Rel Gạḍi Reaḱ Galmarao

Rạmjit ar Jhade do mit́ atoren kanakin. Rạmjit do ḍher dhao rel gạḍireye deć nạ̃wạ̃i akana. Ar relgạḍi hõ tanmane ńel akat́a; Ar Jhade do baṅ. Eken nase nase hoṛko ṭhene ańjom baṛa akat́a. Mit́ din Jhade do Rạmjite metadea, “Henda ho relgạḍire do bhala cet́ leka ạikạuḱa?”

Rạmjit- Ạḍi mõńj ạikauḱa. Khub ãṭ gạḍi calaoḱre hõ, dećkoḱ jokheć do unạḱ tạpis calaḱkan bam ạikạua. Khiṛki mohnḍam beṅget́le khan dareko ar oṛaḱko dạṛet́ leka ńeloḱa. Menkhan dareko, oṛaḱko ma ńir ruạṛkan. Jhade- Mase arhõ rel gạḍi reaḱ lại idiạń talaṅme. Ạḍi hahaṛa ańjomoḱ kana. Nun maraṅ iń harayenre hõ cedaḱ co relgạḍi bạń ńel akat́.

Rạmjit- Relgạḍi do mit́ṭen do baṅ kana. Boń boń ạḍi utạr gạḍiko toṅgea. Moṭa moṭa mẽṛhẽt́ sikṛiteko toṅgea. Ạḍi mõńj bạḱkuṕaḱ menaḱa. Tinạḱ gạḍi jạruṛa, inạḱko toṅgea. Oka do mõṛẽ gel khon hõ bạṛtige. Mimit́ gạḍi do mit́ṭen hopon oṛaḱ leka. Mit́ kandhagea. Cak do eken mẽṛhẽt́ kana. Ar mẽṛhẽt́ cetante calaḱa, ona mẽṛhẽt́ doko metaḱa rel mẽṛhẽt́. Onate gạḍi ńutum hõ hoe akana “ relgạḍi”. Oka oka cãk calaḱa, ona onate goṭa soṛoḱge rel mẽṛhẽt́ko bạisạu idi akat́a. Laha utạrre do kol oṛaḱ menaḱ. Kol oṛaḱ do Iṅrạjiteko metaḱa “ińjin”. Ińjin ṭhenge caḱlaoić doe tahẽna. Caḱlaoić do Iṅgrạjiteko metaea “ ḍraebhar”.

Ińjin motote do baṅ calaḱa. Daḱ reaḱ bhap ar koela reaḱ daṛetege. Ona kol oṛaḱrege daḱ ar koela bhorao lạgit́ jaega menaḱa. Uni ḍraebhar do koelae jol ocokoa ar daḱ do loloḱa ar bhapoḱa. Mit́ṭeć gol gol jeleń moṅgra coṭ ̣seć menaḱa. Onatege bhap ar dhũạ̃ oḍokoḱa. Tayom utạr kandhare do tạḱnkhiyiće tahẽna. Iṅgrạjite uni doko metaea, “ gard”. Siń marsal lạgit́ do barea jhạnḍi tahẽntaea; araḱ ar hạriạṛ. Tinre gạḍi thiroḱa unre oka do mit́ ghạṛi gạḍi khone ãṛgona ar baṅkhane dećkoḱgea, ar laha seće  beṅget́ baṛaea. Ar mit́ṭeć oḱroṇaḱ tahẽntaea. Tinre gạḍi laṛao hoyoḱa, unre uni garḍ do hurlạia jhạnḍi uni ḍraebhar seće hurlạia. Ḍraebhar do Iṅjine peṭergoda, ar kĩkĩṛ marte saḍea. Lutur hõ tiṅgit́koḱtama. Ona saḍe doko metaḱa “siṭi”. Siṭi lekange gạḍire deć akako doko bujhạua nitoḱ gạḍi laṛaoḱa.

Pạhil do bại bạiteye calaoa. Inạkate doe usạra idia, Ar ona moṅgra khon dhũạ ar bhap ạḍi tạpis khuṭlạu oḍokoḱa. Ar nonka saḍea, khoko khoko, khoko khoko, khoko khoko……Tinạḱ usạra gạḍi calaḱa, saḍe hõ unạḱge usạraḱa. Okare gạḍi teṅgoe hoyoḱ, ona khon thoṛa laha ńoḱ khon ḍraebhar do bại bạite gạḍi doe ṭạhri idia. Gạḍi thiroḱ tora o gạḍire deć akanko doko bidnạḱ godoḱa. Gạḍi teṅgoḱ thạ̃i do Ingrạjiteko metaḱa “ sṭeson”. Ńindạ lạgit́ do mit́ṭen diuhe tahẽntaea. Onarege araḱ, hạriạṛ, sasaṅ- daḱ kãc menaḱa. Onkage tinre gạḍi laṛao hoyoḱa, unre, ona hạriạṛ kãce marsala are hurlạia.

Sṭeson ṭhen gạḍi seṭeroḱ jokheć hoṛ do thoṛa pharak ńõḱregeko teṅgona, Ente ạḍi tạpis hoe ṭhelao hijuḱa. Gạḍo bhitri seć or aderoḱ lekam ạikạua. Jhade- Relgạḍire eken hoṛko dejoḱa? Rạmjit- Hoṛ mako dejoḱge onko chaḍa gại ḍaṅgra, merom, sadom eman janwar hõko deć idikoa. E Jhade – Baṅko don ãṛgona? Rạmjit- Baṅ, onkoaḱ kandha do mẽṛhẽt́ pińjrạ reaḱ kana. Jomaḱ hõ onḍege ader akoa.

Jhade- Ar cet́ko lade idia?

Rạmjit- Ciṭhiko, kaṭko ar emanteaḱ jinis ko lade idia. Sedae do taṛamte ạḍi sạṅgiń calaḱ hoyoḱ kan tahẽna, ar ạḍi laṅga harontem tioga. Nãhãḱ do relgạḍi menaḱte sạṅgiń sạṅgiń ạḍi usạram sen daṛeaḱa, ar sạṅgiń sạṅgiń reaḱ ciṭhi hõ ńam godoḱ kana.

Jhade- Inạgelaṅ galmaraoa. Oka hiloḱ relgạḍiń ńel enhiloḱ beste doń baḍae daṛeaḱa.

Tumạl- Ạkil Ḍahar, pạhil hạṭiń

 




Tale

Ńelme se ona ḍoṅ ḍoṅ catom leka do cet́ dare kan baṅ! Buṭạ ṭhen ma ạḍi moṭa. Ar bại bạite coṭ seć do nanha idigea. Ona do tale darege. Noa dare do onkage ạḍitet́ ạḍi usula. Ḍạr do bạnuḱa. Haṛamaḱ sakam do latar seć lạṛkujoḱa, ar baṅ haṛamaḱ do coṭ sećge sojhekoḱa.

Baṅ ḍạroḱre hõ sakam do lạṭu lạṭua. Nawanaḱ do ạpạṛi leka oḍokoḱa, sikuṕ bini lekage. Sakam do jeleń jeleńgea, ar sirkote jeret́ mit́ akana. Haraḱ sãote onkage or sikuṕ bini leka bại bạite pasaṛoḱa. Hara mucạt́-kate ma cap capayenge. Sakamtet́ do bạgṛạ mucạt́re sakamoḱa. Bạgṛạ do nalagea; aṛe aṛete do kata ḍaṭa leka menaḱa. Geget́ hõ geget́gea. Jãhãtis tale sakam bạgṛạre saṕkatem tul lega akat́a? Geget́ leka ạikạuḱa. Kạṭić kạṭić gidrạ botorlen khan cet́ leka eṅgat se apatreko hạṛuṕ jaladoḱa onkage sakam do bạgṛạre tire leka darere hạṛuṕ akana. Ohom or chaḍaolea; khạjuk baṅ sea akan khan.

Tale sakamte biniko benaoa, ar pạṭiạ hõko galaṅa. Gidrạ̣ko do pepṛẽt́ hõko benao eneća, ar saḍe hõ bejãeko ocoea. Cet́ leka saḍea? Pẽ… se baṅ? Sakam goćlen khan sahan lạgit́ko tioḱjoṅa. Sakamte jãhãtis bagwan hõko eṭeda ar kumbạ hõko daba. Jo hõ baṅ kạṭića. Unạḱ usul khon bohoḱre ńuram khan bohoḱ posaḱkoḱtama. Balelen khan, aćtege ńuroḱa; adom hoṛ do ńindạ hõ ńindạ tale bele lạgit́ tale dareko horhokaḱa. Gabetet́ko copoć joma. Copoć jokheć ḍaṭare ganthar do bogete sogeḱa. Gabetet́ do roḍoćkate holoṅ são mesalkateko piṭhạia, unre ona piṭhạ doko metaḱa,  “tale piṭhạ”. Daka sãote hõko mesala unre doko mena, “tale daka”.

Berel tale jo bhitrire rasa tahena, ona rasare leńjer ńõḱ khuṛus khuṛus guli tahena, ona hõ bejãe sebela, ona do bhạti kana, ona doko metaḱa, “tale bhạti”, ar rasatet́ doko siṛuba, heṛemgea. Poṭkoć jaṅem maḱ paṛaḱket́a, ar bhitritet́re ona bhạtige unre do judạge sebela. Gidrạ do ạḍiko kusiaḱa; ńam baṛaeako. Daretet́ do paṛaḱkate oṛaḱreko lagaoa.

Tumạl- Ạkil Ḍahar, pạhil hạṭiń




Meskoć

                                             Meskoć

                                                  (5)

Gidrạ: Baba Iń do̠ Iskulte do̠ bạń calaḱa,

Baba: Cedaḱ bạbu cedaḱ bam calaḱa,

Gidrạ: Ente bare, aleren mahasoe cet́ge bae daṛeaḱa jo̠to̠ge aleye paṛhao ocolea.

                                                    (6)

Mahasoe barea gidrạ aema kurumuṭu kate rehõ unkin asketiạ gidrạ cetat rehõ/ hisạb do̠ bạkin cet́leda,

Mit́din unkin gidrạ ul dare rekin deć kate ulkin tiạḱkan tahẽkana, un okterege ńelme uni mahasoe onḍem seṭer got́ena, Ado̠ gidrại metat́ kina, Iń pea ul emạńben, Gidrạ do̠ pea ul kin emadea, Arhõ uni mahasoe do̠e metat́kina, Den barea ul emạńben, Unkin do̠ arhõ barea ulkin emadea.

Niạ dhao uni mahasoe do̠e metat́kina, Nitoḱ lạiben se iń ṭhen tinạḱ ul menaḱa? Ṭhik takrege e̠ṭaḱ gidrạ do̠e me̠n go̠t́keda E ya alom lạia, nonkate oṅko/ hisạbe cet́ alaṅa.




Rajren Sipạhi

Mit́ṭen raje tahẽkana ar uniren mit́ṭen sipạhi. Uni sipạhi do̠ pạcri duạr ṭhene pahraea; ado̠ jãhãe ho̠ṛ jãhãnaḱ ạkriń lạgit́ raj ṭhenko ạgui khan do̠e metakoa, Noa jinis tinạḱ damoḱtapea, ona reaḱ adha dampe emań khan, e̠nḍe̠khan raj ṭhen bhitri mo̠ho̠lteń bo̠lo̠ ocoapea; ar bape emań khan do̠ o̠ho̠ń bo̠lo̠ ocolepea. Ado̠ cekaeako be̠cara? Re̠ṅge̠ć ho̠ṛ bako ạkrińle khan ma din gujrạn baṅ calaḱtako. Ado̠ khange adha damko go̠ḱaea, to̠be̠ko bo̠lo̠ḱa. Nonkage uni sipạhi do̠ je kichu o̠nḍe̠ calaḱ ho̠ṛ do̠, sanam ho̠ṛgeye onkakoa. Ado̠ khange mit́ dhao do̠ mit́ṭen kẽ̠oṭa maraṅ utạr hakoe jhạlikedea; ado̠e me̠nket́a, Nui hako do̠ raj ṭhen iń ạkrińea, ḍher dam nãhãḱ hoyoḱtińa. Onka bundis baṛakate uni kẽ̠oṭa do̠e idikedea. Ado̠ ona pạcri duạr ṭhe̠ćren sipạhi do̠e metae kana, Okatem bo̠lo̠ḱ kana bin hukumte do? Hape teṅgonme. Ado̠ uni kẽ̠oṭa do̠e me̠nket́a, Raj ṭhen hako ạkrińe lạgit́ iń bo̠lo̠ḱ kana.

Ado̠e metadea, Nui hako tinạḱe damoḱtam, ona reaḱ adha dam emańme. Cet́ kichu ona do̠ bam baḍaea? Nun din khonem ạguyet́kore hõ̠ bam baḍaea? Ạnạṛiḱ kangeam? Khange ado̠e me̠nket́a, E̠ baba, baḍae do̠ń baḍaegea, me̠nkhan, bana am ṭhen iń ne̠hõ̠roḱ kana, niạ dhao do̠ ikạkańme. Nui hako reaḱ purạ dam ińge hatao ocoańme; alo onka do̠m pajhetińa; ikạkạńme baṛe̠. Jãhã hiloḱ iń ạguleko khan do̠ unre do̠ń emamgea, o̠ho̠ń e̠ṛe̠mea; me̠nkhan niạ dhao do̠ ikạkạńme. Me̠nkhan sipạhi do̠ bae ańjo̠mlet́taea; unạḱe ne̠hõ̠renre hõ̠ bae ikạledea. Ado̠ khange uni kẽ̠oṭa ać mo̠ne̠reye bujhạu baṛaket́a, Judi nui hako bạń ạkrińle khan do̠ nãhãḱe seaḱtińa. Nonka hudis baṛakate ado̠ bạpuṛićkate adha dame go̠ḱadea. Khange ado̠ bhitri mo̠ho̠lte raj ṭhene bo̠lo̠yena. Ado̠ raje kuli kedea, Cele ho, okatem he̠ć akana? Ado̠e me̠nket́a, Hakoń ạgu akadea; nui hako reaḱ dam emańme. Ado̠e metadea, Nui hako do̠ tinạḱem damea? Ado̠ uni kẽ̠oṭae me̠nket́a, Iạ raja saheb , nui hako reaḱ dam do̠ mit́ sae ṭheṅga dal.

Ado̠ khange raje me̠nket́a, Henda kẽ̠oṭa, cedaḱ onka do̠m dame kana? Nonkan dam do̠ nun jug iń hoyoḱ kana, me̠nkhan bań ańjo̠m akat́a. Onate ạḍi hahaṛań ańjo̠met́ kana. Mase̠ noa reaḱ bhe̠d bhaṅgaoańme. Noa do̠ cet́ lekan dam kana? Ado̠e lạiae kana, Noa reaḱ bhe̠d do̠ noa kana: jãhãe ho̠ṛge jãhãnaḱ ạkriń lạgit́ am ṭhenle hijuḱ khan, uni pạcri duạrren sipạhi do̠ bae bo̠lo̠ ocoalea. Ado̠e metalea, Noa jinis tinạḱ damoḱtape, ona reaḱ adha dam emańpe, e̠nḍe̠khan iń bo̠lo̠ ocoapea. Onkae metalea; ado̠ adha damle go̠ḱaea, to̠be̠ e̠ne̠ć am ṭhenle bo̠lo̠ daṛeaḱ kana. Ar teheń hõ̠ adha dam ạuriń go̠ḱae hạbić do̠ bae bo̠lo̠ ocoań kan tahẽkana, onate onka do̠ń dam akadea; mit́ sae ṭheṅgam dalliń khan, e̠nḍe̠khan ona reaḱ adha, bar isi ge̠l ṭheṅga do̠ unim dalea.

Khange ado̠ noa kathae ańjo̠m cabaket́ khan, raj do̠e raṅgaoente uni sipạhige mit́ sae bẽ̠te dalkedea, ar cạkri khon hõ̠e barkhas utạrkedea.  

Tumạl- Santal Folk Tales




Meskoć

                                                   Meskoć

                                             (3)

Raja ar Montri kin galmaraoeda,

Raja: Onko do̠ ko okoe kana je, ińaḱ SMS reaḱ ro̠ṛ ruạṛ bako e̠mạń kana.

Montri: Mạlik, noko do̠ hoyoḱ kana onko cuṭhiạ ho̠ṛ okoe do̠ akoaḱ oṛaḱre se̠ṅge̠l lagaolenre phayar sarbhis ren ho̠ṛ ṭhen Miss kol ko e̠m.

                                            (4)

Mit́ din uṕ get́ lạgit́ aćren gidrạ lạpit́ ṭhene idi akadea,

Lạpit́: Cet́ lekań ged tama bạbu?

Gidrạ: Iń baba leka, cetan seć do̠ je̠mon phaka tahẽn.




 Meskoć

                         Meskoć

                             (1)

Kạmiạ ar Officer kin galmraoeda,

Kạmiạ hoṛ: Mahasoe, Manwa geko Bạrija baṅ se?

Officer: Hẽ, tobe Officer ona jotowaḱ bae ikạya.

                            (2)

Kirińić: Sạbun menaḱa?

Dokandar: Hẽ, menaḱgea.

Kirińić: Minarel daḱ menaḱa?

Dokandar: Hẽ, Menaḱa,

Kirińić: Tahle Sạbun ar ona daḱte sapha kate bar taka khạjạṛi emạń mese.




Toareye Caḍolen Cuṭiạ

Mit́ṭen mahrae tahẽkana. Uni do toa ạkrińkataye ạsuloḱ kan tahẽkana. Setaḱre toae duhạua, ar mit́ṭeć lạṭu karahireye dul jarwaea. Mit́ din mit́ṭeć cuṭiạ do̠ cekate co̠ṅ ona toareye caḍoyena. Tala karahi toa tahẽkana. Oḍoṅoḱ lạgit́ ạḍi ghạrić ona toareye paera baṛayena, menkhan bae odoṅ daṛeat́a. Ar paera paerate hõe laṅgayena. Ado bogeteye cõ cõket́a. Uni mahraren mit́ṭen pusi hõe tahẽkana. Ona karahi bhitrire cõ cõye ańjomket́a, ar caḍaḱ cuḍuḱ hõ saḍekan tahẽkana. Uni pusi do̠ ạdi ãṭe hahaṛayena. Ar karahi ṭhen hako pakoye ńir senena, are oyoṅket́a.

Cuṭiạ do̠e koyoḱ rakaṕket́a, ar pusiye metadea, “Ạḍi muskilreń paṛao akana, ma dayakate bańcaoińme ạḍi ãṭiń laṅgayena. Bam bańcaoliń khan do̠ń unum gujuḱa. Noa karahi dayakate ulṭạu go̠t́kam.” Pusi do̠e ro̠ṛ ruaṛket́a, “Baṅ bạń ulṭạua. Ulṭạule khan do̠ń jo̠to̠ toa hirijoḱa, iń pạri nãhãḱ muskilreń paṛaoḱa; ar ạḍi maraṅiń dosa, Hapeń hudis baṛalege.”       

Pusi do̠ mo̠ne mo̠nete nonkae hudisket́a “Nui cuṭiạń oḍokea, ado̠ niạ setaḱre ạḍi sebel baskeaḱ hoyoḱtińa.” Uni pusi do̠ cuṭiại metadea , “Acha ińaḱ canḍbo̠l toareń caḍoea. Am do̠ canḍbo̠lre deć kajaḱkoḱme adoń or oḍoḱmea.” Cuṭiạ do̠ ạḍi ãṭe rạskạyena, are men go̠t́ket́a, “Hẽ to̠be, ạḍi ṭhikem budket́a.” Pusi hõ̠ usạra aćaḱ canḍbol toareye caḍoket́a. Cuṭiạ hõ̠ pusiaḱ canḍbo̠lreye kapṭao go̠t́ena, ar ạḍi usạra pusiaḱ deareye ṭunḍạṅ rakaṕ go̠t́ena, ar o̠treye do̠n aṛgoyena,  ar bhugạḱreye ńir bo̠lo̠yena.

Pusi do̠ ona bhugạḱ ṭhene senena, ar bhugạḱ ṭhen moca do̠e lahaket́taea. Cuṭiạ hõ̠ bhitri seć kho̠n do̠e oḍoḱ ńo̠ḱena, ar pusiye metadea, “Cet́ katham ạgu akawadińa? Ha ha ha.” Pusi do̠ cuṭiại metadea, “Am do̠ cuṭiạ ạḍi ạḍitet́ bam ṭhika. Am do̠ń bańcaoket́mea, ar nitoḱ do̠m ńir pharakena!” Uni cuṭiạ do̠ muluć muluće landaket́a, ar pusiye metadea, “Am do̠ iń jo̠meńem menwan tahẽkana, onatege nonka do̠ń mo̠ńjket́mea.” Ado̠ pusi o̠nḍe khone ocoḱena.




Bul Ho̠ṛaḱ Katha

Sedae jo̠khe̠n, kathae, so̠hraere mit́ṭen ho̠ṛ do̠ hạnḍi ńũ bulkate kulhi se̠ chaṭka duạr macha se̠n jhạnṭi phe̠ḍreye bul bindạṛ akana, ar cele hõ bạnuḱkoa. Ado̠ kathae, ghaṭao ńindạ jo̠khe̠n raj do̠ hạtire de̠ćkate ona kulhi talatege okate co̠e calaḱ kana.

Khange uni bul ho̠ṛ do̠e disạ go̠t́kedea, ar se̠ beret́ do̠ bae beret́ daṛeaḱ kana. Ado̠ kathae gitić kategeye ado̠p go̠t́ket́a, me̠n gọt́ket́ae, Kiska hạti hae, becega to̠ ham lega. Ketna rupạiya am hoga, ham hạti lega, ar jạruṛ ham hạti lene sakega. Onkaye ro̠ṛket́ khange tho̠ raj do̠e bhaṛo utạrena, me̠nket́ae, O̠ko̠e perja nonka kisạ̃ṛ do̠ menaḱkotińa? Bhala tho̠ń ńe̠le̠gea. Ado̠ oka tin sạṅgiń co̠ṅ calaḱ mo̠tlo̠b tahẽkantaea, ado̠ ona ro̠ṛ ańjo̠mteye hahaṛayente mạhute kulikedea, e̠n kathae, Noa atore o̠ko̠e nonkan ho̠ṛ menaea, je̠ hạtiye hatao daṛeaetińa? Ado̠ mạhute me̠nket́a, O̠ko̠ baḍae co̠ṅ.

Ado̠ raje me̠nketa, Balaṅ calaḱa, kulhi mucạt́relaṅ ḍeraḱa; judi nui hạtiye hataole khan bogege, ar hõ iń do̠ inạ damtege eṭaḱkoń kirińjoṅa. Onka me̠nkatekin ḍerayena. Ar uni ho̠ṛ do̠ bae baḍaelet́a, je̠ nui do̠e raj kana, ar rajren hạti kanae me̠nte do̠, ar o̠ne̠ raj ar mạhut cet́kokin ro̠ṛ idiket́a, ona ro̠ṛ hõ uni ho̠ṛ do̠ bae ańjo̠mlet́a; me̠nkhan dosra oṛaḱren do̠ko ańjo̠mlet́gea, ar nui ho̠ṛaḱ ro̠ṛ hõko ańjo̠m ṭhiklet́taegea. Ado̠ setaḱko ńe̠lkede do̠, kulhi mucạt́re hạtiye ḍera akan; ado̠ khanko bujhạu go̠t́ ket́te uni ho̠ṛko lạiadea, baṅma, nonka onka raje ro̠ṛ idiket́a me̠nte. Khange uni ho̠ṛ do̠ ać mo̠nreye hudis go̠t́ket́a. Ado̠ je̠ḍe̠r ke̠ṭe̠ćkate khange raj do̠e he̠ć go̠t́enteye kulikedea, Henda ho, e̠n kathae, hola ńindạ jo̠khe̠n ińren hạti hataoeye me̠nlet́ ho̠ṛ do̠e okayena? Delabon do̠r damea. Khangeye metadea, Uni ho̠ṛ do̠ celeaea?

Ado̠ raje me̠nket́a, Ńutum do̠ bạń kuliledea, me̠nkhan noa oṛaḱren kangeae; niạ chaṭka ṭhen khongeye metadińa. Ado̠e metadea, Hẽ ho, noa oṛaḱrege okaren co̠ṅ mit́ ho̠ṛe he̠ćkengea; ar amren hạti hataoegeye me̠nlet́a, ado̠ uni ho̠ṛ ma enan sim    raḱrege oka se̠n co̠e calaoen, bạnugićan; ado̠ holanaḱ tho̠ nui hạti ạkrińe reaḱ katha do̠ baco̠m  metade, onate enan ńindạrege  oka se̠n co̠e calaoen. Ado̠ noa reaḱ bhe̠d do̠ noa kana, Bulkate do̠ ạḍi lekako bhakaea, ńe̠lme, linḍhire bhagwa hõ bạnuḱtaea ar uni hõ ya hạti kirińeye me̠nlet́a, ar ńe̠lme ṭhik kathageye ạcuradea; e̠nte uni ho̠ṛmo̠re nisạ tahẽkana; ado̠ uni nisạgeye ro̠ṛ ocoledea; ado̠ nisạ mae oḍok calaoen, se̠ye cetaoena, ado̠ kajege uni ho̠ṛ do̠ bae calaoengea?

Ado̠ ona iạte hạnḍi ńũan ho̠ṛaḱ mambla ạḍi utạr do̠ bako saba; cedaḱ? E̠nte bin disạge ro̠ṛo̠goḱa, ona ghuṛi do̠ cet́ko co̠m ro̠ṛket́ge, ar tayo̠mte do̠ bam disạ daṛeaḱa; ma ńe̠lme nui ho̠ṛ bul jhũkte hạti hõ hạtiye kiriń aḍoyede tahẽkana. 

Tumạl- Santal Folk Tales




Go̠ṛo̠m Ba Ar Kuṛhiạ Go̠ṛo̠m Gidrạ

Mit́ṭen kuṛhiạ gidrại tahẽkana. Onate ać go baba ar ać go̠ṛo̠m ba ạḍiko bhabnaḱ kan tahẽkana. Mit́ din goṛom ba do̠ mit́ṭaṅ ũṭ ar kuṛhiạ hoṛ reaṅ kạhniye lạiadea, “Kathae mit́ din mit́ hoṛ aćaḱ kumbạreye gitić akan tahẽkana. Enhiloḱ do̠ ạḍi ãṭ rabaṅ kan tahẽkana. Mit́ṭaṅ ũṭ do̠ ạḍi ãṭ rabaṅkedea, ar ona kumbạ ṭhene sen sorena, ar aćaḱ thotnaye aderket́taea.

Uni hoṛ do ạḍi garteye comkao got́ena, are koyoḱ rakaṕket́a.” Uni ũṭ do̠ uni hoṛe metadea, “Bahre seć do̠ ạḍi ãṭ rabaṅ kana, thotna mo̠to̠ ader ocoańme.” Uni hoṛ do̠ ạḍi ãṭ dudṛumede kan tahẽkana ar ạḍi kuṛhiại tahẽkana. Beret́ hõ bae beret́lena. Thotnatet́ do̠e ader ocoadea. Mit́ ghạṛi tayom ũṭ do̠e menket́a, Hoṭoḱ hõ ader ocoańme, bogete rabaṅ kana. Ado̠ hoṭoḱ hõe ader ocoadea. Inạ tayom laha jaṅgae aderket́a, ado̠ bại bạite goṭa hoṛmoe aderket́taea. Uni hoṛ do̠ ạḍi ãṭe ạṛisena. Ente bakin sahoṕ kan tahẽkana. Ado̠ uni hoṛ do̠ ũṭe metadea, ma baṅkhan am do̠ oḍokoḱtalaṅme, ạḍi ãṭem cirit́idińa.

Ũṭ do̠e menket́a, “Bam kusiḱ kan khan; ma amge oḍokoḱme, iń do̠ nonḍegeń tahena.” Noa kạhniye lạiade tayom gidrại metadea; “Am hõ uni kuṛhiạ hoṛ lekam hoe akana. Nonkan kuṛhiạm tahẽlen khan, ũṭ cet́ leka uni kuṛhiạ hoṛe posṛaokede, onkage am hõ budan hoṛko posṛa maṅgalmea. Unrem bhabnaḱre hõ cet́ hõ baṅ hoyoḱtama.” En hiloḱ khon uni gidrạ onka kuṛhiạḱ do̠ din dinteye bạgiket́a.




Buluṅ

Kạlu do̠ gupiye senlena. Baskeaḱ bela hoyen khan reṅgećkedea. Mihũ merom do̠ eṭaḱ gupiko ṭhene bạgi oṭoat́koa, ar daḱ mạnḍi jo̠m lạgit́ oṛaḱteye senena. Ạḍi ãṭ khankhan reṅgećkedea. Ać go̠go̠ do̠ baske daka ar aṛaḱ tekeye emadea. Mit́ lapet́ jo̠m torage ạḍi garteye men go̠t́ket́a, sabaḱgea go̠. Cedaḱ onka do̠e menket́a? Ać go̠go̠ do̠ bae buluṅ akawat́a, enteye hirińket́a. Onatebon bujhạuet́ kana, buluṅ do̠ ạḍi jạruṛaḱ kana. Uture sunum, peaj sasaṅ mosola lagaolere hõ, buluṅ baṅ lagaole khan do̠ baṅge sebela.

Arhõ okako jo̠ jo̠jo̠gea, onkanaḱ soṅge jo̠m ma ạḍi mońj ạikạuḱ. Gidrạ do̠ ambṛa ar jo̠jo̠ do̠ buluṅ tulućko jo̠ma, ar ạḍi sebelkoa. Setoṅ din hoṛko do̠ taher gadar buluṅ tulućko jo̠ma. Jonḍra rapaḱ buluṅ são jo̠mle khanko mena, usạrate hajamoḱa. Buluṅ do̠ daḱre ạḍi usạra leḱa. Jạput́ din oṛaḱ bhitrire tahẽn tuluć oka do̠ thoṛa thoṛa leḱa. Ona iạte ado̠m hoṛ do̠ cukạḱ tanaḱre, culhạ kụḍạmreko do̠ho̠ea. Urgumge tahẽn khan rukhaṛge tahẽna.

Buluń do̠ bar lekabon ńe̠l akat́a. Hende buluṅ ar ponḍ buluṅ. Menako buluṅ do̠ jalapuri daḱ khonko teara, ar ot bhitri khon hõ la oḍokkateko teara. Buluṅ do̠ rahamgea. Okoe jalapuri reaḱ daḱko ńũ akat́, onkoko laia jalapuri daḱ do̠ rahamgea. Buluṅ bạṛtilen khan do̠ kharaḱa. Khara utu jo̠mle khan daḱ ạḍi tetaṅa. Utu baṅ adalen khan do̠ko mena hayamgea.