Tumdaḱ Ar Ṭamak

Sedae jugre mit́ṭen mạndạṛiạwaḱ barea tumdaḱ ar mit́ṭen ṭamak tahẽkana. Tumdaḱ tạkin do ṭamak baṅkin ńel sahaoede kan tahẽna. Arkin metaekan tahẽna ạlińge mońjliń saḍea bapla koredo am ruru do baṅge jạruṛoḱa. Ona ańjomte ṭamakaḱ mon do ạḍi ãṭ khaṭoentaea.

Ona dosar tesar atore bapla ehoṕena. Mạndạṛiạ do laha tumdaḱ ko onḍokkeda ar ruruko ehoṕena. Mit́ṭen mạndạṛiạ doe menkeda eken tumdaḱ tedo baṅ jomkaḱa. Dose ṭamak ạguipe. Ona tayom barea mạndạṛiạ do daṅbedaṅ tumdaḱ rurukin ehoṕena ar mit́ṭen mạndạṛiạ do kạṛba ḍabaṅ kaṛba ḍabaṅ ṭamak rurui dhurạuena. Ar manḍua latarre eneć sereń hõ jomkaoena.

Un khonge tumdaḱ ar ṭamak doko gateyena. Bapla ar porobkore mit́ sãoteko tahẽna.




Mit́ṭen Gạ̃ṛĩ Ar Ũṭ

Mit́din birren maharaj Tạruṕ aḱ janam mãhã manao lạgit́ joto jib janwar, cẽṛẽ ciprut́ ko jarwaena. Janam mãhã akhṛare joto jib janwar enejoḱ lạgit́ gạ̃ṛĩ ko nehõradea. Birren jib janwar koaḱ nehõr gạ̃ṛĩ do bae giḍi daṛeada. Onate rạskạte enejoḱe lagaoena. Gạ̃ṛĩ aḱ eneć ńelte eṭaḱko do bogete saṛaṕ saṛaṕko thayoeda. Ar gạ̃ṛĩ hõko sarhaokedea.

Gạ̃ṛĩ onkako sarhaoedekan ńelte ũṭ do bae sahao daṛeada, monre ạḍi edre ạikạukeda. Onate ać hõ sarhao ńam lạgit́ laha jaṅga kuṭuṅ kate enejoḱe ehoṕena. Eneć enećte tinre ũṭ do laha jaṅgae kuṭuṅet́ tahẽn unre uniaḱ jaṅgate eṭaḱ jib janwarko bajaoḱkan tahẽkana. Onate onko do ạḍiko ạṛisena arko dhomkaokedea. Onkoaḱ dhomkaote ũṭ doe thirena ar ạḍi ãṭ mon ạrisentaea. Ado as chuṭạukate oṛaḱe ruạṛ calaoena.

 Sikhnạt: Tishõ eṭaḱ hoṛ alom nokol koa.




Mit́ṭen Banḍhej Pusi

Mit́ṭen cẽṛẽ dare ḍonḍhorre basoḱkan tahẽkana. Mit́din jomaḱ sendrae lạgit́ sạṅgiń disome calaoena. Inạ oktere mit́ṭen kulại hõ tahẽn ṭhạ̃ie sendraet́ tahẽkana. Khange ona cẽṛẽ oṛaḱ phaka ńelte onḍege asraye hataokeda.

Ado tinre uni cẽṛẽ ruạṛ hećena ńelkedae, aćaḱ oṛaḱ do kulạie dokhol akada. “Ado cẽṛẽ do kulạie kulikedea, okoe kanam? Ińaḱ oṛaḱre cet́em cekaeda?”. Kulạie roṛ ruạṛkeda, “phaka jaega ńeltege asrae doń hataokeda. Nit khon noa do ińaḱ oṛaḱ kana. Noa katha ańjomte cẽṛẽ doe menkeda, “ ruạṛ heć akanạń, ma ińaḱ oṛaḱ do aṛaḱạńme.”

Ạḍi ghạṛićkin jhogṛayena. Onkinaḱ jhogṛa ańjomte ạdepaseren cẽṛẽ ciprut́ko bicạr phanḍao lạgit́ joj ṭhenko kolkat́kinạ. Adoko metat́kinạ, unige abenaḱ muskil doe phanḍao daṛeaḱa.

Dare latarre mẽt́ jạpit́kateć mit́ṭen pusi duṛuṕ akan tahẽkana. Cẽṛẽ ar kulại dokin goṭakeda bicạr reaḱ dạyik do uni pusikin emaea. Onate bana hoṛ ạkinaḱ muskil katha pusikin lại sodoradea. “Adoe metat́kinạ, abenaḱ cet́ kathage bạń ańjom ńameda. Khan mit́ mẽt́ beṅget́ kateće metat́kinạ mit́ṭen kạmiben, hijuḱben ińaḱ lutur pheḍre lạiạńben.”

Ado onkin do pusi ṭhenkin senena. Kulại ar cẽṛẽ do pusi pheḍre calaoen sãote saṕket́kinạ ar onkinge ńindạ jomaḱkin hoyentaea.

Sikhnạt: Banḍhej hoṛ do jaoge eṭaḱ hoṛaḱ muskil okte khoti reaḱko kurumuṭuia.

 




Ponḍ Geḍe

Mit́din mit́ṭen hoṛ aćren kuṛhiạ gate metadea, “baḍaeam, ponḍ geḍem ńellekhan amaḱ jion bodoloḱa. Ado uni kuṛhiạ hoṛ doe mengot́keda, sạri katham lạieda?  Ado kuṛhiạ hoṛren gate do arhõ menkeda, “Jãhãtin jãhãtinre oṛaḱ pheḍ reaḱ pukhrire ponḍ geḍe ńel ńamoḱ kana.

Ado jion bodoloḱ aste kuṛhiạ hoṛ dosar hiloḱ ona pukhri calaoena. Ạḍi ghạṛiće duṛuṕ tahẽyena menkhan cele geḍege bae ńel ńamlet́koa. Menkhan mit́ṭen hoṛe ńelkedea, ekal hape kate phosole ḍohao idieda ar uniren kạmiạ hoṛ do gại toae kombṛoeda. Uni kuṛhiạ hoṛ ńelte onko kombṛo hoṛ do botorteko dạṛkeda.

Ponḍ geḍe ńel aste dinge uni hoṛ do pukhri aṛere duṛuṕkoḱa. Onate bại bạite uniaḱ khet reaḱ phosol ar toa kombṛoḱ hõ bondena. Uni kuṛhiạ hoṛ do simraḱre beretoḱ khạtir ạḍi maraṅ dine ạikạua. Ente ạḍigan kạmi reaḱ ạte ńametkan tahẽkana.

Bạite bạite uniaḱ khet hõ phosolte perećena ar gại toa kombṛoḱ hõ bondena, onate bajarre toae ạkhriń daṛeaḱkan tahẽkana. Nonkate ạḍigane lahantiena. Mit́ cando tayom kuṛhiạ hoṛ do aćren gate sãoe ńapamena. Kuṛhiạ hoṛ do ạḍi bhabna salaḱ aćren gate metadea, “Nit hạbićte mit́ṭen ponḍ geḍe hõ bạń ńellet́koa. Ado aćren gate doe menkeda, “Okoe meneda, ponḍ geḍe bam ńellet́koa! Ponḍ geḍe mentedo kạmi se khaṭaoḱ reaḱ kathań metat́me tahẽkana. Ńelme, tinaḱem khaṭaoena, ar ona khạtirte mit́ candote tinạḱem lahanti daṛeada.”

Khange kuṛhiạ hoṛ doe menkeda, sạrige gate amaḱ bud do ạḍi damana. Ente teheń am khạtirte aema sećteń lahanti daṛeada. Onate aćren gate ạḍi sarhaoe emadea.




AT́ HOPON

Mit́ hoṛren barea koṛa hoponkin tahẽkana. Unkin modre huḍińić do apate metadea, “E ba, ińre paṛaoḱ sompotti reaḱ bakhra emkạtińme.”

Ado bakhratet́e hạṭińat́kinạ. Khange thoṛa din tayom huḍiń hopon do sanamaḱko samṭaokate sạṅgiń disạmteye calaoena. Onḍe uni do bạṛić hoṛko soṅge din khemaoe ehoṕena. Lucạ lamoṭte tahẽkanaḱtae jotoe tahas nahas cabakeda. Sanamaḱe ublạ ḍublạket́ tayom ona disạmre ãṭ akal hoyena. Uni do reṅgejoḱe ehoṕena.

Ado ona disạmren Raj ṭhen kạmi siṛijoṅ lạgit́e senena. Uni Rajren do aema sukriko tahẽkantaea. Raj do uni koṛa sukri gupi kạmie emadea. Sukri jomaḱ koge uniaḱ berhon tahẽkantea. Reṅgećte sukri okako jom inạge lać pereće jomet́ tahẽkana. Khange thoṛadin tayom hudis ạcurentaea. Mentet́ae, “Iń baba ṭhen tinạḱ golam hoṛko khaṭaoḱ kana. Mońj jomaḱko ńameda. Iń do nonḍe sukri jomaḱ hõ baṅ milạuạń kana.

Reṅgećteń lorao cabaena.” Ạpuń ṭhen iń ruạṛ senoḱa. Metaeạń, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana. Amren guti leka dohoń me.” Khange beret́kate aćren apat ṭhene hećena. Sạṅgińre tahen rege apat́tet́ doe ńel ńamkedea. Hoponre mãyã hećadea.

Ar ńir senkateye kokekedea, are coḱadea. Hopontet́ doe menkeda, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana.” Menkhan apattet́ do aćren golamko hako pakoe hohoat́koa. Metat́koae, “den boge utạr oyon aṅgrop ạguipe, horoḱaepe. Uniaḱ tire mundạm ar jaṅgare kharpa horoḱaepe. Ar uni ạsulakade moṭa damkom ạgukate gur hodepe.

Jom-ńuḱ tebon heseć-sekrejoḱa. Ente nui ińren hopon goćgeye tahẽkana, are jivet́ ruạṛena. At́geye tahẽkana are ńam ruạṛena.” Khange heseć-sekrejoḱko portonkeda.

Tumạl: Baḍaejoṅ Hor




Lubhiạ Toyo

Mit́ṭen lubhiạ Toyo tahẽkana. Uni do jaoge hudiset́kan tahẽkana, cekate arhõ ḍher jomaḱiń ńama. Mit́din uni Toyo do mit́ṭen setae ńel ńamkedea. Uni seta do mit́ṭen jel kuṭrạ deare gugu akat́ tahẽkana. Toyo do setawaḱ deare jel kuṭrạ ńelte lob bae sambṛao daṛeada. Adoe hudiskeda, judi jãhãlekate ona jel kuṭrạń hatao daṛeaḱ, enḍekhan lać perećiń jomkea.

Onate gunạnoḱe lagaoena, cekate jel kuṭrạń hataoa. Ạḍi ghạṛić tayome hudis ńamkeda, baṅ jãhãlekatege uniaḱ dea khon ona jel kuṭrạń hataogea. Onate setawaḱ deare dećena ar bại bạite ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda.

Menkhan tinre ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda, unre aćaḱ moca khon ona jel kuṭrạ mit́ṭen ghạḍluḱre ńurena. Adoe bujhạukeda, sạrige jãhãnaḱ jinis lalocaḱ do baṅ bogea. Cedaḱje jãhãn jinisem lalocaḱ khan oka menaḱtam ona hõm ada.




Alom As Chuṭạuḱa

Sedae jugre mit́ṭen atore barea meromkin tahẽkana. Mit́din unkin do mit́ sãotekin gatećkan tahẽkana. Gatećkan jokhenge banar merom mit́ṭen ghaḍlaḱrekin ńurena. Ạḍi dhao kurumuṭu katet́ rehõ ona ghaḍlaḱ khon bạkin rakaṕ daṛeada. Mit́ okte mit́ṭen meromaḱ do ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ as cabayentaea. Onate ghaḍlaḱrege duṛuṕ hapeyena.

Menkhan eṭagić merom do bae as chuṭạulena. Ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ ạḍi ãṭe kurumuṭukeda. Ar “bhe!” “bhe!” kikiạuate hohoeda. Ṭhik inạ okterege mit́ hoṛ ona ghaḍlaḱ aṛete parom calaḱkan tahẽkana. Khange uni meromaḱ kikiạue ańjom ńamkeda ar ghaḍlaḱre boloyente banar merome udhạrket́kinạ.

Sikhnạt: Mit́ dhao bam daṛeaḱ khan sae dhao kạmi lạgit́ kurumuṭui me.




Tạruṕ Ar Horo

Mit́din ạḍi setaḱre tạruṕ do jomaḱ sendrae onḍokena. Ado bại bạite bir bhitrite taṛam idiet́ tahẽkana ar jomaḱe sendraet́ tahẽkana. Uni do jel, horo ar cẽṛẽ hõe sendraet́koa. Menkhan enhiloḱ uniaḱ moloṅ do ạḍi bạṛić tahẽkana. Goṭa din sendra katet́ hõ celege bae ńamlet́koa. Reṅgećte tạruṕ aḱ lać hõ jal jalaoḱ kantaea.

Cando hõe hạsurena enrehõ jãhãn jomaḱge bae ńamlet́te aćaḱ tahẽn ṭhạ̃i seće ruạṛena. Inạ jokhenge mit́ṭen horoe ńel ńamkedea. Tạruṕ do noa laha horo bae ńel akat́koa. Horo ńelte ạḍi ãṭe hahaṛayente teṅgo urić katet́e ńelkedea. Ado mone monete hudiskeda, nui do cet́ lekan janwar kanae.

Horo hõ tạruṕe ńel ńamkedea. Botorte ṭhapṛaḱ bhitri bohoḱe bolokeda. Tạruṕ do horo sore senena are ji baṛakedea. Khange thoṛa ghạṛić tayom horo do bohoḱe onḍoṅkeda.

Tạruṕ aḱ lać reṅgećte jal jalaoḱ kantaea, adoe hudiskeda, goṭa din cet́ge bạń jom akada, eṭaḱ jomaḱ bạń ńamlekhan nuigeń jomea. Adoe hudisket́ lekage kạmikeda. Tạruṕ do mit́ donte horoe saṕkedea are ger kedea. Menkhan bae seṭeć daṛeadea, ente horo ṭhapra do ạḍi keṭećgea, ḍaṭa hõ hasokedea. Mit́ dhao, bar dhaoe ger kedea, menkhan ṭhoḱ ṭhoḱ saḍe kana, menkeam jạnić dhirige geret́ kana. Tạruṕ doe ạṛisente mengot́keda, nui doe cet́ lekan janwar kana. Ḍaṭa hõ ḍaṭa hasokedeń do.

Ado bại bạite horo bohoḱe onḍoṅkeda. Adoe menkeda, nonkate do bam jom daṛeạńa, judim jomeń khan mit́ṭen kạmi hoyoḱtama. Daḱre giḍikạńme. Daḱreń ńurlen khange ińaḱ ṭhapra hõ lạbidoḱa. Enḍekhan ạḍi algate lạbit́gem jomeńa. Ado tạruṕ hõe hudiskeda, horo do daḱreń aṛaḱlege, enḍekhane lạbidoḱa ar algateń jomea. Onate horo saṕkate pukhri daḱre aṛaḱ kedea. Horo do daḱre pheḍen são sãote ti-jaṅga-bohoḱe onḍoṅkeda ar ạḍi sạṅgińe paera calaoena. Tạruṕ do sạṅgiń khone koyoḱ hapekeda. Aćaḱ mẽt́ laha khon horoe dạṛkeda, tạruṕ cet́ge bae ceka daṛeada. Ona pukhri aṛere teṅgo hapekate bohoḱ kuḍbur kate raṅgaote ḍaṭae ger urićkeda. Inạkate bại bạite aćaḱ tahẽn ṭhạ̃i seće ruạṛ calaoena.

Ar horo hõ rạskạte aćaḱ oṛaḱe calaoena, rạskạte mon monte menkeda, bud tahẽlenkhan jãhã tin maraṅ bạirigem harao daṛeaea.




Modon

Modon ńutuman mit́ṭen casa hoṛe tahẽkana. Modonaḱ do oloḱ paṛhao baṅ tahẽkantaea. Menkhan ạḍi budane tahẽkana. Uni do aema lekanaḱ aṛaḱ sakame caset́kan tahẽkana. Ar dinạm hiloḱ ako ato mucạt́re lagaoḱkan moṛ re aṛaḱ sakame ạkhrińet́ kan tahẽkana. Ar nonkate aćaḱ soṅsar mońjge calaḱkan tahẽkana.

Mit́din mit́ṭeć misṭi dokandar modon takoaḱ ato talate parom calaḱkan tahẽkana. Ado Modonaḱ ututeaḱ dokane ńelket́ khan ṭaṭka ututeaḱ ńelte kiriń sanakedea. Ado modone metadea mit́ KG ḍheṛos ar mit́ KG poṭol ar mit́ KG beṅgaṛ emạńme. Ado uni Misṭi ala joto saoda oṛaḱte idikeda. Ado pinḍare duṛuṕ kateće hudisoḱ kana noako ututeaḱiń ạguket́ ojon do ṭhikgea se baṅ? Soṅ legayạń. Adoe soṅkeda jotoge 900 gram kate menaḱa. Uni misṭi dokandar do ạḍi kajake raṅgoena ar Modon ṭhene calaoena. Misṭi dokandar ãṭ aṛaṅte Modone metadea cedaḱ 900 gram kate ututeaḱ dom ạkhrińeda? Hoṛem ṭhokayet́koa. Ar iń hõm ṭhoka kedińa!

Modone menkeda bạbu mit́din amaḱ dokaniń senlena ar ciniń kirińleda. Iń do rėngeć hoṛ sosoṅaḱ kiriń leka ṭaka poesa do bạnuḱtińa. Enhiloḱ amaḱ dokan khon mit́ KG ciniń kirińlet́ ona mit́ KG cinige mit́ seć dohokate am ṭhen ututeaḱ soṅ kategiń emat́me tahẽkana. Noa katha ańjom kate uni misṭi ala do ạḍi ãṭe lajaoena. Ar jãhãn katha bae roṛleda.




Lelha Koṛa Khon Ạkilan Hoṛ Hoyoḱ

Mit́din mit́ṭen hoṛ aćren hopone metadea, “E beṭa, senkate bir khon thoṛa kaṭ maḱ ạguime. Khange uni koṛa do kaṭ baḍohi soṅgekedete birtekin senena. Mit́ṭen darere uni koṛa doe dećena ar kaṭ baḍohi ona dare maḱe hukumadea.

Ackage mit́ṭen ạkilan hoṛ ona aṛete calaḱkan tahẽkana. Uni hoṛ do uni murkhạ lelha gidrạwaḱ katha ańjomte menkeda, “Noa do cet́em cekaeda? Oka darerem duṛuṕ akana, ona dare maḱem khojoḱ kana!” Lelha koṛa doe hahaṛayena. Uni doe kulikedea, “ado cekaena?” Uni hoṛ doe menkeda, “Hẽ boka, dare maḱ lekhan ona sãote am hõ latarrem ńurhạḱa. Ona kathate lelha koṛa do dare khon ạḍi usạrae pheḍena ar uni ạkilan hoṛ ạḍi ãṭe sarhaokedea.

Ado uni koṛa do ạkilan hoṛe metadea, “am do ạḍi bud ar ạkilan hoṛ kanam. Cekate iń hõ am lekan bud ar ạkilan hoṛiń hoyoḱa, onam cet́ạńa?” Ạkilan hoṛ do uni koṛa cecet́e hẽḱkeda. Ado ać okakoe cet́ade ona sanamaḱ do ạḍi mon lagaokatet́e cet́ keda ar onka lekae kạmi idikeda. Khange bại bạite uni koṛa hõ ạkilan hoṛe hoyena.

Cecet́aḱ: Sikhnạt hameṭ reaḱ jãhãn umer bạnuḱa. Sikhnạt do jãhãn umer rege hoe daṛeaḱa.