Gupi Koṛawaḱ Golpo

Mit́ṭen reṅgeć gupi koṛae tahẽkana. Uniaḱ gharońjre do eken ać eṅgat chaḍa okoe hõ bako tahẽkana. Uni do ḍaṅgra gupi koṛae tahẽkana. Aćren do jãhãn ḍaṅgra hõ bako tahẽkantaea. Menkhan eṭaḱ hoṛ ren ḍaṅgarae gupiyet́ko tahẽkana. Ar ạyuṕ bela do joto oṛaḱe laga samṭao ạgukoa. Uni koṛa do aćren eṅgat okae emaea, inạge joma. Cet́ hõ bae roṛa. Jom ńu kate aṭet́re senoḱte jạpit́joṅa. Mit́ din gupi koṛaren eṅgat doe menkeda, beṭa, ar tinạḱ din eṭaḱ hoṛ ren ḍaṅgram gupikoa? Niạ dhao am hõ mit́ṭen ḍaṅgra kirińem.

Ać eṅgat aḱ katha ańjomte uni koṛa do ạḍige rạskạyena. Rạskạte uni do eṅgat́tet́e metadea, amaḱ kathage hoyoḱ ma, jãhã lekatege ḍaṅgraṅ kirińea. Aćren gidrạwaḱ katha ańjomte eṅgat hõ bogete kusiyena. Dosar hiloḱ gupi ṭaṅḍire mit́ṭen ul dare buṭạre duṛuṕena. Adoe gunạnoḱ kana, cekate ḍaṅgrae kirińea. Unre inạ okterege dare khon mit́ṭen ul ńurena. Gupi koṛa do ule halaṅ got́keda. Ado kajak reṅgeć akade tahẽkante mocare idi got́keda. Menkhan Ona ule jomket́re ạḍi ãṭ jojokedea. Ente ona ul do ạḍi jojoge tahẽkana. Gupi koṛa do mit́ dhaoe gerkeda are giḍikeda. Noa ńelte ul dare do duke ńamkeda. Adoe metadea, E, gupi koṛa noa ul do alom giḍia, jom me. Ul dare reaḱ katha lekage gupi koṛa do ona ul arhõe saṕkeda. Adoe metadea, amaḱ ul do ạḍige jojogea. Baṅ jomoḱa. Ul dare doe menkeda, baḍaegeạń.

Ińạḱ ul jom me, enḍekhan aema utạr hirạ moti iń emama. Khange gupi koṛa do ona ul dare reaḱ kathate bhorsayena. Uni do jojo ule jomkeda. Jom tayome menkeda, den niạ dhao hirạ moti emạńme. Khange ul dare menkeda, ińaḱ leṅga aṛere hasa la ghạḍluḱ me.  Onḍe eyae goṭen sonạ reaḱ kanḍam ńama. Ona kanḍa do hirạ motite pereć menaḱa. Ado gupi koṛa do ul dare reaḱ leṅga aṛe la keda. La ket́ khane eyae goṭen lạṭu lạṭu sona kanḍae ńamkeda. Ado joto kanḍae rakaṕkeda. Are ńelkeda sạrige hirạ motite kanḍa do pereć akana. Ona Kanḍa ńamkate ạḍi ãṭe rạskạyena.

Inạkate ul dare menkeda, ańjomme, niạ dhao cekate ińaḱ ul do nunạḱ jojogea. Heṛem ul do joto hoṛ jojomko mena. Aema hoṛ do ṭheṅga ante otko gutukea. Mit́ okte hirạ moti hõko ńamkea. Menkhan bạń as akana, eṭaḱ jãhãe lubhiạ hoṛko ńama mente. Noako hirạ moti nana parkanteko khoroć giḍikea. Am dom sada sidhạgea. Eṭaḱ hoṛ leka dom baṅ kana ar eṭaḱ hoṛ ren ḍaṅgra gupikate dinem khemaoeda. Onate amge noa hirạ moti doń emam kana. Noako oṛaḱ idime. Thoṛa thoṛate ạkhriń kate ṭaka paesa sõc joṅme. Am lekan reṅgeć nacarko goṛowako kurumuṭuime. Eṭaḱ hoṛaḱ ṭaka paesa alom lalocaḱa. Am do sạri horre tahẽnme. Khange eyae goṭen hirạ moti oṛaḱe idikeda. Ar ona ul dare aḱ katha lekage kạmi keda. Aćren eṅgat sãote sulukte jiṅgi khemaoe ehoṕena.

 

 

 

 

 

 




Pe̠a Phul Ar Bidhi Bidhạnta

Ol toṅgeyena-

Ado̠ unkinkin me̠nlet́ lekakin benaoket́a, ar cẽ̠ṛẽ̠kin me̠nlet́ lekage parko̠mre de̠ćentekin ro̠ṛket́a, Uṛ khạṭlạ uṛ jao, e̠kdo̠m se̠ kãṛã rajake̠ gharme̠ bạiṭh jao. Ado̠ sạrige uḍạuena, e̠kkalte kãṛã rajaḱ oṛaḱte, ado̠ racare ńũrena. Kãṛã raj do̠ ona ńe̠lkate ạḍiye rạskạyena; ado̠ aćren mạli buḍhiye metadea, Am do̠, mạli buḍhi, noa uḍạuḱ parko̠mre de̠ćkate hạni rakas ho̠po̠nera ṭhen calaḱme, ar uni jãhã lekatem de̠ć ạgule khan ạḍi boge hoekoḱa. Ado̠ uni mạli buḍhiye calaoena e̠kkalte uni rạni oṛaḱte, uniaḱ oṛaḱre do̠ bae do̠ho̠let́a; oka darhare uni kuṛiye umoḱ ona darha bhitrireye unum oṭokat́a, ar ać do̠ kuṛiaḱ oṛaḱteye calaoena. Ado̠ uni kuṛiye metadea, Henda mại, am do̠ okarem umoḱ kana? Delalaṅ um hijuḱa.

Kuṛiye me̠nket́a, Dela e̠nte go̠ṛo̠mlaṅ um hijuḱa. Ado̠ uni kuṛi ar uni buḍhi darhate umoḱkin calaoena. Ado̠ oka darhare uḍạuḱ parko̠me do̠ho̠let́a, ona darhategekin calaoena; ado̠ umoḱkin bo̠lo̠yena. Buḍhi do̠ thoṛa bhitri ńõ̠ḱe bo̠lo̠yena; oka ṭhen uḍạuḱ parko̠me unum akat́ bo̠lo̠kate onaregeye duṛuṕena, kuṛi ma aće umoḱ ghaṭreye bo̠lo̠ akan. Ado̠ buḍhiye me̠net́a, Henda mại, no̠te̠ do̠ bam bo̠lo̠ḱa? No̠nḍe co̠ṅ ạḍi mõ̠ńj duṛuṕ jaega menaḱ. Ado̠ uni kuṛiye me̠nket́a, Sạrige, go̠ro̠̠m? Uni buḍhiye ro̠ṛ ruạṛket́a, Hẽ̠, sạrige. Ado̠ uni kuṛi buḍhi menae ṭhene se̠nena. Buḍhi do̠e ro̠ṛ go̠t́ket́a, Noare go̠ṛo̠m duṛuṕkatelaṅ iskiroḱa. Ado̠ napae onare duṛuṕkatekin iskir baṛaḱ kana. Ado̠ uni kuṛi bae baḍaejoṅ kana, je̠ nui buḍhi do̠ kãṛã raj ṭhene idiyiń lạgit́; ado̠ uni buḍhi do̠ bại bạite nonkae ro̠ṛket́a, Uṛ khạṭlạ uṛ jao, e̠kdo̠m se̠ kãṛã rajake̠ pas jakar bạiṭh jao. Ado̠ inạ ro̠ṛtege ona parko̠m do̠ daḱ khon ạḍi coṭ ạpir rakaṕena. Ado̠ e̠kkalte kãṛã raj reaṅ racare se̠nkate pheḍena. Ado̠ uni kuṛiaḱ uṕ do̠ e̠kkalte racare taseyentaea. Kãṛã raj oḍokenteye ńe̠lket́a, uṕ do̠ sạrige ạḍi jeleńtaea. Ado̠ unre rạni do̠ kãṛã raje metae kana, Henda raj, am do̠ cedaḱem ạgu akadińa?

Unre kãṛã raj do̠e ro̠ṛ ruạṛket́a, Am do̠ho̠me lạgit́iń ạgu akat́mea; ado̠m tahe̠na se̠ baṅ? Ado̠ uni kuṛiye me̠nket́a, Henda raja, nonka do̠ cet́ leka?Am do̠ raja lekan ho̠ṛ, bapla katege bam ạguyińa? Iń do̠ okate hõ̠ co̠ṅ bạń dạṛet́a; ruạṛkạńme, ado̠ nenḍakate calaḱme. Ado̠e ruạṛkadea. Inạ tayom khange uniren jãwãe do̠ banteko go̠ćkedea. Uni kuṛi do̠ ạḍi bhabnaye ạikạuket́a, ạuriye gujuḱreye lạiadea, Ińaḱ ho̠ṛmo̠ reaḱ tinạḱ to̠ro̠ć nãhãḱ hoyoḱa, ona am do̠ sanam hạr samṭaokate nawa bhajanre do̠ho̠kam. Ado̠ sạrige uniye metade lekae kạmiket́a. Ado̠ ona dinrege unkin pạhilkin se̠nlen Kạmru disom khon ạḍi lekan bidiạ cet́katekin he̠ćena, ar uni rạni ṭhenkin bo̠lo̠yena arkin kulikedea, Henda, rạni, no̠nḍe madhaeren ho̠po̠ne tahe̠kana, ado̠e okayena? Uni kuṛi do̠e ro̠ṛ ruạṛket́a, O̠gni hante kãṛã rajae  go̠ćkedea. Ado̠kin me̠nket́a, Acha, jãhãn nisạn do̠ho̠ akat́a se̠ baṅ? Ado̠ uni kuṛiye me̠nket́a. Me̠n oṭoadińae, nawa bhajanre to̠ro̠ć do̠ḱho̠, ado̠ń do̠ho̠ akat́gea. Ado̠kin metadea, De̠n e̠nḍe̠ khan ạguime. Ado̠ oṛaḱre bo̠lo̠kateye oḍok ạguket́kina. Ado̠ kathae,Kạmru diso̠m reaḱ rankin lagaoat́a; ado̠ thoṛa ghạṛi khange ho̠ṛe̠ benaoena pạhil leka, cet́ leka muṭhạn tahẽ̠kantaea onkage. Ado̠ pe̠ne̠ ho̠ṛ mit́ muṭhạngeako, o̠ko̠e hõ̠ bae orom daṛeako kana, metaḱme nui do̠e ińren jãwãe kanae me̠nte. Ado̠ nenḍa din tioḱen khan kãṛã raj do̠ ạḍi utạr phạd ante uni kuṛi ṭhene calaoena; ado̠ un jo̠khe̠nge onkoko me̠nket́a, Bhala kãṛã rajbon ńelea tin maraṅ ho̠ṛ kanae, aboren erae baplaye lạgit́. Ado̠ ghaṭa mạrko lạṛhạiyena ạḍi ghạṛić; onko pe̠ ho̠ṛ sãote baṅko daṛelena, sanamko go̠ć ocoyena; kãṛã raj hõ̠ko go̠ćkedea.

 Tumạl: Santal Folk Tales

 

 

 

 




Gam Kudum

Gam gam kudum kudum

Okate pusim calaḱ kan?

Jhuri halaiń calaḱ kan,

Okortam Jhuṛi do?

Mĩhũge coe lebet́ rạput́ket́,

Cedaḱ mĩhũm lebet́ rạput́ket́?

Gạige co bae towayet́,

Cedaḱ gại bam towayet́?

Ghãsge co baṅ ghãsoḱ kan,

Cedaḱ ghãs bam ghãsoḱ kan?

Daḱge co bae daḱet́,

Cedaḱ daḱ bam daḱet́?

Rõṭẽge co bako raḱet́,

Cedaḱ Rõṭẽ bape raḱet́?

Bińge co ko jomet́le.

Alege majan, alege kedoḱ

Kiṛạt́ koṛyot́.




Pe̠a Phul Ar Bidhi Bidhạnta

Ado madhae ho̠po̠ne me̠nket́a, Acha, ma am ṭhen do̠ń tahe̠ngea, me̠nkhan rakas ṭhen khon bańcaoińme. Ado̠ uni rakas ho̠po̠nera do̠ uni koṛa tulạmteye po̠ṭo̠mkedea, ar mundil reaṅ cetan kandhareye okokadea; ado̠ thoṛa ghạṛi tayo̠mte rakas do̠ haṛam buḍhikin he̠ćena, ado̠ bahre khongekin metadea, Henda mại, bhala, okare manwa manwage so̠ kana? Ado̠ uni kuṛiye me̠nket́a, Iń kange co̠ń manwa, maben jo̠meń khan jo̠meńben. Ado̠kin me̠nket́a, Am do̠ mại, cedaḱliń jo̠mmea? Onka me̠n baṛa kate arhõ̠kin calaoena. Unkinkin calaoen khan do̠kin goṭaket́a rakas go̠ćkin reaṅ. Kuṛi ma mãyãgeye ạikạuet́a, ado̠ uni koṛageye lại ṭhikadea, Am do̠ hana dare buṭạre nãhãḱ okokoḱme; ado̠ rakaskin hijuḱa, ona dareregekin ṭenḍaroḱa; ado̠ nãhãḱ kạpite maḱ go̠ćkinme; ado̠ phaelaotelaṅ tahe̠na.

Sạrige uni koṛa do̠ se̠nkateye okoyena kạpiante; ado̠ rakas je̠mo̠nkin he̠ćlena, te̠mo̠nge uni koṛa do̠ banar ho̠ṛe̠ maḱ sumạrket́kina; ado̠ bin bo̠to̠rkin tahẽ̠yena. Tahe̠n tahe̠nte uni kuṛiaḱ bo̠ho̠ḱ uṕ do̠ ạḍi jhạlentaea, uni kuṛi do̠ oṛaḱregeye tahe̠na, ar uni jãwãete̠t́ koṛa do̠ sendrae daṛana; ado̠ mit́ din gaḍate umoḱe se̠nlena, ar mit́ṭaṅ uṕ do̠ ńurhạyentaea, uṕ do̠ samṭaoket́te sakamre po̠ṭo̠mkateye ạtu go̠t́kat́a. Ona latar se̠nre mit́ṭaṅ kãṛã raje umoḱ kan tahẽ̠kana, ona uṕ do̠ e̠kkalte kãṛã raj ṭhenge ạtu calaoena; kãṛã raj do̠ onae oarket́a, ar raṛa kateye ńe̠lket́a, are mokaket́a, ge̠l bar moka hoeyena. Ado̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Noa uṕren mạlik do̠ okareń ńamea? Ado̠ mit́ṭaṅ mirui metadea, Henda miru, am do̠ noa uṕren mạlikem ńam daṛekea, se̠ baṅ? Ado̠ uni miru ạḍi bes bes jo̠mko emadea, arko kolkadea. Uni miru do̠ ṭẽ̠ć ṭõ̠ć raḱ raḱteye calaoena. Ado̠ uni kuṛi menae ṭhene se̠n sorena, ado̠ uni reaṅ bo̠ho̠ḱ uṕe ge̠t́ket́a ṭhonṭate, ado̠ e̠kkalte ona uṕ do̠ kãṛã raja mirui kulikedea, Henda miru, ado̠ oka naṅgrahare uni do̠ menaea? Ado̠e lạiadea, Hana birre mit́ṭaṅ ạḍi maraṅ mundil menaḱa, ona mundil bhitrire menaea.

Khange kãṛã raj do̠ uni kuṛi ạtkire reaṅe bundisket́a, mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Cekate uni kuṛi do̠ń ạtkirkea? Ado̠e hudis ńamket́a, baṅma, uḍạuḱ parko̠m benao jạruṛa. Ado̠ aćren porjakoe metat́koa, Uḍạuḱ parko̠m benaoań lạgit́, o̠ko̠eko mistripe baḍae akat́koa, ạguạńpe, baṅkhan iń maḱ go̠ćpea. Mistriko do̠ bako benao daṛeat́ bo̠to̠rte barea mistri do̠kin dạṛjoṅ kana; ạḍi sạńgińkin calaoen khan mit́ṭen dare buṭạrekin jirạuena; laṅgayente gitićenakin. Ona darerege cẽ̠ṛẽ̠ eṅga do̠ hako ge̠rkateye he̠ćena, are ajo̠ako kana. Khange cẽ̠ṛẽ̠ ho̠po̠nko me̠nket́a, Baṅle jo̠ma, ale latarre barea manwa menaḱkina, unkinem emakin khan ale hõ̠le jo̠ma, baṅkhan do̠ baṅ. Cẽ̠ṛẽ̠ren eṅgat apat do̠kin me̠nket́a, Henda ho̠po̠n, unkin manwa do̠ be̠re̠lte ma bakin jo̠m, se̠ṅge̠l do̠ okarekin ńama? Ado̠ ho̠po̠nko me̠nket́a, Se̠ṅge̠l do̠ noa abonaḱ tukạ thoṛabon ńũr ạkina; ado̠ onakin ghasaole khange se̠ṅge̠l do̠ oḍokoḱa, ado̠kin rapaḱ jo̠mea. Ado̠ mit́ṭaṅ hakoko ńũrat́kina, ar thoṛa tukạ, ado̠ onakin ghasaoket́a ar se̠ṅge̠l oḍokena, ado̠kin rapaḱ jo̠mkedea, biyenakin; ado̠ ho̠po̠n hõ̠ko jo̠m biyena.

Khange cẽ̠ṛẽ̠ eṅga do̠ unkin manwae kuliket́kina, Henda ho, aben do̠ okaren kanaben? Ado̠kin lạiket́a, baṅma, ạliń do̠ phalna naṅgraharen kanaliń, uni kãṛã raj menae, unige ale do̠e laga ńirket́lea. Ado̠ cẽ̠ṛẽ̠kin me̠nket́a, Cet́ karo̠nte uni raj do̠e lagaket́pea. Ado̠kin me̠nket́a, Karo̠n do̠ noa kana, uni kãṛã raj do̠ uḍạuḱ parko̠me ńam kana; ado̠ baṅle benao daṛeaḱ kana; ona edrete ale do̠e laga ńirket́lea. Cẽ̠ṛẽ̠ do̠kin me̠nket́a, Acha noa reaṅ do̠ cet́ bhabna hõ̠ baṅ kana. Ma aben do̠ noa ale menaḱle dare reaṅ mit́ṭaṅ ḍạr magben, ar ona reaṅ mit́ṭaṅ uḍạuḱ parko̠m benaoben, ar benaokate nonka ro̠ṛben, Uṛ khaṭlạ uṛ jao, ado̠ nãhãḱ uḍạuḱa.

Tumạl:Santal Folk Tales

Ol toṅgeḱa-  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




Pe̠a Phul Ar Bidhi Bidhạnta

Mit́ṭaṅ naṅgrahare pe̠ ho̠ṛko tahẽ̠kana, ado̠ onko pe̠ne̠ ho̠ṛ mit́ dinko kumiṭiket́a, baṅma, Abo do̠ mit́ muṭhạngeabon, ado̠ mabon phuloḱa. Ado̠ onko mit́ jạt do̠ bako tahẽ̠kana, mit́ do̠ sodago̠rren ho̠po̠n, mit́ do̠ rajren ho̠po̠n, ar mit́ do̠ madhaeren ho̠po̠n. Ado̠ phulko pataoket́a; ado̠ tahe̠n tahe̠nte mit́ dinko bundisket́a. Delabon calaḱa bideste, ar disombon ńe̠l ạguia. Ado̠ tabe̠n, khạjạṛiko sajaoket́a ho̠rte jo̠m lạgit́; ado̠ pe̠ne̠ ho̠ṛge sado̠mre de̠ćkate bidesko oḍokena. Calaḱ calaḱte mit́ṭe̠ć uirni birko ńamket́a, ado̠ ạyuboḱ kan iạteko me̠nket́a, Ma phul, noa birregebon gitić aṅgaḱa; e̠nte nit do̠ bela hõ̠ bạnugića, okatebon calaḱa? Ado̠ onako niṭante sado̠m khon phe̠ḍente sado̠m do̠ akoaḱ jaṅgareko to̠lket́koa, arko gitićena. Jạpit́ket́akin bar ho̠ṛ̠ do̠, me̠nkhan sodago̠rren ho̠po̠n do̠ bae jạpit́ akat́a, thir akanae, bae ro̠ṛ baṛayet́a. Ado̠ oka khon co̠ṅ Bidhi ar Bidhạnta o̠nḍe̠kin he̠ćena, arkin teṅgoyena. Ado̠ Bidhạntae me̠nket́a, Bidhiye metae kana, Henda Bidhi, Noko do̠ bhala okaren ho̠ṛ kanako? Unre Bidhiye me̠nket́a, Noko do disom ńe̠lko oḍok akana. Ado̠ Bidhi arhõ̠e me̠nket́a, Noko mo̠to̠ren mit́ ho̠ṛ menaea, uni madhae ho̠po̠n do̠ nãhãḱ ạḍi  utạr mũhĩn menaḱtaea. Ado̠ Bidhạntae me̠nket́a, Acha Bidhi, mase̠ lạiạńme, cet́ cet́ mũhĩn menaḱtaea?

Unre Bidhi lạlạiye po̠rto̠nket́a, madhae ho̠po̠n reaṅ, Nui sado̠m jaṅgareye to̠l akadea; nui sado̠m jãhã lekae dạṛle khan do̠e ạtkirea nãhãḱ, ado̠ okare jo̠l panko jo̠ma, unre nãhãḱ nạnḍrire suiteye pạṭiḱa, ado̠e gujuḱa. Ado̠ unre Bidhạntae kulikedea, Acha Bidhi, cet́e cekale khan ona mũhĩn khon do̠e bańcaokoḱa? Ado̠ Bidhiye me̠nket́a, Uniaṅ jo̠l pan dosra ho̠ṛkin jo̠mle khan e̠nḍe̠ khan do̠e bańcaoḱgea. Ar mit́ mũhĩn do̠ noa kana, calaḱ calaḱte mit́ jaegare nãhãḱ mit́ṭaṅ maraṅ utạr pulko ńama, ona latarteko paromoḱa nãhãḱ, ado̠ ona pul do̠ dhasao go̠do̠ḱa; ado̠e go̠ć utạroḱa. Ona hõ̠ Bidhạntae kuli ruạṛkedea, Acha Bidhi, cet́e cekale khan ona mũhĩn khon do̠e bańcaokoḱa? Ado̠ Bidhiye me̠nket́a, Judi ać laha sado̠me kamsaole khan khub ãṭ, to̠be̠ khan do̠e bańcaokoḱgea; ado̠ inạ mit́ mũhĩn calaoena. Ar mit́ mũhĩn do̠ noa kana. Mit́ṭaṅ urni birre nãhãḱko ńir apat́a, ado̠ unre rakas nãhãḱe jo̠mea.

Unre hõ̠ Bidhạntae me̠nket́a, Ado̠ Bidhi, acha, ona mũhĩn khon do̠ cet́ lekateye bańcaokoḱa, mase̠ bhala lạiạńme. Ado̠ arhõ̠ Bidhi lạlạiye po̠rto̠nket́a, baṅma, uni rakasren ho̠po̠nera menaea; uni sãoteye gatelen khan unigeye okokea. Saname lại mucạt́ket́a, arkin calaoena. Khange sodago̠rren ho̠po̠n do̠ unkin Bidhi ar Bidhạnta reaṅ sanam kathae ańjo̠mket́a, ar unkin ma gitićge menaḱkina, baṅkin disạyet́a; ado̠ aṅga marsalena, ado̠ko mohnḍayena. Khange thoṛa sạṅgińko se̠nen khange ạḍi ãṭ belayena; ado̠ jo̠l pan jo̠m lạgit́ apan ạpin tabe̠nko, khạjạṛikoko raṛaket́a. Ado̠ sodago̠r ren ho̠po̠n Bidhiaḱ katha lekateye me̠nket́a, E̠ phul, de̠n amaḱ tabe̠n ar khạjạṛi do̠ ińiń jo̠ma, ar ińaḱ tabe̠n ar khạjạṛi do̠ am jo̠m talaṅme. Ado̠ onako onkaket́a, ado̠ sạrige inạ mũhĩn khon do̠e paro̠mena. Ado̠ arhõ̠ jo̠m baṛa kateko calaoena, ado̠ mit́ ṭhen maraṅ utạr sakho̠ko ńamket́a; ado̠ unre hõ̠ sodago̠rren ho̠po̠ne me̠nket́a, E̠ phul, ma am do̠ ạḍi ãṭ jo̠rkate sado̠m kamsaoem, ar ma lahaḱme.

Ado̠ kathae onkage sado̠me lahakedea; ado̠ ạḍi jo̠rkate sado̠me kamsaokedea, ado̠ko paro̠mena. Inạ mũhĩn khon do̠e bańcaoena. Ado̠ arhõ̠ko calao idiyena; ado̠ mit́ṭaṅ maraṅ utạr urni birko ńamket́a, ado̠ko ńir apat́ena. Ado̠ madhae ho̠po̠n do̠e me̠noana, O̠ko̠e tora ato se̠niń calaḱa, ar jo̠maḱkoń ko̠e baṛakoa. Ado̠ calaḱ calaḱte ona urni birrege rakas ren rạni mundil ṭhengeye calaoena. Ado̠ rakas ar rakas ren rạni do̠ baṅkin tahẽ̠kana, sendrakin se̠nlena; ado̠ ona takrege uni hõ̠e se̠n se̠ṭe̠rena. Ado̠ rakasren ho̠po̠nera do̠e oḍokena, madhae ho̠po̠n do̠e me̠nket́a, De̠n go̠ ayo, ko̠e imạńme. Ado̠ uni rakas ho̠po̠nera do̠e me̠nket́a, ko̠e do̠ bạń emam kana; ma duṛuṕlenme. Ado̠ madhae ho̠po̠ne me̠nket́a, Baṅ, bạń duṛuṕ kana ạḍi ghạṛi do̠, baṅkhan rakas nãhãḱ he̠ćkateye jo̠meńa. Ado̠e me̠nket́a, Baṅ rakas ṭhen do̠ o̠ho̠ń jo̠m ocomea; e̠nte iń do̠ am ghạrdi jãwãe do̠ho̠meń me̠net́a. Ado̠ ona katha ańjo̠m kate madhae ho̠po̠n ạḍiye landaket́a; e̠nte uni kuṛi ạḍi mõ̠ńj kuṛigeye tahẽ̠kana, ar madhaeren ho̠po̠n hõ̠ dusạn do̠ bae tahẽ̠kana, uni hõ̠ bes mõ̠ńjgeye tahẽ̠kana.

Ol toṅgeḱa-    

Tumạl:Santal Folk Tales




Sikạriạ Ar Tạruṕ aḱ Golpo

Mit́din mit́ṭen birre tạruṕe ạcur baṛaekan tahẽkana. Inạ oktere sikạriạ hõ uni tạruṕe guliyea mente tayom tayomte ạcur baṛae kan tahẽkana. Mit́ jokhen tạruṕ doe teṅgo got́ena. Uni doe aṭkar ńamkeda okoe coṅ jạnić ać tayomte hijuḱ kana. Inạ okterege sikạriạ hõe hudiskeda, noa kangea mit́ṭen ạt tạruṕ guli reaḱ. Sikạriạ do tạruṕe guli kedea ar tạruṕ do ona guli saḍe ańjomte botorte riạḱ riạḱe dạṛkeda. Sikạriạ hõ tạruṕ tayomte dạdạṛe dhurạuena.

Mit́ okte sikạriạ doe teṅgoyena ar tạruṕe sendra baṛakedea. Unre tạruṕ do dare danaṅre oko akan tahẽkana. Sikạriạ do tạruṕ bae ńel ńamledea menkhan tạruṕ do sikạriại ńel ńamkedete uniaḱ tarenre don dećena. Khange uni sikạriạ hoṛ do botorte bogete tharbasaoena. Ado tạruṕe metaekana, “Botorenam? ińem guliyediń tahẽkan jokhen nonkage iń hõń botorlena. Iń do bạń goćmea. Menkhan katha emạńme, tis hõ ar eṭaḱ janwarko bam goćkoa, enḍekhan am hõń ikạkama. Sulukte ale hõ jiṅgi khemao reaḱ ạrdạri menaḱtalea”. Sikạriạ do aćaḱ bhule bujhạukeda ar tạruṕe metadea, “kại akadạń gate, ikạkạńme baṛe”. Ado tạruṕe menkeda, “ma nitge amaḱ oṛaḱte ruạṛ calaḱme. Khange sikạriạ do oṛaḱe ruạṛ calaoena.




JOBA

Rabaṅ okte kuhṛạ eset́ akan setaḱ. Siń marsalge rehõ cet́ hõ baṅ ńeloḱkan tahẽna. Manwa jion jiṅgi hõ onkage kuhṛạ ar ńutte eset́ akana. Dhạrtire tinạḱ manwa! Okoe okare coṅ, reṅgeć tetaṅ, duk-kosṭo, ar hõ do jiwi kạhis teko gitić baṛa akana. Kại ar haron kosṭo talate okoe do suluk jiṅgiko sendra joṅ kana.

Phul eṅgat Joba do maraṅ ajar reye paṛao akana, ar paseć bae bańcaoḱa ḍaktare meneda uni do haspatalre idi ạḍi jạruṛa. Menkhan Phul do reṅgeć gidrạ, Phulaḱ umer do 10 serma gan hoyoḱ kana. Ać ar ać ayo chaḍa gharońjre okoe hõ bạnuḱkoa. Phul eṅgat Joba do geraṅet́ salaḱ Phule hohoadea, Okare biṭi Phul! Phulaḱ mẽt́kin do mẽt́ daḱte pẽrẽ-pẽṛẽyentaea. Uni do ńir calaokate ayoaḱ bohoḱ ṭhene duṛuṕena. Hasote Jobawaḱ nạnḍri do rohoṛoḱ kantaea. Geraṅteye meneda biṭi iń do ar paseć bạń bańcaoḱa, ar bạń sahao daṛeaḱ kana, ạḍi kosṭoń ńameda, calao paromen jiṅgi  reaḱ suk thoṛa hõ jiwi raṛeć bae em daṛeạń kana, ṭaka poesa jogaṛ joḱton thoṛa hõ bạń kurumuṭuleda. Darakan jiṅgi reaḱ katha thoṛa hõ bạń uihạr lega leda, ona khạtir begor ran rehet́te gujuḱ lagaoạń kana.

Phulaḱ mẽt́ daḱ do johakin cetante ạtu pheḍoḱ kana, inạ tayom Joba do aćaḱ kuṛi umer reaḱ katha lạiye ehoṕena, Ińaḱ tinre 18 serma umer un okte mit́ṭen koṛa iń dulạṛ ledea, ar uni hõ ińe dulạṛiń menteye kathawadiń tahẽkana. Gujuḱ hạbić ạlińaḱ dulạṛ do baṅ topagoḱa menteliń ekraṛlena. Ona khạtirte ạlińaḱ dulạṛ do ạḍi khạndri hạbić calaolena. Ar onkate mit́ okte ińaḱ hoṛmore ạlińaḱ dulạṛ poha do sagenlena. Tinre uni lalociại (okoe do ińe dulạṛediń) baḍae ńamkeda, un okte khonge uniaḱ jahan hudis se khoj-khobor bạń ńam ket́ khan ạḍi ãṭko ḍam-ḍahe keda. Iń iạte nana-parkan katha roroṛko ehoṕena, iń do onako katha joto sahao kate mit́ṭen ne hoṛ leka bańcaoḱiń kurumuṭu keda. Ińaḱ hoṛmore oka dulạṛ reaḱ poha sagenen, ona reaḱ ḍog baṅ ṭuṅgạć kate jotonteń hara ocowada. Ar ona ńel kate ato oṛaḱren hoṛko meneda Joba do bidhuạ teye gidrạwana, Nui gidrạren apat se baba do bạnuia.

Joba do arhõ cet́ko co roroṛe menleda menkhan koṛam haso teye thir hapeyena. Phul do ać eṅgat arhõ rane ńu oco kedea. Mit́ ghạṛi tayom Phul do arhõ lạlạye ehoṕena, menkhan ińiń menkea nui gidrạren apat do menaegea, Apat chaḍa kate jahae kuṛi hopon gidrạko janamkoa noa do tis hõ bạń ńelakawana se bạń ańjom akada. Noa sãotaren hoṛko cekate bako aṅgoceda je, eken kuṛi hopon do aćte gidrạ bae janam daṛeaea mente. Noa sãota koṛa hoponko nonkan kại karonte kuṛi hopon ko leka sạjại bako emako kana? Abo kuṛi hopon hoto bon hoṛ kana. Aboaḱ hoṛmo redo cet́ onkoaḱ leka araḱ mãyãm do baṅ ạtuḱ kana? Dhạrtire koṛa hopon ar kuṛi hopon mit́ ṭhại reko hara buruḱ kana, mit́ celaṅ reaḱ isin daka-utuko jom ńueda un redo cedaḱ jahan begar baṅ tahen kana. Jahan karonte kuṛi hoponko thoṛako kạile khan noa sãota ikạ baṅ emkate ko sạjạiyet́ko kana. Ar koṛa hoponko kuṛi hoponko khon bạṛtiko kạile rehõ noa sãota ikại emako kana. Taṛam tuluć cet́ hoṛ do bako tohot́ se leńjet́ bhindạṛoḱgea? Ona khạtrite cet́ onko do ona losot́ regeko jobekoḱ kana?

Mit́ṭen kombṛo ńu bhutạṛ koṛa hopon sãotaren hoṛ banar ti tiạr kateko or samṛaoede kana, ar ạḍi joton teko apnarede kana, menkhan kuṛi hopon kodo mit́ din reaḱ kại karonte onkoaḱ bohoḱre seṅgel aṅgrako uṕeda, noako katha ańjomte Phul do bohoḱ ạcurentaea are adisạyen teye bhindạṛena.




Mit́ṭen Huḍiń Koṛa Gidrạwaḱ Golpo

Mit́ atore mit́ṭen koṛa gidrại tahẽkana. Ado̠ uniaḱ pe serma janam mãhãre go̠ṛo̠mtet́ buḍhi do̠ mit́ṭen chatar sandese emadea. Ona chatar re do̠ lil roṅg ar mońjge naksa tahẽkana. Uni koṛa gidrạ do̠ ona chatar ạḍi kajake kusiaḱkan tahẽkana. Jao hiloḱge uni gidrạ do̠ ona chatare ńelet́ tahẽkana ar jãhãtege calaḱ ona do̠e so̠ṅge toraea. Tinre ać gogo sãote hạṭiạ se phooṭbal khilạḍ ńeńele calaḱ onte hõe idi toraea.

Mit́ din uni gidrạ do̠ ać go̠go̠ tho̠ṛa kạmi emadea ar dokan kho̠n ạlu ạgui metadea. Dokandar do̠ mit́ṭen kago̠j be̠g re ạlu bhoraoadea ar oṛaḱ idi metadea. Khange uni gidrạ do̠ leṅga tite ạlu be̠g ar jojom tite do̠ chatare saṕkeda. Ackage ạlu be̠g do̠ oṛećena ar goṭae taral basal ńurena. Ona ńelte uni koṛa gidrạ do̠ khube ạṛisena. Ado̠ cet́e cekaea? Adepase goṭae koyoḱ ạcurkeda. Menkhan okoege bae ńel námlet́koa. Inạkate dokan seće koyoḱket́re dokandar hõ dokane bo̠ndo̠ akada. Oṛaḱ seće koyoḱket́re ona hõ pharakrege menaḱa. Ado̠ cekate ona ạlui ạguia? Onate ạḍi bhabnare paṛaoena. Tho̠ṛa ghạṛić tayom aćaḱ chatar ńelte disạ hećadea. Ona chatare ulṭạukeda ar onare jo̠to̠ ạlui bhoraokeda. Inạkate bại bạite oṛaḱ seće mohnḍayena. Tinre oṛaḱe tioḱkeda ado̠ kikiạuate ać go̠go̠e metadea, ńelme go̠ ińaḱ nawa ạlu be̠g. Ado̠ uniaḱ kạmi ńelte ać go̠go̠ ar go̠ṛo̠mtet́ buḍhi do̠kin landakeda. Menkhan uni do̠ calak gidrại tahẽkana, uni bhitrire cekate nonka hudis cintạ hećadea?

Sikhạuna:  Bud tahẽntam khan ar kurumuṭurem tahẽn khan, okaṭaḱ kạmirege bam aṭkaoḱa. 




Bulbuliaḱ Nawa Jion

Bulbuli doe jitạuena! Uni hõ jãwãe oṛaḱre sulukte gharońje bandhao daṛekea, menkhan bae daṛeada, uniaḱ bhạg do bae goṛowadea, moloṅre ona do baṅ sahao lentaea. Ạuri Isạioḱre Bulbuli do santal somajrenge mit́ koṛa são khạtir tahẽkantaea, unkin do mõṛẽ serma gan metaḱme uni oka do mõṛẽ kelas re ar Moṅgol do eae kelas re kin tahẽkan, un khonge dulạṛ do ehoṕlen tạkina. Pạhil do Iskul horre ńapam, thoṛa landa, mit́ bar kukli, ại Bulbuli cet́ leka menama? Kạṭić mońj aṭkar, ona tayom do khạndri dulạṛ.

Dulạṛte aema lekan hudis ko jhijoḱa Menkhan, Bayard Teilore meneda, “Manot khon do dulạṛ bhagea”. Ar hõ John hei Ude meneda, “Khạndri dulạṛ redo jãhãn okoaḱ bạnuḱa”. Menkhan nacar iạte are kelas pas tayom Bulbuliaḱ ar oloḱ paṛhaoḱ do baṅ hoelentaea, kaje tege Iskul calaḱ doe bạgikeda. Ente arhõ uniren barea kuṛi boeha do hae Iskul rekin paṛhaoḱkan tahẽkana. Uni do onate pạṭ kạmi kate gharońjre goṛoe emeda. Ṭhik ona okterege Isại dhoromren hapṛam kodo onko ato hećkate dhorom porcarko ehoṕena, Porcar hapṛam koaḱ katha ańjom kate rạskạ salaḱ Bulbuli hõ eṭaḱ ko sãotey isạiena. Ona bhitrirege unkinaḱ bapla reaḱ katha hoyoḱkan tahẽkana, menkhan Isại hoyen tayom tinre Moṅgol ać Gogo Baba Bulbuliaḱ Isạioḱ kin ańjomket́ khan Bulbuli bạbu mente ataṅe do bạkin kusilena, bickom eṭaḱre bạhu ńamkin goṭakeda.

Moṅgol hõ ać gogo baba tạkine metaḱkinạ judi baplaḱ khan Bulbuligeń baplayea, ar baṅ khan do baṅ. Menkhan noa katha do Bulbuli ṭhen do baṅ seṭerlena, eken Moṅgol eṅgat je, Isại kuṛi bạhu mente bae ataṅko inạge, onkate amdaj pe pon cando paromena unkin talare jãhãn jopoṛao do bạnuḱa, onate kathareko mena “Okoyem dulạṛea uni do alom ńel hiṛińea”, Boṅkim Chandroaḱ noa katha do Moṅgol cekate coe hiṛiń akat́ tahẽkana, ar ona oktere Bulbuli hõe hudiskeda paseć Moṅgol do ać gogowaḱ lekage Isại iạte eṭaḱ kuṛiko baplaḱ lạgit́e sendra kana. Menkhan note Moṅgol do nij apnarte sanam sećte teṅgo keṭejoḱ lạgit́e sapṛaoḱ kana. Ona tayom onḍeye hijuḱ calaḱ Isại hapṛam mit́ jaegare Bulbuliaḱ bapla hoe ocoe reaḱe kurumuṭu keda, menkhan onḍe hõ cet́ko iạte co baṅ hoelena. Ona thoṛa din tayom khange Bulbuli do ać dada ren mit́ erweltet́ koṛa Kumạr sãoe oḍok calaoena mon kạhiste, ar uni sãoge gharońjre bandhaoa mente monreye goṭawana, hudis kedae Isor baba do nite dayawakadińa. Uni koṛa do Ḍhaka reaḱ gajipur re mit́ garments reye kạmia, onḍe tahẽkate mit́ okte do bana hoṛge ona garments re kạmikin ehoṕena, enkate turui cando gan paromen khan, mit́ din do Bulbuli ać baba tako ṭhen peṛaḱ kin hećena onḍe mit́ hapta peṛa baṛakate uni koṛa do Bulbuli tahẽ hataṛoḱ menkate ać doe calaoena, menkedae thoṛadin tayom hećkate nãhãḱ iń idimea, menkhan uni koṛae ruạṛen tayom turui cando paromen rehõ jãhãn khojge baṅ ńamlente Bulbuli do arhõ khobore hataokeda are baḍae keda je, uni koṛa do arhõ eṭagić mit́ baṅgali kuṛie bapla akadea. Bạpuṛić Bulbuliaḱ moloṅ do nasaoentaea, arhõ mit́ khạndri ghaḍlaḱre ńuren lekae bujhạukeda.

Niạbar do Bulbuli do one Gajipur reye tahẽkanre oka silại reaḱ kạmie cet́let́ ona kạmige arhõ sẽṛa ńoḱkate nawate kạmi ehoṕ reaḱ jhũk rakaṕadea, ar ona montege uni do sor mit́ṭen bajarre mit́ dạrji ṭhen thoṛa kạmi cet́ lạgit́e goṭakeda, ar onkate kạmi hõ cet́ kate nit Bulbuli do ako oṛaḱrege atoren sanam koaḱ hana nawa kićrić koe silạiet́ takoa ar onkate ać babawaḱ gharońj goṛo selet́ aćren boeha koaḱ oloḱ paṛhaoḱ khoroć eman hõe calaoeda, Nit do Bulbuli ar baplaḱ babot ar jãhãn nawa hudis kodo bạnuḱtaea, nit do apnarte teṅgo ṭarhaoḱ reaḱe goṭakeda.  




O̠ko̠e Kanae Maraṅić Do̠

Mit́ dhao ti reaḱ mõṛẽ goṭen kạṭuṕ bhitrire re̠ṭe̠pe̠ṭe̠ ehoṕena, o̠ko̠e kanae maraṅić do̠? Pạhilre kạṭić kạtuṕ do̠e menkeda, “ińge maraṅić do̠. Tinre jãhãn sabha, galmarao akhṛa hoyoḱa, unre o̠ko̠e do̠ samaṅre duruṕa? O̠ko̠e do̠ ạkilan ar namḍak ho̠ṛ kanko, onkoge ko duṛuṕa. Se cet́? Tinre banar ti mit́kate jãhãe ho̠ṛ johare emae, un jokhen o̠ko̠e do̠ samaṅre tahẽna? Iń do̠ń kạṭićgea, enrehõ jo̠to̠ kho̠n lahareń tahẽna. Enḍekhan ińge maraṅić do̠. O̠namika hõ̠e mengot́keda, “baplare okaṭaḱ kạṭuṕre mundạmko ho̠ro̠ga? Mundạm ma ạḍi daman, ar mońja. Noa daman mundạmge ho̠ṛ do̠ ińreko ho̠ro̠ga. Enḍekhan ińge maraṅić do̠.

Inạkate tala reaḱ kạṭuṕ teṅgo kate eṭaḱko metaḱkoa, “iń do̠ mocate maraṅić reaḱ cet́ge bạń meneda, Tinre sabha, se onkan dupuṛuṕ ko hoyoḱa, hajar hajar ho̠ṛko talare kathako ro̠ṛ o̠kte o̠ko̠e do̠ko udugea? (Uduḱ kạṭuṕ) Ińge. Hajar hajar ho̠ṛko ńeleńa, am do̠ bako ńelmea.

Mucạt́re buḍhạ kạṭuṕ hõ̠e menkeda “Iń do̠ń haṛamgete alope nisrạuińa. Menkhan ape lekage mit́ din dil daṛe tahẽkantińa, ar nit do nonkań nacar akana, onate ińaḱ gạkhuṛ se baḍaeteaḱ do̠ alope nisṛạua. Eken mit́ṭen iń kulipea, jãhãn onkan hamal se moṭa jinis iń begor o̠ko̠e pe tul daṛeaḱa? Jãhãepe daṛeaḱa? Baṅ, o̠ho̠gepe daṛelena. Ińaḱ go̠ṛo̠ apeaḱ jạruṛ menaḱa, ar apeaḱ goṛo ińaḱ jạruṛ menaḱa. O̠ko̠e hõ̠ o̠ko̠e aḱ go̠ṛo̠ begor babon laha daṛeaḱa. Noa kangea jion do̠. Go̠ṛo̠ go̠po̠ṛo̠te abon do̠ bon laha calaḱ kana. Onate nonka katha menaḱa, Abo bon mit́ lenkhan khạṭigebon jitạuḱa, ar bon begar lenkhan bon bạṛijoḱa.