AT́ HOPON

Mit́ hoṛren barea koṛa hoponkin tahẽkana. Unkin modre huḍińić do apate metadea, “E ba, ińre paṛaoḱ sompotti reaḱ bakhra emkạtińme.”

Ado bakhratet́e hạṭińat́kinạ. Khange thoṛa din tayom huḍiń hopon do sanamaḱko samṭaokate sạṅgiń disạmteye calaoena. Onḍe uni do bạṛić hoṛko soṅge din khemaoe ehoṕena. Lucạ lamoṭte tahẽkanaḱtae jotoe tahas nahas cabakeda. Sanamaḱe ublạ ḍublạket́ tayom ona disạmre ãṭ akal hoyena. Uni do reṅgejoḱe ehoṕena.

Ado ona disạmren Raj ṭhen kạmi siṛijoṅ lạgit́e senena. Uni Rajren do aema sukriko tahẽkantaea. Raj do uni koṛa sukri gupi kạmie emadea. Sukri jomaḱ koge uniaḱ berhon tahẽkantea. Reṅgećte sukri okako jom inạge lać pereće jomet́ tahẽkana. Khange thoṛadin tayom hudis ạcurentaea. Mentet́ae, “Iń baba ṭhen tinạḱ golam hoṛko khaṭaoḱ kana. Mońj jomaḱko ńameda. Iń do nonḍe sukri jomaḱ hõ baṅ milạuạń kana.

Reṅgećteń lorao cabaena.” Ạpuń ṭhen iń ruạṛ senoḱa. Metaeạń, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana. Amren guti leka dohoń me.” Khange beret́kate aćren apat ṭhene hećena. Sạṅgińre tahen rege apat́tet́ doe ńel ńamkedea. Hoponre mãyã hećadea.

Ar ńir senkateye kokekedea, are coḱadea. Hopontet́ doe menkeda, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana.” Menkhan apattet́ do aćren golamko hako pakoe hohoat́koa. Metat́koae, “den boge utạr oyon aṅgrop ạguipe, horoḱaepe. Uniaḱ tire mundạm ar jaṅgare kharpa horoḱaepe. Ar uni ạsulakade moṭa damkom ạgukate gur hodepe.

Jom-ńuḱ tebon heseć-sekrejoḱa. Ente nui ińren hopon goćgeye tahẽkana, are jivet́ ruạṛena. At́geye tahẽkana are ńam ruạṛena.” Khange heseć-sekrejoḱko portonkeda.

Tumạl: Baḍaejoṅ Hor




Lubhiạ Toyo

Mit́ṭen lubhiạ Toyo tahẽkana. Uni do jaoge hudiset́kan tahẽkana, cekate arhõ ḍher jomaḱiń ńama. Mit́din uni Toyo do mit́ṭen setae ńel ńamkedea. Uni seta do mit́ṭen jel kuṭrạ deare gugu akat́ tahẽkana. Toyo do setawaḱ deare jel kuṭrạ ńelte lob bae sambṛao daṛeada. Adoe hudiskeda, judi jãhãlekate ona jel kuṭrạń hatao daṛeaḱ, enḍekhan lać perećiń jomkea.

Onate gunạnoḱe lagaoena, cekate jel kuṭrạń hataoa. Ạḍi ghạṛić tayome hudis ńamkeda, baṅ jãhãlekatege uniaḱ dea khon ona jel kuṭrạń hataogea. Onate setawaḱ deare dećena ar bại bạite ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda.

Menkhan tinre ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda, unre aćaḱ moca khon ona jel kuṭrạ mit́ṭen ghạḍluḱre ńurena. Adoe bujhạukeda, sạrige jãhãnaḱ jinis lalocaḱ do baṅ bogea. Cedaḱje jãhãn jinisem lalocaḱ khan oka menaḱtam ona hõm ada.




Piạ Cẽṛẽ (Sohrae Sereń)

Kulhi mucạt́ Edel dare

Cet́ piạm piạyet́,

Ińren gogo-baba piạ Gaḍa hanasa

O piạ, ińren gogo-baba piạ Gaḍa hanasa,

Ciṭhi piạń olama

Kagoj piạ emạńme,

Ińre gogo-baba piạ seṭerạkinme

O piạ, ińren gogo-baba piạ seṭerạkinme.

 

 




Kadam Baha

Buru ma coṭre kadam baha

Kadam bahawakan,

E dulạṛ, kadam bahawakan jeṅget́ jeṅget́

Tireń tiog dulạṛ, tireń gochae

Tire malań gutui,

E dulạṛ, tire malań gutui gate lạgit́

Tikinen do dulạṛ tarasińen,

Gutu galaṅ mala

E dulạṛ, gutu galaṅ mala mosot́ena.

 




Alom As Chuṭạuḱa

Sedae jugre mit́ṭen atore barea meromkin tahẽkana. Mit́din unkin do mit́ sãotekin gatećkan tahẽkana. Gatećkan jokhenge banar merom mit́ṭen ghaḍlaḱrekin ńurena. Ạḍi dhao kurumuṭu katet́ rehõ ona ghaḍlaḱ khon bạkin rakaṕ daṛeada. Mit́ okte mit́ṭen meromaḱ do ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ as cabayentaea. Onate ghaḍlaḱrege duṛuṕ hapeyena.

Menkhan eṭagić merom do bae as chuṭạulena. Ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ ạḍi ãṭe kurumuṭukeda. Ar “bhe!” “bhe!” kikiạuate hohoeda. Ṭhik inạ okterege mit́ hoṛ ona ghaḍlaḱ aṛete parom calaḱkan tahẽkana. Khange uni meromaḱ kikiạue ańjom ńamkeda ar ghaḍlaḱre boloyente banar merome udhạrket́kinạ.

Sikhnạt: Mit́ dhao bam daṛeaḱ khan sae dhao kạmi lạgit́ kurumuṭui me.




Sohrae Sereń

Kulhi mucạt́ Edel dare

Hạs Hạ̃sil cẽṛẽ dadae duṛuṕ akan,

Alaṅ sećge cupi akada

O dada, alaṅ sećge cupi akada,

Alo dadam tuńi dada

Alo dadam teṛaṅi,

Uni hoto alaṅ leka jiu do menaḱtae

O dada, uni hoto alaṅ leka jiu do menaḱtae.




Kạṛmbi Tejo

Alom saba kạṛmbi sakam

Tejo menaḱko,

Kạṛmbi tejo suṅgạ tako

Pạṭimeako.




Tạruṕ Ar Horo

Mit́din ạḍi setaḱre tạruṕ do jomaḱ sendrae onḍokena. Ado bại bạite bir bhitrite taṛam idiet́ tahẽkana ar jomaḱe sendraet́ tahẽkana. Uni do jel, horo ar cẽṛẽ hõe sendraet́koa. Menkhan enhiloḱ uniaḱ moloṅ do ạḍi bạṛić tahẽkana. Goṭa din sendra katet́ hõ celege bae ńamlet́koa. Reṅgećte tạruṕ aḱ lać hõ jal jalaoḱ kantaea.

Cando hõe hạsurena enrehõ jãhãn jomaḱge bae ńamlet́te aćaḱ tahẽn ṭhạ̃i seće ruạṛena. Inạ jokhenge mit́ṭen horoe ńel ńamkedea. Tạruṕ do noa laha horo bae ńel akat́koa. Horo ńelte ạḍi ãṭe hahaṛayente teṅgo urić katet́e ńelkedea. Ado mone monete hudiskeda, nui do cet́ lekan janwar kanae.

Horo hõ tạruṕe ńel ńamkedea. Botorte ṭhapṛaḱ bhitri bohoḱe bolokeda. Tạruṕ do horo sore senena are ji baṛakedea. Khange thoṛa ghạṛić tayom horo do bohoḱe onḍoṅkeda.

Tạruṕ aḱ lać reṅgećte jal jalaoḱ kantaea, adoe hudiskeda, goṭa din cet́ge bạń jom akada, eṭaḱ jomaḱ bạń ńamlekhan nuigeń jomea. Adoe hudisket́ lekage kạmikeda. Tạruṕ do mit́ donte horoe saṕkedea are ger kedea. Menkhan bae seṭeć daṛeadea, ente horo ṭhapra do ạḍi keṭećgea, ḍaṭa hõ hasokedea. Mit́ dhao, bar dhaoe ger kedea, menkhan ṭhoḱ ṭhoḱ saḍe kana, menkeam jạnić dhirige geret́ kana. Tạruṕ doe ạṛisente mengot́keda, nui doe cet́ lekan janwar kana. Ḍaṭa hõ ḍaṭa hasokedeń do.

Ado bại bạite horo bohoḱe onḍoṅkeda. Adoe menkeda, nonkate do bam jom daṛeạńa, judim jomeń khan mit́ṭen kạmi hoyoḱtama. Daḱre giḍikạńme. Daḱreń ńurlen khange ińaḱ ṭhapra hõ lạbidoḱa. Enḍekhan ạḍi algate lạbit́gem jomeńa. Ado tạruṕ hõe hudiskeda, horo do daḱreń aṛaḱlege, enḍekhane lạbidoḱa ar algateń jomea. Onate horo saṕkate pukhri daḱre aṛaḱ kedea. Horo do daḱre pheḍen são sãote ti-jaṅga-bohoḱe onḍoṅkeda ar ạḍi sạṅgińe paera calaoena. Tạruṕ do sạṅgiń khone koyoḱ hapekeda. Aćaḱ mẽt́ laha khon horoe dạṛkeda, tạruṕ cet́ge bae ceka daṛeada. Ona pukhri aṛere teṅgo hapekate bohoḱ kuḍbur kate raṅgaote ḍaṭae ger urićkeda. Inạkate bại bạite aćaḱ tahẽn ṭhạ̃i seće ruạṛ calaoena.

Ar horo hõ rạskạte aćaḱ oṛaḱe calaoena, rạskạte mon monte menkeda, bud tahẽlenkhan jãhã tin maraṅ bạirigem harao daṛeaea.




KẠSI BAHA

Nil sermare poroe poroe ponḍ rimil

Oṭaṅ baṛae kan rawal tulạm leka itil,

Judim koyog teṅgo urić kate gạhir

Buj keam iskạn menaḱa ạdi mạhir.

 

Latar dhạrti niạko okte gaḍa pukhri aṛe

Sajao akan mońj ńeloḱ bande ponḍ sạṛi,

Nase hoete hisit́ birlạṅ borloṅ hilạuḱ

Ńelte mone jiwi juḍasi rạskạte bulạuḱ.

 

Judi Gạhir hudis  katem noam tạṅkhiy

Sạṅgiń khone gạwić amkan onam khạṭiy,

Noa ge sirjon reaḱ mạhima hahaṛa

Sirjon reaḱ mit́ siropa KȦSI BAHA.




Modon

Modon ńutuman mit́ṭen casa hoṛe tahẽkana. Modonaḱ do oloḱ paṛhao baṅ tahẽkantaea. Menkhan ạḍi budane tahẽkana. Uni do aema lekanaḱ aṛaḱ sakame caset́kan tahẽkana. Ar dinạm hiloḱ ako ato mucạt́re lagaoḱkan moṛ re aṛaḱ sakame ạkhrińet́ kan tahẽkana. Ar nonkate aćaḱ soṅsar mońjge calaḱkan tahẽkana.

Mit́din mit́ṭeć misṭi dokandar modon takoaḱ ato talate parom calaḱkan tahẽkana. Ado Modonaḱ ututeaḱ dokane ńelket́ khan ṭaṭka ututeaḱ ńelte kiriń sanakedea. Ado modone metadea mit́ KG ḍheṛos ar mit́ KG poṭol ar mit́ KG beṅgaṛ emạńme. Ado uni Misṭi ala joto saoda oṛaḱte idikeda. Ado pinḍare duṛuṕ kateće hudisoḱ kana noako ututeaḱiń ạguket́ ojon do ṭhikgea se baṅ? Soṅ legayạń. Adoe soṅkeda jotoge 900 gram kate menaḱa. Uni misṭi dokandar do ạḍi kajake raṅgoena ar Modon ṭhene calaoena. Misṭi dokandar ãṭ aṛaṅte Modone metadea cedaḱ 900 gram kate ututeaḱ dom ạkhrińeda? Hoṛem ṭhokayet́koa. Ar iń hõm ṭhoka kedińa!

Modone menkeda bạbu mit́din amaḱ dokaniń senlena ar ciniń kirińleda. Iń do rėngeć hoṛ sosoṅaḱ kiriń leka ṭaka poesa do bạnuḱtińa. Enhiloḱ amaḱ dokan khon mit́ KG ciniń kirińlet́ ona mit́ KG cinige mit́ seć dohokate am ṭhen ututeaḱ soṅ kategiń emat́me tahẽkana. Noa katha ańjom kate uni misṭi ala do ạḍi ãṭe lajaoena. Ar jãhãn katha bae roṛleda.