Lelha Tayan Ar Gạ̃ṛĩ

Mit́ṭen ạḍi maraṅ bir tahẽkana. Ona bir aṛere mit́ gaḍa tahẽkana. Ona gaḍa aṛe re aema lekan hako ar Tayanko tahẽnkan tahẽkana. Ar birre hõ onkage ạḍi lekan jib-janwarko tahẽnkan tahẽkana. Onka leka ona birren mit́ Gạ̃ṛĩ ar Tayan tạkin do ạḍi gatekin tahẽkana.  

Ona gada aṛere adi maran kod dare tahẽkana. Uni Gạ̃ṛĩ do dinạm din bele kode jomet́kan tahẽkana. Kod jo do ạḍi sebel tahẽkana. Tinre uni Gạ̃ṛĩ do kode jomet́kan tahẽkana , Tayan hõ kode jom ocoyedekan tahẽkana. Ar Tayan do kod bele heṛemgei ạikạuet́ kan tahẽkana.

Mit́ din uni Tayan do cintạkeda cet́ leka ona kod bele heṛemge sebel kana onkage uni Gạ̃rĩ aḱ kuljạ hõ heṛemge sebela paseć. Hape hapete Tayan doe goṭa keda  mit́din iń do uni Gạ̃ṛĩ aḱ kuljạń jomtaea. Ado mit́din uni Tayan do aćren gate Gạ̃ṛĩ metadea, “bondhu dela gaḍa parom daṛanlaṅ calaḱa.”Gạ̃ṛĩ do uniaḱ ona katha ańjom kate ạḍige rạskạyena ar calaḱ lạgit́ aćren bondhue metadea.

Dosar hiloḱ ṭhik tikin okte Tayan ar Gạ̃ṛĩ do gaḍa hanasa parom calaḱkin dhurạuena. Tayan do aćren bondhu aćaḱ deare ladekedete paromoḱkin dhurạuena. Tala gaḍare heć kate Tayan do aćaḱ kathae ehoṕkeda, bonhu cedaḱ hanasalaṅ parom calaḱ kana badaegeam? Gạ̃ṛĩ menkeda, cedaḱ bondhu? Tayane menkeda amaḱ kuljạń jomtama. Khange uni Gạ̃ṛĩ doe menkeda,” lahare noa katham lạiạńa to! Ińaḱ kuljạ ma ona kod dare reń doho oṭowakat́! Delalaṅ ạguia. Ar hõ uni Tayan do ona dare seće mohonḍayena, ado Dare tiạḱ torage uni Gạ̃ṛĩ do darere ńir dećena are menkeda , lelha Tayan kuljạ do tis hõ darere baṅ tahẽna!




Rajawaḱ Pukhri

Mit́ten Raja acaḱ disom re aćren porjako niạ, mit́ten pukhri laye goṭakeda. Pukhri la sạten khan Rajai ḍhạrwạḱ keda, teheń mit́ ńindạ bhitrite ona pukhri towate pereć hoyoḱa. Khan ona disom ren joto porja joto hoṛ mit́ mit́te mit́ gilạs kate oṛaḱ khon towa ạgukate ona pukhri dul pereće metat́koa. Jate uni Raja do dosar hiloḱ ạḍi setaḱre aćaḱ oṛaḱ pinḍạ khon towate pereć akan pukhri jemone ńel ńam .

Joto hoṛ ṭhen Rajawaḱ katha seṭerena. Mit́ hoṛe cintạyeda, joto hoṛma oṛaḱ khon gilạste towako ạguia , Jodi eken aćtet́ge noa ńindạ ńut oktere towa bodol daḱe dul lekhan okoe hõ ohoko bujhạu daṛeaḱa.

Ar uni hoṛ do joto hoṛ soṅge mit́te senkate eṭaḱ hoṛ baṅko aṭkar daṛeaḱa monekate mit́ gilạs daḱ ona pukhrirei dul oṭokeda.

Dosar hiloḱ setaḱre Raja aćaḱ pinḍạre teṅgo kateć pukhri seć beṅget́ kateće hae haeoḱ kana. Aćaḱ sadher pukhri eken daḱte pereć akana, onare mit́ phoṭa towa hõ bạnuḱa.

Sikhạuna : Bhage kami reaḱ ạt tahẽlen khan amge ehobme, eṭaḱko ṭhen do alom bhorsaḱa.




Geḍe Aḱ Sereń

Mit́ṭen hạṭiare aema lekan huḍiń-lạṭu Geḍe ko ạkhrińet́koa. Mit́ hoṛ do hạṭiạre senkateć-e ganḍonoḱ kana, ańjom akadạń baṅma Geḍe do ạḍi liṭhur ko sereń daṛeaḱa. Onkoaḱ ona liṭhur sereń ańjomte mon ontorko kedejoḱa. Onate uni hoṛ do hạṭiạ khon Geḍe kiriń kateće ruạṛena.

Ado mit́din aćren gate peṛako nẽota ket́koa. Tinre aćren gate peṛa jojomko duṛuṕ akana unre uni hoṛ do onko samaṅre Geḍe ạgukedea are metae kana, E Geḍe, mase ińren gate ko mit́ṭen sereń ańjom got́akome. Menkhan Geḍe doe thir hape akana. Onate uni hoṛ do sereń lạgit́ Geḍe ghane ghane nehõrae kana, enrehõ Geḍe do nase hõ bae aṛaṅ leda. Thoṛa din badre Geḍe do ạḍi kạhile ruạyena, gujuḱ lekan dosare paṛaoena. Ado ona dosarege sereń-e ehoṕena. Nonkage paseć tinre Geḍe do akoaḱ gujuḱ ko aṭkara unrege nonkako sereńa. Unre uni hoṛ do mone monete menkeda, gujuḱ dosare ohom paṛaolen khan bam sereńa noa katha lahareń baḍae daṛeaḱ khan enhiloḱge ińren gate peṛako samaṅreń jạbi goćkema honaṅ.




Mit́ṭen Maejiu Aḱ Golpo

Mit́ṭen maejiue tahẽkana. Uni maejiu do din hiloḱ ato khon thoṛa sạṅgiń macha mit́ṭen gaḍa khon bar kanḍa daḱe lo ạguiet́ tahẽna. Ona babar goṭen kanḍa khon mit́ṭen kanḍa do bhug̣aḱge tahẽkantaea. Uni maejiu do nunạḱ reṅgeće tahẽkana je, bhugạḱ kanḍa jut́ lekan kạuḍi hõ bạnuḱtaea. Din hiloḱge ona banar kanḍate daḱe ạgui okte bhugạḱ kanḍa reaḱ daḱ do oṛaḱ seṭeroḱtege mit́ leka cabaḱkan tahẽkana.

Ado nonkage din do calao idiyena, ar note bhugạḱ kanḍa hõ bogete bhabnaḱa cedaḱje becariạ nui maejiu do tinạḱ haron talate daḱe ạguia ar tala ḍaharrege daḱ do cabaḱtaea. Ar note mońj kanḍa ńelte bhugạḱ kanḍawaḱ mon do artet́ge bạrijoḱ ehoṕena. Bhugạḱ kanḍa do mone monete gunạnoḱ kana nunạḱge nacar akana je mạlik lạgit́ mit́ kanḍa daḱ hõ bae idi seṭer daṛeaḱ kana mente. Mit́din bhugạḱ kanḍa do kukmute nonka jahae mit́ hoṛe maetaekane aṭkarkeda, mon alom bạṛija amaḱ ona daḱ do baṅ giḍiḱ kana noa do maraṅ kạmirege beoharoḱ kana. Din hiloḱ daḱ ạgui okte am oka nakham tahẽn ńelme ona nakha reaḱ kạṭić lạṭu dare-nạṛĩ ko nawa jione ńam ruạṛ akada ar onate ạḍiko ńum sarhaoet́mea.

Sạrige onka leka dosar hiloḱ daḱ idi jokhen bhugạḱ kanḍa doe tạńkhikeda oka nakha ać menae ona nakhare nana parkan mońj mońj baha bahawakana. Ar oka nakha kanḍa mońjge ona nakha reaḱ dare-nạṛĩ kodo rohoṛ roṅgo caba akana.

Onkage noa dhạrtire jahanaḱge ghoṭaoḱ ona jotowaḱ tayomre khạṭige jahan karon tahẽna, ente ạuṛiaḱte jahanaḱ do cet́ge baṅ hoyoḱa. Onate apnarte tis hõ belek, akoḍa, aldundhạ alobon hudisoḱ ma. Ente am iń talare nonkan aema gun tahẽ daṛeaḱa okaṭaḱte do noa dhạrti reaḱ bhale bhale kam-kaj re jạruṛoḱ. Noa dhạrtire okoe hõ ạuṛiaḱ do baṅ kanabon, joto hoṛ bhitri re jahan baṅ jahanaḱ mit́ṭen bises gun do menaḱre hõ menaḱgea. Oka do abo nijte babon aṭkar ńam daṛeaḱ kana.




Kãṛã Hoṛ

Mit́́ṭen kãṛã hoṛe tahẽkana. Uni do ạḍi haron kosṭote din-e khemaoet́ kan tahẽkana. Ente uni hoṛ do bae ńeńel kan karonte oṛaḱren hoṛ hõ ạḍi do bako tạńkhiyede kan tahẽkana. Dinạm din oṛaḱren hoṛ do setaḱ oktere uni kãṛã hoṛ moṛ reko doho oṭokaea, ar calaḱten hoṛ uni kãṛã ṭaka paesako emae kan tahẽkana. Adom hoṛ do bako emaekan tahẽkana.

Mit́́din mit́ maejiu ona horte calaḱkan tahẽkana. Ackage uni do kãṛã hoṛe ńel ńamkedea.  Ar ạḍi mãyã hećadea. Menkhan uni maejiu do cet́ ṭaka hõ bae emadea. Eken kạṭić kagoćre olkeda,  “ ạḍi mońj din , iń hõ ńeńel sanaedińa”.

Mit́ ghạṛi tayom ona horte calaḱkan hoṛ uni kokoe kan kãṛã hoṛ aema kate ṭaka emaeko dhurạuena. Ar uni kãṛã hoṛ do ṭaka menaḱ bạṭi kuṭuṅ keda are aṭkar ńamkeda bạṭi do ạḍi hamal bujhạuḱ kana. Ar nonkage calaḱten hoṛ do aema kate ṭaka ko doho oṭoae kana.

Mit́din arhõ uni maejiu do ona hortege senoḱ kan jokhen uni kokoe kan kãṛã hoṛ ṭhene calaoena, ar uni kãṛã hoṛ doe aṭkar keda uni maejiu kangeae. Adoe kulikedea cet́em cekaket́te calaḱkan hoṛ bạṛti ṭaka emoḱ ko dhurạuena?




Muskilaḱ Ko Dea Gidịkate Laha calaḱ Hoyoḱa

Mit́ hoṛ ren mit́ṭen Gadhae tahẽkana. Mit́din uni Gadha do maraṅ utạr buru nalare ńir khańjoyena. Ado ona nala khon rakabe lạgit́ uni hoṛ do ạḍi ãṭe kurumuṭuket́ rehõ baṅge daṛelena. Mucạt́ dhạbićte goṭakeda, jiwet́tege topa kaea mente. Khange Gadha cetanre hasa giḍi ehoṕena. Gadhawaḱ hoṛmore tinre hasa ńuroḱ ehoṕena, unre Gadha do ona hasa hoṛmo khon irci giḍi dhurạuena. Ar onkate ona hasa otre ńuroḱ kana ar ona cetanre teṅgo keṭejoḱ kana. Nonkage ḍehoṛ hasa ńur idiḱ kana ar Gadha hõ cetan seće rakaboḱ kana. Ado amdaj tikin tarasiń bela tege Gadha do ạḍi cetane rakaṕ hećena. Ar nonka kurumuṭu kurumuṭute mit́ okte do cetante rakaṕ hećena.

Sikhạuna: Jionre jahan muskil heć paṛaolenre, onako sanamaḱ dea giḍikate laha seć calaḱ hoyoḱa. Enḍekhan nonkate abo hõ aboaḱ jionre kurumuṭu reaḱ kuṛại se jo bon ńam daṛeaḱa. Cet́leka Gadha do aćaḱ kurumuṭu reaḱ jo-e ńamket́.




Hạti Aḱ Biswạs

Mit́ hoṛ Hạti pheḍte parom calaḱkan okte ackage teṅgo hapeyena. Ente inạ jokhen monre digdhạ hećadete teṅgo hapeyena. Ńelkedae ạḍi utạr lạṭu lạṭu Hạti aḱ laha jaṅga baberteko tol akada. Jahan chen se khańca hõ bạnuḱa. Noa baber laṛa do nunạḱ maraṅ Hạti aḱ cet́ hõ baṅ kana. Jãhãtinrege noa baber topaḱ kateć Hạti do akoaḱ monejoṅ lekako sen daṛeaḱa. Menkhan bises karonaḱte Hạti do baber bako topaga. Noako bisoete uni hoṛ doe guni bhạbitoḱ kan tahẽkana.

Khange sor re mit́ṭen trainer-e ńamkedea are kulikedea cedaḱ noko Hạti do nonkako teṅgo hapekoḱ kana, oka sećge bako dạṛeda. Unre trainer-e roṛ ruạṛkeda, tinre huḍińko tahẽkana, unrege nonka baberte tolko tahẽnkan tahẽkana, oka do unre onko lạgit́ jutoḱ kan tahẽkan. Ado haraḱ kan são sãote onkoaḱ monre noa pạtiạu se biswạs janamena je, noage aboe ạyur are sambhṛaoet́ bon kana, onate noa baber topaḱ do baṅ bogea. Mit́ jokhen noa pạtiạu ar biswạsge akoaḱ monreko gathao dohoea. Baber khon akoaḱ hoṛmo bar gun lạṭuge rehõ noarege akoaḱ keṭeć pạtiạu do tahẽntakoa. Onate tis hõ noa baber topaḱ chaḍao bako kurumuṭuia.

Nonkan katha ańjomte uni hoṛ ạḍige hahaṛayena. Noko janwar do jãhãtinrege jãhã sećgeko sen pharaḱ daṛeaḱa, menkhan monre keṭeć pạtiạu dohokatege tol ko tahẽnkana.

Hạti lekage abo modre adom hoṛ do monre noa pạtiạu bon doho akada je, jionre bhage se bhạlại aḱ cet́ hõ babon ceka daṛeaḱa mente. Onate nonkan hudis bhabna khon ruạṛ hijuḱ hoyoḱa.

Sikhạuna:

  • Biswạsge amaḱ jitan hore idimea.
  • Harjit do kana, cecet́aḱ ar sikhạuna reaḱ mit́ṭen oṅso, onate jionre bhageaḱ jahan kạmire tis hõ ạris se asketoḱ baṅ hoyoḱa.



Lelha Gadha

Mit́ atore mit́ṭen karbạriại tahẽkana. Ado uni karbạriạ do joto lekan saoda se jinisko Gadha aḱ dea rege ladekate aema lekan ṭoṭhakore asen baṛayet́ tahẽkana. Mit́din uni karbạriạ do ekenaḱge uni Gadha soṅge torakate eṭaḱ ṭoṭhakin calaḱkan tahẽkana. Hor re mit́ṭen buru kin ńamkeda, ona buru aṛetege ḍahar do latar seć sen akana. Ado ona buru sećte latar pheḍok jokhen Gadhae hudisoḱ kana, nunạḱ haronkate latar pheḍoḱ baṅkate sujhi horte pheḍlen khange ạḍi bhạlại ar usạra hoyoḱa.

Onka hudis ganḍonkate Gadha do sujhite latar phedoḱe kurumuṭukeda. Menkhan aćren mạlik do uniaḱ ona hudis bae hetaowaḱte, soṅge soṅgete Gadha aḱ babaere saṕ urićkeda. Enrehõ Gadha do onkatege latar pheḍoḱe mon muruḱkeda. Mạlik do ona baber saṕkate tinạḱ muruke oreda, Gadha do thoṛa hõ bae dalkaolena.  Cedaḱ je sujhitege ać doe pheḍ calaḱa. Mucạt́ dhạbićte mạlik doe as chuṭạuena ar babere aṛaḱkeda. Khange Gadha do usạra harephere ona buru aṛete dạṛ idiket́ torage buru khon ńurente latar sećge guṛdạu pheḍente goć hapeyena.

Sikhạuna: Khaṭo horte okoe hõ niṭ akat́ ṭhạ̃ite ohoko sen seṭer daṛeaḱa.




Bir sukri Ar Toyo

Mit́ṭen gajaṛre Bir sukri tahẽkana. Mit́din uni sukri do dare reaḱ gunḍa kore bogete ḍaṭae gasaoeda are lasereda. Ona aṛetege mit́ṭen Toyo hõe parom calaḱ kan tahẽkana, Ado uni Toyo do sukri aḱ ḍaṭa laser ńelte botorte tharbasao cabayena. Adoe kuklikedea , E boeha cedaḱ nonka ḍaṭam lasereda? Nonḍe am aḍepasere onkan bạiri bacoń ńel ńamet́kotam. Noa do cet́ katham meneda? Ente tinre bạriaḱ tiren paṛaoaḱa unre ḍaṭa laser reaḱ okto hõ bań ńamoḱa. Onate nit khonge ińaḱ hạtiạr koń laser dohoyeda.

Sikhạuna:lạṛhại lạgit́ sapṛao akae tahẽnge joto khon bogeaḱ Ar maraṅ kạmi do.                                                                         




Toyo Ar Ạk

Mit́ṭen Toyo tahẽkana. Uni Toyo do Ạk ạḍige kusiaḱa. Onate jaoge din hiloḱ Ạk goḍae calaḱa. Mit́din do Ạk goḍae boloyen torage ńele chata koyoḱ ńamkeda. Nonkan ńele chata do tis hõ bae ńel akat́ tahẽkana. Adoe hudiskeda, paseć noa hõ ạk jo kana. Ado ona ńelkateće menkeda, haere ạḍi mońj jo kan coṅ! Ạk ma heṛemge, noa Ạk reaḱ jo arhõ tinạḱ jạnić heṛemgea? Nonka men baṛakate tinre ńele chata jojome calaoena, khange joto ńele ko oḍoṅente goṭae hoṛmo ko thubrạukedea.

Ado jiwi botorte Toyo do ạḍi riạḱe dạṛkeda. Onko ńele do uni Toyo  bako sendra ńamledete akoaḱ chatateko ruạṛena. Bar din badre tinre haso thoṛa thirentaea, unre hudis ńamkeda, ona jo bhitrire tejo ko tahẽkana, onkoge nonka ko ger akham kedeńa. Lahare noa joń laṛao lekhan enḍekhan joto tejo ko oḍoṅ cabakoḱa. Khan ona jo jomre jahan haron baṅ hoekoḱa. Haera, tinạḱ sebel jo kan coṅ. Enḍekhan noa jo cedaḱ bạń joma? Jom lahare tejo laga ocoḱko hoyoḱa. Inạ dosar hiloḱ arhõ Ạk goḍae calaoena. Adoe hudis akat́leka tinre onae laṛaokeda, joto ńele ko onḍoṅente ger admạruạ katećko aṛaḱkadea. Un khonge Toyo doe ekraṛ keda, tis hõ Ạk cetanre bae lalocaḱa mente.