Mit́ṭen Maraḱ Pińcạr Ar Suṅkạl Cẽṛẽ

Mit́din mit́ṭen suṅkạl cẽṛẽ maraḱ pińcạr sãoe ńapamena. Unkin banarge jomaḱkin sendrakan tahẽkana. Suṅkạl cẽṛẽ ńelte maraḱ pińcạr do phạ̃ḱṛạ̃ḱe ḍhalkeda are menkeda, “jãhãe lahage jomaḱlaṅ ńam, jomaḱ do lahare ińgeń joma.”

Noa katha ańjomte suṅkạl cẽṛẽ doe hahaṛayena. Adoe kulikedea, “cedaḱ?” Maraḱ pińcạr doe  roṛ ruạṛadea, ńeledam am khon iń tinạḱiń maraṅa? Ińaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ do tinạḱ monj ńeloḱ kana. Onate ińge lahań joma.

Khange maraḱ pińcạr do enejoḱe ehoṕena ar suṅkạl cẽṛẽ metae kana, am do mit́ṭen cẽṛẽ kanam. Onate cehra reaḱ bhage bạṛić do cet́em bujhạukada!

Maraḱ pińcạr aḱ katha ańjomte cẽṛẽ doe menkeda, hẽ sạrige, am lekan phạ̃ḱṛạ̃ḱ hõ bạnuḱtińa ariń huḍińgea. Ińaḱ hoṛmo hõ rawalgetińa. Onatege kusi sana lekań uḍạu baṛaea ar jomaḱ hõń jogaṛa.

Suṅkạl cẽṛẽ aḱ katha ańjomte maraḱ pińcạr doe bujhạukeda cehra babot eṭaḱko nisrạu do baṅ bhagea. Maraḱ pińcạr aćaḱ bhule bujhạuket́te suṅkạl cẽṛẽ ṭhen ikại khojkeda.




Barea Pusi Aḱ Golpo

Mit́ṭen atore barea pusikin tahẽkana. Mit́ṭen do moṭa ar mit́ṭen do rohoṛge tahẽkana. Mit́din  rohoṛ pusi do moṭa pusie kulikedea, “Noṅkan jomaḱ do okarem ńameda?”

Dinạm ńindạ iń do raj bakholre calaokate mej (table) latarreń duṛuṕkoḱa. Raj jom tayom mej (table) reaḱ onako joto jomaḱ hataokate usạrań joma.” Moṭa pusi doe roṛ ruạṛkeda.

Mit́din am sãotem iń hõ idińme? Iń hõ raj bakhol reaḱ jomaḱiń joma. Rohoṛ pusi do moṭa pusi nehõradea.

Moṭa pusi doe aṅgoc keda. Moṭa pusi sãote rohoṛ pusi do raj bakholre jomaḱ jom lạgit́e calaoena. Ona jokhen mit́ṭen pusi do onkin seće dạṛ ạgukeda. Are lạiat́kina, raj do montri hukumadea jemon okoe pusi dinạm raj aḱ mej latarre duṛuṕkoḱ uniko saṕ ạguye. Ona katha ańjomte moṭa pusi do rohoṛ pusie metadea, judilaṅ saṕ ńamen enḍekhan ạḍi maraṅ muskilrelaṅ paṛaoḱa. Onate teheń do baṅ calaḱge bogea.

Menkhan rohoṛ pusi do jomaḱ reaḱ lob laloc bae sambṛao daṛeaḱte eskarge raj bakhole calaoena. Ona okte Montri do rohoṛ pusi raj aḱ jom oṛaḱ seć calaḱ ńelte hudiskeda, nuige dinạm ńindạ mej latarre duṛuṕa. Onate rohoṛ pusi saṕkate jehel oṛaḱreko aderkedea.




PẠŃCI-PÃṚHÃNḌ

Hoṛ hoponaḱ horoḱ bande khondrondkan koaḱ katha khon baḍaeoḱ kana baṅma, etohoṕre, baba hoṛko do akoaḱ abhran lạgit́ do gamcha lekanaḱ jeleń ńoḱ kicrićte or taṕ teko bhagwaḱkan tahẽkana. Ḍanḍa redo ḍora tahẽkantakoa ar ona rege bhagwa kicrić doko rebet́et́ tahẽkana. Tayomte tinre kicrić teńoḱko cet́keda, unre baba hoṛ do kacha teko ḍeṅgaḱkan tahẽkana. Ona kacha kicrić do ponḍ roṅ reaḱ tahenkan tahẽkana. Tobe kacha beoharko ehoṕen rehõ bhagwaḱ do un hạbić hõ bako hiṛiń hataṛakat́ tahẽkana.

Onkage maejiuko lạgit́ do khạnḍi kicrićko teńet́ tahẽkana. Ona khạnḍi kicrić do ponḍ roṅ reaḱ moṭa kicrić kana ar pạṛtet́ do araḱ pạṛ se hạriạṛ pạṛ tahenkan tahẽkana. Ḍher din hạbić maejiu kodo begor saya ar begor jạkiṭ tege, eken khạnḍi bande kategeko tahenkan tahẽkana. Baba hoṛ kohõ eken kacha ḍeṅga kate geko tahẽnkan tahẽkana.

Menkhan Santal Hul tayom Hoṛ hoponaḱ horoḱ bandere thoṛa pherao do ńelena. Kicrić teńoḱ do un hạbić onko talare tahẽkangea. Ado jãhãe ạkilan hapṛamaḱ salha lekate kacha teńoḱ hạriạṛ sutạm beoharko ehoṕkeda ar ḍeṅganaḱ kicrić do bar moka osar ar turui moka jeleńko teń keda. Eken ona moto do baṅ bickom ona benaoen kicrić reaḱ banar mucạt́re dạsi hõko dohokeda. Inạkate ona kicrićte baba hoṛ do ḍeṅgaḱko ehoṕena. Ńelkedako ạḍi jut ńeńel kana. Noa nawa muṭhạn kicrić reaḱ ńutum doko dohokeda Pạńci.

Onkaleka maejiu kohõ khạnḍi bodolte Pạńcite gogoḱko ehoṕena. Tobe pạńci motoge gogoḱ ar bandeḱ do khạnḍite leka do baṅ jutlen takoa. Onate eṭaḱ mit́ṭen kicrić beohar reaḱ jạruṛ paṛaoen takoa. Inạko okte santalko do jolhako ṭhen khon luṅgi beohar hõko cet́an tahẽkana. Ḍhertet́ Santal hoṛaḱ oṛaḱ redo luṅgi hõ tahenkan tahẽkana. Maejiu kodo onate ona luṅgi ge bandeḱ lạgit́ko bachaoana. Ona do Pãṛhãnḍ ko ńutumeda. Ene ado Pạńci ar Pãṛhãnḍ do Hoṛ hopon beoharko ehoṕkeda. Noa do Santal Hul tayomge ehoṕ akana, ḍher laha khon do baṅ. Nitoḱ Pạńci-Pãṛhãnḍ do Santalkoaḱ apnaraḱ horoḱ bande mente bikạuena ar tahẽ idiḱa.

Tumạl: Santal Leg-Ạri Reaḱ Bhed




Cẽṛẽ Ar Gạ̃ṛĩ

Mit́ṭen dare tahẽkana. Ona darere mit́ṭen cẽṛẽ aḱ tukạ tahẽkana ar tukạre cẽṛẽ hoponko tahẽkana. Mit́din ona dare latarte mit́ṭen gạ̃ṛĩ parom calaḱkan tahẽkana. Khange dare seće koyoḱket́ khan cẽṛẽ tukại ńelkeda. Ado tukại ńelket́ khan cẽṛẽ hopon tioḱ reaḱe goṭakeda.

Ado onkae hudisket́ lekage gạ̃ṛĩ do dare dejoḱe kurumuṭukeda. Dare sorre mit́ṭen ãṛgom tahẽkana. Ona ãṛgomtege gạ̃ṛĩ do dare dećena ar cẽṛẽ hopone halo ket́koa.




Luṛu Kạhũ

Mit́ṭe̠n bir re mit́ṭe̠n kạhũi tahẽkana. Uni do̠ jo̠maḱ sendrae lạgit́ niạ bir kho̠n hana bir, niạ ato kho̠n hana ato, niạ haṭ kho̠n hana haṭe̠ daṛan kan tahẽna. Mit́din mit́ṭe̠ć haṭre̠ ạḍi maraṅ ḍaṅgrako jabeledea ar jelko ge̠ge̠t́ jo̠khe̠ć uni do̠ mit́ṭe̠ć jel kuṭrạ kombṛo kate̠ birte̠ye̠ ruạṛ he̠ćena. Uni kạhũ do̠ ḍạrre̠ duṛuṕkate̠ rạskạte̠ jel jo̠jo̠me eho̠bo̠ḱa, un jo̠khe̠ć ona dare latarre̠ mit́ṭe̠n toyoe paro̠moḱkan tahẽkana. Kạhũ ṭhe̠n ona jel ńe̠lte̠ toyo do̠ ạḍiye laloce̠na ar kạhũ ṭhe̠n kho̠n ona jel cekate̠ye̠ hataoa onae mo̠tlo̠bkeda. Ar kạhũi metadea, “E̠ kạhũ am do̠ ạḍim cerhagea, amaḱ sereń rạṛ hõ ạḍi so̠ṛo̠mgetama. Ma se̠ mit́ṭe̠n sereńme̠, ạḍi ãṭ ańjo̠m sanaedińạ.”

Toyoaḱ mo̠tlo̠b bae bujhạule̠t́te̠ kạhũ do̠ kã-kã-kã sereńe̠ eho̠ṕ go̠t́ena ar aćaḱ moca kho̠n ona jel kuṭrạ do̠ o̠tre̠ ńure̠na. Jel ńur tora Toyo do̠ onae lako̠ṕkeda ar birte̠ye̠ dạṛkeda. Kạhũ do̠e bujhạukeda Toyo ṭhe̠ne̠ e̠ṛe̠ ocoakana. Uni do̠ dayage arhõ jo̠maḱ sendrae uḍạu calaoena.

Tumạl:Ańjo̠m jo̠ṅ jạṛ-pạhil kilạs




Mit́ Dol Gạ̃ṛĩ Ar Mit́ṭen Ghonṭa

Mit́ okte mit́ṭen ato aṛere mit́ṭen darere mit́ dol gạ̃ṛĩko tahẽkana. Mit́din onko gạ̃ṛĩ do mit́ṭen ghonṭako sendra ńamkeda. Ado onko gạ̃ṛĩ do ạḍi rạskạ salaḱ ghonṭa ruruko lagaoena. Ar ona ghonṭa saḍe ańjomte ato hoṛ ạḍi ãṭko botorena. Adoko hudiskeda, paseć noa do jãhãn muhim se mũhĩn reaḱ cinhạ kana. 

Menkhan atoren mit́ṭen maejiu do bae botorlena. Uni maejiu do mit́ jhuṛi phol ante ghonṭa saḍe aten atente ona dare ṭhene senena. Ado sen soren khan ona dare latarre phol jhuṛi dohokeda.

Khange phol jhuṛi ńelte onko gạ̃ṛĩ do ghonṭa giḍikate phol jom lạgit́ko dạṛ ạgukeda. Ona okte uni maejiu do ghonṭa saṕkate atote ruạṛena. Ado atoren hoṛko uni maejiuwaḱ sạhũs ńelte ạḍi ãṭko rạskạyena arko sarhaokedea.




Kul Ar Sikṛĩć aḱ Golpo

Mit́din mit́ṭen bạdạian sikṛĩć do kule metadea, “joto hoṛ amko botoram rehõ, iń do tis hõ bạń botorama. Amaḱ ḍaṭa ar rama do ạḍi lasera enrehõ iń são do ohogem daṛeaḱa. Am khon hõ iń doń daṛeangea. Ạḍi pạtiạu salaḱ noa kathań men daṛeaḱa.”

Khange sikṛĩć acaḱ dil ar daṛe uduḱ lạgit́ kul aḱ mũre ger bit́ena. Kul doe bujhạukeda sikṛĩć do aćaḱ mũre aṕ akana onate uni sabe reaḱe kurumuṭukeda. Menkhan bae saṕ daṛeadea. Sikrĩć saṕ baṅkate aćaḱ laser ramate aćge mũre raboṛ josena. Khange kul aḱ mũ khon mãyãm joroḱ ehoṕena. Kul ać são bae daṛelente sikṛĩć do kajake rạskạyena. Rạskạte enejoḱe ehoṕena.

Eneć enećte tinre coṅ sikṛĩć do bindi ganaḱre jhạliyena, bae disạleda. Ar jhạliyen são sãote bindi do sikṛĩće jomkedea.




Horo Ar Sãk

Setoṅ din tahẽkana. Ado mit́din setaḱre horo ar sãk gaḍareko paeraḱkan tahẽkana. Ackage onko do gaḍa hanasa paera paromoḱ reaḱko hudiskeda. Ado hudisket́ lekageko kạmikeda.

“Adoko ropoṛ kana, gaḍa hanasabon calao daṛeaḱ khan ạḍi boge hoyoḱa. Menkhan iń do ape leka usạra bạń calao daṛeaḱa. Iń do ạḍi tayomreń tahẽna.” Horo do sãk noa kathae metat́koa.

Khange onko sãk do cet́ lekate gaḍako paromoḱa onako hudis ganḍonkeda. Onate onko do mit́ṭen ṭheṅgako jogaṛkeda.

Barea sãk do ona ṭheṅga ạkinaḱ ṭhonṭatekin ger keda, ar horo do ona ṭheṅga talare ger urićkeda. Ado sãk do uni horoe metadea, “calaḱ okte am do cet́ katha hõ alom roṛa. Ente roṛ lekhange gaḍa daḱrem ńuroḱa.” Khange horo do onako kathae hẽḱada. Menkhan thoṛa sạṅgińko calaoenre horo do roroṛe ehoṕen khan gaḍa daḱre ńurena.




Suṅkạl Cẽṛẽ Ar Hako

Mit́din mit́ṭen banḍhej suṅkạl cẽṛẽ lil roṅ hakoe saṕkedea. Hako do ạḍiye botorena. Aćaḱ jiwi bańcao iạte lil hako do suṅkạl cẽṛẽ metadea, “Daya kate aṛaḱkạń baṛe.” Baṅkhan iń do dareń benaomea. Unre do ar cele hako hõ bam jom daṛeakoa.

Menkhan ona kathate cet́ kạ̣mige baṅ hoelena. Suṅkạl cẽṛẽ do lil roṅ hako jome lạgit́te hudiskeda.

Lil hako doe menkeda, “am do bam baḍaea amaḱ aṛaṅ do liṭhur aṛaṅ kana? Amaḱ aṛaṅte sereń ańjom lekhan ạḍi bhage hoyoḱa. Mit́ṭen sereń me! Sereń ańjomte enḍekhan pukhriren joto hako ko hijuḱa ar mit́ dhaote ạḍi utạr hakom saṕ daṛeakoa.”

Ona katha ańjomte suṅkạl cẽṛẽ doe kusiyena. Khange suṅkạl cẽṛẽ do sereń lạgit́ mocae jhićket́ torage, budan hako do uniaḱ moca khon pukhrire donkeda ar paera paerate ạḍi sạṅgińe calaoena. 




Mit́ṭen Budan Kulại

Mit́ṭen bir re kule tahẽkana. Uni do din hiloḱ mit́ṭen kate janware sikạret́ ko tahẽkana. Enhiloḱ do mit́ṭen calak se budan kulại sikạr reaḱ katha tahẽnkantaea. Kul ṭhen hećen tora kulại do mit́ṭene hudis ńamkeda. Uni do ạḍi ãṭ aṛaṅ ar kajakte sahẽt́e dhurạuena. Khange kulại aḱ sahẽt́ ńelte kul doe hudiskeda, nui do paseće dạṛ ạgukeda. Adoe kulikedea, “Cekayenam? Amaḱ oṛaḱ ma sorre, enḍekhan cedaḱ bam taṛam ạguleda.”

Kulại doe menkeda, “E raj, thoṛa laha iń do mit́ṭen kul aḱ phãndreń paṛaolena. Onḍe khon jãlãlekateń bańcao ruạṛena. Uni kul do aćge noa bir ren raj mente dạbi kana. Menkhan iń do am tahẽn tuluć eṭaḱ hoṛ ren sikạr do tis hõ bạń hoyoḱa.

Khange kul doe menkeda, “Iń nonḍe tahẽn tuluć okoe do noa bir ren raje dạbi kan, den saṕ ạguyepe. Ado kulại do uni kul mit́ṭen kuń ṭhene idikedea are metadea, noa kuń re uni kul do menaea. Kulại aḱ katha lekage kul do kuń bhitri oyoṅ ket́ khan aćaḱ mẽt́ muṭhạne ńel ńamkeda.

Khange lelha kul aćaḱ mẽt́ muṭhạn ńelte eṭaḱ kul menaea mente hudiskeda. Onate kul do uni são lạṛhại lạgit́ kuń re don khańjoyena. Nonkate uni calak ar budan kulại do banḍhej kul aḱ phañd khon eken ać eskar do baṅ, bickom bir ren joto jib-janware bańcaoket́koa.