Meskoć

Meskoć

Mit́ṭen pạṭhuạ gidrạ kelasre paṛhaoḱ bae daṛeaḱkante ekal ạnḍoṅ se ḍhẽsket́a.

Mahasoe: Hola okaṭaḱ paṛhaoiń emawat́me, cedaḱ bam paṛhao akana?

Gidrạ: Mahasoe, paṛhaoḱ duṛuṕen torage bijli bạti (current) hõe dạṛket́a.

Mahasoe: Ado̠ goṭa ńindạ bhor current do cet́ baṅ hećlena! Se hećlengea?

Gidrạ: He̠ćlengea Mahasoe, adha ghonṭa bhitrire he̠ćlena.

Mahasoe: Enḍekhan un jokhen cedaḱ bam paṛhaolena?

Gidrạ: E Mahasoe, paseć bijli bạti arhõe dạṛ ona bo̠to̠rte paṛhaoḱ ma bacoṅ duṛuṕlen!

 




Taṛam Ḍahar

Mit́ atore mit́ṭen soros hoṛe tahẽkana uniaḱ ńutum do ‘Sona’. Uni do ạḍi rạskạ ar jhũk monan hoṛe tahẽkana, ar uni do ạḍi bes kathako, cạl-colon ar roṛ landa sanam lekanakkote ạḍi aema gunkote pereć akan hoṛ doe tahẽkana. Ado paseć uni do adom hoṛ lagit do cet́ hõ baṅ kanae, ar mit bar hoṛko do paseć bako kusiwaya. Abo sanam ko dobon baḍaea je, Dhạrtiren ạḍi manotan hoṛ doko men akada; “am do jãhãtinạḱ mońj hoṛ kanem ar mońj dom kamiet́kan joto hoṛ do mońj bako metama”. Ado uni ‘Sona’ ińaḱ mẽt́ redo uni do ạḍi bhạgạn ar bes hoṛ kanae cedaḱ se uni do okoeaḱ duk hõ bae ńel sahao daṛeaḱa, aćaḱ mẽt́ko mẽt́ daḱte lohotok rehó jiwirago tae rehõ ać dulaṛan hoṛko doe dulaṛkoa. Ar unkoaḱ bhage, rạskạ lạgit́ do jotoe sahaoa. Ado uni do aṛisoḱ rehõ duke ńam rehõe dukukte bae mena ińdoń laṅgaena, ińdo bạń daṛeaḱ kana.

Ado aćhõ mońj bae tahẽnrehõ uskor katha doe emakoa, ma lahaḱpe, in do menańa. Joto kạmipe alope botoroka, dhạrti do ạḍi dukaḱ kana, alope theroḱa, Ado ona ańjomte mon re ạḍi rạskạń bujhạua, adoń cintạḱa disomre nithõ nonkan mońj hoṛ menaḱkoa, okoe do ać lạgit́ do baṅ, aćaḱ mẽt́ daḱ ać lạgit́ do baṅ aćren dulạṛiạ hoṛko lạgit́ doe joroeda.

Isor baba uni do ạḍi ãṭe goṛo are bhoraema jug cetan jug. Oka lạgit́ mon hudis goṭa kateće lahaḱ kan jemon ona ṭhạ̃ire seṭerte hõye seṭerok;

  • Thir-reaḱ jo do Koejoṅ kana
  • Koejoṅ-reaḱ jo do pạtiạu kana
  • Pạtiạu reaḱ jo do dulạṛ kana
  • Dulạṛ reaḱ jo do goṛo kana
  • Goṛo reaḱ jo do Jiwi jomaḱ

Noa hopon olaḱ Taram Ḍahar khon abo sanamko lạgit́ cecetaḱ do noage je; delabon bhage kamire jemon bon tahẽn ar dhạrtiren manwako lạgit́ bhageaḱ bon kạmia. 

Abo do jãhãtis bon ganḍona je, Abo bhạlại lạgit́ jãhãnaḱbon korao akada?

Jãhãe hoṛ goṛoae lạgit́ ti bon tiạr akada se baṅ.

Ekenbo roṛa hạni bae bhagea nui bae bhagea nui bae mońja!

Okoe do bako mońj onko ko boge ko lạgit́ cet́ thoṛagan bon kurumuṭu akada?

Abo do tis hõ noa baṅbon hudisoḱa! Hudislen khan gãota do ar hõ ạḍi mońj ar lahantikoḱa.

                                                                                                                                                                    -S.M

 




Lihạḱ Do̠ṅ Sereń

Okayenam baba sirjon mạlik

Dhạrtire ko̠ro̠na virus hećakana,

Dayawalem baba mãyãwalem

Korona khon baba de bańcaolem.

Ko̠ro̠na virus halaṅme, samṭaome

Dorẽore giḍime,

Danaleme baba nawa dhạrti.




PUSI PUSI (GIDRẠ ENEĆ)

Noa enećre mit́ṭen gidrạ do oṛaḱ kisạ̃ṛe hoyoḱa. Mit́ṭen gidrạ do pusiye benaoḱa. Sarećko do oṛaḱko benaoḱa. Kạṭić kạṭić koṛa ar kuṛi gidrạ joto kogeko eneć mit́ daṛeaḱa. Eneć oṛaḱ benaoḱko goṭawakan gidrạko do golte ko teṅgo ạcuroḱa. Tiko ṭapṭapaea ar mit́ṭenaḱ kạṭuṕ do eṭaḱićaḱ kạṭuṕreko haṛoṕ ocoya. Ti talka do coṭ seć tahena.

Oṛaḱ kisãṛ do ti talkare dhuṛikoye curuć idiakoa are roṛ idia, “Niạ pakharedo towa dakań doho katińa, niạ ṭaḱ redo jel dakań dohoya ar niạ redo dạl dakań dohoya.” Nonkage mimit́ phakre jom jinis reaḱ ńutum ńumteye dohoya. Adoe mena, “ Ma joe babuko, utu daka ńel hataṛtińpe. Iń do umuḱteń calaḱ kana.” Pharak ńok senkate umuḱ reaḱ kạmiye uduga, adoe ruạṛ hijuḱa. Uniaḱ umuḱ kan takre pusi do heć kate sanam pakha reaḱ utu dakae joma. Mimit́ pakha ṭhen sen kateye roṛa, “ Towa daka jom jom jom” emanteaḱ. Onko gidrạ do dhuṛi doko bujur idikaḱa.

Oṛaḱ kisãṛ do mimit́ pakha ṭhene calaḱa are kulikoa, “Nonḍe towa dakań doholeda celey jomkeda?” Emanteaḱ. Roṛ ruạṛayako, “ PUSI”. Khange oṛaḱ kisạ̃ṛ do mit́ṭen gamcha peṭerkateye saṕkaḱa ar pusiye hohowaya, “ Gunu pusi, gunu pusi”. Pusi doe hijuḱa, khange ona gamcha chiṭkiṛićteye dalea. Pusi doye dạṛa ar one tiko lap lapawakat́ ona latar latar teye guyuṅ paromoḱa. Khuḱdạuić hõ uni oka sećteye dạṛeda ontegeye guyuṅ paromoḱa. Sesre pusi doye admaruwaḱa are or giḍikaya. Eneć do nonkage calaḱa. Pạri pạrite oṛaḱ kisạ̃ṛ do pusiko benaoḱa, ạuriko ạṛisoḱ hạbić.




Maraḱ Pińcạr Ar Kõḱ

Maraḱ Pińcạraḱ phạ̃kṛạ̃ḱ ńelte okoe baṅ bae mạluṅõḱ! Cẽṛẽ ciprut́ko modre nonkan ńeloḱte mońj phạ̃ḱṛạ̃ḱ do̠ eken maraḱ pińcạr aḱge menaḱa. Aćaḱ noa phạ̃ḱṛạ̃ḱ lạgit́ jaogey go̠ro̠bet́ kana. Eṭaḱ cẽṛẽko ńelte aćaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ ekale ḍhal go̠t́taea, ente eṭaḱko ṭhene ńel cocḱa je̠, tinạḱ mońjae mente.

Mit́dine ńelkedea mit́ṭen kõḱ nalare hakoe saṕjoṅ kana. Uni ńeltey mengot́keda, be̠cara, phạ̃ḱṛạ̃ḱtam ạḍi bạṛićge ńeloḱkantama! Amaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ ńelte be̠ć be̠ćgeń ạikạuet́ do! “nonka men tora sạrige aćaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ phaelaoatey ḍhal maṛaṅkeda, ar enejo̠ḱe ehoṕket́a.

Nonkan nisṛạu koḱ baṅgeń sahaoleda. Ado̠e menkeda-“ E boeha sisirjạuić aćaḱ kusi sanaleka sanamkoe sirjạuket́bona. Nonḍe jãhãn go̠ro̠b reaṅ karontet́ge bạnuḱanaṅ. Hoedaṛeaḱa ińaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ ńeloḱte bạṛićgea. Enrehõ noa phạ̃ḱṛạ̃ḱge udạuḱ lạgit́e goṛoạń kana. Rimil talate hõ udạuḱ calaḱ lạgit́e goṛoạń kana. Menkhan amaḱ noa nana hunạr ro̠ṅ bo̠ro̠nte sajao akan phạ̃ḱṛạ̃ḱ do cetat́re hõ cet́ge baṅkana. Ona iạte apnar muṭhạn se cehra ante tirpit́ tahẽnge bogea.




Toyo Ar Ạṅgur Jo̠

Ạḍi din laha reaḱ katha. Un jo̠khen ạṅgur bagwan aṛere mit́ṭen toyo baso̠ḱ kan tahẽkana. Uni toyo ạḍitet́ lubhiại tahẽkana. Bagwanre jo̠ akan thoka thoka ạṅgur be̠re̠l macha tahẽkana. Ona ạṅgur ńelte toyo mon montey bhạbitoḱa, thoṛadin khange beleḱa nahaḱ, ado̠ ạḍi sebel-soṛomiń jomjoṅa. Nonka menkate tạṅgi ar koyoḱ horrey tahẽkana. Arhõe hudiset́ tahẽkana, tinreń cakha ạikạua, pase̠ć ạḍige sebela.

Ado̠ sạrige kukmute ona ạṅgur jo̠e jo̠met́ tahẽkana. Menkhan be̠re̠l macha tahẽkante o̠ho̠gey jo̠m daṛeaḱkan tahẽkana. Tạṅgirey tahẽkana tinre beleḱa are jo̠me mente. Mit́din jạpit́ khone beret́en tayome taṅkhiket́ma, sạrige sanam jo̠ bele akana ar jo̠jo̠mge sanakedea.

Enḍekhan ar bae hape daṛeada. Kusi-rạskate do̠n kocoṛate daṛe ṭhene sen go̠t́ena. Ado̠ kajaḱtey do̠n go̠t́keda. Menkhan be̠cara abhagiạ. Uni do̠ ạṅgur jo̠ge bae jo̠tet́ ńamleda. Menkhan arhõ kurumuṭuate do̠nkeda. Enterehõ baṅgey daṛeat́te ńurhạyena. Ado̠e hudiskeda baṅ artet́ge kurumuṭu ar khaṭaoḱ hoyoḱtińa. Ente ạṅgur jo̠ ma dare laphaṅre menaḱ, jãhãtinạḱgey do̠n kocoṛ cetat́rehõ baṅgey tioḱ daṛeaḱa. Ado̠ ona iạte mon aṛisentaete as chuṭạuena.

Khange mohnḍayentey hudis-ganḍonkeda, sạrige ạṅgur jo̠ ạḍige jo̠jo̠ machagea. Nonkan jo̠jo̠ ạṅgur tisrehõ baṅgey jo̠mkea.




Meskoć

Meskoć

Etom se̠ końe nakha

Mahasoe gidrạkoaḱ kelas hatao jokhen mit́ gidrạe metaekana:

Mahasoe: Ma mõṛẽ ge̠l mõṛẽ (55) olme.

Pạṭhuạ gidrạ: Oka lekań ola mahasoe?

Mahasoe: Pạhilre 5 olme. Inạkate ar mit́ṭen 5 olme.

Pạṭhuạ gidrạ: Mit́ṭen 5 ol tayome hapeyena.

Mahasoe: Cekayenam, hapeyen do̠m?

Pạṭhuạ gidrạ: Henda mahasoe ar mit́ṭen 5 do̠ oka nakhareń ola, etom se̠ końe nakha? Baco̠ń bujhạu daṛeaḱ kan!




Sim Eṅga Ar Kũṛit́ (Gidrạ Eneć)

Noa enećre mit́ṭen sẽṛa macha gidrạ do sim eṅgaye hoyoḱa. Mit́ṭen gidrạ do kũṛit́e hoyoḱa, Sim eṅga ar kũṛidoḱ gidrạ do gamchatekin oyokoḱa.

Sim eṅga doye khot́ khot́ baṛaea ar hoponko do hante nateko ạtiń baṛaea. Oka do khot́ khot́ ańjomte mit́ ṭhenko ńir jarwaḱa arhõko apan ạpinoḱa. Kũṛit́ do jãhã seć reye oko koḱa. Ackage ci hõ hõ hõ ańjomkate sim eṅga do kot́ koṭet́ koṭet́e raḱ goda ar sim hopon do eṅga ṭhen ńir hijuḱte ḍanḍareko hạṛuboḱa ar adomko doko lambedoḱa, Sim eṅga do kũṛit́e lagayea. Okoe hopon eṅga khon pharakre menaḱkoa onko do kũṛit́e ạtkir cabakoa.

Noa eneć do eken naṭok lekageko eneća. Eṅga apa khon jãhãe pharaḱreye tahen uni do muhinreye paṛaoḱa. Noage noa eneć reaḱ jos do.




Sohrae Sereń

Niạ ṭola peaj ṭola

Niạ ṭola rạsun ṭola,

Niạ ṭola mosola ṭola

Mosola ṭola dada jhiṭạṅe jhaṛaṅ.

Durgạpur gutugalaṅ

Ḍạhu ṭola huduke huduke huduk (2)




Barea Geḍe Ar Horo

Mit́ pukhrire barea Geḍe ar mit́ṭen horo mit́teko basoḱkan tahẽkana. Onko talare ạḍi gạhir sompok tahẽkana. Ona pukhrire daḱ ańjet́ cabayen khan Geḍe do̠ Horokin metae kana, ma nit́ do̠ bidạ baṛakạlińme. Ente daḱ begor o̠ho̠geliń tahẽkoḱa.

Horo mengot́keda, aben bidạkate cekań tahẽkana? Eskar baṅgeń tahẽ daṛeaḱa. Ar abenaḱ gar okte nonkan haron ohogeń sahao daṛeaḱ kana. Onateń hudiset́ kana, daḱ ańjet́ cabalen khan, aben sãoteń calaḱa. Noa katha ańjomte menkedakin ạliń são cekam calaḱa? Ente ạliń maliń udạu daṛeaḱ. Ar am ma bam daṛeaḱ. Horo hõe mengot́keda, abenge upại ńam baṛaeben, cekateń calaokoḱa? Thoṛa ghạṛi guni-bhạbikatekin menkeda enḍekhan bogege. Menkhan ạlińaḱ hukumko batao hoyoḱtama. Tinre ạliń sãoliń udạu idimea, latarren gadel hoṛko ạḍiko kikiạua nahaḱ, sontor akae tahẽnme. Mit́ katha hõ alom roṛa. Ado̠ noa hukume hẽḱ ada.

Inạkate enkathae unkin Geḍe do̠ calak cạturate mit́ṭen ṭheṅga ạgukate mocarekin geradea. Ado̠ sạrige ạkin hõ bar aṛe ona ṭheṅga gerkate ekalkin udạu go̠t́ena. Khange maraṅ nagraha upạrteko udạu calaḱkan tahẽkana. Nonkan kạituk ńelte latarren hoṛko ạḍiko hahaṛayente kạuạrạuạ se̠ kikiạuko ehoṕena. Gadel hoṛko ńelte horo bae hape daṛeada. Memene po̠rto̠nkeda, ado̠ cet́pe menet́kana? Menkhan katha ạuri mucạtrege latarre ńurhạyente goćena. Unkin Geḍe memenkin dhurạuena, bhage gateaḱ kạmi do̠ boge solha emoḱ. Ar bhạg se maha bhạganko eken nonka solha khonaḱ po̠rho̠ko ńam baṛaea.

Sikhạuna: Okoe nonkan dayawan gatewaḱ katha bae hetaowaḱ, onko do jaoge nonkan musklire paṛaoḱ hoyoḱtakoa.