̠ć akadea, ado̠ de̠n ho̠po̠nera ar mit́ hạṭiń disom imạńme. Khange uni raj ona katha ańjo̠mkateye me̠nket́a, Hẽ̠, ho̠po̠nerań e̠mo̠ḱgea, ar disom hõ̠ń e̠mo̠ḱgea, hape̠ń suṭik baṛalege. Raj do̠ suḱṭike e̠ho̠ṕena, suṭik suṭikte ạḍi sạṅgińre barea koṛa Ram Lo̠kho̠n ńutumanko ńamket́kina, unkin ona rama do̠kin ạgu daraket́a ar rajkin uduḱadea, ona ńe̠lkate raj do̠ ạḍiye rạskạyena;  uni ḍo̠m do̠e laga ńirkedea. Ḍo̠m do̠ aćaḱ oṛaḱteye he̠ć ruạṛena ar aćren pạhil era ar ho̠po̠nkoe ho̠ho̠ ạguket́koa, ar inạ ḍho̠lge ar hõ̠e ạgu ruạṛket́a. Pạhil ma raj ho̠po̠nera hõ̠ bae emadea, bo̠rco̠ṅ o̠nḍe̠ khone laga ńirkedea. Uni raj do̠ Ram Lo̠kho̠ne kuliket́kina, Henda, rakas go̠go̠ćkin, cet́ben hataoa, mase̠ lạiạńben? Ado̠kin me̠nket́a, Ạliń do̠ cet́ hõ̠ baṅliń hataoa, e̠ke̠n am uduḱam lạgit́geliń he̠ć akana. Khange raj do̠ rạskạ mo̠ne̠teye bidạ go̠t́kat́kina; ado̠kin calaoena.

Source: Santal Folk Tales




Jisuaḱ Janam

Bale huḍiń Jisu ạḍi nindhạn re

Janamenae reaṛ rabaṅ tala ńindạre

Duṅut duṅut dut ko pheḍen gupi ko ṭhen

Rạskạ sombad jạhir ket́ ko pạhil onko ṭhen

Dhaoṛi dhạuṛi usarako sendra kedea

Babańcaoić ńam kate ko sẽwa adea

Gupi ko lại jạhiraḱ ko gonoḱ ponḍit ko

Puruạ ipil Bethlehem tey seṭer ket́ ko

Sona kunduru gondhorosko dan adea

Ombaḱ kate rạskạ teko sewa adea

Janam tayom serma rajak aema duk tae

Un okte Herod rajawaḱ jug tahẽ kantae

Eṅgat apat Joseph Mạriom Jisu gidrạ tạkin

Herod Rajaḱ gujuḱ khon bańcaokede kin

Cristan manwa baḍaebon Jisuaḱ janam

Saphayet́ bon oṛaḱ, duạr, kombol ko sanam

Manwakoaḱ hoṛmo mon bạṛić mạilạkoge

Jisuaḱ janam disạite sanam sapha jạruṛge

Gonoḱ ko leka abo hõ samaṅae bon dan

Goṭa hoṛmo jiwi ar mon ontorge bon dan.




Raja ar Itạ Reaḱ Golpo

Mit́ disom re mit́ṭen Rajae tahẽkana. Uni do ạḍi akelan, ạḍi sạriaḱ ren, boge hudisan, boge colonna Rajae tahẽkana. Mit́ din uni Raja do aćren porja ko ar golamkoe hoho at́koa are galmarao at́koa metat́koae nitoḱ do ińaḱ aema umer hoe akana, onate Noa rajosṭhi calao lạgit́ mit́ṭen Raja do jạruṛ menaḱa. Menkhan ińaḱ nońjor re onka mońj ko bạń ńel ńamet́koa, okoeye calaoa ińaḱ rajosṭhi do? Ona ańjomte joto hoṛ ko hahaṛayena menkeda ko Raja ren unạḱ gidrạ tahẽn tuluć okoe hõ lekman ko bae ńam let́koa? Aćkage mit́ din Rajae hukumkeda noa rajosṭhi re tinạḱ juạn koṛa ko menaḱ koa ińaḱ galmarao repe ạgukoa. Rajawaḱ katha leka Ona rajosṭi ren joto koṛa ko Raja aḱ galmarao re ko ạguket́koa. Ar Raja do joto juạn koṛa ko lạgit́e roṛkeda, menkedae ańjom pe iń doń haṛamena rajosṭhi ko calao lạgit́ dạyik hataope, menkhan okoeaḱ joggota menaḱtaea noa rajosṭhi calao lạgit́ noa do cekateń bujhạua?

Onate mit́ṭen biḍạu do hoyoḱ tapea ona do noage mit́ṭen itań emapea, ar ona do Ḍugri (Ṭob) repe rohoea ar pe jotona ar mit́ bochor tayom iń ṭhen pe ạguya. Raj aḱ nonkan katha ańjomte juạn koṛa ko do ạḍi ko kusiyena, ar ko menkeda noa do cet́ muskilge baṅ kana, ar kukmu ńeńel ko ehoṕena paseć ińge Raj iń hoyoḱa. Adomko do, noa reaḱ cet́ge bako bujhạuleda. Joto hoṛ ita idi kate nij nij ḍugri (ṭob) re ita ko rohoe keda ar thoṛa din rege ko omon ocokeda ar onko juạn ko mod re Link ńutuman mit́ koṛae tahẽkana uniaḱ ṭob reaḱ itạ do baṅ janamlentaea bar hapta, pon hapta, moṛe hapta bar cando pe cando parom calaoen re hõ baṅ janamlentaea onate ạḍi bhabnarey tahẽkana ar eṭaḱ koaḱ doe ńelkeda mońjge hara akantakoa, Ado mit́ bochor tayom Raja ṭhen ko idikeda ar Raja doe ńelket́takoa are sarhao ket́takoa metat́ koae ạḍi pe jotno akada ar onate mońjge hoe akan tapea.

Menkhan link bon ạgu akada khạli ṭob ente itạ ma baṅ janamlen rohoekate hõ onate uni do lajaote danaṅ sećreye duṛuṕ akan tahẽna ar eṭaḱ ko do ạḍi ko landa aekan tahẽkana. Ado uni Raja do dara darate joto hoṛaḱe ńelkeda. Ado mit́ somoe uni Link e ńel ńam kedea danaṅ rey duṛuṕ akan adoe metae kana cedaḱ am do danaṅ rem duṛuṕakna? Uni doe roṛ ruạṛadea lajaote ente ińaḱ itạ do baṅ janamlena ar khạli ṭob iń ạguakaḱte ạḍi ko landa ạń kana, ado samaṅ seće hoho adea are metadea ado alom bhabnaḱa. Ona tayom joto koṛa ko hoho jarwa kateḱe galmarao at́koa nui link ge bhageaḱ doe kạmi akada. Ente iń oka itạń emaḱ pe tahẽkan ona do tis ge baṅ janamoḱa ente iń do tikiaḱ itạń emaḱpe tahẽna, okoeaḱ dare janam akan ona itạ reaḱ do baṅ kana ona itạ do eṭaḱ itạ kana hoe dareaḱ baṅ janamoḱ kante bajar reaḱ itạ kiriń kateḱ ko rohoe akada jemon Raj do ko uduḱ daṛeae ṭob soho mońj dare onkate Raj ṭhen khon sabasiko ńam daṛeaḱa, menkhan bako bujhạu daṛeada ona do maraṅ bhul kana mente.

Menkhan Link do bae bhulleda uni do itạ rohoe kate ạḍi ãṭe jotno keda dinạm hiloḱ enre hõ baṅ janamlente ạḍi bhabnarey tahẽyena Raje katha akawat́koa nui link ge iń bodolte Raja hoyoḱ reaḱ joggota menaḱtaea ente nui hotete sodorena nui do sạriaḱe kạmia, sạriaḱtey calaḱa, sạriaḱe bicạra, hoṛaḱ bạṛić solha bae ańjoma, jãhãtinạḱ muskilrey paṛaoḱ bạṛić aḱ seć bae calaḱa ente mit́ bochor re tạṅgikeda baṅ janamlen itạ wante iń ṭhen hijuḱ lạgit́, ińaḱ katha bae giḍileda, ar bae ạṛislena, uni doe batao akada Rajaḱ katha, ar ona din lạgit́ hoe koyoḱ hor akada. Ona golpo khon sikhạuna do noage okoe ko sạriaḱre ko tahẽn onkoge Raj ṭupri do ko ńama. Onkan ko ge Isor doe kusi ako kana. Johon 8:32 kạli (sạriaḱ tet pe baḍae oroma ar sạriaḱ tet́ doe sạdhin pea.)




Dulạṛ, Sompod Ar Lahanti Reaḱ Golpo

Mit́ṭen gharońj tahẽkana. Ona gharońj re do pe hoṛ ko tahẽkana. Mit́ okte ona gharońjren maejiu do oṛaḱ bahre oḍokoḱ re pea haṛam hoṛ duṛuṕ akane ńelket́koa are kuliket́koa iń do okoe hõ bạń urum let́pea, ạḍi ãṭ paseć reṅgećet́pea onate oṛaḱ seć boloḱ pe, ape lạgit́ jomaḱ iń brbosthayeda. Menkhan onko do uni maejiu ko kuli kedea oṛaḱren mạlik do menaea se baṅ? Uni doe roṛ ruạṛaḱ koa bạnuya bahretey senakana. Onko ko metadea tahle bale bolo daṛeaḱa oṛaḱ seć do. Ado ạyuṕ seć ona oṛaḱren mạlike ruạṛen khan uni maejiu do jotowaḱe lạiadea ar mạlik doe metadea onko do lạiakome iń doń ruạṛ akana oṛaḱte, oṛaḱ seć boloḱ lạgit́ iń nẽotayet́ ko kana. Uni maejiu oḍoḱ kate oṛaḱ seć boloḱ lạgit́e nẽotaket́koa. Unre ho ko roṛ ruạṛ adea ale do nonka hoho kate bale bolo daṛeaḱa. Ar hõe kuliket́koa cedaḱ nit do ar hõ cet́ muskiltape? Ape ko roṛ ruạṛadea aleaḱ ńutum menaḱtalea nonka leka mit́ hoṛaḱ ńutum do Dulạṛ, arm it́ hoṛ do Sompod ar mit́ hoṛ do lahanti.

Onate ar hõ oṛaḱte bolo kate goṭae me okoe dom hoho alea. Uni maejiu do katha do ać jawaeye lạiade khan ạḍi hahaṛae bujhạu keda ar ać jawae do ạḍi kusi kateḱe metadea Sompod ge boloḱ metae me uniye bololen khan paseć ạḍi ãṭ bon kisạṛoḱa. Menkhan ać bạhu do bae kusilen uni doe men keda Sompod do baṅ ińaḱ hudis paseć lahantige bon hoho ae khan boge hoyoḱa. Menkhan unkin ren kuṛi do jotoaḱ kathae ańjomet́ tahẽkana, unkin cet́ ko kin galmarao et́ tahẽkan ar uni doe metaḱkina cet́ aben do baben khojoḱ kana Dulạṛge jemon ben hohoae tahle abo oṛaḱ do dulạṛte perejoḱa? Uni ać baba doe men keda alaṅ ren kuṛi aḱ kathagelaṅ ańjoma Dulạṛge aboaḱ gharońj re peṛa hisạbte bon nẽotayea. Uni maejiu do bahretey oḍokena are kuliket́koa ape mod re okoe aḱ ńutum do Dulạṛ, unige teheń do ale aḱ gharońj ren maraṅ peṛa.

Dulạṛ ńutuman haṛam hoṛ doe teṅgoyena ar oṛaḱ seć boloḱ lạgit́e monḍhaena inạ tayomte ge sareć barea hoṛ Sompod ar lahanti hõ uni tayom tayomtekin boloyena. Onko ńelte uni maejiu doe men keda ạḍi hahaṛa iń ma Dulạṛ iń hoho ade Sompod ar Lahanti do baṅ men khan cedaḱ aben do ben hijuḱ kana? Onko do ko metadea Sompod ar Lahanti pạhil ren hoho ạkin re hõ unkin do bahre rege kin tahẽkoḱa ente Dulạṛ okarey tahẽna Sompod ar Lahanti hõ uni soṅge kin tahẽna. Okare Dulạṛ bae tahẽna Sompod ar Lahanti hõ bakin tahẽna.                                         




Jisui Janamen

Sạṅgiń sạṅgiń sạṅgiń disom

Bethlehem atore

Probhu Jisui janamakana.

Bạnuḱtaya mech mạchi

Bạnuḱtaea ṭenḍer mạchi

Bale Jisu nandaware kucạwakana.

Dhondor pondor gạigoṛa

Gạyur ṭạpur Probhu Jisu

Bale Jisu nandaware gitićakana




Lelha Jãwãe Gomket Reaṅ

Sedae jugre, kathae, mit́ṭaṅ ho̠ṛren ho̠po̠nerat jãwãe gomkete tahẽ̠kana mit́ṭaṅ atore. Ado̠ mit́ dhao, kathae, ać eskarge ho̠ńhar hanhar oṛaḱte se̠ nạihạrte, pe̠ṛa ho̠ro̠ḱe se̠nlen tahẽ̠kana. Ado̠ unre uni hanharte̠t́ buḍhi do̠e daka utuyet́a, ar uni tuluć hõ̠e galmarao kana. Ado̠ enka baṛaetege ạyuṕena. Ad̠o unre uni buḍhi do̠ hạnḍuạye utulet́a, ado̠ daka utukate daḱe taṅadea daka jo̠m lạgit́. Ar silpiń aṛe se̠nrege ganḍo do̠e belaea. Ado̠ ạbuk bo̠lo̠kate ona ganḍoreye duṛuṕen khan do̠ daka utui ạguadea. Ado̠ jo̠m jo̠khe̠n uni jãwãe gomket do̠ jel utu lekae ạukạuet́a, ar kuti se̠ bae ńamet́a. Khange ado̠e kulikedea, Henda go̠, cet́ben utu akat́a? Baliń aṭkarṭhik daṛeaḱ kana. Ado̠ uni jãwãe gomket dea se̠nre do̠ mat́ silpińge tahẽ̠kana.

Ad̠o buḍhi do̠e me̠nket́a, O̠ne̠ jãwãe, aben dea se̠nre me̠naḱ, onageliń utu akat́a. Ado̠ uni jãwãe gomket do̠ be̠ṅge̠t́ ạcurkateye ńe̠lket́ do̠, mat́ silpiń kan. Ado̠e ńe̠l hapekat́gea, cet́ hõ̠ bae ro̠ṛlet́a, ar uni buḍhi hõ̠e inạḱkat́gea. Khange uni jãwãe gomket do̠ ać mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠njoṅ kana, Noa utu do̠ ạḍi sebelkidińa; sanam ho̠ṛ nãhãḱko jạpit́le khan, noa silpiń do̠ṅ ạtkirgea. O̠nka ać mo̠ne̠reye hudis do̠ho̠kat́a. Ado̠ sạri jo̠m baṛakateko jagayena. Ado̠ sanam ho̠ṛko jạpit́ket́ khan do̠, hape hapete beret́ente ona silpiń do̠e raṛaket́takoa, ar ona ńindạrege ona silpiń do̠e gugu ạtkirket́takoa. Ado̠ un jo̠khen do̠ bako disạledea. Ado̠ setaḱ sim raḱ jo̠khe̠ko e̠bhe̠nen do̠ko ńe̠l baṛayet́, silpiń do̠ bạnuḱ. Ar uni jãwãe gomketko ho̠ho̠ae kan do̠ bae go̠ṅet́ kan. Ado̠ko me̠nket́a, mase̠ ńelepe, bhala menaea se̠ baṅ ; bae go̠ṅet́ do̠. Ado̠ sạriko ńe̠l baṛakede khan do̠ bạnugićan. Khange ado̠ uni buḍhi ho̠ṛ do̠ ạḍi garteye landa go̠t́ket́a. Ado̠ onko ho̠po̠nte̠t́ kuṛi do̠ko kulikedea, Henda go̠, cet́ un garte do̠m landaket́a?

Ado̠ unre uni buḍhiye lạiako kana, Noa silpiń do̠ na, teńamge dhorae ạtkir akat́a. Holanoḱ hạnḍuạṅ utuadea; ado̠ unreye me̠nlet́a. Henda go̠, cet́ben utu akat́a? Baliń aṭkar ṭhik daṛeaḱ kana. Ado̠ unreń metadea, O̠ne̠ jãwãe, aben dea se̠nre menaḱ, onaliń utu akat́a. Ado̠ pase̠n onate silpiń do̠ pase̠n teńamgeye ạtkirket́. Ado̠ onae lạiat́ko khan do̠. Sanam ho̠ṛ ado̠ ạḍi bạṛićko landaket́a, arko me̠nket́a, Nui teńaṅ do̠ ạḍiye lelhagea. Ado̠ sạri uni lelha ho̠ṛ do̠ idikate ona silpiń do̠e raṛa ḍhiṅgạl saṅgalket́te mit́ mit́te jo̠to̠e samaḱ kuṭrạket́a; ado̠ uni bạhui metae kana, Ma noage teheń do̠ utuime. Ado̠ uniye me̠nket́a, Noa do̠ cet́ lekań utuia? Noa ro̠ho̠ṛ mat́ do̠ sebela?  Noa do̠ baṅ sebela. Am do̠ ạḍim lelhagea. Ado̠ unre uni do̠e me̠n ruạrket́a, Baṅa, ạḍi mõ̠ńj sebela. Holanoḱ ayoteko ṭheniń se̠nlena, unre noageko utuadiń do̠ baṅ? Cet́ baṅ se̠, jel utu lekań ạikạiket́a. Onate noa do̠ń ạtkir akat́takoa, bako e̠moḱ kan iạte. Ado̠ bạhutte̠t́e me̠nket́a, Noa ro̠ho̠ṛ do̠ e̠nte o̠ko̠e jo̠mtem utu ocoyedińa? Ado̠e me̠nket́a, Acha, ape bape jo̠m khan ińge utuạńpe. Ado̠ sạri nokoaḱ katha bae se̠n ocoat́tako khanko utuadea, arko emadea daka sãote. Ado̠ sạri rasaye dul go̠t́ket́a, ado̠ sipikateye lapet́ go̠t́ket́a, ar uni bạhutte̠t́ do̠ tan mane ńe̠le kana. Ado̠ ona rase tuluć baṅ sebelede khan do̠, kuṭi halaṅkateye ge̠r go̠t́ket́a. Ado̠ ona hõ̠ bae ge̠r chaḍao daṛeat́ khan do̠, uni bạhutte̠t́ do̠ landa bae sambṛaolet́te ạḍi garteye landa go̠t́ket́a. Ado̠ ać hõ̠e landaket́a.

Ado̠e me̠nket́a, Cet́ leka co̠m utuket́? Bam batraolet́a, onatege baṅ sebel kana. Cekate noa kuṭi do̠ bam le̠ ocolet́a? Ayoe utuadińa, sanam kuṭiye le̠ caba ocolet́a; kuṭi do̠ mit́ go̠ṭe̠n hõ̠ baṅ ńamlet́a. Am ma e̠ke̠n kuṭigem e̠m akawadiń, arc et́ lekań kuṭilet́, enkagem do̠ho̠kat́a; thoṛa hõ̠ bam le̠ ocolet́a. Ado̠ bạhutte̠t́e me̠nket́a, Iń do̠ bạń baḍaea noa utu do̠; amte baṛe̠ utujoṅme. Ado̠ sạri aćteye utuket́re hõ̠ baṅ le̠len. Ado̠ khange bogeteko landawadea; ado̠ e̠n hiloḱ Lelhageko bahnakedea, ar ńame picheko ạṛisea, onageko metaea.




Maraṅ Peṛa

Erik birik erik birik

Bar gel moṛẽ tạrik

Sajoḱpe ho sajaope

Kunduru sunum sipińpe.

Nạbi koaḱ katha leka

Seṭerenae abo tala

Huḍiń maraṅ sanamko

Sodorae bon dulạṛ mala.

Jhalkaoena jhak jhak

Bathan ṭạnḍi gại goṛa

Seṭerenai abo tala

Sanam koren maraṅ peṛa.




Ṃit́ṭen Raj Ar Guṅgạ Ho̠raḱ Katha

Sedae jugre, kathae, oka o̠kte̠ co̠ṅ mit́ṭaṅ khub maraṅ kisạ̃ṛ raje tahẽkana, ar uni eskarge goṭa disạm kathaeye do̠ko̠l akat́ tahẽ̠kana. Ar uniren do̠ ạḍi utạr gại kaḍa, me̠ro̠m bhiḍi, hạti, sado̠m, ũṭ, gadhako tahẽ̠kantaea; ar sor sipạhi hõ̠, ạḍi utạr laskarko tahẽ̠kana- taea, ar amla kapla, dewan mosodi, be̠to̠ṅ be̠to̠ṅre jo̠to̠ge menaḱ idikoa. Ar dho̠nte hõ̠ purun menaete uni raj do̠ ać mone̠re ạḍi rạskại ạikạua, ar mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠na, Dhạrtijre do̠ iń khon maraṅ do̠ cele hõ bạnuḱkoa. Ado̠ noa kathage uni raj do̠ dinge mo̠nreye me̠njoṅa, ar phuṭạu do̠ o̠ko̠e ṭhen hõ̠ bae phuṭạua, are me̠na, Noa katha do̠ bhala o̠ko̠eko buj daṛeketińa se̠ baṅ? Ado̠ ho̠ṛaḱ mo̠ne ạtkara me̠nte mit́ din do̠ aćren jo̠to̠ no̠ko̠r cako̠r jo̠n munise metat́koa, Gapa do̠ niạ bela niạ o̠kte̠ jo̠to̠ge mit́ mit́te no̠nḍe heć jarwaḱpe, mit́ṭaṅ kathań kulipea.

Ado̠ sạri sanam ho̠ṛko lạpạiyente ona o̠kte̠ do̠ jo̠to̠ge uni raj ṭhenko hạjirena. Ado̠ raje oḍokenteye kuliket́koa, e̠n kathae, Jo̠to̠kogepe heć akana se̠ baṅ? Ado̠ko me̠nket́a, Am oṛaḱre ạcuroḱ kan ho̠ṛ do̠ bale ạgulet́koa, e̠ke̠n amren gutikogele heć akana. Ado̠ raje me̠nket́a, Baṅ, ape mo̠to̠geń kho̠jet́pea, disom perja do̠ baṅ ńam kana. Ado̠ko me̠nket́a, To̠be̠ khan jo̠to̠gele hạjirena. Ado̠ ma cet́ko katha lạgit́em to̠lo̠pketlea, ona do̠ phuṭạleme, to̠be̠ bale buja. Ado̠ unre raje me̠nket́a, To̠be̠ khan ma ańjo̠mtińpe. Oka katha iń metape, ona reaḱ jobab emańme. Ado̠ko me̠nket́a, Ma ro̠ṛme. Ado̠ unre raj do̠ jo̠to̠ ho̠ṛ samaṅreye me̠nket́a, Mase̠ lạiańpe bhala ińaḱ mo̠nre do̠ cet́ bhabna me̠naḱtińa se̠ baṅa; ińaḱ mo̠nre cet́ iń me̠net́a, ona lại ruạṛańpe. Ma inạge katha do̠; ona lạgit́ge ape do̠ń to̠lo̠p akat́pea. Ado̠ inạ katha ro̠ṛkatege uni raj do̠e thirena. Ado̠ sanam ho̠ṛge ako akoaḱ mo̠nre cet́ lekako bujket́a, onka lekako lại idiket́takoa. Ado̠ e̠ke̠ e̠ke̠te jo̠to̠geye ńum idiket́koa; o̠ko̠e do̠ko lạiketa, o̠ko̠e do̠ cet́ hõ̠ bako lạilet́a. Ado̠ uni raj okae me̠n akawana, ona tuluć do̠ o̠koe̠aḱ katha hõ̠ baṅ ńapamlentakoa. Khange raje me̠nket́a, Apeaḱ katha do̠ ińaḱ mo̠n reaḱ katha tuluć baṅ ńapamlena. To̠be̠ cet́ iń me̠na?  Khange raj do̠ dewane hukumadea, baṅma, Ińaḱ mo̠ne̠r mo̠to̠n ho̠ṛem ńam ạguańa. Nonkan ho̠ṛem ńamea, o̠ko̠e ińaḱ mo̠ne reaḱ katha je̠mo̠ne lại daṛeań. Onkan ho̠ṛ niạ mit́ cando mo̠to̠rem ńam ạguạńa. Ma inạge katha do̠. Ma ado̠ apan ạpin kạmi ńe̠ltape. Ado̠ e̠ne̠ko uṭhạu baṛayena. Khange uni dewan se̠ mo̠ntri do̠ bhar paṛaoade khan, mo̠nre ạḍi bhabnae ạikạuket́a, me̠nket́ae, Durre̠! Nonkan ho̠ṛ do̠ okareń ńamkoa? Ado̠ e̠n hõ̠ rajaḱ katha leka ho̠ṛ ńańame calaoena. Ado̠ okakore co̠e ńam baṛa legaket́koa, ado̠ bae ńam daṛeat́kote, kathae, mit́ din do̠ ać oṛaḱrege kirdhume duṛuṕ thirena, ar cele tuluć hõ̠ bae ro̠ṛ baṛayet́a, hape akageae, ar belayenre hõ̠ bae um hijuḱ kana. Ado̠ onka momoyet́ ńe̠lte ho̠po̠nerat do̠ se̠n sorenteye kulikedea, Henda baba, caḱ onka bạpuṛić do̠m duṛuṕ akana?  Cet́em bhabnaḱ kana? Enan khon mulinge duṛuṕ akan iń ńe̠let́mea; belayena, do um hijuḱte jo̠mme. Ado̠ e̠nre hõ̠ apatt́e̠t́ do̠ cet́ bae roṛlet́a, hape akangeye tahẽyena. Ado̠ enka me̠n baṛakatege uni kuṛi do̠ oṛaḱ se̠ne calaoena. Ado̠ ona tayo̠m arhõ̠e ńe̠le kan do̠e duṛuṕ akange.

Ado̠ uni kuṛi ar eṅgatte̠t́ jo̠to̠ ho̠ṛge unit ̣hen he̠ć sorenteko kuliyede kana, uni kuṛigeye kukli kana, metae kanae, Henda baba, cedaḱ bam um hijuḱ kana? Cet́ bhabna me̠naḱtama? Ma lạime. Ado̠ unre uni mo̠ntri dewane me̠nket́a, Iạ, biṭi, am do̠ cet́em baḍaekea, am gidrạ ho̠ṛ do̠? Ad̠o erate̠t́e me̠nket́a, mase̠ e̠nte lạialeme, pase̠ dole̠ bujhạuket́ge. Ado̠ unre unu dewane me̠nket́a, Rajiń do̠ nonkae akawadińa, baṅma, Niạ mit́ cando mo̠to̠rege nonkan mit́ṭaṅ ho̠ṛ ńawańme, ińaḱ mo̠n reaḱ katha je̠mo̠ne lại daṛeạń; ińaḱ mo̠nre cet́ iń me̠net́a arc et́ iń hudiset́a, ona katha reaḱ je̠mo̠ne ro̠ṛ ruạṛạń, onkan ho̠ṛ iń do̠ ạguạńme. Ado̠ biṭi, oinkan ho̠ṛ do̠ okareń ńamkoa? Dãṛãket́ạń, niạ dhara dhạrtiren ho̠ṛ do̠ jo̠to̠ń kuli baṛaket́koa, ado̠ onkan ho̠ṛge bạń ńam daṛeat́koa. Ar se̠ din hõ̠ tiogoḱ kana, ado̠ raj do̠ cet́ iń ro̠ṛ ruạṛaea, onań bhabnaḱ kana. Ado̠ ona katha ańjo̠mkate uni ho̠po̠nerat do̠e me̠n go̠t́ket́a, Noa do̠, baba, cet́em bhabnaḱ kana?  Ma um hijuḱte daka jo̠mme. Ma onkan ho̠ṛ do̠ ińiń ńawana. Ado̠ oka hiloḱ raj ṭhen do̠ calaḱ hoyoḱa? Ado̠e me̠tadea, Nẽ̠ḱẽ̠ tioḱena, gapa meaṅ khange. Ado̠ kuṛiye me̠nket́a, Acha, calaḱ hiloḱ do̠ lạiańme, ińiń ńam ạguama. Ado̠ kathae, mo̠nre thoṛae bhorsa  ńõ̠ḱena, arhõ̠ thoṛa do̠e dhokaḱ kangea. Ado̠e me̠net́a, O̠ko baḍae, pase̠ noa do̠ bȧń jo̠met́te, daka jo̠m ocoń reaḱko rikạyet́te pase̠ onka do̠e me̠net́. Arhõ̠e me̠nket́a, Achań ńe̠lletaege. Ado̠ enka me̠n baṛawanteye thirena. Ado gapa leka calaḱ din ado̠ teheń lekare kuliyede kana, metae kanae, Iạ biṭi, okor ho̠ṛ do̠m ńawạń kana? Gapage co̠ń calaḱ din do̠. Ado̠ kuṛiye me̠nket́a, Iạ baba, e̠nḍe̠khan gapa setaḱge uni ho̠ṛ iń hạjirama. Ado̠ kathae, luṭuḱ luṭuḱe gitić ańgayena. Ado̠ setaḱ khange uni kuṛiye me̠n go̠t́ket́a, Ma baba, umoḱte jo̠m daṛeḱme, uni ho̠ṛ iń ạguam kana.  Ado̠ kathae, uni dewan hõ̠e umebteye jo̠m daṛeyena. Ado̠e me̠nket́a, Dini mạ̃i, uni ho̠ṛ ạguańme. Ado̠ kathae, akorenge bhiḍi gupi guti koṛae tahẽ̠kantakoa; ar uni koṛa do̠e guṅgạgea, ro̠ṛ hõ̠ bae ro̠ṛ daṛeaḱa, ar ańjo̠m hõ̠ bae ańjo̠m daṛeaḱa- onkan ho̠ṛe tahẽ̠kana. Ar koṛaren hõ̠ judạge bhiḍi me̠ro̠m do̠ me̠naḱkotaea, ar uni dewanren hõ̠ bhiḍi me̠ro̠m me̠naḱkotaea, ar gupi do̠ uni guṅgạ ho̠ṛgeye gupi kantakoa. Ar uni gạṅgaren hõ̠ pea bheḍa me̠naḱkotaea. Ado̠ uni guṅgạ koṛage uni kuṛi do̠e ho̠ho̠ ạgukedete dakako emadea are bhe̠dadea, baṅma, Iń baba sãote raj ṭhen ben calaḱa. Ado̠ uni guṅgạ koṛa do̠ cet́ hõ̠ bae me̠nlet́a. Ado̠ daka jo̠m baṛakate uni kuṛi do̠e me̠nket́a, Ma baba, sapṛaoḱme. Ado̠ dewane me̠nket́a, Ukurić, mạ̃i, uni ho̠ṛ do̠?  Ado̠ uni kuṛiye me̠nket́a, Uni baba, aboren bhiḍi gupiyićge, idiyem tho̠. Ado̠ apate me̠nket́a, Henda mạ̃i, uni mae guṅgạ co̠ṅ, uni do̠e ro̠ṛ daṛeaḱa? Ado̠ kuṛiye me̠nket́a, Am do̠ uni baṛe̠ idiyem tho̠, rajaḱ mo̠ne̠ reaḱ katha do̠ unigeye lại daṛeaḱa, ar baṅkhan do̠ o̠ko̠e hõ̠ o̠ho̠ko lại daṛelea. Ado̠ ona katha ańjo̠mte dewan hõ̠e me̠nket́a, Sạrige co̠ṅ cet́ co̠ṅ; unre unạḱ ho̠ṛle jarwalena, okorle lại daṛeat́a? Sạri tho̠ bhalań idi legalege. Ado̠ onka me̠nkate, Delań ya guṅgạ, raj ṭhenlań calaḱa. Ado̠ e̠ne̠kin calaoena. Ado̠ ona katha ańjo̠m lạgit́ uni raj ṭhen do̠ aema ho̠ṛko jarwa hataṛ akana; e̠nteko baḍae akat́ tahẽ̠kana se̠ baṅa, mo̠ne̠ reaḱ katha lạlại ho̠ṛ dewan do̠ nãhãḱ  niạ din hiloḱ onkan ho̠ṛe ạguyea me̠nte, ona iạte ho̠ṛ do̠ko jarwa tear akana. Ar ghạṛi ghạṛiko ko̠yo̠ḱet́a, okor bae hijuḱ kana? Ado̠ sạńgińreko ńe̠l ńamkede khan do̠ rajko lại go̠t́adea, dewan do̠ mit́ ho̠ṛe aguyede kana me̠nte.

Khange raj do̠ ona kathae ańjo̠mket́ khan do̠e oḍoḱ he̠ć go̠t́ena; ado̠ aćaḱ duṛuṕaḱreye duṛuṕ akana. Khange ado̠ unkinkin se̠ṭe̠ren khankin ḍonḍobot́adea, ado̠ o̠nḍe̠ge uni samaṅrekin teṅgo akana, ar uni guṅgạ do̠ raj se̠ngeye be̠nge̠t́ akat́a. Khange tho̠ raj do̠ uni koṛa mit́ kạṭuṕe uduḱ go̠t́adea. Khange tho̠ uni guṅgạ do̠ barea kạṭuṕe uduḱ go̠t́ket́a. Khange raj do̠ pea kạṭuṕe uduḱ go̠t́ket́a. Khange tho̠ guṅgạ do̠ ona pe̠a kạṭuṕe ńe̠lket́ khan do̠, ạḍi ãṭteye hutmạ go̠t́ena ar o̠nḍe̠ khone calao utạrena. Khange raj do̠ mo̠ne̠reye rạskạyente muluć muluće landaket́a. Ar onko jarwa akan ho̠ṛ do̠ ńe̠ltegeko ̣hahaṛayena, ṭo̠ro̠ḍaṅ lekako cahaṕ hapeket́a, ar cet́te̠t́ge bako bujlet́a. Khange raj do̠ landawate me̠nket́a, Do do do ruạṛpe. Khange uni ruạṛe lạgit́ bar ho̠ṛkin ńir calaoena; ado̠kin metae kana, Dela ruạṛlenme; raje me̠net́a, Do ruạṛ ạguyepe. Ado̠ kathae, baṅte hõ̠ baṅgeye ruạṛlena. Khangekin ikạ dapoṛ-kedete ruạṛkate rajkin metadea, e̠n kathae, Baṅgeye ruạṛ kana. Ado̠ raje me̠nket́a, Acha ikạkaepe; oka mo̠nre tahẽ̠kantiń, ona do̠e lạiadińa.  Ado̠ raje me̠nket́a, Baṅa, dewan, khub bhage ho̠ṛem ńam ạguadińa. Acha ṭhike utạr ruạṛadińa, bes iń khusi utạrena. Ape do̠ nunạḱ ho̠ṛ, inạ hõ̠ bape buj daṛeadińa. Khange sạri o̠ko̠e hõ̠ cet́ hõ̠ bako ro̠ṛ ruạṛadea. Ar uni dewan do̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠net́a, Noa kạṭuṕkin uduḱ baṛawana, ona reaḱ do̠ cet́ bhe̠d kana?  Ạkin makin bujket́, iń tho̠ bạń bujlet́a. Acha, noa katha do̠ raj iń kuliyegea. Ado̠ kathae, dewan do̠ bae jivilet́te raje kulikedea, Henda raja, aben ma bhalaben bujket́ge, ale ńe̠ńe̠l ho̠ṛ tho̠ bale bujlet́a; e̠ke̠n kạṭuṕge uduḱ baṛawanle ńe̠lket́bena. Ado̠ onate do̠ cet́ben bujket́a, onageń kulijoń kana; iń do̠ mit́ kạṭuṕ iń uduḱadea- ona do̠ń kulikedea, Raj do̠ iń eskargea se̠ko tinạḱa? Uni do̠ bareae uduḱket́a-ona do̠e me̠nket́a, baṅma, Bar ho̠ṛaben, mit́ do̠ am arm it́ do̠ Thạkurge- onae metadińa. Ado̠ arhõ̠ń kulikedea, baṅma, Pe̠a raj menaḱkoa? Ado̠ unrege ạḍi ãṭteye hutmạ go̠t́ena. Me̠nket́ae, baṅma, Bareage menaḱkina, mit́ do̠ amge ar mit́ do̠ Thạkurge. Ado̠ sạri utạrgeń pạtiạuengea, e̠nte noa kathage din hiloḱ mo̠nreń bhabnaḱ kan tahẽ̠kana, raj do̠ń iń e̠skargea me̠nte. Me̠nkhan nui ho̠ṛe bujadińa, baṅma, bar ho̠ṛaben. Ado̠ sạri utạr bar ho̠ṛge. Ado̠ sạri dewan hõ̠e pạtiạuena; ado̠ e̠nekin thir baṛayena.

Ado̠ ạyuṕ jo̠khe̠n dewan do̠ oṛaḱre he̠ćkate uni guṅgạ koṛae kulikedea, Henda ya, e̠n kathae, enanoḱ raj ṭhen iń idilet́mea, ado̠ unre raj do̠ cet́e metat́mea, me̠nkhan ale do̠ bale bujlet́a.  Pe̠a kạṭuṕe uduḱat́me khange am do̠ huń martem he̠ć utạrena. Ruạṛ ruạṛkat́meako, ado̠ bam ruạṛlena. Ado̠ mase̠ bhe̠daleme, bale bujlet́a. Ado̠ kathae, uni dewanḱ katha ma bae bujhạuet́; ado̠ dosra ho̠ṛko lại bulhạuadea. Khange uni guṅgạ do̠e me̠nket́a, Raj do̠ bheḍae ko̠eyeń kana. Judi am baṛeye ko̠elem khan huteć, bam saṕ idikea?  Ado̠ ińe ko̠eyeń kana. Raje me̠nket́a, Mit́ṭaṅ bheḍa emańme. Ado̠ń me̠tadea, Raj kanam mit́ṭaṅ do̠ caḱ? Bareań emama. Ado̠ bareań go̠ḱket́ khan, raj do̠ pe̠ae ńam kana. Ado̠ e̠nḍoḱań e̠moḱań. Ado̠ e̠nḍekhan itạm maraokotińa? To̠be̠ ạkhirge ba ạkhir mit́ go̠ṭe̠n hõ̠ balaṅ emama! Unre iń do̠ edreteń he̠ćena, onate ruạṛ idińre hõ̠ bań ruạṛlena. Ado̠ e̠ne̠ cabayena. Ar uni dewan do̠ tinạḱ gan co̠ṅ boskise e̠ṛe̠ dapoṛana. Ado̠ e̠ne̠ cabayena.

 




Durgạwạti Rani

Gaṛmanḍalren raja Dalpoti Raeren mit́ṭen raniye tahẽkana. Ńutumtae do Durgạwạti. Bapla tayom thoṛa din khange rajae goćente rạni doe rạnḍiyena. Aćren gidrạ Bir Narayan kạṭićgeye tahẽkante aćge raj karbar sambṛao hoyentaea. Noa kạmi hõ ạḍi hisiạrteye sambṛaokeda. Porjako ạḍi suk nirạiteko tahẽnkan tahẽna. Un jokheć Dillire Akbar maharaje rajoḱkan tahẽkana. Aćren karbạriạko phuslạukede khan Garmanḍal jitạu lạgit́e monekeda. Asaph  Khã ńutumanić mit́ṭen kaptan sipạhiyenteye kolkedea. Asaph doe bujhạuet́ tahẽkana rạni do nãhãḱ botorgeye keklesedoḱa ar bae lạṛhạia.

Bạiriko darako kan ańjomkate Durgạwạti rạni do thoṛa hõ bae botorlena. Sạrige baḍaekan tahẽkangeae maharajren sipạhiko  tuluć daṛeḱ do mohńjorgea. Enrehõ disom rukhiại lạgit́ lạṛhạigeye goṭakeda. Porjako hõ ona ańjomkate akoaḱ disom rukhiạiko sapṛaoena. Bar-pe dintege irạl hajar aswariko lạṛhại lạgit́ sapṛao akan rạni ṭhenko jarwayena. Durgạwạti hõ sadomre dećkate onko laha lahateye lạṛhại ṭạnḍiteye oḍok senena.

Ghaṭamar lạṛhại hoyoḱ kana. Rạniaḱ dil ńelte uniren sipạhiko do hoe daḱ leka bạiriko capoṭket́koa. Asaph Khã ar uniren sipạhiko canḍbol guṛpućkate dạdạṛtege hoyenatakoa. Ạḍi muskilte Asaph Khãe ńir bańcaoena. Noa sombat ńamkate Akbar do be bạṛiće lajaoena.  Mit́ bochor tala khange bujuk bujuk sipạhiạnte arhõ Asaph Khãye kolkedea. Becara Asaph Khã nia ̣ dom hõye dạr pạnḍućkeda. Menkhan Dillite ruạṛ do bae dilleda. Niạ dom do calakite kạmiye ehoṕkeda. Gaṛmanḍalren jhogṛae janam ocokedea. Rạniren sipạhiko adom do lạṛhạire mon bako lagaoleda. Ja uḍić sipạhi ar aćren gidrạ koṛa Bir Narayan sãotege rạni do arhõ lạṛhạie ehoṕkeda. Lạṛhại Lạṛhạite eṅgahon khad bidkin ghạl ocoena. Enrehõ lạṛhại do bakin thirlena. Sesre bạiriko ṭhen alo saṕ ocoḱ lạgit́ rạni do aćtegeye maḱ topaḱena. Okarem ńam nonkan dilgạriạ do?

 




Isoraḱ Dan

Serma seć ti tul kate

Juri gunṭhi ikṛum kate

Isor sarhaoebon dela,

Sirjạu kedae bir buru

Sirjạu kedae jharna gaḍa

Isoraḱ dan tinạḱ rilạmala.

Jo baha joto dare pereć

Ḍạr re cẽṛẽkowaḱ sereń ar cereć

Joto ge noa Isoraḱ dan,

Gogo baba ar boeha joto

Tinạḱ menaḱ ko gate peṛa joto

Isor baba geye em akan.

Lili bici coṭ serma ipil

Jiṛiṕ jiṛiṕ ńeloḱ gaṅga gitil

Ńeloḱ hahaṛa Isoraḱ sirjon,

Siń re lạgit́ menae siń cando

Ńut re lạgit́ menae ńindạ cando

Marsal kin emet́ coṭ serma khon.

Coṭ sermare ńeloḱ uḍạuḱ gạḍi

Daḱ cetan latar daḱ gạḍi

Benao lạgit́ babae emen daṛe

Sukre teheń manwa cehel cepel

Dhạrti pereć teheń bud ar ạkil

Joto ge Isoraḱ dan ar daṛe.