Sạri Roṛoić Washiṅṭon Gidrạ

Jorj Washiṅṭon ńutuman turui serma umer ren mit́ṭen huḍiń gidrại tahẽkana. Apat do Jorj ạḍiye dulạṛede kan tahẽkana, ar uniaḱ janam dinre rṣskạḱ lạgit́ mit́ṭen hopon ṭeṅgoće emadea. Jorj do onae ńamket́te ạḍiye rạskạyena. Enhiloḱ do skulre hõ mit́ talao ṭeṅgoćrege mon tahẽkantaea. Skul chuṭi torage uni do riạḱ riạḱ oṛaḱteye ńir hećena, ar aćaḱ hopon ṭeṅgoć saṕ rakaṕ kateye menwana, “Ạḍi laser ar jhak jhak mõńj ṭeṅgoćtiń! Noate do jãhãnaḱgeń mone onage magoḱa. Acha, enhõ jãhãnaḱreń biḍạu legaletińge.” Khange uni huḍiń koṛa do bagwanteye dạṛ idiket́a. Onḍe uni do mit́ṭeć mõńj hopon dareye ńel ńamket́a. Ar ona ṭeṅgoćte ona reaḱ baklaḱ maḱ chaḍaoe nandhaoena. Uni do bae hudislet́a, nonkate do dareń bạṛićet́a. Ar aćaḱ sana leka jãhãtinạḱ coṭ hạbiće dạreat́, beṛhaeteaḱ baklaḱ doe maḱ chaḍaoket́a. Ar ạḍi ãṭe rạskạyena oṛaḱteye ruạṛ calaoena.

Mańjan baṛayenako. Mańjan baṛayen tayomge apattet́ do bagwante dãṛã baṛaye calaoena. Ar Jorj hõ uniye pańja idikedea. Jorj okaṭaḱ dare reaḱ baklaḱe maḱ chaḍaolet́ ona dareye ńel ńamket́ khan bebạṛiće edreyena. Ar ạḍi garteye men got́ket́a. “Okoe noa dare nonka akat́a? Noa ańjomkate Jorj do ạḍi ãṭe botorena ar thar tharaoḱe ehopena. Apat do Jorje kulikedea, “ Henda beṭa! Baḍaeam, okoe noa doe nonka akat́a?” Jorj doe menket́a. “ Ińge baba, ińaḱ nawa ṭeṅgoćteń nonka akat́a.”

Apat do Jorj cet́e cekakedea? Am do cet́em hudiset́a? Cet́ uni do aćren hopone sạjạikedea? Baṅ, uni do aćren hopone heokedea. Are coḱadea, are metadea, “ E beṭa iń do ạḍiń rạskạḱ kana, am do sạriaḱem roṛ akat́a. Mit́ṭen eṛe katha roṛlere tinạḱiń bhabnaḱoḱa, bebak dare goć cabalenre hõ unạḱ do ohoń bhabnalena.” Jorj doe sẽṛãyena, ar dilgạriạ ar ạḍi boge gunan hoṛe hoyena. Ar jotoko ṭhen pạtiạr hoṛe hoyena. Uni do aćaḱ disom metaḱme Amerikare lạṛhại phạdkoren Subedar ar mukhiại bahalena. Uni reaṅ roṛ akana, baṅma uni do lạṛhạire soroić ar eṭaḱko tuluć sulukoḱre pạhiliće tahẽkana.




Gune Baḍae Haṛam Reaḱ

Sedaere,  kathae, mit́ atore bar haṛam buḍhikin tahẽkana: uni haṛam do̠ jaejugge kicriće teńa. Mit́ din do̠ uni buḍhi piṭhạwạkin   lạgit́ge ho̠lo̠ṅket́a; ado̠ un jo̠khe̠n uni haṛam hõ kicriće teńoḱ kan tahẽkana. Buḍhi do̠e piṭhạyet́a oṛaḱ bhitrire, me̠nkhan tinạḱ dhaoe dulet́a piṭhạ, unạḱ dhaoge saḍe do̠ haṛame ańjo̠met́gea, uni haṛam hõ o̠tre mạkuteye daget́ kana. Khange uni buḍhi do̠e piṭhạ bhagaoena, ado̠e ganḍaket́a pe̠ ganḍa pe̠a piṭhạ hoeyena. Ado̠ buḍhi haṛame lạiae kana, metae kanae, piṭhạ do̠ pe̠ ganḍa ge hoelena, ado̠ turui go̠ṭe̠n kate hạṭiń do̠ hoyoḱtalaṅa. Khange uni haṛame me̠nket́a, Baṅ, piṭhạ do̠ ar hõ pea bạṛtigea.

Ado̠ uni buḍhiye me̠nket́a, Ińren haṛam do̠e jan guruḱa nãhãḱ. Ado̠ ạimại ạimạiko galmaraore uni buḍhiye lạiakoa, Ale he̠re̠l ma bhalae janoḱge! Sanamaḱge bin ńe̠lteye lại daṛeaḱ kana. Khange tahẽn tahẽnte ḍher din hoeyena. Khange mit́ṭen raj do̠ lạṛhạikogeye ńam baṛayet́koa. Khangeko lạiadea, Phalna jaegare lạṛhại lek ho̠ṛ menaea. Khange raj do̠ sipạhi ho̠ṛe̠ kolket́koa, metat́koae, Do calaḱpe, hạni ho̠ṛ saṕ ạguyepe. Khange uni sasaṕ sipạhiko calaoena, arko metae kana, Dela se̠, raj cet́ lạgit́ co̠ṅe kho̠j akat́mea. Khange uni ho̠ṛe̠ me̠nket́a, Baṅ, Raj do̠ cet́ lạgit́e kho̠jeń kana? Ạkil hõ bạnuḱtińa, lelha utạrgeạń. Khange onko sipạhiko me̠nket́a, Baṅ, am do̠ calaḱtege hoyoḱtama.

Khange  uni ho̠ṛ rajaḱ humum lekate adoe calaoena; khange raje metae kana, Am do̠ khub gunan ho̠ṛ kanam? Khangeye me̠nket́a, Baṅ, raja, ạḍi do̠ bạń baḍea, thoṛa thuṛi do̠ń baḍaegea. Ado̠ raje me̠nket́a, E̠nḍe̠ khan am do̠ lạṛhại calaḱ hoyoḱtama; am mo̠to̠ do̠ baṅ, am sãote aema sipạhiko tahẽna, ar sado̠m cetanteń kolpea. Khange aema sipạhi ar uni hõ sado̠mreye de̠ćkedea; khange de̠ćkede khan uni do̠ ạḍi bo̠to̠rgeye ạikạuket́a; e̠nte uni do̠ tisre hõ sado̠mre do̠ bae de̠ćlena; e̠ne̠ utạrgeye de̠ć lagaḱ kana. Khangeko mohnḍayena. Khange aswariạko do̠ khub leka sado̠mko kamsaoket́koa, ar nui hõ onko sãote aćren sado̠me kamsaokedea; ado̠ kathae, uni do̠ bo̠to̠rte e̠kkalteye ke̠kle̠se̠t́ena, ar mit́ṭen darereye hạṛuṕena; uni sado̠m mae ńir paro̠men, ar ho̠ṛ ma ona dareregeye hạṛuṕ tahẽyen.

Ado̠ ona ńe̠lte uni raj do̠ ạḍiye hahaṛayena, me̠nket́ae, Nonka do̠ bań ńe̠l akawana. Onate uni raj do̠ thoṛage boksis ṭakae emadea, are kol ruạṛkedea ać oṛaḱte. Khange oṛaḱre he̠ćkate aćren erae metae kana, Ńe̠lme, iń do̠ thoṛa dintege aema utạr ṭakań rojgar ạguket́ talaṅa.

Erate̠t́ do̠e me̠nket́a, Jorãeyiń kollet́mete.

Tumạl: Santal Folk Tales




Kaera

Kaera do noa disomre ḍher jaegareko rohoe akat́a. Kaera bele do jomjoṅ sad, sebel hõ ạḍi mõńj heṛemge sebela. Kaera do bar pe lekateko joma. Mit́ ma belekatege; kaenḍe machawaḱ do setoṅre rohoṛ caṭ caṭkateko gunḍạia ar holoṅkateko piṭhạia. Ar rugi lạgit́ hõ ạḍi mõńj jomaḱ kana. Berel jo doko utuia.

Daretet́ do cikạ̃ṛ baklaḱ kana. Ạḍi hahaṛa, dạriạ kagoj guṛhe keṭeć akan leka daphãṛ dophãṛ baklaḱ menaḱa. Cetanrem capo baṛale khan ạḍi mõńj cikạ̃ṛ ar leńjerge ạikạuḱa. Cetan baklaḱem chaḍaole khan, bhitri utạrre mutạk leka ponḍge bale majem ńama, ona doko utuia. Jom pạrkạu hoṛ doko ńam baṛaea. Sakamtet́ do jeleń jeleń, ar ḍhalkagea. Thoṛa baṅkhan dare unạḱge jhạla. Sakam do jeleńte usạra baṅ cirạḱa. Menkhan ganḍete do Mạdwạri kicrićko cirại leka nasenaḱtege char mente sojhete cirạḱa. Jãhãtis hoete hõ onkage aema ṭhen sojhetege siṛaḱa. Bapla se porobkore hõ kaera sakamre dakako joma. Berel jel se piṭhạko kaera sakamte ret́ idi ạḍi jutoḱa.

Kaera do mit́ darere eken mit́ kạndhige joḱa, are ken mit́ dhaoge. Menkhan laha khonge arhõ eṭaḱ poha do phoṛ oḍokoḱa. Tinre hara sạtoḱa, unre geleḱa, ar ona gele khon bahaḱte joḱa. Thok thok jo ạcuroḱa. Mimit́ thok do mimit́ nạkić se chimbṛi kana.

Tumạl- Ạkil ḍahar, pạhil hạṭiń




Haṛam Buḍhi Reaḱ Jhogṛa

Sedae jo̠khe̠n, kathae, mit́ṭen ạḍi khacaṛ ho̠ṛe tahẽkana, siń sạṭuṕge ạimại do̠e dik dikạu cabakoa. Jãhã khongeye hijuḱ, se̠ kạmi ṭhen khongeye hijuḱ, e̠kkalte dakageye kho̠jkoa. Me̠nae, De̠n daka daḱ mạnḍi e̠m go̠t́ańpe. Ado̠ khojket́ torako e̠m go̠t́aere ma bogege, ar baṅkhan e̠kkalteye dhum utạrkoa. Me̠nae, Nit́ hõ ạuripe isina? Cet́pe kạmi kana nun hạbić? Cet́pe cekayet́ tahẽkana? Bela do̠ bape ńe̠le kana, se̠ re̠ṅge̠ć bela do̠ bape baḍaea? Ado̠ko metaea, E̠ se̠, onka do̠ alo se̠m ro̠ṛlea. Kạmi kangeale, ado̠ kạmi kạmitege belaḱ kan khan, cet́e me̠na? Ar baṅkhan enan sim raḱ khongele kạmi kana. Ado̠e me̠n go̠t́ket́a, Cet́kope kạmiket́a? De̠n se̠ bhala hisạb uduḱạńpe, ar iń cet́koń kạmi akat́a dela hisạb iń uduḱapea. Ado̠ ạimạitaeye me̠nket́a, Onka hisạb tisạb do̠m alo ro̠ṛa. O̠ho̠m daṛelena, e̠nte amaḱ kạmi do̠ mit́ go̠ṭe̠ngete ńe̠l ńamoḱ kana, onate hisạb hõ̠m uduḱ daṛeaḱa. Ar aleaḱ do̠ aemaḱa ar khucrạ kạmi kantalea. Ar aleaḱ kạmi do̠bon jo̠m horayet́a. Oka khon hisạb do̠le lại daṛeama? Acha besge, gapalaṅ biḍạutalaṅa. Am hõ̠ gapa setaḱ sim raḱ khonaḱ tinạḱem kạmia, ona re̠t́ jarwaeme, ar iń hõ̠ tinạḱ iń kạmia, onań re̠t́ jarwakaḱa. Ado̠ daka jo̠mem hijuḱa, unre onako hisạb re̠t́ do̠ ạgu daraeme.

Ado̠e me̠nket́a, Acha besge, gapa ocoaḱ. De̠n teheńte̠t́ e̠m ho̠t́ạńpe. Ne̠tar do̠ Aghãṛ din, oka hõ̠ baṅ ṭhikạnoḱ kana. Mit́ ghạṛitege ạyuboḱ kana. E̠ne̠ge je̠ḍe̠r akan lekam ạikạua, ayo̠go̠! Tikin go̠t́enge. Ado̠ erateye me̠nket́a, Inạ baṛe me̠nme se̠. Ado̠ cedaḱ hisạb do̠m khoj kana? De̠n ona reaḱ hisạb batlaoańpe ar ińaḱ kạmi ńe̠lpe. Ado̠ amge tho̠m tokraṛ kana. Ado̠e me̠nket́a, Acha besge, gapanoḱ hisạbbo milạutabona. Ado̠ sạri dosar hiloḱ uni he̠re̠l ho̠ṛ do̠ sim raḱre kaḍae aṛaḱ idiket́kote e̠noḱe joṛaoket́koa. Ado̠ manḍae lạhut́ket́te busuṕe gidiket́a, te ṭạnḍiket́ae, hạr samṭaoket́ae. Ado̠ tikinen khan, oṛaḱte daka jo̠me he̠ćena. Ado̠ pạhil leka onkageye ruhet́et́koa. Ado̠ erataeye me̠nket́a, Hape̠, ạuriń dakaea. Ar holam me̠n akat́a, Gapa do̠ hisạbbon uduga. Ado̠ de̠n udugme ar iń hõ̠ń uduḱama. Ado̠e metadea, Ma hisạbtińme. Sim raḱ kaḍań aṛaḱ idiket́koa. Ado̠ inạ reaḱ mit́ go̠ṭe̠ne re̠t́ket́a. Ado̠ hoṛo chiṭạukateń e̠nket́a. Ado̠ inạ reaḱ mit́ go̠ṭe̠ne re̠t́ket́a. Ado̠ busuṕ iń giḍi giḍiket́a. Ado̠ inạ reaḱ mit́ go̠ṭe̠ne re̠t́ket́a. Ado̠ ho̠ṛo̠ń teket́a. Ado̠ inạ reaḱ mit́ go̠ṭe̠ne re̠t́ket́a. Ado̠ ho̠ro̠ń hạr puńjiket́a, ado̠, oṛaḱteń he̠ćena. Inạ reaḱ mit́ go̠ṭe̠ne re̠t́ket́a. Ado̠e metadea, ma lekhae-tińme, tinạḱ re̠t́ hoeyena me̠nte. Ado̠e lekha baṛaket́tae do̠ turui go̠ṭe̠nge. Ado̠e me̠n go̠t́ket́a, Ma ńe̠lme, samani utạr iń kạmiket́.

Ado̠e metadea, Ona ma e̠ke̠n mit́ lekan kạmi kange, judạ tho̠ bam kạmi akat́a. Ona ma e̠ke̠n hoṛo reaḱ kange. Ado̠ uni he̠re̠l ho̠ṛ ạḍi garteye ro̠ṛ go̠t́ket́a, Am do̠ okor cet́ko judạm kạmiket́a. De̠n  se̠ bhala hisạb uduḱańme. Ado̠e re̠t́ jarwa akat́ tahẽ̠kana. Onako re̠t́ uni samaṅre ạgukateye giḍi go̠t́kat́a. Are metadea, Ma lekhaetińme. Ado̠ he̠re̠l ho̠ṛe me̠nket́a, Baṅa, e̠ke̠ e̠ke̠te hisạb lại pạhilạńme, e̠nkhanteń lekhaetama.

Ado̠e me̠nket́a, Acha besge; ma nãhãḱ mimit́ go̠ṭe̠n pharak horaeme. Sim raḱ hoṛoń huṛuńket́a – mit́. Racaṅ jo̠ḱket́a- mit́. Gurić iń giḍiket́a – mit́. Daḱ iń ạguket́a – mit́. Thạri bạṭikoń mańjao sapha ạguket́a- mit́. Gidrạko daḱ mạnḍiteń bodhaoket́koa- mit́.  Gupiko ar sẽ̠ṛã ho̠ṛko baskeaḱ iń e̠m baṛawat́koa – mit́. Culhạń chõ̠cket́a – mit́. Se̠ṅge̠l iń jolket́a – mit́. Daḱ iń basaṅ ket́a – mit́. Dakań ạ̃ṛĩć ãṛgoket́a – mit́. Tuṛi aṛaḱ iń sit́ ạguket́a – mit́. Utuket́ań – mit́. Daka utukoń hạṭińket́a – mit́. Ado̠ nẽ̠ḱẽ̠ń e̠m baṛawako kana – mit́. Ado̠ ma bujme, mit́ lekan kạmi kantińa se̠ judạ judạge? Arhõ rel gumko renaḱ ma bạń lạiet́ kan. Ado̠ ma lekhaeme. Am do̠ onkatem metań kana, cet́kom kạmi kana me̠nte. E̠nte bhala ạimạiaḱ kạmi do̠ kho̠ro̠ć horaḱ kana se̠ jo̠m horaḱ kana. Ado̠ oka ṭhen hisạb do̠m uduḱ daṛeaḱa? Daḱem lo ạguket́ge, inạ hõ̠ mit́ ghạṛitege caba baṛayena. Muńjrạ tho̠ bạnuḱan. Ma ado̠ lekhaeme.

Ado̠e lekhaket́ do̠ pe̠ ganḍa pea hoyena. Khange cet́ hõ̠ bae ro̠ṛlet́a, tiruṕ hapeyenae. Ado̠ e̠n hiloḱ khon ạimại dhomkaoko do̠e bạgi utạrket́a. Ado̠ erataeye me̠nket́a, Alo se̠ e̠kkalte saegat katha do̠ ạimại hũyãte alope metalea. Ale hõ̠ jo̠to̠aḱgele kạmi kana. Ado̠ sedaere oka lekate co̠ṅ niạ sioḱ ar oṛaḱ daṕ ar rumoḱ, niạ do̠e baro̠nkat́lete bale jo̠ṭe̠t́et́a, ar baṅkhan jo̠to̠ge tho̠le kạmi go̠ṛo̠ape kangea.  Ado̠ e̠nre hõ̠ oka lekate co̠ṅ siń sạṭuṕge iạ ạimại, iạ ạimạipe ruhet́ akale tahena. Ado̠ mase̠ bhala aleaḱ kạmige ńe̠ltalepe. Ar baṅkhan e̠nte niạ sioḱ chaḍakate kạmikaḱre do̠bon pherao hataṛoḱa se̠ cet́a? Ado̠ eratae unạḱ hạbiće ro̠ṛ idiket́re hõ̠ nui he̠re̠l ho̠ṛ do̠ cet́ge bar ro̠ṛlet́a. Ado̠ o̠ne̠ onkate uni khacaṛ he̠re̠l ho̠ṛ do̠e bhagao ocoyena, ado̠ e̠kkalteye seta baragena. Seta o̠ne̠bon le̠hakoa, to̠be̠ko jo̠ma. Ado̠ onkage abo he̠re̠l ho̠ṛ do̠ ạimạiren seta kanabo. Tinre ạbukoḱko metabona, un utạrbon jo̠met́a.

Source: Santal Folk Tales




Hạti

Janwar do celeko metakoa? E gidrạko! Mimit́ hoṛ oṛaḱre ek do gại ḍaṅgra, ekk do merom bhiḍi, ek do sukri menaḱkotaoea. Ar bạnuḱkotapere hõ atore tho menaḱkogea! Ponea jaṅga menaḱtakote pon jaṅgawan janwarko metakoa. Hạtipe ńel akat́koa? Uni naksarey ńeloḱ kan uni doe hạti kana. Hạti do pon jaṅgawan janwar kanako. Hạti do gại ḍaṅgrako khon do ạḍitet́ko lạṭua. Napṛaḱ hạti do gel moka hạbićko usula.

Hoṭoḱ do ạḍi khaṭogetakoa, ar sunḍtako ma tawar tawar jeleńge. Sunḍ mucạt́re do ạḍi mońj khuipạḱgetakoa. Hạti do sanaleko khan, sunḍ do onte note lawaḱ lạtińko hurlạ daṛeaḱa, ar jãhãnaḱ saṕkateko lebda daṛeaḱa. Sunḍre ạḍi daṛe menaḱtakoa. Lạṭu lạṭu dare ḍạrko or cagat́ daṛeaḱa ar moṭa moṭa munḍhạt́ hõko tul idi daṛeaḱa. Hoṭoḱ khaṭogetakote sunḍtege jomaḱko rakaba. Sunḍte daḱ ńũi jokhećem ńelleko khan dom mạluṅ utạrḱoḱa. Sunḍ mucạt́e bhugạḱ menaḱa, ar ona do mũ kana. Mũtege daḱ hõko surkạu adera, ar sunḍ kuṛbạṅkate mocareko soloṅ got́kaḱa. Onkage sunḍtege hoṛmore hõ daḱko phurkạujoṅa, ar baberko reaḱ tonolkoko raṛa daṛeaḱa. Napṛaḱ napṛaḱ barea sonḍa ḍaṭa menaḱtakoa, ona do ạḍitet́ keṭećtakoa. Onakin ḍaṭate do akoren bạiri tạruṕ emanko soboḱ cagaṛkoa.

Lutur do ḍhalkagetakoa. Onatege hoṛ hopon dobon mena, “ Hạti do haṭaḱ leka lutur menaḱtakoa”. Ar mẽt́kin do hoṛmo hisạb ạḍi kạṭićgetakoa. Hạti do saḍe ańjom ạḍiko kusiḱa. Jãhãnaḱ mõńj saḍeko ańjomle khan, ạḍi rạskạko taṛama; baṅkhan eṭaḱ okte do gaṛdham guṛdhumko taṛama, ar roṛ hõko bujhạua.

Hạti do daḱre hõko paera daṛeaḱa. Paeraḱ jokheć sunḍtet́ do coṭteko tulkaḱa. Ạsul hạtiren mit́ṭen joḱtonić menaea. Uni doko metaea “ mạhut”. Unige jomaḱ doe ṭalaoea. Mạhutaḱ hukum lekae calaḱa. Sedae do lạṭu lạṭu raj hoṛ hạtiko dohoyet́ko tahẽkana. Hạti do ḍạr baklaḱ ar sakamko joma.




Dare Rohoe Reaḱ Porho

Mit́ dhao mit́ṭen raj do sendra calaḱ sanakedea. Khange ać soṅgeten tin uḍi kạmiạkoe soṅgeket́koa are oḍokena. Senoḱ senoḱte hor aṛe ńõḱre mit́ṭen haṛam tuluće ńapamena. Uni haṛam do ul dareye roḱhoe kan tahẽ kana. Uni raj soṅgeten onko kạmiạkoe metat́koa, “ Mase nui lelha haṛam ńelepe, ać do jạniće menjoṅ kana, nit hõe juạn hoṛ kana, ar ona dare reaḱ jo jom ńam lạgit́ ḍher din jivet́e tahena asoḱ kan.”

Onko do uni haṛamko beṅget́adea, arko landaket́a. Inạkate raj do uni haṛam ṭhene sen sorena, are kulikedea. Tinạḱ umer hoyoḱ kantama? Uni haṛam do raje roṛ ruạṛadea, “ Iń do irạl gel serma umer kạnạń”.

Raj arhõ uni haṛame metadea, Tinạḱ serma arhõ jivet́em tahente noa dare dom roḱhoe kana? Noa dare reaḱ jo do oho com jom ńamle. Cedaḱ ado unạḱ dom haronoḱ kana?”

Uni haṛam do ạḍi mạhir aṛaṅte raje roṛ ruạṛadea. “ Sạrige noa dare reaḱ jo do ohoń jom ńamlea. Menkhan dare rohoe do ạḍi lek kantabona. Ente nitoḱ okako dare reaḱ jobon jomet́ onako dare do aboren baba, goṛom babatekoko rohoelet́a. Onako aloko rohoele khan ohobon jom ńamlea. Nit iń hõ noa dareń rohoet́a, ado ińren gidrạ”.

Raj do uni haṛam hoṛaḱ roṛ ańjomte, ạḍi ãṭe mạluṅena, are rạskạyena, ar ạḍiye sarhaokedea.




Lalociạ Seta

Mit́ṭen laloc setae tahekana. Mit́ din mit́ reṅgeć hoṛaḱ daka oṛaḱ khon jel kuṭie kombṛo keda. Ar ona jel do mocare ger kateye dạdạṛ kan tahekana. Ona jel kuṭi jojom lạgit́ mit́ṭen ṭhạianaḱ jaegae ńańam kan tahekana. Mocare jel tahe okte rege uni seta do mit́ṭen daḱ ạtuḱkan gaḍa cetan sako teye paromoḱ tahekana, Ar paromoḱ okte uni seta do latar daḱ seće koyoḱ ket́ khan ać leka ar hõ mit́ṭen seta jel kuṭi ger akat́e ńel ńam kedea.

Uni seta do bar kuṭi jel hoyoḱtaea menteye menjoṅkan tahekana. Ona iạte ạḍi usạrate uni seta do aćaḱ gatere BHU- BHU kateye dongot́ kada, ar ńelme unrege ona moca reaḱ jel do ńurhạyen taea ar daḱre ạtu senen taea. Ar onkate uni laloc seta do jel kuṭiye at́keda, mit́ṭen jel kuṭi hõ bae ńam daṛeada, ar onkate sanamaḱe at́keda.




Dumur

Dumur do̠ mit́tegeko tahẽna. Jãhã ṭhen khonko bhiṛkạuleko khan, ar jãhã sećko uḍạu calaḱ khan, mit́tegeko calaḱa. Pạhilić jãhã ṭhene aboḱ, onḍegeko durum durumoḱa. Onkoaḱ oṛaḱ do chata kana, metaḱako “dumur chata”. Dumur chatare dumurkom ńelleko khan, cet́ baṅ se chata  pereć durum durum, sugu bugu baṛeako: Mit́ chatare mit́ṭen rạni menaea. Uni dumur rạni do mit́ ṭuṅ hõ bae kạmia; oneko mengea, “ Uni do rạni se baṅ!” Uni do ekene belea.

Ona chatare khaṭoya dumur menaḱkoa. Onko do ạḍi uṛum suṛum mit́ kạmigeko tahẽna. Akoaḱ oṛaḱ metaḱme chatako teara. Chatam ńelle khanem mạluṅkoḱa; kaṭ reaḱ hõ baṅ kana, kagoc reaḱ hõ baṅ kana kã creaḱ hõ baṅ kana. Ona chata do kạṭić kạṭić ṭhuiạḱ dead ea ạḍi husnạḱ laṭha mit́ idi akat́ leka ńeloḱa. Uni rạni do onako ṭhuiạḱ bhitriregeye belea. Onko khaṭoya dumur do orapạrite bahako khon rasako cepeć ạguia ar chatareko bhoraoa.

Arhõ tesar lekan dumur menaḱkoa, onko doko metakoa Askotiạ dumur. Rạni dumur do bako kạmire hõ, enre hõ thoko belea arko hoponkoa! Menkhan noko Askotiạ dumur do kuṛhiạ mara asket gidrạ leka chatakorege ekenko lade gugu baṛaea. Noko askotiạ dumur doko haṛam ńoḱlen khan Khaṭoya dumur ṭhenko laga ocoḱa, arko goć ocoḱa. Onate baha- rasako ạgui, ona do ạḍi mõńj rasa hoyoḱa. Chatako tearle khan , hoṛko do tioḱkate rasatet́ doko roḍoć roḍoć oḍoḱa. Ona rasa doko metaḱa “ dumur rasa”. Ạḍi mõńj ńuṭuḱ ńuṭuḱ heṛema ar ran hõ ranoḱa. Onko dumur onḍe khonko dạṛa, ar jãhã ṭhenko sen jarwaḱa ar onḍegeko chataea.

Dumur do darekore, sate latarkoreko chataea, okama cạukaṭkore hõ. Dumur do totoṛ doko totoṛgea, sahao leka, rõ lekanako Menkhan noko khon lạṭu ńoḱ menaḱkoa, loṭoć leka. Onko doko ńele kana. Noko do ạḍi ãṭko totoṛa. Busku kại leko khan laga lagateko totoṛa bis hõ menaḱtakoa.

Tumạl- Ạkil Ḍahar, pạhil hạṭiń




Rel Gạḍi Reaḱ Galmarao

Rạmjit ar Jhade do mit́ atoren kanakin. Rạmjit do ḍher dhao rel gạḍireye deć nạ̃wạ̃i akana. Ar relgạḍi hõ tanmane ńel akat́a; Ar Jhade do baṅ. Eken nase nase hoṛko ṭhene ańjom baṛa akat́a. Mit́ din Jhade do Rạmjite metadea, “Henda ho relgạḍire do bhala cet́ leka ạikạuḱa?”

Rạmjit- Ạḍi mõńj ạikauḱa. Khub ãṭ gạḍi calaoḱre hõ, dećkoḱ jokheć do unạḱ tạpis calaḱkan bam ạikạua. Khiṛki mohnḍam beṅget́le khan dareko ar oṛaḱko dạṛet́ leka ńeloḱa. Menkhan dareko, oṛaḱko ma ńir ruạṛkan. Jhade- Mase arhõ rel gạḍi reaḱ lại idiạń talaṅme. Ạḍi hahaṛa ańjomoḱ kana. Nun maraṅ iń harayenre hõ cedaḱ co relgạḍi bạń ńel akat́.

Rạmjit- Relgạḍi do mit́ṭen do baṅ kana. Boń boń ạḍi utạr gạḍiko toṅgea. Moṭa moṭa mẽṛhẽt́ sikṛiteko toṅgea. Ạḍi mõńj bạḱkuṕaḱ menaḱa. Tinạḱ gạḍi jạruṛa, inạḱko toṅgea. Oka do mõṛẽ gel khon hõ bạṛtige. Mimit́ gạḍi do mit́ṭen hopon oṛaḱ leka. Mit́ kandhagea. Cak do eken mẽṛhẽt́ kana. Ar mẽṛhẽt́ cetante calaḱa, ona mẽṛhẽt́ doko metaḱa rel mẽṛhẽt́. Onate gạḍi ńutum hõ hoe akana “ relgạḍi”. Oka oka cãk calaḱa, ona onate goṭa soṛoḱge rel mẽṛhẽt́ko bạisạu idi akat́a. Laha utạrre do kol oṛaḱ menaḱ. Kol oṛaḱ do Iṅrạjiteko metaḱa “ińjin”. Ińjin ṭhenge caḱlaoić doe tahẽna. Caḱlaoić do Iṅgrạjiteko metaea “ ḍraebhar”.

Ińjin motote do baṅ calaḱa. Daḱ reaḱ bhap ar koela reaḱ daṛetege. Ona kol oṛaḱrege daḱ ar koela bhorao lạgit́ jaega menaḱa. Uni ḍraebhar do koelae jol ocokoa ar daḱ do loloḱa ar bhapoḱa. Mit́ṭeć gol gol jeleń moṅgra coṭ ̣seć menaḱa. Onatege bhap ar dhũạ̃ oḍokoḱa. Tayom utạr kandhare do tạḱnkhiyiće tahẽna. Iṅgrạjite uni doko metaea, “ gard”. Siń marsal lạgit́ do barea jhạnḍi tahẽntaea; araḱ ar hạriạṛ. Tinre gạḍi thiroḱa unre oka do mit́ ghạṛi gạḍi khone ãṛgona ar baṅkhane dećkoḱgea, ar laha seće  beṅget́ baṛaea. Ar mit́ṭeć oḱroṇaḱ tahẽntaea. Tinre gạḍi laṛao hoyoḱa, unre uni garḍ do hurlạia jhạnḍi uni ḍraebhar seće hurlạia. Ḍraebhar do Iṅjine peṭergoda, ar kĩkĩṛ marte saḍea. Lutur hõ tiṅgit́koḱtama. Ona saḍe doko metaḱa “siṭi”. Siṭi lekange gạḍire deć akako doko bujhạua nitoḱ gạḍi laṛaoḱa.

Pạhil do bại bạiteye calaoa. Inạkate doe usạra idia, Ar ona moṅgra khon dhũạ ar bhap ạḍi tạpis khuṭlạu oḍokoḱa. Ar nonka saḍea, khoko khoko, khoko khoko, khoko khoko……Tinạḱ usạra gạḍi calaḱa, saḍe hõ unạḱge usạraḱa. Okare gạḍi teṅgoe hoyoḱ, ona khon thoṛa laha ńoḱ khon ḍraebhar do bại bạite gạḍi doe ṭạhri idia. Gạḍi thiroḱ tora o gạḍire deć akanko doko bidnạḱ godoḱa. Gạḍi teṅgoḱ thạ̃i do Ingrạjiteko metaḱa “ sṭeson”. Ńindạ lạgit́ do mit́ṭen diuhe tahẽntaea. Onarege araḱ, hạriạṛ, sasaṅ- daḱ kãc menaḱa. Onkage tinre gạḍi laṛao hoyoḱa, unre, ona hạriạṛ kãce marsala are hurlạia.

Sṭeson ṭhen gạḍi seṭeroḱ jokheć hoṛ do thoṛa pharak ńõḱregeko teṅgona, Ente ạḍi tạpis hoe ṭhelao hijuḱa. Gạḍo bhitri seć or aderoḱ lekam ạikạua. Jhade- Relgạḍire eken hoṛko dejoḱa? Rạmjit- Hoṛ mako dejoḱge onko chaḍa gại ḍaṅgra, merom, sadom eman janwar hõko deć idikoa. E Jhade – Baṅko don ãṛgona? Rạmjit- Baṅ, onkoaḱ kandha do mẽṛhẽt́ pińjrạ reaḱ kana. Jomaḱ hõ onḍege ader akoa.

Jhade- Ar cet́ko lade idia?

Rạmjit- Ciṭhiko, kaṭko ar emanteaḱ jinis ko lade idia. Sedae do taṛamte ạḍi sạṅgiń calaḱ hoyoḱ kan tahẽna, ar ạḍi laṅga harontem tioga. Nãhãḱ do relgạḍi menaḱte sạṅgiń sạṅgiń ạḍi usạram sen daṛeaḱa, ar sạṅgiń sạṅgiń reaḱ ciṭhi hõ ńam godoḱ kana.

Jhade- Inạgelaṅ galmaraoa. Oka hiloḱ relgạḍiń ńel enhiloḱ beste doń baḍae daṛeaḱa.

Tumạl- Ạkil Ḍahar, pạhil hạṭiń

 




Tale

Ńelme se ona ḍoṅ ḍoṅ catom leka do cet́ dare kan baṅ! Buṭạ ṭhen ma ạḍi moṭa. Ar bại bạite coṭ seć do nanha idigea. Ona do tale darege. Noa dare do onkage ạḍitet́ ạḍi usula. Ḍạr do bạnuḱa. Haṛamaḱ sakam do latar seć lạṛkujoḱa, ar baṅ haṛamaḱ do coṭ sećge sojhekoḱa.

Baṅ ḍạroḱre hõ sakam do lạṭu lạṭua. Nawanaḱ do ạpạṛi leka oḍokoḱa, sikuṕ bini lekage. Sakam do jeleń jeleńgea, ar sirkote jeret́ mit́ akana. Haraḱ sãote onkage or sikuṕ bini leka bại bạite pasaṛoḱa. Hara mucạt́-kate ma cap capayenge. Sakamtet́ do bạgṛạ mucạt́re sakamoḱa. Bạgṛạ do nalagea; aṛe aṛete do kata ḍaṭa leka menaḱa. Geget́ hõ geget́gea. Jãhãtis tale sakam bạgṛạre saṕkatem tul lega akat́a? Geget́ leka ạikạuḱa. Kạṭić kạṭić gidrạ botorlen khan cet́ leka eṅgat se apatreko hạṛuṕ jaladoḱa onkage sakam do bạgṛạre tire leka darere hạṛuṕ akana. Ohom or chaḍaolea; khạjuk baṅ sea akan khan.

Tale sakamte biniko benaoa, ar pạṭiạ hõko galaṅa. Gidrạ̣ko do pepṛẽt́ hõko benao eneća, ar saḍe hõ bejãeko ocoea. Cet́ leka saḍea? Pẽ… se baṅ? Sakam goćlen khan sahan lạgit́ko tioḱjoṅa. Sakamte jãhãtis bagwan hõko eṭeda ar kumbạ hõko daba. Jo hõ baṅ kạṭića. Unạḱ usul khon bohoḱre ńuram khan bohoḱ posaḱkoḱtama. Balelen khan, aćtege ńuroḱa; adom hoṛ do ńindạ hõ ńindạ tale bele lạgit́ tale dareko horhokaḱa. Gabetet́ko copoć joma. Copoć jokheć ḍaṭare ganthar do bogete sogeḱa. Gabetet́ do roḍoćkate holoṅ são mesalkateko piṭhạia, unre ona piṭhạ doko metaḱa,  “tale piṭhạ”. Daka sãote hõko mesala unre doko mena, “tale daka”.

Berel tale jo bhitrire rasa tahena, ona rasare leńjer ńõḱ khuṛus khuṛus guli tahena, ona hõ bejãe sebela, ona do bhạti kana, ona doko metaḱa, “tale bhạti”, ar rasatet́ doko siṛuba, heṛemgea. Poṭkoć jaṅem maḱ paṛaḱket́a, ar bhitritet́re ona bhạtige unre do judạge sebela. Gidrạ do ạḍiko kusiaḱa; ńam baṛaeako. Daretet́ do paṛaḱkate oṛaḱreko lagaoa.

Tumạl- Ạkil Ḍahar, pạhil hạṭiń