Barea Koṛa Ar Bana

Morha ar Sạlkhu do kathae ạḍi oṅsoṅ gatekin tahẽkana. Ạḍikin dupulạṛoḱ kan tah̃kana. Jãhãṭaḱ jãhãnaḱteye ṭonṭa tanaḱlen khan, dosarić do uniye goṛoaea. Moca mocate bạkin mepenre hõ, mone monete do banarge nonkakin monejoṅa, nenka mońj gate tahente do dukoḱre se jãhãn gạr mũhim jokheć hõ gopoṛotekin parom daṛeaḱa. Mit́ din kathae unkin gate Sạlkhui metadea, “ Ạḍi botoriń ạikạuet́a. Khạṭige nãhãḱ jojomić tulućlaṅ ńapamoḱa; ente janwar pańjań ńel ńamket́a. Sạlkhu doe mengot́ket́a, “ Baṅa gate, cet́ botor hõ bạnuḱa. Herel lekalaṅ teṅgo keṭejoḱa. Iń do ạḍi ãṭiń daṛeana, dil hõń dill daṛeaḱa.”

Morha doe mengot́keda, “ Ote ona gajaṛ seć khon cele coe radbad ạguyet́.” Ać gate Sạlkhu do ańjomket́ ńamket́ gatetet́’ Morhae ńir bạgiadea, ar khiriṛ marte darereye ńir deć got́ena. Bạpuṛić Morha do ńir paskaoḱ reaḱ ạt bae bạgiadea. Ado ekalte enḍege sạmbirteye gitić akan hapeyena. Mit́ ghạṛi khange maraṅ okoć mit́ṭen Parkom banae gis gisạu oḍokena. Ar mit́ mohnḍa uni Morha ṭhene sen sor got́ena. Ayoge uni Morhawaḱ mũi jijikan. Menkhan Morha do ekalte laṛao hõ bae laṛaolena. Jiye jokheć Morha do mit́ ghạṛi saḱhet́e thirena. Unre Sạlkhu do dare coṭ khone koḱyoḱ kan tahẽkana, ar botorteye lukur lukudoḱ kan tahẽkana. Bana do goć hoṛ kanae menteye bujhạuket́a. Ado arhõ bir bhitriteye bolo napoṛena. Sạlkhu do banae bolo ruạṛene ńelkede khan, haṛea gaṛea dare khone ãṛgoyena, landa lạphuạte aćaḱ lajao oṭaṅe menwana. Ado aćren gate Mohrae kulikedea. “ Uni bana do luturre moca tomboṅkate cet́ coṅe khae khoe oṭoat́me?”

Morha do Sạlkhui ạcuradea. “ Metadińae, Sạlkhu lekan pocra ar mũhinre ńir bạḱgi gate do tis hõ alom pạtiạuaea.




Kãṛã Ar Gujạ Reaṅ

Sedae jugre kathae, Hãsdaḱ khũṭren bar boehakin tahẽkana , unkin do̠ Kãṛã ar Guja tạkina. Unkin do̠ khub dhinkiạ ho̠ṛkin tahẽkana. Ona jo̠khe̠n, kathae, disạmre kuṛit́ reaḱ ạḍi bagahi holena, baṅma, mit́ṭen darere kuṛit́kin ho̠po̠nlet́ko tahẽkkana, ar unkin kuṛit́ do̠ ho̠ṛ gidrạ ạḍi bạṛićkin ạt́kiret́ko tahẽkana, disạm sudhạkin khaṅkaret́  tahẽkana. Ado̠ unre disạm ho̠ṛko me̠nket́a, Bhala nukin kuṛit́ do̠ cekatebon go̠ćkina? Ado̠ disạm sudhạ ho̠ṛ riạuente raj ṭhenko calaoena, ado̠ rajko rajko metadea, De̠ bhala unkin kuṛit́ do̠ cekatebo go̠ćkina? Disạm sudhạkin khaṅkarket́ do̠. Ma noa reaḱ cet́̃em me̠net́tabona? Ar baṅkhan ale do̠ noa disạmre o̠ho̠le tahẽ daṛelena; jo̠to̠ ho̠ṛ mit́ mit́te noa disạm khonle dạṛa. Ado̠ khange raje me̠nket́a, Hape, alope dạṛa, ado̠bo go̠ć legakina; judi babon go̠ć daṛeakin khan, ado̠pe dạṛa. Ado̠ raje me̠nket́a, Mase̠ bhala, unkin kuṛit́ jãhãegepe go̠ć daṛeakin khan do̠, mit́ nakha disạm iń emapea.

Ado̠ sạri raj onkae hukumket́ khan, unkin kuṛit́ go̠ćkin lạgit́ ho̠ṛko dhurạuena. Ar kathae, unkin kuṛit́ do̠ ho̠ṛaḱ ãṛgo̠m ar nahe̠lkokin tukạ akat́ tahẽkana, onate tuńkinre hõ, unkin do̠ bako tuń ńam daṛeakin kan tahẽkana. Ado̠ kathae, sanam ho̠ṛko tuń bhagaoen khan, se̠sre kãṛã ar Gujạkin me̠nket́a, Bhala sanam ho̠ṛpe tuń bhagaoen khan, ạliń aṛaḱạlińpe. Ado̠ unre, kathae, Kãṛã ar Gujạko aṛaḱat́kina. Ado̠ unkin do̠ aṭakin bạisạuket́a; ado̠ unkin kuṛit́ do̠ ho̠po̠nkin ajo̠ako jo̠khe̠n tukạ ṭhenkin he̠ćena. Un jo̠khe̠n, kathae, ãṛgo̠m bhugạḱ khonkin tuńlet́kina,- sạri banar kuṛit́kin tuń ńũr go̠t́ket́kina. Ado̠ unkin kuṛit́ do̠ Gạṅgi jạmin jharnarekin ńurhạyena, ar onakin ńurhạlen ṭhen do̠ ạḍi maraṅ ṭhạ̃ikin paska gaḍaket́a. Ado̠kin go̠ćen khan do̠ raj ṭhenkin go̠ḱ ạguket́kina. Ado̠ uni raj do̠ disạm ho̠ṛe maṅgaoket́koa, ado̠ unre mit́ nakha se̠n disạme emat́kina. Ar o̠ne  kuṛit́kin paska gaḍalet́ ṭhen do̠ maraṅ utạr mit́ṭen ḍhabko benaoket́a. Ar ona ḍhab do̠ unkinge mạnko emat́kina. Ado̠ unkin Kãṛã Gujạ do̠ onakokin ńawan khan do̠, ạḍikin rạskayena. Ado̠ unkin Kãṛã Gujạ do̠ ona birkoregekin tahẽna, emateaḱ bir reaḱ paṛahuṛikokin dukhmạ baṛajoṅa. Ar mit́ṭen dhiri danderrekin jaegaḱ kan tahẽkana, ar ạyuṕ jo̠khe̠n do̠ o̠nḍegekin daka mạnḍijoṅa, ar at aser hõ o̠nḍegekin rapaḱ baṛajoṅa. Ado̠ tahẽn tahẽnte, kathae, kul do̠e ciạket́kina. Ado̠ mit́ din do̠ at aserkin rapaḱ kan jo̠khe̠nge  uni kul do̠e calao go̠t́ena, ado̠e metakin kana, Henda ya, cet́ben raḱpaḱ kana? Den iń hõ emańben, ar baṅkhan iń jo̠mbena.

Ado̠ at aser do̠ rapaḱkate ạkingekin jo̠ma ar ona kuilạko do̠ uni kulkin capat́ oḍoḱ go̠t́aea, khange ado̠ khạyur khạyure jo̠m go̠da. Arhõ oka do̠ besaḱkin capat́ to̠t́ go̠t́aea. Ado̠ uni hõe jo̠m pạrkạuen khan do̠, uṭhạuge bae uṭhạuḱ kana. Khange ado̠kin me̠nket́a, Durre! bae calaḱ kan do̠, pase̠ye jo̠mlaṅ. Cekate nui do̠laṅ lagayea? Khange Gujạ do̠e chuṭạu go̠t́enteye ńir calao go̠t́ente canḍsbolreye saṕ go̠t́kedete cure mareye pe̠ṭe̠rket́taea. Khange bhạiye pe̠ṭe̠r topaḱet́tae khange uni kul do̠e aḍrao go̠t́ket́teye dạṛket́a.

Khange unkin Kãṛã Gujạ do̠ ona canḍbol do̠ rakaṕkatekin jo̠mket́a; ado̠ cet́ baṅ se̠, ạḍi bạṛić sebelket́kina. Ado̠kin me̠nket́a, Durre! ạḍi sebel kana; delalaṅ sendra go̠jea. Khange, bhại, bana ho̠ṛkin jhũkente sesendrakin po̠rto̠nket́a. Khangekin sendra ńamkedete lagakin lagakedea se̠, ḍiglạ ḍigkin khudạukedea, ado̠kin go̠ćkedea. Ado̠ se̠ṅge̠l jolkatekin ro̠kedea, ado̠ o̠nḍegekin rapaḱ jo̠mkedea. Ado̠ inạ jelkotegekin jo̠m biyen khan, laćte̠t́ do̠ bakin jo̠mlet́a. Kãṛã do̠e me̠net́a, Laćte̠t́ hõlaṅ jo̠ma, ar Gujạ do̠e me̠net́a, Baṅ. Khange tho̠ Kãṛã do̠e go̠ḱket́tạkina; ado̠ o̠nḍe khonkin calaoena. Ado̠ ho̠r aṛere mit́ṭen baṛe dare umulrekin duṛuṕ akan tahẽkana. Ado̠ ona se̠ntege okaren raj bạriạtko co̠ko calaḱ kan. Ado̠ onkokin ńe̠lket́ko khan, ona baṛe daretekin de̠cena, ar ona kul lać hõkin rakaṕ toraket́a. Khange onko bạriạtko hõ ona are dare buṭaregeko duṛuṕ jarwayena, ar ado̠mko do̠ko gitićena. Ado̠ raj hõ khuṛkhuṛi khon oḍokente uni hõ ona dare umulregeye gitićena. Ado̠ uni kãṛã do̠e me̠net́a, Henda ye, Gujạ, laćte̠t́ do̠ń ńũr go̠t́kaḱ se̠? Ado̠ Gujại me̠net́a, Alo ya, baṅkhan nãhãḱko saṕlaṅa.

Ado̠ kãṛãe me̠net́a, E̠ ya, ho̠bo̠rteń laṅgayen do̠. Arhõe metae kana, Alo ya, sapkelaṅako. Ado̠e ho̠bo̠r laṅgayen khan do̠, kathaeye ńũr go̠t́kat́a; ado̠ ona kul lać do̠ e̠kkalte uni rajaḱ laćrege ńurhạ go̠t́ena. Ado̠ jo̠to̠ bạriạtkoko bo̠to̠rente ạḍi garteko kikiạuket́a, Rajar pe̠ṭ bhoskaelo̠ re̠, rajar pe̠ṭ bhoskaelo̠ re! Onka me̠nkate jo̠to̠ bạriạtko ar Ḍo̠m kahaṛko mit́ mit́teko dạṛket́a; jo̠to̠ asbabko ńir bạgiat́a. Arhõ thoṛa sạṅgiń se̠n ńõ̠ḱkate do̠ko me̠nket́a, Durre! jo̠to̠ asbabbon ńir bạgiat́ do̠; nonkate do̠ cekate bạriạt do̠bon cakaḱa? Delabon ruạṛgea; bhalabon ńe̠lea, cekate lać do̠ oḍokentaea se̠ celeye nonkaket́bona. Delabon ruạṛkatebon ńe̠llege. Onka mo̠ne̠teko hudiset́a arko galmarao kana. Ar nuking Kãṛã Gujạ do̠ dare khon ãṛgoyente kićrićko se̠ bhale bhale jinis do̠ jo̠to̠kin hame̠ṭana, ar daretekin rakaṕket́a. Ar uni Kãṛã do̠ ona ḍho̠l hõ̠e rakaṕket́a, ar ona ḍho̠l do̠ mit́ se̠ne bhugạḱket́a ho̠po̠n ho̠po̠n. Ar ona darerege, kathae, ńe̠le̠ko tahẽkana; ado̠ onko ńe̠le̠ do̠ mit́ mit́te jo̠to̠ ona ḍho̠lreye bhoraoket́koa. Ado̠ onko bạriạtko phạdko he̠ćena, ado̠ko ńe̠lket́kin do̠kin ho̠ṛ kan. Ado̠ unkinko metakin kana, Aleren raj cedaḱben be̠mano̠tkedea? Aben do̠le go̠ćbena. Ado̠kin me̠nketa, Ma e̠ntepe go̠ć daṛealiń khan; e̠k do̠ ạlińpe go̠ćliń, e̠k do̠ apeliń go̠ćpe.

Ado̠ onkakin me̠nket́ khan, lạṛhạiko e̠ho̠pket́a. Khange bạndukteko ṭhuyet́kina, me̠nkhan baṅgeko ṭhu ńam daṛeakin kana. Ado̠ ṭhu ṭhuteko laṅgayena, baṅgeko ṭhu jo̠s daṛeakin kana; sanam guli dạru cabayentakoa. Ado̠ khange unkin kin me̠nket́a, Cele nitoḱ do̠ ạliń bape aṛaḱalińa? Ado̠ko be̠ṅge̠t́ baṛawakin kan do̠, mit́ṭen ḍho̠l chaḍa cet́ hõ bạnuḱtakin. Khangeko me̠nket́a, Male aṛaḱaben kana. Khange ado̠ ḍho̠lkin ru go̠t́ket́a arkin me̠net́a, Laṛo bacha, laṛo bacha. Ado̠ khange onko ńe̠le̠ do̠ ona ḍho̠l khonko uḍạu tot́ go̠t́ente onko bạriạtko do̠ toṛko toṛket́koa se̠. Khange tho̠ onko bạriạtko do̠ko dạṛ tapket́a. Khange cet́ baṅ se̠, laga lagateko toṛket́koa, ado̠ ghuriạ̃ onko bạriạtko do̠ bako ruạṛlena. Ado̠ je̠ kichu asbab tahẽkantako, onako do̠ nukinaḱge hoeyentakina. Ado̠ onako asbabkin ńawan khan, maraṅ rajko ńutumket́kina, ado̠ ạkin oṛaḱrekin tahẽyena.  

Tumạl-Santal folk tales




Ludgi Mạ̃iaḱ Kurumuṭu Ar Boge Cạlcolon

Ludgi mạ̃itako do ạḍi reṅgeć ar nacar-geako. Eṅgat apat hõ Ludgi ạḍikin dulạṛea, ente sadher biṭi kantạkinae. Menkhan ać go aćge ạḍi bhage maejiu kante Ludgi jaoge boge aḱ seće uskurea. Ludgi hõ ać goaḱ sana senoaḱ lạgit́ ạḍiye kurumuṭuia. Ar oṛaḱ kạmi begor ạcu bhorsate uduṛ dhupuṛe chuṭạuḱa. Reṅgeć hoṛ kanteko eṅgat apat dokin nalha tumạla, ać do daka utui isin aroetakoa, Setaḱ do aṛaḱ sakam baṛge ar kulhi mucạt́ bir khone hunạr ạguia.

Menkhan ako atoren eṭaḱ kuṛiko skul calaḱ ńelkote monre ạḍitet́e hae haeoḱa, ente mõńjge puthi sileṭ saṕkate ar roḱ nạkićkateko senoḱ hijuḱa. Mit́ din Ludgi mạ̃i do mẽt́ daḱ jorok tuluć ać goe metae kana, E go, iń hõ onko Lupsi dạiteko sãote skul kolkạńme. Eṅgattet́ sadher biṭiaḱ bhabna ńelteye hạruṕkedea, ar ako atoren sor peṛa ṭhen khon mare oṛeć oṛeć puthiko ar sileṭko koeadea. Ado dosar hiloḱ khon skulte calaḱe ehoṕena.

Menkhan oṛaḱre hećkate hõ enkage uduṛ dhupuṛ ać goe kạmi goṛoaea thạri bạṭi mańjao, daḱ ạgu, isin aro sudhạge. Uphạṅ jokheće jirạuḱa ar gapa lạgit́ aćaḱ paṛhaoe sapṛaoa.

Menkhan budtae do ạḍi laser. Bae ạdại bạdạioḱa. Thoṛa dintege silại kạmi hõ ạḍitet́e cat́ket́a. Sẽṛayenre hõ enkage ać go goṛoae lạgit́ uṛum suṛume kạmia: bae ạruń pạruńoḱa. Oṛaḱ kạmi jãhãṭaḱ bae jutlere ać goe nisṛạule khan bae usạt́a, bae moc moco hapekoḱa;  bickom artet́geye sontoroḱa ar mon lagaokate sapha kạḱmi sanayea. Hạni oṛaḱ nui oṛaḱ ajare baṛae hõ baṅataea.

Ona iạte inạ atoren ar aḍe pase atorenko Ludgi mạ̃iaḱ mone monete ạḍitet́ko sarhaoea.




Huḍińaḱ Alom Neṅghaoa

Mit́ṭen casa hoṛ aćren koṛa gidrạ sãote mit́ṭen bilạn ṭạnḍiye paromet́ tahẽkana. Unre uni koṛa do mit́ṭen nal kuṭrại ńel ńam got́ket́a, are men got́ket́a “ Noḱõe baba, mitṭen nal kuṭrạ”. Apattet́ do uni koṛaye metadea, “ Ma beṭa ona do halaṅme ar am ṭhen dohokaḱme”.

Menkhan uni koṛa doe menket́a “ ona kuṭrạ bae halaṅlet́a. Khange apattet́ do hape hapete ona nal kuṭrại halaṅket́a, ar aćaḱ aṅgrop buglireye bhoraoket́a. Mit́ṭen atokin tioḱket́a, ona atore mit́ṭen kamare tahẽkana. Apattet́ do ona mẽṛhẽt́ kuṭrạ uni kamar bar poesateye ạkrińadea. Ona poesate do eae goṭeć ạḍi sebel joye kirińket́a. Onḍe khon ona ṭạnḍi ṭạnḍitegekin sen idiyena. Bogeteye setoṅket́a, umuloḱ lạgit́ dare se oṛaḱ hõ bạnuḱaneć, ar daḱ hõ bạnuḱaneć, uni koṛa do loraoḱ kan lekae ạikạuket́a.

Koṛa do ać baba tayom tayomtegeye sen idiḱ kan tahẽkana. Khange apattet́ do mit́ṭen jo hape hapete bugli khone oḍokket́a, ar otreye ńugot́kat́a. Uni koṛa do ạḍi usạraye eṅgot́ got́ena, ar onae halaṅ jomket́a. Sen idiḱ tulućge ackage arhõ mit́ṭen joe ńurgot́kat́a. Ona hõ ot khon halaṅkateye jomket́a.

Apat́ do onkage mimit́ goṭećkate aćren hopon pohrek  otre onako joe ńuradea, are halaṅ caba ocokedea. Khange apat do muluć muluće landaket́a, ar aćren hopone metadea; “ Henda bạbu, enaṅ do ona nal kuṭrạ halaṅ lạgit́ mit́ dhao eṅgodoḱ hõ bacom rebenlen. Unre eṅgot́katem halaṅle khan, noḱõe eae dhao do ohoń eṅgot́ ocolema. Ma bujhạume beṭa ar hudisme”.




Corpoṭ Gun Khon Cetaoḱ

Taṛo do ạḍi corpoṭ koṛa kanae. Uni do janwarko bebạṛiće harkhetkoa. Mit́ din uni do kulhi pinḍạre duṛuṕkate matkom laṭheye jojomkan tahẽkana, ar mit́ṭeć bes cikạ̃ṛ macha hopon pãeṛae saṕ akat́ tahẽkana, jojom kan jojomkan, ać khon thoṛa pharak ńõḱre mit́ṭen setae ńel ńamkedea. Uni seta doe burum akan tahẽkana. Taṛo do setae leh lehadea. Leh lehade tora seta do ạḍi coṭkare beret́ got́ena, ar canḍbol ṭheṛe ṭhepe ṭhepeate lujuṅ lujuṅ uni ṭhene dạṛ idi got́keda. Taṛo do huḍuhuḍuć matkom laṭhe tire dohokate uni seć tiye tiạrket́a, seta do ona aste ạḍi usạra onḍeye sen sor got́ena. Senen tora uni koṛa do aćaḱ pãeṛate uni seta ạḍi garte nạthureye piṭạukedea.

Uni bạpuṛić seta do bacha, haso jalate kạ̃i kạ̃iye raḱket́a, ar kubuṅ kubuṅ onḍe khone dạṛket́a. Ar taṛo do onkae ńelkede khan kheṭe kheṭeye landaket́a.Taṛo ać talaba do ona tamasa pharaḱ khone ńeńelkan tahẽkana. Ar uni do setawaḱ dosa ar Taṛoaḱ corpoṭ kạmi ńelte ạḍi baṅ ṭhike ạikạuket́a, ar Taṛo boge sikhạuna emaye goṭawana. Khan uni do Taṛoe hohoadea, are kuli-kedea, “ Henda Taṛo poesam hataoa?” Taṛo do usạrae mengot́ket́a. “ Hẽ tala ba, emạń khanem ente”. Khan uni do mit́ sikạ poesa saṕkate uni seć tiye tiạrket́a. Taṛo hõ ạḍi rạskạkate ti tiạrkateye ataṅgot́ket́a. Ataṅ torage Taṛo ać tala ba do mit́ṭeć mat́ chit́kiṛićte  caraṭ marte tiye dalkedea. Taṛo do haso jalate ti irci ircite ạḍi ãṭe aḍraokeda.

Khan ać talaba doe menket́a. “ Am do uni bạpuṛić seta ạuṛiaḱtem dalkedete, iń hõń dalket́mea. Teheń khon disạime, seta hõ am hasoket́me leka hasokogea. Ar tis hõ onka alom colona.




Bitnạ Ńutuman Koṛa Reaṅ

Sedae jo̠khe̠n kathae, nui Bitnạ koṛa do̠ eṅgat ho̠ṛmo̠reye tahẽkanre apatte̠t́ do̠e go̠ćena. Khange eṅgatte̠t́ do̠ apa bare oṛaḱteye he̠ćena. Ado̠ onḍe tahẽkanrege, kathae, uni Bitnạ koṛa do̠e jamamena. Uni koṛa do̠ mit́ bitạgeye usullena, inạḱ khon do̠ baṅgeye haralena; onatege uni do̠ Bitnạko ńutumkadea. Ado̠ ạḍi serma hoeyenre hõ bae haralente uni do̠ o̠koe kuṛi hõ bako khusiadete enka ḍạnguạtegeye hara juạnena. Ar gocoe do̠ho̠ket́te ona do̠ mit́ bitạ pon kạṭuṕ harayentaea. Khange ado̠ onko mamo̠tteko ṭhen khon do̠kin begarente judạ-rekin oṛaḱket́. Ar uni Bitnạ do̠ kathakore do̠ khub calaki ho̠ṛe hoeyena. Jãhãn kathare uni leka do̠ o̠koe hõ bako ro̠ṛ daṛeaḱa. Ado̠ tahẽn tahẽnte uni Bitnạ do̠ mit́ṭen bitkile kirińkedea. Ar uni do̠ khube jo̠to̠n moṭakede khan do̠ siń marsal do̠ ạtińge bae ạtińa, onate uni do̠ go̠to̠m bitkile ńumkedea. Ado̠ unire de̠ćkate mit́ ńindại ạtińea, ar siń marsal do̠ oṛaḱregeye aderkaea.

Ado̠ tahẽn tahẽnte onka mit́ din do̠ ṭạnḍite ạtińe idi akade tahẽkan jo̠khe̠nge, kathae, cet́ lạgit́ co̠e ãṛgolen tahẽkana. Ado̠ kathae, jaṅga se̠nteye de̠jo̠ḱ kan tahẽkan jo̠khe̠nge, kathae, uni bitkil do̠e ić go̠t́ket́te uni Bitnạ koṛa do̠e ić topa ocoyena. Ado̠ kathae, o̠nḍegeye topayena; ado̠ bae uṭkạu daṛeat́a, o̠nḍegeye laṭha ṭarhaoena. Ar uni bitkiil do̠e ạtiń mo̠ko̠ńen khan, setaḱ do̠ oṛaḱteye calaoena. Ado̠ uni koṛa bae ńel náme kante eṅgatte̠t́ do̠ ạḍi bạṛiće raḱ baṛayet́a. Me̠net́ae, Tạruṕ co̠ṅ cele janwar co̠ko jo̠mkede. Onka bogete ńum ńumteye raḱ halaṅet́a. Ado̠ kathae, tikin jo̠khe̠n do̠sra atoren kuṛiko do̠ go̠eṭha gurić halaṅko se̠nlena. Ado̠ kathae, mit́ṭen kuṛi do̠ ona bitkil guriće uṭkạu go̠t́ket́ khan, kathae, uni Bitnạ koṛae uṭkạu ńam go̠t́kedea. Ar uni koṛa hõe beret́ go̠t́ena. Ado̠ darhateye calaoenteye um saphayena, ado̠ oṛaḱteye calaoena. Eṅgatte̠t́ do̠e rạskạyena. Ar uni Bitnạ koṛa do̠ ṭaṅgae ńamket́te uni bitkil kuṭạm go̠ć utạrkedea. Ado atoren ho̠ṛe lạiat́koteko jo̠mkedea. Ado̠ ona bitkil harta do̠e ro̠ho̠ṛket́te mit́ din do̠ eṅgatte̠t́e metadea, Iạ, ayo, sạtu sambarạńme, iń do̠ hartań ạkriń ạguia. Ado̠ kathae, juṛạuadete uni do̠ harta ạkrińe calaoena. Ado̠ calaḱ calaḱte tin sạṅgiń ho̠r co̠e calaoen. Ado̠ ạyuṕena. Ado̠e me̠net́a, Noa ńindạ do̠ okareń gitića? Deko oṛaḱre ma nãhãḱ o̠ho̠ko gitić ocolińa. Ado̠ onkae hudisket́te ńuhum jo̠khe̠n mit́ṭen dare buṭareye ḍerayena. Ado̠e me̠nket́a, Dare co̠ṭre de̠ćkateń gitića; o̠tre do̠ jãhãeko e̠ṛe̠  bo̠ṭe̠ćkińa. Onka me̠nkate, kathae, dareteye de̠ćena, ar ona harta hõe o̠r rakaṕket́a; ado̠ luṭuḱ luṭuḱe de̠ć thir akangea. Ado̠ kathae, tala ńindạ khange kombṛo do̠ oka khon co̠ṅ aema ṭakako kombṛo idiket́te ona dare buṭạregeko do̠ho̠ket́teko hạṭińet́kana. Un jo̠khe̠nge Bitnạ do̠, kathae, ona harta do̠ haḍ baḍe ńurhạ go̠t́kat́a. Khange kombṛo do̠, kathae, bo̠to̠rte jo̠to̠ko dạṛ go̠t́ket́a. Un jo̠khe̠n Bitnạ do̠e ãṛgo go̠t́ente, kathae, onako ṭaka do̠ be̠bake idiket́a, ar harta do̠ o̠nḍegeye bạgi dapoṛat́a, ar ona ṭaka do̠ oṛaḱteye ạgu se̠ṭe̠rket́a.

Ado̠ eṅgatte̠t́e metade, Iạ, ayo, do̠ se̠ mamateko ṭhen khon pại ko̠e ạgukom. Ado̠ kathae, se̠nente pạiye ko̠e ạguket́kote o̠neye ạgulet́ ṭakakin so̠ṅket́a. Ado̠ kathae, tinạḱ gan ṭaka co̠ṅ pại paṛaḱkoreye so̠ge̠ baṛakat́a. Are metadea, Do, ayo idikatakom. Ado̠ sạriye idikat́takoa khan, pại paṛaḱre ṭaka so̠ge̠ akanko ńelket́ do̠ko me̠nket́a, Durre! Nui do̠ abo khone so̠ro̠soḱ kan do̠ abo khon so̠ro̠se kisạ̃ṛoḱa. Ado̠ onkako hiskạket́teko me̠nket́a, Ma nui do̠ nenkarebo je̠re̠dea. Re̠ṅge̠ć ocoyeabon; baṅkhan hape̠ne dạbṛuć cababona. Ado̠ onkako hiskạket́te  mit́ din do̠ je̠re̠deako me̠nket́a, Hape̠ babon je̠re̠dea; uniaḱ bhe̠dbon ńamlege, bhala cet́ lekate unạḱ ṭaka do̠e ńamlet́a me̠nte. Khange sạriko kulikedea, Henda bạbu, okare harta do̠m ạkrińket́a, ar tinạḱ dam hoelentama? Ado̠ unreye me̠nket́a, Ạḍi sạṅgiń, hana bajarre, mamo̠. Iń ma, mamo̠ mit́ goṭengeye tahẽkantińa, onate thoṛage hoelentińa. Ape ma, mama, aema kaḍa bitkil menaḱkotapea. Ape do̠ cet́ baṅ se̠, bar pe khạclạḱ ṭakape ạgukea, ar baṅkhan aperen kaḍa bitlil kirińte emańpe tho̠, ińgeń hataokotapea. Ado̠ko me̠nket́a, Baṅ, aletegele ạkriń ạguia.

Ado̠ sạri uniaḱ kathateko mạluṅente jo̠to̠ kaḍa bitkilko kuṭạm go̠ćket́koa, ar harta ạkrińko calaoena. Me̠nkhan cele hõ bako hataolet́takoa. Ado̠ ạnḍho̠ṇ manḍho̠ṅ mit́ bar ṭakateko dhasao giḍi baṛaket́te ạḍi bạṛić karać kurućko edre he̠ćena. Arko me̠nket́a, Iạ yae e̠ṛẹket́bon do̠! Nahakge kaḍa bitkile go̠ć ocoket́bon do̠. Ado̠ oṛaḱteko ruạṛ he̠ćen khane kuli baṛayet́koa. Ado̠ edrete uni tuluć do̠ bako ro̠ṛ baṛayet́a. Arko me̠njoṅ kana, Nui do̠bo je̠re̠dea; baṅkhan hape̠n abo do̠e latarbona. Ado̠ onako niṭket́te sạri mit́ din do̠ko je̠re̠t́kedea. Ado̠ unre bogeteye ho̠ho̠ket́a, me̠nkhan onko mamo̠tteko do̠ o̠koe hõ bako he̠ćlena. Ado̠ ạḍi tayom enako he̠ćena. Ado̠ unre uni do̠ o̠hmateye baḍaeket́a, baṅma, Iń do̠ nokogeko je̠re̠t́kidińa. Ado̠e cekaea, be̠cara? Ać ma huḍiń huḍiń ho̠ṛ, cet́e ceka daṛeaḱa? Khange jo̠to̠ oṛaḱ lo̠ cabayentaea, bako ĩṛĩć daṛeat́a. Ado̠ jo̠to̠ oṛaḱ to̠ro̠ćentaea.

Ado̠ se̠ṅge̠l ĩṛĩćen khan ona to̠ro̠ćko do̠ jo̠to̠e hạr samṭaoket́a. Ado̠ onko mamo̠ttekoge bostae ko̠eket́kote ona to̠ro̠ć do̠ bostareye bhoraoket́te bepare idiket́a. Ado̠ mit́ṭen bajarre tioḱket́a. Ado̠ ạyuṕen khan mit́ṭen baṛe buṭạreye ḍerayena. Ado̠ ńindạyen khan uni do̠e me̠nket́a, Iń eskar nonḍe tahẽn do̠ baṅ jutoḱa. Jãhãeko kombṛo bo̠te̠ćkińa. Ado̠ ona aṛerege bepariko ḍera akan tahẽkana. Ado̠ onko ṭhen se̠nkate mit́ aṛere ni hõe ḍerayena. Ado̠e jạpit́ ocoat́koa. Ado̠ tala ńindạ jo̠khe̠n nui do̠e be̠re̠t́ente aćaḱ to̠ro̠ć bosta do̠ onkoaḱ gạḍireye bhạrikat́a, ar onkoaḱ bosta do̠ aćaḱ gạḍireye bhạriket́a. Ar onko bepari do̠ bako disạledea. Ado̠ko tahẽ aṅgayen khan onko hõko lagaket́a, nui hõe joṛaoket́teye lagaket́a. Nui do̠ e̠kkalte oṛaḱteye laga ạguket́a. Ado̠ ạgukateye ńelket́ do̠, e̠ke̠n ṭaka kan. Ado̠ eṅgatte̠t́e metadea, Do ayo, mamateko ṭhen khon pại ạguime. Ṭakalaṅ so̠ṅa.

Ado̠ sạriyeko̠e ạguket́te ṭakakin so̠ṅket́a. Ar ona pại paṛaḱkore do̠ mõṛẽ turui go̠ṭe̠n ṭakakin re̠be̠t́ baṛakat́te pại do̠kin idi oṭokat́takoa. Ado̠ko ńelket́ khan do̠ko hahaṛayena. Me̠nket́ako, Durre! Noa to̠ro̠ć khon hõ aema ṭaka hoeyentaea. Bhalabon kuliyea, okareye ạkrińket́a me̠nte. Khanko kulikede khane me̠n go̠t́ket́a, Iń ma, mamo̠, oṛaḱ hõ huḍińge tahẽkantiń, onarege nõ̠kõ̠e nunạḱ ṭaka hoeyentińa. Ar ape ma napṛaḱ napṛaḱ oṛaḱ menaḱtape, ape do̠ aemape ṭakakea. Khangeko me̠nket́a, Sạrige tho̠ ya, abo do̠ aemabo ṭakakea. Ado̠ onkako hudisket́teko me̠nket́a, Ṭakale khan oṛaḱ beḱnao do̠ algagea. Ma noa oṛaḱ do̠bon je̠re̠t́aḱte to̠ro̠ć ạkrin ạgukate arhõ oṛaḱ do̠bon benaoa.

Khange kathaeko je̠re̠t́at́takoa; ado̠ to̠ro̠ć sajaoket́te ạkriń do̠ko idiket́a. Ado̠ kathae, cele hõ bako bataolet́takoa. Ado̠ ạṛisente gaḍa daḱreko uṕ giḍi dapoṛkat́a. Ado̠ siṭhạl miṭhạl karać kurućko ruhet́kedea. Ado̠ inạ dosar tesar khange Bitnạ do̠e me̠nket́a, Ḍạku bo̠te̠ćkińako. Ado̠ ona bo̠to̠rte o̠nḍe khon do̠e dạṛket́a.

Source: Santal Folk Tales




Hasage Dhon

Ramjam ato do ekal huḍiń, dhiri kocare menaḱa. Labaṛtem menkea dhiri gaṛre. Nasenaḱ bạd – bạihạṛ, ṭạnḍi ṭikur khet baṛgere hõ dhiri, kulhi chaṭkare hõ dhiri, dhiri ar dhir. Baha- sohrae re hõ dhirigem kolsa tioga. Netar do noakore khon bogete dhiriko la oḍokeda, ar bejae ṭhik misinte rombṛo rombṛoko rit́ oḍokeda. Noakoren hoṛ do ado niạ lasaṛhẽtẽte jaoge kạmi hõko ńameda, kạmi baṅ ńam jokheć ạuṛiaḱ do bako tahẽn kana. Dhiri kol ren ṭhikạdar bạbu do soprot́ roḍot́ko daṛan kana, dhiri menaḱ bạd- bạihạṛko tạṅkhi baṛayeda. Dãṛã dãṛãte Ramjam ato sećko rakaṕ hećena. Ramjam reaḱ khet baṛge do ạḍi ãṭko kusiada, baṅma kathae noakore do sona topa menaḱa.

Ado Ramjam atoren hoṛko bujhạu baṛawako kana, metako kanako khet baṛgeko lae takote do ṭaka ko emakoa, ar kạmi hõko ńam ocokoa, enkathae onkoaḱ dayate kạmi doko ńama. Atoren hoṛ do ado ańjom baṛakateko menkeda – Hape entet́ ale alerele bujhạu baṛalenge. Nonḍenko hoṛ ańjomkate ṭhikạkar bạbu do ado thoṛako biṛko ńoḱena. Entet́ nõḱõe nunạḱ din noakore dhiriko lala kana, nonkan katha thor bako ańjom akada. Hoṛ mit́ ṭukuć hạnḍiko ńam lekhaćge ṭhikạdar bạbu bilạn bạihạṛ jumiko alae akawat́koa. Ar noko copya, reṅgećte kelaṅ ḍolaṅ hoṛ, nunạḱ dhocorko uduḱeda? Ṭhikạdar bạbu hõ onkoaḱ dhocore ghucạu lạgit́te phundiko teareda. Menjoṅ kanako, Hape se jạnumte jạnumle soḱ oḍoṅa, ado nahaḱpe ạikạua. Ṭhikạdar mit́din do ado hasa lala hoṛ juṭạu katey ạguket́koa. Inạ aḍepaseren dinạm hiloḱko ńepel hoṛge, rạu rạu hasa lalako dhurạuena. Ṭhań ṭhań  saḍeyate rohoṛ hasare kuḍi ṭạmni ar pasna phạnṭiloḱ kana. Inạkatege Ramjamren hoṛ hõ adoko ńir oḍoṅena.

Atoren sanam hoṛte manako dhurạuena, nako la ocoako kana. Menedako – Ale begor kuli bujhạu kate cedaḱ khet baṛgepe layet́ talea? Lala hoṛ doko menkeda – Ṭhikạdar bạbuko hukum akawat́lea. Inạḱtege Ṭhikạdar bạbu hõye laha hećena are menkeda – Ṭakale emape kana, ạuṛiaḱte do bale layet́ tapea. Arhõ mit́teć kạmi hoṛ do ṭhikạdare roṛ goṛoadea menkedae – Ale senaḱ khet baṛge la kate ape hõcope ạsul lenge. Ale do ape bale manalet́pea, ar ape? Ṭhikạdar do adoye cagmãgao got́ena, nui hoṛ ać sene roṛket́ khan. Ramjamren mạńjhi haṛam adoye menkeda – Baṅ ho, ale do nonḍenaḱ hasa jumi bale la ocoapea, noa hasa jumi tele ạsuloḱ kana. Ṭhạkudar nitoḱ do ãṭ ńõḱtey menkeda – Ona lạgit́tema ṭakale emape kan. Mạńjhi haṛame menkeda – Ona ṭaka do tinạḱ dinle joma? Ṭhikạdar nitoḱ do mit́ sãtahẽt́teye roṛ idikeda – Ape do lelha hoṛ, bape baḍaea, noa dhirite sohor bajarre tinạḱ lạṭu lạṭu kạmi hoyoḱ kana, lala hoṛko sae kate ṭhikạdar do arhõ ãṭ ńõḱteye menkeda – Noa dhirite dalan oṛaḱ, hor ḍahar kạmire, soṛoḱ ar rel laenre lagaoḱ kana. Ar mase ape boka bohoḱ do, apeaḱ kathagepe hudiset́ kana.

Mạńjhi haṛam do nitoḱ do sojhe ńõḱtey teṅgoyena ar khạndri macha ethem katey menkeda – Ale do unạḱ lạṭu lạṭu katha do bale baḍaea, ape do nonḍenaḱ dhiri ạkhriń katepe kisạ̃ṛoḱ kana aleaḱ jumi la bharabhaṭ kate. Mase eṭaḱ eṭaḱ ato reaḱ khet baṛgepe ceka keda? Onḍe nitoḱ jãhãnaḱ casge baṅ hoyoḱa, jage jonḍra, raheṛ, hoṛeć eman hoe baṛaḱkan tahẽna, ona hõ nitoḱ do okare? Bạnuḱa. Noa kathate ṭhikạdar do cạuhạṛire thapa kede lekae aṭkar keda. Kạmi hoṛ seć koyoḱ kate ṭhikạdare menkeda – Ma ho nui dobon jut́got́kaege se, bejaye dalaliyet́ kana. Menkhan kạmijoṅ hoṛ rạgạu marteko menkeda – Baṅa ṭhikạdar bạbu, ohokeale, Mạńjhi haṛam ṭhikgeye men akada. Aleaḱ khet baṛge la katepe bạṛić cabaket́ talea. Mạńjhi haṛam do ạḍi ile ńamket́a are menket́a – Noko ṭhikạdarge abokoaḱ khet baṛge buru ḍuṅgriko bạṛićet́ kana, lakh lakh ṭakako kamaoet́ kana, noko do mit́ mot riạu rajoṭ katebon laga ńirkoa. Mạńjhi haṛamaḱ noa katha ańjom kate onko kạmijoṅhoṛ doko menkeda – Ma nui ṭhikạdar do sabepe ar lebedepe. Noa katha ańjomkate ṭhikạdar do gaṛpać guṛpuć ocogoḱ tuluć birạmpạṭe dạṛkeda.

Tumạl- Kạhni Mala




Toyo Ar Tạruṕ

Tạruṕ do uniaḱ ona ić ńeltey hahaṛayena, bae jiwi daṛeada. Ado mit́ din doe kuli kedea, sanam lajao botor deakate, metae kanae – Hena bhạgnạ, am do bhala cekate onka ponḍ dom daḱseć eda? Toyo thor ạḍi cạmkur ar calak janwar kanako, mit́ ghạṛi hudis ńoḱ kate totka gạdur tuluće lạiadea, metae kanae – Iạ mamo, mạńjhi koaḱ khạrạire ạḍi utạr janheko manḍa ḍạṅ akada, iń do dinge coṅ ona tegeń kedogoḱ kan. Ado tạruṕ hõ ạyuṕ jokheć do senkate mar bhagetey lapet́joṅ ma, jom kedae, ekal jom diṛidaṅenae, ṭamak tanaḱ leka lać do phulạuen taea. Ado cet́bam men, dosar hiloḱ do ado ekal bogete daḱseć hor redo jolon kedea, khilạu akade lekae ạikạu keda.

Ạḍi koṭotey daḱseć keda, kuthạu kuthạuteye daḱseć keda, ekal bajage. Ado tạrup do toyo cet́ hõ baṅe men baṛawadea. Ar note toyo do dinge ghãse ir ạguia, bhạriạtey goḱ ạguia, ạgu jokheće bakhẽṛa, nonkae mena – “ Likit́ cikit́, likit́ cikit́, ajke dudh khabo, dudh khabo.” Ar oṛaḱe seṭerlen khan bhạriạ reaḱ ghãse giḍi goda, merom eṅga ṭhene ńir sen godoḱa. Senkate merom hopon leka thukṛạu katey nunu goda, ar lebet́ canḍ kate cũyũt́ cũyũte nunu joṅa. Ar note tạruṕ do andha rege menaea, arhõ pạhil lekae kuli ruạṛ kedea, cet́ jomte onka ponḍ doe daḱ sećeda mente.

Toyo hõe lại ruạṛadea, metadeae – Iạ mamo, hane jhão ghuṭure bhagete jhão dhiri, ona jom mase bhala niạdom do. Ado tạruṕ niạdom hõ ekal lać pereće jom keda, ekal jel kuṭi tanaḱ lekage. Ńelme se ado dosar hiloḱ do tạruṕ do ekal boge daḱ seć hor do get́ kateye sirạ soro utạrena. Hoṛko men sikte, uniaḱ taras ańjomte bir bururen jib- jiạliko, cẽṛẽ ciprut́ko hõ ko botor utạrena. Niạ dom do ado tạruṕ do ạḍi ãṭe edreyena, tobe toyo ṭhen do nase hõ bae sodor let́a. Hudis kedae, Hapese bhalań tãṛãgoḱa, ńelạń cet́ jomte unạḱ doe itiloḱ kana. Ado sạrige ona hudis leka tãṛãḱ kate toyoaḱ sanam targhare ńelket́ taea are gunạnena, Hape am do mońjte eṛe reaḱ kuṛại dolaṅ emama.

Ado sạrige ńelme, tạruṕ do toyo bae tahẽkan jokhen uniaḱ ḍeratey senena ar ekal uni merom mam khal jom kedetae, eken jaṅ kate kaḍećko tey ṭenḍar oṭo kadea. Ar harta tey daloṕ kadea. Toyo do bacha, din hiloḱ leka ghãs iroḱ khone ruạṛ hijuḱ kana, eneć enećte, are bakhẽṛeda: “ Likit́ cikit́, likit́ cikit́, ajke dudh khabo, dudh khabo” Ńel ńam kedeae merom mae isiṛ akat́, ado ạḍi usạrae mengot́ keda,” Ehe, teheń gogo doe landa daramạń kana.” Ado kusite ghãs giḍi tora nin dara lekage ńir senkate ekalte thukrạu got́ kedea. Thukrạu kede mae eken jaṅ haṛhuṛe bhindạṛena. Ado ạḍi ãṭe mãyãḱ muyũḱena. Raḱ mẽt́ãhã ket́ae, are bujhạu keda je noa do tạruṕ mamońgey kạituk akada. Din hiloḱiń eṛe ledea, ona reaḱ kuṛạige teheń doe ńam ocokidińa.

 




AOL MUṄ (Paṭh-6)

Rạskạ do casbas babot reaḱ puthiye hataokeda. Rạskạ do noa puthiye paṛhaoḱ kan tahẽkana. Noa puthire olakan tahẽkana: Mit́ lekan ạḍi bhage muṅ menaḱa. Ona do aol muṅ kana. Aol muṅ do ar muṅ khon ạḍi bhagea. Rạskạ do Sumie metadea, “ Iń do mit́ṭeć casbas babot reaḱ puthiń paṛhaoḱ kana. Noare olakana: Mit́ lekanaḱ ạḍi bhage muṅ menaḱa. Ona do aol muṅ kana. Ona do aboaḱ muṅ khon bhagegea.”

Sumie kulikedea, “ Aol muṅ do ar muṅ khon cedaḱ bhagea?” Rạskạ do puthiye paṛhaokeda. Casbat babot puthire olakana: Aol muṅ do ạḍi usạra beleḱa. Aol muṅ do eṭaḱ muṅ khon usạrage beleḱa. Aol muṅ do bar candorege beleḱ kana. Eṭaḱ lekanaḱ muṅ do pe candor beleḱ kana. Aol muṅ do usạra belek kana. Ona reaḱ phosol do bar candoregem get́ daṛeaḱa. Ona reaḱ phosol do usạra beleḱa. Ona iạte mit́ṭen arhõ phosolem rohoe daṛeaḱa. Ona iạte usạra beleḱ do ạḍi bhagea. Tinre ona doko get́et́ kana, tobe khan eṭaḱ phosolem rohoe daṛeaḱa. Aol muṅ reaḱ dana do lạṭugea. Sumie menkeda, “ Noa do ạḍi besa. Noa reaḱ dana do lạṭugea.” Rạskạ do arhõ casbas puthiye paṛhaokeda. Puthire olakan tahẽkana: Aol muṅre ạḍi ḍher dana tahẽna. Ona eṭaḱaḱ khon ḍherge dana do tahẽna.

Aol muṅ do otre lạgit́ ạḍi bhagea. Muṅre do son leka jo hoyoḱ kana. Sonre jo hoyoḱ kana. Jo akan kạṭić darete ote gobraet́ kana. Jo akan kạṭić dare do ot ạlu lạgit́e gobraoet́ kana. Jo akan kạṭić dare do ot guhum lạgit́e gobraoet́ kana. Aol muṅ do ot lạgit́ ạḍi bhagea. Aol muṅ phosol do bar candorege beleḱ kana. Phosol get́ tayom ạlum rohoe daṛeaḱa. Muṅ phosol get́ tayom guhumem rohoe daṛeaḱa. Phosol belelenre guhum reaḱ dana de bạṛti lạṭuḱa. Ạlu phosol hõ bes hoyoḱa. Sumie kulikedea. “ Aol muṅ reaḱ itạ do oka khonem ńama?” Rạskạ do puthiye paṛhaokeda. Casbas babot puthire olakan tahẽkana: Aol muṅ reaḱ itạ do sarkari godam khon hataome. Rạskạe menkeda, “ Noa bochor iń do aol muṅ iń rohoea. Iń doń ńela aol muṅ reaḱ dana do lạṭuḱa. Iń doń ńela ona do bar cando bhitrirege benaoḱa. Iń doń ńela muṅte otre ạlu do ạḍi lạṭuḱa.” Rạskạ do sarkari itạ godam teye calaoena. Uni do bạbuye metadea, “ Iń do aol muṅ jạruṛạń kana.” Bạbu doe menkeda, “ Tinạḱ ser muṅ jạruṛa?” Rạskạ doe menkeda, “ Iń do aol muṅ rohoe sanaediń kana. Iń doń ńela ona do bar cando bhitrire tearoḱa. Iń doń ńela ona ạlu ạḍi ḍher hoyoḱa.” Rạskạ do gel ser aol muṅe hataokeda. Uni do gel ser aol muṅe rohoekeda. Bar cando bhitrirege ona do beleyena. Tinre beleyenaunre uni do phosole get́keda. Muṅ phosol do ạḍi ḍher hoena.

Ona reaḱ dana do ạḍi lạṭu hoena. Tobe khan ona khetre Rạskạ do ạluye rohoekeda. Ạlu phosol do ạḍi ḍher hoena. Ạlu hõ ạḍi lạṭu lạṭu hoena. Aḍepaseren hoṛkoaḱ ạlu khon ḍher lạṭu hoena. Aḍepaseren ko kulikedea, “ Amaḱ ạlu do cekate ạḍi lạṭu lạṭuena? Amaḱ muṅ do cekate unạḱ usạra hoena?” Rạskạe menkeda, “ Iń do casbas babot reaḱ puthiń paṛhaokeda.” Onare olakan tahẽkana: Aol muṅ ạḍi mońj hoyoḱ kana. Aol muṅ bar cando bhitrirege beleḱ kana. Ona do joakan kạṭić dare kana. Ona reaḱ jo do ạḍi lạṭua. Jo akan kạṭić dare te hasa do gobraoḱ kana. Am do ona bar cando tegem get́ daṛeaḱa. Enḍekhan eṭaḱaḱ phosolem rohoe daṛeaḱa. Iń do sarkari godam teń calaoena. Iń do gel ser aol muṅ iń kiriń keda. Iń do onań rohoekeda. Bar cando bhitrirege beleyena. Ona reaḱ jo do ạḍi lạṭu tahẽkana. Ado onań get́keda. Muṅte ot do gobraoena. Iń do ạlu iń rohoe keda. Ape do pen ́el daṛeaḱa ińaḱ ạlu tinạḱ lạṭua.

Aḍepaseren hoṛko menkeda, “ Rạskạ am do casbas babot reaḱ puthi ale paṛhao ańjomaleme. Am do ạḍi husiạr hoṛ kanam. Ale hõ husiạroḱle khoj kana.” Ona iạte Rạskạ do casbas babot reaḱ puthi onkoe paṛhao ańjomat́koa. Uni do aḍepaseren hoṛko casbas babot reaḱ puthiye paṛhao ańjomako kan tahẽkana. Aḍepaseren hoṛ do aol muṅ akoaḱ khetreko erkeda. Onate khet do gobraoen takoa. Ar atore ạḍi ḍher dhon hoena.

 

 

 

 

 

 




Boeha Sulukre Tahẽn

Mit́ṭen hoṛren ponea hoponko tahẽkantaea. Onko hopontae do ako akoge ạḍiko kạphạriạuḱa kan tahẽkana. Akoren apat do ạḍiye bujhạuat́koa. Enhõ bako suluklena. Onate onkoren apat ạḍiye bhabnaḱkan tahẽkana. Mit́ din do mone monete nonka hudis ṭhikket́a. Eken mocate do ohoko bujhạulea.  Bickom kạmiteń uduḱako khan kạphạriạuḱ doko bạgia. Khange uni do aćren hopon ać ṭhene hoho sorket́koa; ar tin uḍi ṭheṅgae ạgu ocoket́koa. Ar onako ạguket́ khan, mit́reye tol bojha ocoket́koa.

Khange apattako do ona bojha ṭheṅga maraṅ hopon tae rạḱput́e metadea. Uni do hako pako ona tol- bojha ṭheṅga banar tire dene banar tite dene banare saṕgot́ket́a, ar talareye lebet́ket́a, ar kukućkateye orket́a. Menkhan bae leṭeć daṛeada. Uni hoṛ do nonkage joto hopontae rạḱpute metat́koa. Menkhan okoe hõ bako rạput́ daṛeat́a. Thakao cabaenako. Khange apattako doe metat́koa, “ E beṭa nonkate do ohope dhejlea, ma nitoḱ noa bojha ṭheṅga do raṛaepe,” Adoko raṛaket́a. Inạkate uni hoṛ do apan ạpin mimit́ goṭeće saṕ ocoket́koa ar rạḱpute metat́koa. Ado ạḍi algate ṭhas ṭhusko rạput́ got́ket́a.

Khan uni doe metat́koa, “ Ńelpe beṭa nonka leka ape hõ mit́ mom arm it́ jomkao ar sulukrepe tahẽn khan aperen bạiri ohoko ṭasaḱ daṛelepea. Menkhan nonkagepe kạphạriạuḱ khan, ar bape sulukoḱ khan, sanam ṭhenpe posṛa maṅgal ocoḱa.” Ado enhiloḱ khon onko hopontae do kạphạriạuḱko bạgiket́a, ar sulukteko tahẽyena.