Sim Ar Toyo

Mit́ dhao mit́ṭen Toyo khobore ńamkeda, baṅma mit́ṭen khamar re Sim ạḍi garko ruạḱ kana. Ona ańjomkate Toyo do aema lekan upại se phundi sendare ehoṕena. Hudiskedae noa okterege lelha Sim jom ko reaḱ mońj ạt kana.  Inạkate Toyo mit́ṭen raranić (ḍaktar) aḱ kićrić hoṛmore hurạṛ kate, tire ran beg sipińkate khamar seće mohnḍayena. Khange Toyo onḍe senen khan, Khamar re Sim aḱ duạr do bondge ńamkeda. Onate Toyo do bhitri seć bae bolo daṛeada. Ado uni Toyo do duạr seć senkateć Sim hohoate metat́koa, nit do cet́leka menaḱpea boeha? Ma duạr jhićpe, ente ape lạgit́ ran iń ạgu akada. Aṛaṅ ańjomtege Sim do akoren bạiri aḱ oprom ko baḍae ńamkeda. Onate uniaḱ motlob aṭkarte nase hõ bako bilomleda. Ado ko roṛ ruạṛadea, napaege menaḱlea. Arhõ napae le tahẽna, judi nitge nonḍe khon amem calaolen khan.

Sikhạuna: Bebuj se lelha ko hõ bạiriko cinhạute bako bhula.    




Lelha Cakor

Mit́ atore mit́ṭen dokandare tahẽkana. Uni dokandar do aćaḱ dokanre din hiloḱ aḱ jạruṛ jiniskoe dohoyet́ tahẽna. Mit́ṭen kạmiạ hoṛ (cakor) hõe tahẽkantaea. Ado uni cakor do ạḍi dạyiḱange, Menkhan lelha machae tahẽkana. Okaṭaḱ kạmi reaḱ dạyike ńama eken inạge kạmia. Eṭaḱ jahan kạmi ko do bae nońjoraḱa. Mit́din dokandar do jạruṛ kạmi iạte oṛaḱe senena, ar cakor tae do dokanre duṛuṕ oṭokadea. Adoe men baṛawadea jemon ona dokan sećem nońjoraḱ.Bạṛtikaete duạr sećem nońjoraḱa. Khange uni cakor doe roṛ ruạrkeda, alom bhạbitoḱa mạlik. Sojhe duạr sećgeń koyoḱkat́a. Ma am do calaḱme ar amaḱ kạmiko purạume.

Onka men baṛakate dokandar do oṛaḱe senena. Ado dokandar aḱ katha lekage cakor do pahrae dhurạuena. Inạ mit́ ghạṛi tayomge thoṛa sạṅgińre ḍhol reaḱ sạde ańjomena. Uni cakor hõ ona saḍe ańjomkeda. Huḍiń huḍiń gidrạko ona saḍe ańjomte harephare ko calaḱ kana. Ato-ṭolaren hoṛ hõko senena. Mit́ṭen ṭhạ̃ire do ạḍi gadel hoṛko jarwa akana ar thoṛa hoṛ do khilạḍko uduḱeda. Uni cakor do dokan reaḱ duạre pahraeda. Pahra tulućge jarwa akan hoṛ seće koyoḱkeda. Okoe do khilạḍ ko uduḱet́ kan eken onkoaḱ jaṅgae ńel ńameda, eṭaḱ jahanaḱ do bae ńel ńameda. Uni hõ khilạḍ ńeńel monadea. Menkhan cekate ona khilạḍe ńela? Ać ma ente dokane pahra kan. Aće senlen khan dokan do okoe pahraea? Cekate mạlik aḱ hukume bebataoa? Mucạtre mit́ṭene hudis ńamkeda. Uni cakor do duạr jhićkate tarenre ladekeda. Inạkate ona duạr hõe idiket́te khilạḍ ńeńele senena. Ado ạḍi mon lagaokate khilạḍ ńeńele ehoṕena.

Ṭhik ona oktege dokandar do oṛaḱ khon dokane senoḱkan tahẽkana. Aćkage ńelkedea cakor do duạr dipilkatege khilạḍe ńeńel kana. Ona ńelte dokandar do kajake raṅgaoena. Ado dokandare mengot́keda, duạr seć nońjoraḱ bạń metaḱme tahẽna? Soṅge soṅge cakor doe menkeda, hoi mạlik, amaḱ katha do bacoń bebatao akat́. Duạr seć tạṅkhiyem menleda, ona iạte duạr kapaṭko noḱoe chaḍao ketećiń ạgu darawakada. Noḱoe tinạḱ muruk duạriń pahraeda.Nit noa duạr joṭet́ reaḱ okoeaḱ sahũsge baṅ hoyoḱa. Se okoe hõ noa duạr eṭaḱ jaha seć bako idi daṛeaḱa. Ona katha ańjomte dokandar do arhõ bạṛti edreyena. Menkhan dokan do cedaḱem bạgi oṭoakada, ona reaḱ nit cet́ hal hoyoḱa? Okoe pahraeda? Mạlik aḱ ona katha ańjomte cakor do ạḍige hahaṛayen. Adoe menkeda, cetiń bhul akada mạlik? Lelha cakor nit dhạbićte hõ bujhạuge bae bujhạuleda cet́e bhul akada mente.




Barea Seta

Mit́ hoṛ ren barea ạsul setakin tahẽkana. Unkin seta modre mit́ten seta do sikare cet́ade tahẽkana. Ar mit́ṭen seta do ạḍi asketiạ ar kuṭhiạ ńoḱe tahẽkana. Ado uni sikar-e cet́ akat́ seta do jaoge din hiloḱ jomaḱe tumạl ạguia. Mạlik do ona jomaḱ banar setae hạṭińakin kan tahẽkana. Ona ńelte sikari seta do ạḍi aṭe asketina. Ado rạṅgaote, mon ạṛiskate mit́dine menkeda, E boeha, amaḱ do jahan bud akel bạnuḱtama. Noḱoe unạḱ haron-kosṭo sahaokate jomaḱiń ạguiet́ kana. Ar am do duṛuṕ ḍuṛuṕ em jojom kana. Noa do oka lekan dhara kana? Khange asketiạ seta doe roṛ ruạṛkeda, ado boeha, ińaḱ do cet́ dos? Okaṭaḱ kạmige tho Mạlik do bae cet́ akawadińa. Uni doe cet́ akawadińa, cet́leka duṛuṕ duṛuṕ jomaḱ jom hoyoḱa?

Sikhạuna: Mạlik aḱ bhul gunạḱtege, cela doko bạṛijoḱa.




Goḍo ar Hirạ

Mit́din mit́ṭen goḍo mit́ṭen hirạ kecaḱe ut́keda. Hirạ ren mạlik hirạ bae ńam daṛeaḱte ńindạ bae jạpit́ daṛeaḱ kana. Uni mạlik do sanam goḍo goć cabako lạgit́ mit́ṭen sikạriại ạgukedea ar hirạ ńam oḍok lạgit́ ṭhikại emadea. Uni sikạri goḍo goćko lạgit́ goḍowaḱ tahen ḍinḍạtei seṭeren khane ńelkeda hajar  hajar aema goḍo mit́ṭen cetanre ar mit́ṭeć goḍo sogobogo ko gitić akana. Ar mit́ṭeć goḍo do pharaḱre ać eskarge galasaṅe jạpit́ akada.

Sikạri do eskar menae uni goḍogei tak kedea. Ar saṕ kateć laće cirạ ket́taea ar hirạ onḍoḱ kate mạlike jimạwadea. Ar sikạri do mạlik ṭhen khon kạuḍi ńam kate oṛaḱ seć mohonḍaḱe dhurạuena.

Un okterege mạlik do uni sikạriye kulikedea cekate hajar hajar goḍo tala khon uni hirạ ut́ić goḍo dom ńam kedea?

Sikạri do roṛ ruạṛe em keda, je noa do ạḍi alga kạmi kana.  Lelha hoṛ jokhon aćkageko kisạṛoḱa ,un oktere onko do akoren jạt tuluć bako mesaoḱa ar bako gateḱa.




Jel Aḱ Golpo

Sedae reaḱ katha, mit́ṭen birre Jel gharońj tahẽkana. Ona gharońjre mit́ṭen haṛam hoṛ, aćren koṛa ar goṛom gidrại tahẽkana. Uni haṛam jel do umerte ạḍi laha akane tahẽkana. Onate jãhãnaḱ kam-kaj kohõ bae daṛeaḱkan tahẽkana. Ado uni haṛam do aćren hopontet́ cetanrege ṭehãḍoḱkan tahẽkana.

Mitdin haṛam ren hopontet́ do hạṭiạte senente ńeloḱte maraṅ utạr khạclạḱe kiriń ạgukeda. Inạkate ona khạclạḱre apat́tet́e bhorao kedete bir talare giḍi oṭokedea. Khange uni jel hopon do eneć khilạḍ baṛakate oṛaḱe hećenre ać haṛam bawaḱ katha apat́tet́e kulikedea. Apat́tet́ doe menkeda, “am haṛamba do ạḍige haṛam cabayena, cet́ge bae kạmi dareaḱ kana. Eken bạṛti jalao are jańjalet́ kana. Onate bir talareń doho oṭokedea. Onḍe tạruṕ menaea, unige nahaḱe jomea. Enḍekhan aboaḱ jańjal cabaḱa. Apat́tet́ aḱ katha ańjomte uni jel hopon doe menkeda, menkhan baba mit́ṭenem bhul akada. Disạ kate ona khạclaḱem ạgu lekhan, amem haṛam lenre ṭaka paesa khoroć kate khạclạḱ baṅ kiriń lagaoạńa. Aćren gidrạwaḱ katha ańjomte apat́tet́e tharbasaoena ar aćaḱ bhule aṅgoćkeda. Ado ene harephare bire senente jel haṛam oṛaḱe ạgukedea.

Sikhạuna: Aboren gogo-baba são cet́ lekabon beohar, aboren gidrạ ko hõ abo são onkageko beohara.




Ạkilan Hoṛ

Mit́ṭen ạkilan bhạgan hoṛe tahẽkana. Jao hiloḱ ạyuṕ bela uni ṭhen hoṛko hijuḱkan tahẽkana. Ar uni hoṛ do onkoaḱ suk-duk muskil reaḱ katha ańjomkate aema lekan solhae emakoa ar ona muskil cabae reaḱ hore uduḱako kan tahena. Adom hoṛ do inạ mit́ muskil karonaḱte ghane ghane hijuḱ ko ehoṕena. Ado hećkate ko raḱet tahena.

Mit́din uni ạkilan hoṛ do heć akan hoṛko  mit́ṭen meskoće lạiat́koa. Ona meskoć ańjomte selet́ akan joto hoṛ landa landateko laṅga cabayena. Inạ mit́ ghạṛi tayom arhõ inạ mit́ meskoć ge lạiat́koa, niạ dhao do ańjomkate thoṛa hoṛko landakeda.  Tinre tesar dhao ona meskoće lạikeda, unre onko hoṛ modre okoege bako landaleda. Adoe menkeda, “Ghane ghane mit́ṭen meskoć ańjomte landa baṅ sanayet́pea, menkhan inạ mit́ muskil iạte cedaḱ ghane ghane pe raraḱ kana?

Sikhạuna: Duk-dạndi, muskil do eken daṛe ar okto-e nosṭoya. Noa do tis hõ muskil do bae mimaṅsa daṛeaḱa.




Gạ̃ṛĩ Aḱ Go̠lpo̠

Mit́ atore ạḍi utạr gạ̃ṛĩ ko tahẽkana. Mit́ dhao mit́ṭen ho̠ṛe lại jạhirkeda je, uni do̠ Gạ̃rĩ kiriń koa ar mimit́ goṭen Gạ̃ṛĩ aḱ dam gel (10) ṭaka kateće emo̠ḱa. Ado̠ atoren ho̠ṛ hõko tạńkhikeda aḍepasere ạḍi utạr Gạ̃ṛĩ menaḱkoa, enḍekhan noa katha hõ ạḍi bạṛićaḱ do̠ baṅ kana. Khange atoren ho̠ṛko bir-gajaṛ ko senente Gạ̃ṛĩ sasaṕ kạmiko dhurạuena. Ado̠ ro̠ṛ saḍe akat́ katha lekage atoren ho̠ṛko ṭhen khonaḱ gel ṭaka kateć mit́ hajar (1,000) goṭen Gạ̃ṛĩ kirińket́koa. Inạkate arhõe jạhirkeda, nit khon do̠ mimit́ goṭen Gạ̃ṛĩ aḱ dam bargel (20) ṭaka kateć.

Atoren ho̠ṛko noa katha ańjomte arhõ ạḍi kurumuṭu salaḱ Gạ̃ṛĩ sasaṕko onḍoṅena. Onate ạḍi usạra aḍepasere Gạ̃ṛĩ koaḱ soṅkha hõ kom cabayena. Hoṛko hõ apan ạpin oṛaḱ ruạṛoḱ ko ehoṕena. Khange uni ho̠ṛ do̠ niạ dhao Gạ̃ṛĩ aḱ dam bargel mõṛẽ (25) ṭaka kateće goṭakeda. Note Gạ̃ṛĩ ko hõ nunạḱ ko komena je, Gạ̃ṛĩ sendra ńańamge ạḍi muskil.

Inạkate onkage arhõ mõṛẽgel (50) ṭakae ḍherkeda. Uni ho̠ṛ do̠ noa nawa dam jạhir katet́ aćaḱ bạnij bepar kạmi khạtirte so̠ho̠r bajarte senena. Ado̠ aćaḱ kạmi reaḱ dạyik do̠ aćren soṅge ho̠ṛe emadea. Niạ dhao uni ho̠ṛren são go̠ṛo̠ić do̠ khańca pereć Gạ̃ṛĩ oḍoḱket́kote ato ho̠ṛkoe ńel ocoket́koa. Are metat́koa, nit noko mimit́ goṭen Gạ̃ṛĩ iń ṭhen khon pegel mõṛẽ (35) ṭaka katećpe kiriń daṛeakoa. Ente nit́ ma ar bir-gajaṛre cele Gạ̃ṛĩge bạnuḱko. Enḍekhan mahasoe-e ruạṛ hećlen khan mõṛẽgel (50) ṭaka kateć uni ṭhenpe ạkhriń daṛeakkoa. Khange onko bebuj lelha ho̠ṛ do̠ ạḍi usạra uniaḱ kathateko mạluṅena ar jo̠to̠ Gạ̃ṛĩko kirińket́koa. Inạkate dosar hiloḱ khon uni ho̠ṛ hõe aṅgenena, inạ tayom nit dhạbićte unkin ho̠ṛ ona atore bạkin ńel ńam akana.

 




Capṛawaḱ Kạhni

Mit́ṭen oṛaḱre barea Capṛa kin tahẽkana. Unkin do ona oṛaḱ reaḱ isin basaṅ metaḱme daka-utui oṛakregekin tahẽkana. Ado unkin do ona daka-utu oṛaḱ khonge jomaḱ jom katećkin tahẽnkan tahẽna. Mit́din unkin dokin tạṅkhikeda, oṛaḱ reaḱ fridge re ạḍigan mońj mońj jomaḱ doho menaḱa. Nonkate unkinaḱ monre laloc se lob hećena.

Khange unkin Capṛa kin guni bhạbiyena, ceckate onko hoṛaḱ mẽthã danȧnkate fridge re bolokate jomaḱkin kombṛoea mente. Nonka kurumuṭu kurumuṭute mit́din ạt́ ńamkate fridge rekin boloyena. Bolo tayom ona bhitrirekin eset́ tahẽyena. Ado Fridge bhitrire reaṛte ekalkin ruạ utạrena. Menkhan ńelme inạko dinrege oṛaḱren hoṛko thoṛa din lạgit́ peṛaḱko sen akan tahẽkana. Onate fridge hõ bondge tahẽyena. Okoe hõ bạnuḱko khạtir fridge bako jhićlet́te bhitrire Oxygen reaḱ ṭonṭa paṛaoena. Ar baḍaeabon cele jib janwar hõ Oxygen begor bańcao bako tahẽ daṛeaḱa. Inạkate ona Oxygen ṭonṭatege unkin Capṛa do bhitriregekin goć hapeyena.

Cecet́aḱ: Jãhãnaḱ jinis cetanre Lob se laloc lekhan kại hoyoḱa Ar kạilere gujuḱ lekan dosare paṛaoḱ hoyoḱa.




Tạruṕ ar Gadha

Mit́ṭen birre Tạruṕ ar Gadha kin tahẽkana. Ạkin ạkin talare ạḍi gatekin tahẽkana. Mit́din Gadha Tạruṕe  metae kana,  “ghãs reaḱ ro̠ṅ do̠ lilgea.” Tạruṕe menkeda, “ baṅ ghãs reaḱ ro̠ṅ do̠ hạriạṛ gea.” Ado noa karonaḱte rapṭa rạpṭikin ehoṕena. Khange noa reaḱ roṛ ruạṛ ńam lạgit́te bir ren raja dhạcri kul ṭhenkin senena. Gadha dạṛ idikate, ạḍi kikiạuate Dhạcri kule metadea, “ hujur, ghãs reaḱ roṅ do̠ lilgea. Dhạcri Kule metadea, ‘hẽ ghãs reaḱ roṅ do̠ lil gea.’ Gadha do̠ Dhạcri kul aḱ moca khon noa katha ańjom kate khusite, dạṛ kucuṛate ghãs reaḱ roṅ lilgea lại lạite birte boloyena. Ar bir ren raj Dhạcri kul do̠ uni Tạruṕ  bar bochor lạgit́ sạsti emadea.

Inạ tayom taruṕ Kul-e metadea, “ hujur ghãs reaḱ ro̠ṅ do̠ hạriạṛgea.” Kule menkeda , hẽ ghãs reaḱ ro̠ṅ do̠ hạriạṛgea. Tạruṕe menkeda, “ Enḍekhan cedaḱ sạsti do̠m emạń kana?”unre bir ren raj Kul-e menkeda, amaḱ do̠  bud ạkil ar daṛe menaḱtama ar Gadha sãotem rapṭa rạpṭi kana ar am do̠ ạuṛiaḱte ińak daman somoy em nosṭokeda. Eken noa karonaḱtege sạsti do̠ń emat́mea.




Seta ar Gadha

Mit́ ho̠ṛ ren ạḍi mońj seta ar gadhakin tahẽkana. Seta do̠ jao ghuṛige uni ho̠ṛaḱ jaṅga pheḍrey ạcur baṛaea. Kisạ̃r do̠ uni seta ạḍi kajaḱe dulạrede kan tahẽkana. Ar opsor kin ńam lekhan mit́tekin khiloḍa. Kisạ̃r do̠ bahre seće calao lenkhan ar ruạr oktere uni seta bakhra jomaḱkoe ạgu toraea.

Gadha do̠ noa ko ńelte seta ạḍi ãṭe hiṅsạwae kan tahẽkana. Mit́din gadha do̠ uni seta leka kisạ̃r aḱ jaṅga ṭhene ạcur baṛae kan tahẽkana. Gadhawaḱ maraṅ okoć ho̠ṛmo̠ante kisạ̃r samaṅrey ạcur baṛae kan ńelte kisạ̃r do̠ ạḍi kajaḱe raṅgaoena. Kisạ̃r do̠ raṅgaote gadhae thạiạ kedea are laga oṅḍok kedea. Ar cakor- bakore hukumat́koa, ‘ ma uni gadha do̠ piṭạuepe ar  khunṭrire tolkaepe.’

Sikhạuna: Jo̠to̠ ho̠ṛ jo̠to̠ jaegare bako jojaoḱa.