Mit́ṭen Maraḱ Pińcạr Ar Suṅkạl Cẽṛẽ

Mit́din mit́ṭen suṅkạl cẽṛẽ maraḱ pińcạr sãoe ńapamena. Unkin banarge jomaḱkin sendrakan tahẽkana. Suṅkạl cẽṛẽ ńelte maraḱ pińcạr do phạ̃ḱṛạ̃ḱe ḍhalkeda are menkeda, “jãhãe lahage jomaḱlaṅ ńam, jomaḱ do lahare ińgeń joma.”

Noa katha ańjomte suṅkạl cẽṛẽ doe hahaṛayena. Adoe kulikedea, “cedaḱ?” Maraḱ pińcạr doe  roṛ ruạṛadea, ńeledam am khon iń tinạḱiń maraṅa? Ińaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ do tinạḱ monj ńeloḱ kana. Onate ińge lahań joma.

Khange maraḱ pińcạr do enejoḱe ehoṕena ar suṅkạl cẽṛẽ metae kana, am do mit́ṭen cẽṛẽ kanam. Onate cehra reaḱ bhage bạṛić do cet́em bujhạukada!

Maraḱ pińcạr aḱ katha ańjomte cẽṛẽ doe menkeda, hẽ sạrige, am lekan phạ̃ḱṛạ̃ḱ hõ bạnuḱtińa ariń huḍińgea. Ińaḱ hoṛmo hõ rawalgetińa. Onatege kusi sana lekań uḍạu baṛaea ar jomaḱ hõń jogaṛa.

Suṅkạl cẽṛẽ aḱ katha ańjomte maraḱ pińcạr doe bujhạukeda cehra babot eṭaḱko nisrạu do baṅ bhagea. Maraḱ pińcạr aćaḱ bhule bujhạuket́te suṅkạl cẽṛẽ ṭhen ikại khojkeda.




Sohrae Sereń

Lutur tegeń ańjomleda

Asam disạm caole dạina geleć akan,

Delaṅ dạilaṅ ńel ạguya.

Mạńjhikoaḱ chaṭkare

Roṭe sagaṛ menaḱana dại,

Onarelaṅ dejoḱa

Asam disạm caole dạilaṅ ńel ạguya.




Barea Pusi Aḱ Golpo

Mit́ṭen atore barea pusikin tahẽkana. Mit́ṭen do moṭa ar mit́ṭen do rohoṛge tahẽkana. Mit́din  rohoṛ pusi do moṭa pusie kulikedea, “Noṅkan jomaḱ do okarem ńameda?”

Dinạm ńindạ iń do raj bakholre calaokate mej (table) latarreń duṛuṕkoḱa. Raj jom tayom mej (table) reaḱ onako joto jomaḱ hataokate usạrań joma.” Moṭa pusi doe roṛ ruạṛkeda.

Mit́din am sãotem iń hõ idińme? Iń hõ raj bakhol reaḱ jomaḱiń joma. Rohoṛ pusi do moṭa pusi nehõradea.

Moṭa pusi doe aṅgoc keda. Moṭa pusi sãote rohoṛ pusi do raj bakholre jomaḱ jom lạgit́e calaoena. Ona jokhen mit́ṭen pusi do onkin seće dạṛ ạgukeda. Are lạiat́kina, raj do montri hukumadea jemon okoe pusi dinạm raj aḱ mej latarre duṛuṕkoḱ uniko saṕ ạguye. Ona katha ańjomte moṭa pusi do rohoṛ pusie metadea, judilaṅ saṕ ńamen enḍekhan ạḍi maraṅ muskilrelaṅ paṛaoḱa. Onate teheń do baṅ calaḱge bogea.

Menkhan rohoṛ pusi do jomaḱ reaḱ lob laloc bae sambṛao daṛeaḱte eskarge raj bakhole calaoena. Ona okte Montri do rohoṛ pusi raj aḱ jom oṛaḱ seć calaḱ ńelte hudiskeda, nuige dinạm ńindạ mej latarre duṛuṕa. Onate rohoṛ pusi saṕkate jehel oṛaḱreko aderkedea.




HOPON MẠI

Hopon mại beret́ kate hutum saphaḱme

Puthi Khata saṕkate paṛhaoḱ duṛuṕme,

Oloḱ paṛhaoḱ cet́ lekhan ạkil genem ńam

Ạkil begor cet́ hõ bạnuḱ hapen dinem ńam.

 

Ạkil judim hameṭana amaḱ jionre

Sanam hoṛko dulạṛmea sãota somajre,

Hapen dinre jion ḍahar sagaṛ lagaire

Bacom tahen eṭaḱ ko khon tayom mạcire.

 

Ạkil marsal hoe kate ma sãota ạyueme

Amaḱ jạt ar amaḱ pạrsi rạkhi jogaome,

Sãota amaḱ thạli akan ńut ar losot́re

Sapha soṛa santal somaj menaḱ ak asre.

 

Am do kanam sona miru amge susariạ

Ạkil marsal jeret́ kate hoyoḱme lạuṛiạ,

Sona barag noa somaj jogaṛ ruạṛme

Ạkil marsal sapha tite sepeń rakabme.




Santali Pạrsite cecet́aḱ emoḱre dạyik ńutumte sarhao siropa.

Rajshahi jilạ reaḱgodagaṛi upojila kakon haṭ Laldighipaṛa Santal atore 20 cecet́ ko Santali pạrsite cecet́aḱ emoḱre dạyik ńutumte sarhao siropa ko ńam keda.

Bud bar 25 February’2026 setaḱ amdaj 11 baja oktere National Agency for Green Revulation (NAGR) ńutuman besorkari gãota hotete laldighi paṛa re aema pạrsite cecet́ kạmi hora bạisi do noa  Santali pạrsite cecet́aḱ emoḱre dạyik ńutumte onaren mahasoe ar didimoniko sarhao siropa doe emat́koa..

Noa gapalmarao ar siropa capat́ akhṛare seṭer ko tahẽkana National Agency for Green Revulation (NAGR) ren Ạḱyurić Mn. Stephen Soren, Sonar desh khobor sakam ren Sasapṛaoić Akbor Hasan Millat, Rajshahi Khudro nrigusṭi kalcaral ekaḍemiren são ạḱyuric Mn. Benjamin Ṭuḍu, National Agency for Green Revulation (NAGR) Reporting Officer Mn. Subas Marḍi, Amnura Lutheran Mission Hospital ren Manager Mn. Markus Murmu, National Agency for Green Revulation (NAGR) aema pạrsite siknạt bạsiren super visor Mn. Nelson Hasda ar Onaren Mahasoe didimoniko.

Noa oktere Sonar desh khobor sakamren sasapṛaoić Akbor Hasan Millat Rajshahi Khudro nrigusṭi kalcaral ekaḍemiren são ạḱyurić Mn. Benjamin Ṭuḍu National Agency for Green Revulation (NAGR) hotete calaḱ kan noa aema pạrsite siknạt kạmihora reaḱ kạmiko ńutumte ạḍi sarhao kin em keda, menkedakin noa talate ato oṛaḱren nacar santal hoṛko akoaḱ nij pạrsite oloḱ paṛhaoḱ ko cet́ seko seṛã daṛeaḱkana ar nonkate disom benao rakaṕ re miṭ́ṭen maraṅ dạyik enem sećte  sarkar ko goṛowae kana, National Agency for Green Revulation (NAGR) ạḱyurić Mn. Stephen Sorene lại sodor keda noa kạmihora do daraekan 4 serma hạbić calaḱa, noa do Rajshahi reaḱ Tanor upojilạre-8 goṭen, Godagaṛi upojilạre-10 goṭen, Chapai nababgonj jila Sodor upojilare-1 goṭen, Nachol upojilạre-1 goṭen Ṭoṭal=20 goṭen noa santali pạrsite siknạt kạmihora talate santal gidrạkore siknạt emoḱ do calaḱ kana.




PẠŃCI-PÃṚHÃNḌ

Hoṛ hoponaḱ horoḱ bande khondrondkan koaḱ katha khon baḍaeoḱ kana baṅma, etohoṕre, baba hoṛko do akoaḱ abhran lạgit́ do gamcha lekanaḱ jeleń ńoḱ kicrićte or taṕ teko bhagwaḱkan tahẽkana. Ḍanḍa redo ḍora tahẽkantakoa ar ona rege bhagwa kicrić doko rebet́et́ tahẽkana. Tayomte tinre kicrić teńoḱko cet́keda, unre baba hoṛ do kacha teko ḍeṅgaḱkan tahẽkana. Ona kacha kicrić do ponḍ roṅ reaḱ tahenkan tahẽkana. Tobe kacha beoharko ehoṕen rehõ bhagwaḱ do un hạbić hõ bako hiṛiń hataṛakat́ tahẽkana.

Onkage maejiuko lạgit́ do khạnḍi kicrićko teńet́ tahẽkana. Ona khạnḍi kicrić do ponḍ roṅ reaḱ moṭa kicrić kana ar pạṛtet́ do araḱ pạṛ se hạriạṛ pạṛ tahenkan tahẽkana. Ḍher din hạbić maejiu kodo begor saya ar begor jạkiṭ tege, eken khạnḍi bande kategeko tahenkan tahẽkana. Baba hoṛ kohõ eken kacha ḍeṅga kate geko tahẽnkan tahẽkana.

Menkhan Santal Hul tayom Hoṛ hoponaḱ horoḱ bandere thoṛa pherao do ńelena. Kicrić teńoḱ do un hạbić onko talare tahẽkangea. Ado jãhãe ạkilan hapṛamaḱ salha lekate kacha teńoḱ hạriạṛ sutạm beoharko ehoṕkeda ar ḍeṅganaḱ kicrić do bar moka osar ar turui moka jeleńko teń keda. Eken ona moto do baṅ bickom ona benaoen kicrić reaḱ banar mucạt́re dạsi hõko dohokeda. Inạkate ona kicrićte baba hoṛ do ḍeṅgaḱko ehoṕena. Ńelkedako ạḍi jut ńeńel kana. Noa nawa muṭhạn kicrić reaḱ ńutum doko dohokeda Pạńci.

Onkaleka maejiu kohõ khạnḍi bodolte Pạńcite gogoḱko ehoṕena. Tobe pạńci motoge gogoḱ ar bandeḱ do khạnḍite leka do baṅ jutlen takoa. Onate eṭaḱ mit́ṭen kicrić beohar reaḱ jạruṛ paṛaoen takoa. Inạko okte santalko do jolhako ṭhen khon luṅgi beohar hõko cet́an tahẽkana. Ḍhertet́ Santal hoṛaḱ oṛaḱ redo luṅgi hõ tahenkan tahẽkana. Maejiu kodo onate ona luṅgi ge bandeḱ lạgit́ko bachaoana. Ona do Pãṛhãnḍ ko ńutumeda. Ene ado Pạńci ar Pãṛhãnḍ do Hoṛ hopon beoharko ehoṕkeda. Noa do Santal Hul tayomge ehoṕ akana, ḍher laha khon do baṅ. Nitoḱ Pạńci-Pãṛhãnḍ do Santalkoaḱ apnaraḱ horoḱ bande mente bikạuena ar tahẽ idiḱa.

Tumạl: Santal Leg-Ạri Reaḱ Bhed




Cẽṛẽ Ar Gạ̃ṛĩ

Mit́ṭen dare tahẽkana. Ona darere mit́ṭen cẽṛẽ aḱ tukạ tahẽkana ar tukạre cẽṛẽ hoponko tahẽkana. Mit́din ona dare latarte mit́ṭen gạ̃ṛĩ parom calaḱkan tahẽkana. Khange dare seće koyoḱket́ khan cẽṛẽ tukại ńelkeda. Ado tukại ńelket́ khan cẽṛẽ hopon tioḱ reaḱe goṭakeda.

Ado onkae hudisket́ lekage gạ̃ṛĩ do dare dejoḱe kurumuṭukeda. Dare sorre mit́ṭen ãṛgom tahẽkana. Ona ãṛgomtege gạ̃ṛĩ do dare dećena ar cẽṛẽ hopone halo ket́koa.




Luṛu Kạhũ

Mit́ṭe̠n bir re mit́ṭe̠n kạhũi tahẽkana. Uni do̠ jo̠maḱ sendrae lạgit́ niạ bir kho̠n hana bir, niạ ato kho̠n hana ato, niạ haṭ kho̠n hana haṭe̠ daṛan kan tahẽna. Mit́din mit́ṭe̠ć haṭre̠ ạḍi maraṅ ḍaṅgrako jabeledea ar jelko ge̠ge̠t́ jo̠khe̠ć uni do̠ mit́ṭe̠ć jel kuṭrạ kombṛo kate̠ birte̠ye̠ ruạṛ he̠ćena. Uni kạhũ do̠ ḍạrre̠ duṛuṕkate̠ rạskạte̠ jel jo̠jo̠me eho̠bo̠ḱa, un jo̠khe̠ć ona dare latarre̠ mit́ṭe̠n toyoe paro̠moḱkan tahẽkana. Kạhũ ṭhe̠n ona jel ńe̠lte̠ toyo do̠ ạḍiye laloce̠na ar kạhũ ṭhe̠n kho̠n ona jel cekate̠ye̠ hataoa onae mo̠tlo̠bkeda. Ar kạhũi metadea, “E̠ kạhũ am do̠ ạḍim cerhagea, amaḱ sereń rạṛ hõ ạḍi so̠ṛo̠mgetama. Ma se̠ mit́ṭe̠n sereńme̠, ạḍi ãṭ ańjo̠m sanaedińạ.”

Toyoaḱ mo̠tlo̠b bae bujhạule̠t́te̠ kạhũ do̠ kã-kã-kã sereńe̠ eho̠ṕ go̠t́ena ar aćaḱ moca kho̠n ona jel kuṭrạ do̠ o̠tre̠ ńure̠na. Jel ńur tora Toyo do̠ onae lako̠ṕkeda ar birte̠ye̠ dạṛkeda. Kạhũ do̠e bujhạukeda Toyo ṭhe̠ne̠ e̠ṛe̠ ocoakana. Uni do̠ dayage arhõ jo̠maḱ sendrae uḍạu calaoena.

Tumạl:Ańjo̠m jo̠ṅ jạṛ-pạhil kilạs




MẠNDẠṚIẠ

Baṅ do sohrae baṅ do lãgṛe doṅ

Tumdaḱ saḍe tiń daṅ chop coṅ,

Eneć kuṛiwaḱ bidlại kaso kolsa

Sogoe koṛawaḱ juri kortal talsa.

 

Jemon tumdaḱ saḍe rãwaḱ

Temon naconiạ ko jarwaḱ,

Akhṛa do unrege jomkaoḱ

Tinre ru ar eneć milạuḱ.

 

Jãhãń ańjom jomok ru ar saḍe

Maḍwa latar bolokạń liḍa laḍe,

Ti thayo thayo pajheṛ ho ho

Thoṛa khange bujoḱ ạdi lo lo.

 

Nãhãḱ mandạṛiạ ḍije pańja

Sedae mandạṛiạ ru ge mońja,

Oka do juriḱ tako oka do baṅ

Enhõn rạskạ tako komao do baṅ.

 

Sedae mandạṛiạ tumdaḱ ceṭaḱ

Hoṛmoe rugum bạgiam eṭaḱ,

Judim tahen sor akhṛa asrại

Tin recom hilạuḱ baṅem disại.




Doṅ Sereń

Abo dobon mena ạḍibạsi ạdibạsi

Ạdibạsi mane do cet́ kana,

Ḍoboḱ johar menaḱtabon

Pạńci bande menaḱtabon,

Dhuti deṅga menaḱtabon

Riti rewaj menaḱtabon

Ạdibạsi mane do noakange.