Sikhạuna Golpo

Mit́ṭen Mahasoe hoṛe tahẽkana. Ar uniren mit́ṭen huḍiń kuṛi gidrại tahẽkantaea. Mit́din uni mahasoe hoṛ do biḍạu reaḱ khatae ńeńel kan tahẽkana. Khan ackage aćren gidrại hećena are metae kana, E baba, am são oko cokoń gateḱa. Ado ona jokhen mahasoe aḱ bohoḱre mit́ṭen cintạ hećadea. Onate mit́ṭen naksae oṛeć kuṭrạkeda are emadete metadea, do senoḱme ar noa naksa joṛaome. Judim daṛeaḱ enḍekhan am sãoiń gateḱa.Thoṛa ghaṛić tayom gidrạ do ona naksae joṛao ạgukeda ar ona ńelte ać baba metaḱme mahasoe do ạḍi ãṭe hahaṛayena. Ente nunạḱ maraṅ muskilaḱ kạmi do cekate nui huḍiń gidrại kạmikeda.Adoe kulikedea, E biṭi, noa naksa do okoeye joṛaokeda? Uni gidrại roṛ ruạṛkeda, ińge noa naksań  joṛaokeda. Ado arhõe kulikedea, cekatem joṛaokeda? Adoe menkeda, naksa tayomre mit́ṭen cartoon doń ãkaoledea. Tinre nui cartoon iń joṛakedea, unre naksa hõ joṛaoena.

Cecet́aḱ:Jãhãn kạmire jitạuḱ lạgit́ aema hor do menaḱa. Eken kurumuṭure tahẽn hoyoḱa ar onka leka kạmie hoyoḱa.




Mit́ṭen Mạli Ar Ponḍ Kõḱ Aḱ Golpo

Mit́ atore mạli haṛame tahẽkana. Uni haṛam do aćaḱ jion reaḱ goṭa jingige dare rohoe ar jotonte khemao akada. Ako ato modre joto khon soros utạr bagwan do tahẽkantaea. Bagwan reaḱ mimit́ goṭen dare do aćren sadher gidrạ leka tahẽkana. Uniaḱ bagwanre mit́ṭen ponḍ kõḱ doe basoḱkan tahẽkana. Din hiloḱ kõḱ do onako darere aboḱa ar dare sakam koren aema lekan tejo koe jomkoa. Nonkate ona dare do mońjge tahẽnkan tahẽkana. Uni mạli haṛam do kõḱ ạḍi ãṭe dulạṛede kan tahẽkana ar jomaḱ hõe dohoae kan tahẽkana. Uni kõḱ do mạli haṛame ńel lekhange uni beṛhaete uḍạu baṛae kan tahẽkana. Unkin talare mońj sompok do tahẽkantạkina.  

Mit́din setaḱ jokhen mạli do bagwanre kạmikan tahẽkana. Khange ńelkeda, aćaḱ mit́ṭen ul dare gonḍare okoe jạnićko la akada. Adoe hudiskeda, jạnić jãhãn biji se tejo ko nonka akada. Ado ạḍi ãṭe bhabnayena.  

Ona oktere kõḱ do aćaḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱ koṭa koṭate bhugạḱ ṭhene hećente duṛuṕena. Mạli tạṅkhikeda, kõḱ do arhõ ona bhugạḱ lạṭui reaḱe kurumuṭuieda. Ona ńelte mạli doe edreyena. Adoe hudiskeda, kõḱ paseć ona dare doe bạṛićeda. Edrete mạli do ṭheṅga saṕkateć kõḱ sećge ńir hećena.

Kõḱ do botorte uḍạuena ar dare ḍạrre duṛuṕena, menkhan thoṛa ghạṛić tayom arhõ pheḍena ar ona bhugạḱ sećrege duṛuṕena. Niạ dhao hõ mạli do bae sahao daṛeada. Uni do ṭheṅgate kõḱ aḱ phạ̃ḱṛạ̃ḱe dalkeda. Kõḱ do enrehõ udạu reaḱe kurumuṭuket́ rehõ bae daṛeat́te otre ńurhoyena.

Khange uni kõḱ ńelte mạli doe ṭhakena. Adoe hudiskeda, tinạḱ maraṅ bạṛiće kạmikeda. Kõḱ do inạḱtege mãyãmte jodbodaoena. Mạli do bhugạḱ sećge koyoḱ hapekeda, khange onḍe ona bhugạḱre mit́ṭen biń duṛuṕ akane ńel ńamkedea. One okoe khạtir ać hõ muskilre paṛao daṛeat́ke. Kõḱ do uni bińge lagaye kurumuṭuiet́ tahẽkana. Mạli do mit́ dalte bińe dal goćkedea ar kõḱ do inạtege goćena. Ado mạli do uni kõḱ saṕkatećge bhabnate duṛuṕ hapeyena are kastaoena.




Hako Sasaṕ Kẽoṭa

Mit́ atore mit́ṭen haṛam hako sasaṕ kẽoṭae tahẽkana. Jaoge uni haṛam do gaḍare hakoe saṕkoa are ạkhrińkoa. Nonkate uni do jion jingi khemaoet́ tahẽkana. Mit́din uni haṛam hoṛ do maraṅ okoć hakoe saṕkedea. Ńeloḱte hako do ạḍi mońj ar maraṅge tahẽkana.

Ado uni hako doe menkeda, “aṛaḱkạńme barẹ, amaḱ pea kukmuń purạutama.” Khange uni haṛam hoṛ do thoṛae guni bhạbiyena are menkeda, ińaḱ pạhil khojoḱaḱ do kana, noa atore arhõ ḍher hako ko hoyoḱma jemon ato hoṛko suluk ar nirạite jingi ko khemao daṛeaḱ. Dosaraḱ do kana, ale atore jomaḱ reaḱ jemon ṭonṭa se okulạn baṅ hoyoḱ. Tesaraḱ do noa kana joto hoṛ jemon sulukreko tahẽ darẹaḱ. Ado uni haṛam okae khojlet́ sanamaḱ do uni hakoe purạuket́taea. Khange onko ṭola paṛaren hoṛko sarhaokedea ar uni haṛam do aćaḱ ona kạmi ńutumte ạḍi ãṭe gorobena. Inạkate uni hako do daḱre pheḍ ruạṛena.

Sikhạuna: Noa khon cecet́aḱ bisoe do kana, apnaraḱ bhạlại baṅkate eṭaḱ hoṛ goṛowakoge bogea. Sạri suk do unre hijuḱa tinre abo eṭaḱ hoṛ lạgit́ bon hudis.




Ḍaktar Ar Ruạḱ Hoṛaḱ Golpo

Mit́din mit́ṭen namḍak ḍaktar mit́ atote ruạḱ hoṛ ńeńele senena. Ạḍi akal sakale ruạḱkan mit́ hoṛ do haspatal reaḱ aṭet́re gitić akana. Uni ńel baṛakate onḍoṅoḱ jokhen uni hoṛ do ḍaktaraḱ ti saṕkeda, are metae kana, E ḍaktar gujuḱ do ạḍi ãṭiń botoroḱa. Gujuḱ tayom cet́ menaḱa baḍaeam? Ado ḍaktare roṛ ruạṛadea, noa babot do bạń baḍaea, amem baḍaea?

Inạ menkate ḍaktar do aćaḱ duṛuṕ aḱ seće mohnḍayena.Tinre duạre jhićkeda unre duạrre teṅgo akan ḍaktar ren ạsul seta do bhitri sećge don boloyena. Boloyen khane rạskate aćaḱ canḍbol laṛaoe dhurạuena, ar alaṅ hõe tot́ akada. Niạ dhao ḍaktar do aćren uni ruạḱ hoṛ sene beṅget́ rakaṕkeda are metae kana, ńelkedeam ińren ạsul seta? Niạ laha tis hõ noa oṛaḱ bae ńel akada. Enrehõ bin botorte noa oṛaḱ bhitri boloyena. Eken inại baḍaea je, bhitrire aćren mạlik menaea. Onate duạr jhić torage bhitri sećge ńir boloyena. Gujuḱ tayom daram cet́ menaḱa noa do iń hõ bạń baḍaea, eken inạń baḍaea je onḍe do ińren mạlik menaea.




Ghus Jo̠mkateko Gohaḱ Ho̠ṛ Reaḱ

Deko ar ho̠ṛ reaḱ katha. Mit́ṭaṅ deko mahajo̠n do̠ ho̠ṛ khato̠k dena babo̠tteye lạlisadea, ar uni ho̠ṛ do thoṛae lelha machagea, ar dena tinạḱe dharaolet́a, onako do̠ jo̠toye hala caba akat́getaea. Ado̠ onae emae jo̠khe̠ć goha bae do̠ho̠ idilet́koa; inạgetae uniạḱ lelha do̠. Ado̠e e̠m cabaket́re hõ̠ bạkigeye metaea, baṅma, Nunạḱ unạḱ am ṭhen iń ńama, de̠n e̠mo̠ḱme, baṅkhan laṅ lạlisama. Ado̠ ona karo̠nte ḍherkin ro̠po̠ṛ baṛayena. Ado̠ mahajo̠ne me̠na, Acham e̠m akawadiń khan okorkotam goha do̠? O̠ko̠eko samaṅre tin titit́em e̠m ạgu akawadińa, de̠nko goha ạgukotam; am samaṅreń kulikoa. Ado̠ goha bạnuḱkotaete uni ho̠ṛ do̠e bhagao ocoḱ kangea, bae ṛo̠ṛ daṛeaḱ kana; e̠nte eskarregeye e̠m ạgu akawadea. Khange uni ho̠ṛ do̠ murukket́teye me̠nket́a, Acha besge, nunạḱ iń emadere hõ̠ bạkigeye metań kana;boge lạlisket́ khange, lạlis ocoae, inạ do̠ e̠kkalte caba dapoṛoḱa. Ar uni ho̠ṛ do̠ jumi jaega do̠ khubge menaḱtaea, ar mõ̠ṛẽ̠ nahel jotdar ho̠ṛ kanae; ado̠ onka ać mo̠nre uni ho̠ṛ do onkae niṭket́te mahajo̠n tuluć khub jhunạ jhunkin ro̠po̠ṛena.

Khange uni mahajo̠n do̠ uni ho̠ṛ upạrteye lạlisket́a; ado̠ parwanako jạriadete tạrik din hiloḱ do̠e hạjirena, ar goha eman do̠ bạnuḱkotaea. Ar uni deko do̠ ṭaka e̠mkate se̠ ghus e̠mkate pe̠ ho̠ṛe goha akat́koa, are lại ṭhik akawat́koa, baṅma, Ape do̠ nonka onka nãhãḱ lạipe me̠nte, baṅma, Ale salaḱrege nui hõ̠ nunạḱ unạḱe e̠m akawadea me̠nte, ape do̠ niạ kathage lạipe.Ar onko pe̠ ho̠ṛ mo̠to̠re mit́ ho̠ṛ do̠e lelha machagea; ado̠ ona iạte calaḱ jo̠khe̠n ho̠r ho̠rte onko goha do̠ mit́ talaoe sikhạu idiyet́koa, baṅma, Ape do̠ niạ khathage ro̠ṛtabonpe, niạ khon do̠ alope eṭagtabona.Ar nãhãḱ dahe taben khub iń jo̠m ocopea, ar hạnḍi ńũ lạgit́ hõ̠ń emapea. Nonka ho̠rreye kạbulako kana. Ar uni ho̠ṛ do̠ bạnuḱkotaete eskargeye calaoena, ar o̠nḍe̠ hõ̠ eskarge mayaḱ moyoḱe teṅgo baṛae kana.Ado̠ ona takrege mit́ ho̠ṛ ṭhene se̠n sorenteye kulikedea,Henda baba, cet́ mo̠ko̠rdo̠ma kantama me̠nte? Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Mahajo̠ne lạlis akawadińa dena karo̠nte, jo̠to̠ń e̠m cabakat́taea, e̠nre hõ̠ye lạlis akawadińa. Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, Goha menaḱkotama? Ado̠e metadea, Goha do̠ bạnuḱkotińa.Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, De̠n to̠be̠ khan barea ṭaka emańme, ar jo̠to̠ katha oṛe oṛpat́ lại cabawạńme, ar inạge gohańme, bebak nãhãḱ iń khalas ocokotama. Ado uni ho̠ṛe me̠nket́a, Achań emama, ạikạ khalaskańme. Ado̠ jo̠to̠ katha oṛ phe̠ḍe lạiadea, ar mõ̠ṛẽ̠ nahelko joṛaoa, ona hõ̠ye lạiadea.

Ado̠ onakoye ańjo̠m cabaket́tae khan barea ṭakaye ko̠ekedea, are metadea, O̠ko̠eṭaḱ kantamae mahajo̠n, ar uniren goha, onko am do̠ uduḱ ṭhikạńme. Ado̠ sạriye uduḱadea. Ado̠ khange uni ho̠ṛ do̠ goha akan ho̠ṛ ṭhene calao go̠t́enteye kuli baṛayet́koa, ar cet́ko co̠ye kuli mõ̠ńjet́koa, enkate onkoaḱ mo̠ne ńamet́takoa. Ado̠ uni lelha gohage ḍher do̠e kuli baṛayede kana; khange mahajo̠n do̠ uni ṭhen ạḍi ho̠ṛ soroḱ kane ńe̠lket́ko khan do̠e me̠nket́a, Nui goha do̠ nãhãḱ dhorageko bhaṅṭaoetińa. Ado̠ onkaye bujhạuket́ khan se̠n sorkateye metadea, Am do̠ń lạiam kana, ho̠ṛ do̠ jãhãnaḱgeko metam onkoaḱ do̠ ańjo̠mte̠t́ge alom ańjo̠mtakoa. Am do̠ sahib okaye metama, inạ reaḱ ro̠ṛ ruạṛaeme, ar am ṭhen ho̠ṛko hijuḱ khan onko tuluć do̠ alom galmaraoa, am do̠ saheb okaye metama, inạge ro̠ṛ ruạṛaeme, ado̠ onka uni lelha goha do̠e sikhạu baṛakadea. Ado̠ inạ mit́ ghuṛi tayo̠m khange phukạr hoe go̠t́entạkina; ado̠ hạkim do̠ mahajo̠n ar uni ho̠ṛe kuli baṛaket́kina; ado̠ ona tayo̠m uni ho̠ṛren gohako phukạrkedea. Ado̠ ho̠lo̠p baṛakateko kulikedea, Tum in donako keya hal janta hai, dho̠ro̠m dho̠ro̠m bo̠lo̠, keya hal janta hai? Ado̠ uni ho̠ṛe me̠nket́a, hạjur, ham to̠ hal nãhĩ jante hai, keya jan, sal ka hal banaya hai, ki aso̠n ka banaya hai, ki dhao ka banaya hai, lekin pãc ṭho̠ hal joṛta hai; so ham jante hai, kon kaṭ ka hal banaya hai, so ham nãhĩ jante hai.Ado̠ kathae, onkaye ro̠ṛket́ khan uni do̠ko ḍhaka oḍokkedea;ado̠ko kulikedea, Ar hõ̠ goha menaḱkotama se̠ baṅ? Ado̠e me̠nket́a, Bạnuḱkoa,ini eskargeae. Ado̠ khange uni mahajo̠nren gohako phukạrena, pạhilkin do̠ cet́ leka co̠ko kuli baṛaket́kintekin thirena.

Ado̠ uni lelha gohako phukạrkedea, ado̠ bo̠lo̠yente hạkim samaṅreye teṅgoyena; ado̠ capṛasiko ho̠lo̠pede kana, metae kanako, Dho̠ro̠m dho̠ro̠m bo̠lo̠. Khange uni ho̠ṛ do̠ kathae, cet́ hõ̠ bae ro̠ṛet́a, thir akangeae. Ado̠ onka bar pe dhaoko metae kana, Dho̠ro̠m dho̠ro̠m bo̠lo̠. Ado̠ bae ro̠ṛlet́ khan do̠ hạkime me̠n go̠t́ket́a, Keya, tum pagla hai?Ado̠ kathae, uni ho̠ṛ hõ̠ye ro̠ṛ go̠t́ket́a, Keya, tum pagla hai? Arhõ̠ hạkime me̠n go̠t́ket́a, Are ardali,isko nikal do. Ado̠ kathae, uni ho̠ṛ hõ̠ ti tulkate, se̠ uduḱateye me̠n go̠t́ket́a, Are ardali. Isko nikal do. Ado̠ khange inạḱe me̠nlet́ khange o̠nḍe̠n ho̠ṛ do̠ bogeteko landaket́a, ar hạkim sudhạge khaḱ khaḱe landaket́a; ado̠ e̠ne̠ko ḍhaka oḍokket́koa, ar mo̠ko̠rdoma do̠ ḍhismisena. Ado̠ uni ho̠ṛ oḍokkate gohataeye metae kana, Oka lekam ro̠ṛket́a? Bạń bujhạulet́a. Ado̠ uni gohalen ho̠ṛe me̠nket́a, Durre̠, eṭaḱre ro̠ṛ iń me̠nlet́a ho, ado̠ hạkim eṭaḱreye kuli go̠t́kidińa, nahelge lahareye kuli go̠t́kidińa, keya hal jante hai?Ado̠ am hõ̠ tho̠ nahel do̠ bam lạiạdińa, noa kaṭ se̠ ona jạt reaḱ nahelko do̠ń benao akat́a me̠nte.

Tumạl:Santal Folk Tales




Dare Rohoe

Mit́ oktere mit́ṭen koṛa gidrạ sohor bajar re tahẽkateće paṛhaoḱ kan tahẽkana. Chuṭi oktere uni koṛa gidrạ do ato oṛaḱe hećena. Ar uni do aćren goṛomba soṅge tahẽkan oktere aćren goṛomba kuli kedea, tinreń lạṭuḱa, unre in do mit́ṭen ạḍi maraṅ hoṛiń hoyoḱa. Nitoḱ lạiạńme cekate maraṅ hoṛin hoyoḱa? Goṛomba do bohoḱe ḍubuḱkeda are metadea dela hijuḱme okare hopon dareko ạkhriń onḍelaṅ calaḱa. Ona  cara dare (nursery) dokan khon goṛomba do barea hopon cara dare kiriń keda. Mit́ṭen hopon cara dare do ṭob re rohoekeda ar mit́ṭen do bahre sećre rohoekeda.

Khan goṛomba do uni gidrạ kulikedea, okaṭaḱ cara dare mońjte hara rakaboḱa?  Mit́ ghạṛi uni gidrạ do cintạ keda are menkeda, okaṭak ṭobre rohoe akan ona darege napaete haraḱa. Cedaḱ je ona ṭob re menaḱ dare do joto lekanaḱ muskilaḱ khon rukhiạ ńama. Ar okaṭaḱ dare bahre  re rohoe akan ona do botorre menaḱa. Ente aema lekanaḱ muskilaḱ hijuḱa, jemon lolo setoṅ, hoe daḱte nosṭoḱa, ar merom ḍaṅgra hõ ko jom daṛeaḱa. Goṛomba do muluć mạchi landakeda are menkeda dela oṛaḱlan  calaḱa tayom telaṅ ńela, cet́ hoyoḱa! Inạ tayom uni gidrạ do arhõ paṛhaoḱ lạgit́ sohor bajarte ruạṛ calaoena.

Mõṛẽ bochor tayom uni gidrạ do aćren goṛomba oṛaḱe hećena. Tinre uni gidrạ goṛomba soṅge ńapamena are kuli kedea, goṛomba mit́ṭen kukliń kulilet́mea, Ińaḱ jionre cekate maraṅ hoṛiń hoyoḱa?  Goṛomba do ona katha ańjom kate landakeda are metadea, dela pạhilre ona cara dare laṅ ńela okaṭaḱ ṭobre ar bahre re rohoe tahẽkan. Senkate kin ńelkeda okaṭaḱ cara dare ṭob rekin rohoe let́ ona do maraṅge hoe akana ar okaṭaḱ cara dare bahre rekin rohoelet́ ona hõ ạḍi maraṅ hoe akana. Ar bahre re rohoe len dare reaḱ ḍạr beṛhaete pasnao akana. Calaḱ kan hoṛ dare buṭạre duṛuṕkateko jirạujoṅ kana. Goṛomba uni gidrạ seć koyoḱkate kulikedea, okaṭaḱ cara dare usạrage hara akana? Okaṭaḱ dare ạḍi maraṅ hoe akana? Gidrại  roṛ ruạṛkeda okaṭaḱ dare bahre re rohoe akan ona darege ạḍi maraṅ hara akana. Menkhan cekate bahre reaḱ dare ạḍi maraṅ hoyena? Gidrại kulikedea? Goṛomba landawateye menkeda okaṭaḱ dare bahre re rohoe len ona dare do aema lekan muskilaḱ talate hara idiyena. Ar bahre re rohoelen dare rehet́ goṭa ṭạnḍi pasnaoena ar ḍạr hõ pasnao idiyena.Ar lolo setoṅ, hoe daḱ iạte dare rehet́ do kajaḱ idiyena ar ḍạr hõ ać kusi leka pasnao idiyena. Ar nitoḱ ona bahre re menaḱ dare lolo setoṅ, hoe daḱte bae khuti daṛeaḱa.

Ar onka leka okaṭaḱ dare ṭobre rohoe akan ona dare do nijorge hoe akana. Ente ona reaḱ rehet́ do bae pasnao daṛe akada ar ḍạr hõ baṅ pasnao akana. Ar muskilaḱko hećlen khan dare do bae sahao daṛeaḱa. Goṛomba aćren goṛom gidrạ seć beṅget́ kate menkeda, disạime judi amaḱ kạmire am bam haronlen khan ar muskil talate bam laha idilen khan tis hõ am do maraṅ hoṛ bam hoe daṛeaḱa.




Bir Sendra

Hoṛ hopon do bir sendra ạḍiko kusiaḱa. Sedae do abo disạm re bir-gajaṛko hõ ạḍi ãṭ tahẽkana. Kulại, maraḱ ar eṭaḱ janwarko ạḍiko ńamoḱ kan tahẽkana. Bir sendra jokheć ṭheṅga, aḱ-sar do joto sendrakan hoṛaḱ tire tahẽna.

Ar ạḍi sikạriạ seta hõ ko tahẽntakoa, kulại ar eṭaḱ janwarko goćkate ạḍi rạskạte oṛaḱteko goḱ ạgukoa. Netar do bir-gajaṛko cabaente sendra hõ baṅko daṛana.

Tumạl: Baḍaejoṅ Hor




Turi

Mahasoe, mit́ṭen kạmi emạńme! Dayakate mit́ṭen kạmi emạńme! Didimoni dayakate mit́ṭen kạmi emạńme! Sạrige, nonkan aema gidrạge menaḱkoa okoe do hoṛaḱ oṛaḱre kạmi kate din ko khemaoeda.

Mit́ṭen kisạ̃ṛ hoṛe tahẽkana. Ar oṛaḱ bahrere pinḍạ tahẽkantaea. Ar ona pinḍạ cetanre mare cal tahẽkana, okaṭaḱ do mare ṭin te daṕ tahẽkana. Ona jaegarege Turi ńutuman mit́ṭen gidrạ doe tahẽnoḱ kana. Turiren do go-baba, peṛa se gateko do bako tahẽkantaea. Turi do tuạrge tahẽkana. Saradin hoṛaḱ oṛaḱre kạmia ar ona jaegare hećkate tahẽnoḱ kan tahẽkana. Ar nonkage jom lạgit́ kạmi sendraea, ńindạ do ona jaegare heć kate tahẽna.  Ar niạge Turiaḱ jion do.

Hẽ, Turi lekan aemage menaḱkoa okoeren do go-baba bạnuḱko. Peṛa se gateko hõ bạnuḱko. Unre onkan gidrạko do ạḍi haron ar kosṭoreko tahẽnoḱa.  Menkhan onkan gidrạ lạgit́ do mit́ hoṛ soṅgere menaea ar unige jotowaḱ doe jogaṛako kana.

Mit́din Turi cet́ kạmi hõ bae ńamleda. Kạmi sendrae ehoṕena kạmi ńam lạgit́ hoṛe nehõrako kana. Menkhan okoe hõ bako emadea boroṅ totka saṕ kate ko ṭhelao bhindạṛ kedea. Ar Turi haso kedea, ar raḱ raḱte menkeda, “ ińren do cele hõ bạnuḱkoa, noa dhạrtire cele hõ bako ńeleń kana ar celege bako dulạrediń kana. Ar mit́ hoṛ hõ bạnuḱkoa iń ko goṛowạńa.” Ar enhiloḱ Turi do cet́ kạmi hõ bae ńamlet́te jom hõ bae ńamleda, ar reṅgećte tahẽyena.

Turi rengećte thakao cabayena. Hor horte taṛam idiyeda. Mit́ṭen dokane ńel ńamkeda. Ar note Turi reṅgećte loraoḱ kana, menkhan jom kiriń lạgit́ mit́ ṭaka hõ bạnuḱtaea, dokanre cele hõ bạnuḱkoa. Inạ okterege dokan khon piṭhạ saṕ kateće dạṛkeda. (Ol Toṅgeḱa)




Barea phạsiạrakin reaṅ

Mit́ṭaṅ sat phạsiạra ar mit́ṭaṅ eka phạsiạra ạḍi gatekin tahẽ̠kana. Ado̠ mit́ din uni sat phạsiạra do̠ ho̠ṛko metadea, Am do̠ uni eka phạsiạra so̠ṅge̠ do̠ o̠ho̠m daṛelena. Khange uni sat phạsiạra do̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Ayo̠go̠! Noko ho̠ṛ do̠ cet́ko me̠net́a? Iń do̠ń sat phạsiạra kana, ar uni eka phạsiạra so̠ṅge̠ bạń daṛeḱa? Bhalań biḍạuea sạri se̠ naseko lại baṛayet́a. Nonkae hudisante mit́ din eka phạsiạra oṛaḱte peṛaḱe calaoena. Khange uni eka phạsiạra do̠ mit́ṭaṅ khub bhage kuṛi ạgukate aćaḱ bhitạrreye do̠ho̠kedea. Ar aćren bạhu do̠e metadea, Ma daka condaeme. Khangeye condaket́a. Ado̠e metae kana, E̠ ho, sat phạsiạra, hape, mańjan tạṅgi toraeme. Khangeye tạṅgi ocokedea. Ado̠ uni eka phạsiạraren bạhu do̠ daḱe taṅat́kina, ado̠kin ạbuk bo̠lo̠yena. Ado̠ uni eka phạsiạra sorre mit́ṭaṅ muṅgaṛ tahẽ̠kana. Ado̠ dakakin jo̠jo̠m kana. Khange uni eka phạsiạra do̠ aćren bạhui ruhet́ go̠t́kedea, Dundhi, buluṅ hõ̠ bam adalet́a. Noa muṅgạrtelaṅ dal kuṛi go̠t́kema. Khange uni eka phạsiạra do̠ aćren bạhu ona muṅgạrte mit́ dhao dal go̠t́kedea. Ar bhitạr se̠ne ḍhaka ader g̠o̠t́kadea, ar uni bhage kuṛiye o̠r tot́ darakedea.

Khange uni sat phạsiạra uni kuṛiye ńe̠lkede khan, mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Iń hõ̠ noa muṅgạr iń idia ar iń bạhuń dal kuṛiyea. Ado̠ khange ona muṅgạr okoteye idiket́a. Khange ado̠ ać  hõ̠ onkage  daka jo̠jo̠m jo̠khe̠ć ona muṅgạr do̠ ać sorreye do̠ho̠ akat́a. Khange daka jo̠mkateye ruhet́ go̠t́kedea, Dundhi, buluṅ hõ̠ bam adalet́a. Noa muṅgạrtelaṅ dal kuṛi go̠t́kema. Khangeye beret́ go̠t́ena ar ać bạhui dal go̠t́kedea ar bhitạr se̠ne ḍhaka ader go̠t́kadea. Arhõ̠e o̠r tot́ go̠t́kadea are ńe̠lkede do̠, ini buḍhi kangeae. Khange mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, cekate bhại bae kuṛilena? Pase̠ć bạń jutlet́. Arhõ̠ bhala mit́ din iń onka legaea. Pase̠ e̠n hiloḱ do̠ bại ńõ̠ḱtegeń dalket́a, onate pase̠ bae batraolen. Bhala teheń ãṭ ńõ̠ḱteń dalea, pase̠ń kuṛikadege. Ona me̠nkate e̠n hiloḱ do̠ ãṭteye dalkedea, ar mit́ dalregeye ṭhe̠s go̠t́kedea. Ado̠ khange ar mit́ din do̠ uni eka phạsiạra oṛaḱteye calaoena. Khange uni eka phạsiạrae me̠nket́a, E̠ ho sat phạsiạra, dela teheń do̠ birte sendralaṅ se̠nlenge. Ado̠kin calaoena. Ar oṛaḱre aćren ạimại do̠e me̠n oṭoadea. Am do̠ nãhãḱ mit́ṭaṅ kulại kirińkate oṛaḱre do̠ho̠ hataṛem. Khange uni ạimại do̠ sạrige mit́ṭaṅ kulạiye kirińkedea, ar oṛaḱreye do̠ho̠ hataṛ akadea. Ar unkin do̠ sendra sendrate mit́ṭaṅ kulạikin ńam go̠t́kedea. Khange uni eka phạsiạraren mit́ṭaṅ setae tahẽ̠kantaea, ar uni seta do̠ ạḍi pocrae tahẽ̠kana. Ar uni seta hõ̠ sendrakin idi tora akade tahẽ̠kana. Khange uni eka phạsiạra do̠ kulại ńam torae me̠n go̠t́ket́a, Libhạć! Libhạć! e̠k bar ki gho̠rer aṅnake niạ jao; metaḱme, e̠kkal racate idiyem. Ar uni setae aṛaḱ go̠t́kadea. Khange uni pocra mara seta do̠ kulại bạgiate bo̠to̠rte ḍhumbạḱkate oṛaḱteye dạṛket́a. Ar uni eka phạsiạra do̠ ać bạhui ho̠ho̠ae kana, Me̠n noi! Oṛaḱ jhijme, seta kulạiye idiyedea.

Ado̠ khange uni eka phạsiạrae me̠net́a, E̠ ho sat phạsiạra, delaṅ nitoḱ do̠ oṛaḱtelaṅ calaḱa, e̠nte ạḍi bhage seta nitoḱ do̠ jạnić oṛaḱteye idi se̠ṭe̠rkedea. Khange oṛaḱtekin calaoena. Ar oṛaḱ se̠ṭe̠r tora uni eka phạsiạra do̠ aćren bạhui kuli go̠t́kedea, No̠te̠ge seta kulạiye ạgukede? Ado̠e metadea, Uni oṛaḱreń do̠ho̠ akadea. Khange ado̠ uni sat phạsiạra do̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Durre̠! nui do̠ bejãe bhage seta kantaeyae. Ado̠e mo̠ne̠ana, Iń do̠ń hijuḱa ar iń ạtkirea. Khange sạri mit́ din do̠ ńindạ he̠ćkateye ạtkirkedea. Ar dosar hiloḱ do̠ ać hõ̠ sendrae idikedea. Ar bir bo̠lo̠ torage mit́ṭaṅ kulạiye ńam go̠t́kedea. Ar ać hõ̠ onkae libhạć libhạćket́a, are me̠nket́a, E̠k bar ki gho̠rer aṅnake niạ jao, are aṛaḱ go̠t́kadea. Khange uni seta do̠ bo̠to̠rte e̠kkal oṛaḱteye dạṛket́a. Are ho̠ho̠ go̠t́keda, Me̠n noi, oṛaḱte seta kulạiye idiyedea. Ado̠ tayo̠m tayo̠mte ać hõ̠ oṛaḱteye he̠ćena, ar aćren bạhui kuli go̠t́kedea, Ne̠te̠ge seta kulạiye ạgukede? Khange bạhutte̠t́e ro̠ṛ ruạṛadea, Ukurić baṅ? Cele kulại? Uni co̠ṅ seta do̠ e̠ke̠naḱgeye ńir hećena. Ado̠ uni seta phạsiạrae me̠nket́a, To̠be̠ pase̠ jo̠mkede co̠e cet́ co̠ṅ. Ado̠ arhõ̠ mit́ dine idikedea, ar birre bo̠lo̠yente sendrae e̠ko̠ṕket́a. Ar mit́ ghạṛi tayo̠mte arhõ̠ sạri mit́ṭaṅ kulạiye ńam go̠t́kedea. Arhõ̠ onkage libhạć go̠t́ ar o̠ne̠ pạhil lekae ho̠ho̠ go̠t́kedea. Khange e̠n hiloḱ do̠ so̠ṅge̠ so̠ṅge̠teye khudạu idikedea, ar kulại bạgiate ạkinge e̠kkal oṛaḱtekin dạṛket́a. Ado̠ atoren ho̠ṛko metae kana, Am lekan lelha do̠ bạnuḱkoa. Kulại bạgiate seta do̠ cedaḱem lagayedea? Khange ado̠ e̠n hiloḱ khon ado̠ sendra do̠e bạgiket́a. Ado̠ arhõ̠ uni eka phạsiạra oṛaḱte peṛaḱe calaoena. Ado̠ uni eka phạsiạrae me̠nket́a, E̠ ho sat phạsiạra, delaṅ teheń do̠ hakolaṅ bạ̃ṛsi ạgukoa. Ar bạhutae do̠e me̠n oṭoadea, Am do̠ nãhãḱ co̠ḍgo̠ć hako kirińkate do̠ho̠ hataṛkom jivet́ge. Ado̠ ạkin do̠ hako bạ̃ṛsikin calaoena.

Ar se̠n torae caḍo go̠t́ket́a darhare. Khange mit́ṭaṅ co̠ḍgo̠ć hakoe ge̠r go̠t́ena, ar uni do̠ ona ḍaṅ sudhạ oṛaḱ se̠ne capat́ go̠t́ket́a. Are me̠nket́a, E̠ ho sat phạsiạra, delaṅ nitoḱ do̠ oṛaḱ́telaṅ calaḱa. Jạnić nitoḱ do̠ jo̠to̠ko calaoena. Ado̠ oṛaḱtekin he̠ćena. Ado̠ he̠ć se̠ṭe̠r tora uni phạsiạra do̠ aćren oṛaḱ ho̠ṛe kuli go̠t́kedea, No̠te̠ hakoń capat́ go̠t́ket́ko baṅko he̠ćlena? Ado̠e ro̠ṛ ruạṛadea, He̠ć akangeako. Onko phạtiạḱreń do̠ho̠ akat́ko. Ado̠ uni eka phạsiạra do̠ bo̠lo̠kateye tul oḍoṅ go̠t́ket́koa, mit́ phạtiạḱge. Khange onko ńe̠lkate uni sat phạsiạra do̠ mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Noa do̠ bejãe bhage bạ̃ṛsi kantaea. Din hiloḱge jạnić nonkae go̠ćkoa. Ado̠e me̠nket́a, Dhinạṅ nãhãḱ iń ạtkirtaea. Ado̠ ạyuṕ jo̠khe̠ć he̠ćkate ona bạ̃ṛsiye ạtkirket́taea. Ado̠ dosar hiloḱ setaḱre bạ̃ṛsiye calaoena, ar se̠n tora darhareye caḍo go̠t́ket́a. Khange mit́ṭaṅ co̠ḍgo̠ć hakoe ge̠r go̠t́ena, ar ać hõ̠ onkage oṛaḱ se̠ne capat go̠t́kat́a. Are me̠noana, Jạnićko calaoena. Ado̠e he̠ć go̠t́ena are kuliket́koa, No̠te̠ge hakoń capat́ go̠t́kat́ko he̠ćenako se̠ko baṅa? Ado̠ko metae kana, E̠ke̠naḱe he̠ćena ar hakoe kho̠j kana oṛaḱre, lelha do̠. Khange mo̠ne̠ mo̠ne̠teye me̠nket́a, Sạrige uni eka phạsiạra so̠ṅge̠ do̠ o̠ho̠ń daṛelena. Ado̠ e̠n hiloḱ khone bạgiket́a uni so̠ṅge̠ gateḱ do̠. Ado̠ mucạt́ena.   

Tumạl: Santal Folk Tales      




Eṭaḱ dhõ̠k hoṛaḱ katha

Ar hõ̠ dhõ̠k ho̠ṛaḱ kathageń lạiyet́ kana. Ona do̠ nonka kana. Mit́ ho̠ṛ kathaye dhõ̠klena, pe̠ pon sermae hoeyena, e̠nhõ̠ bae bogeḱ kana, ar goć hõ̠ bae gujuḱ kana. Ado̠  ran ranteko bhagaoen khan bako ran ocoledea; ado̠ ạḍite̠t́e mora cabayena. Ado̠ kathae, mit́ din do̠ o̠ko̠e co̠ṅ mit́ṭaṅ ayaṅ biń doko go̠ć akadeye ńamkedea; ado̠e me̠nket́a, Boge hõ̠ bạń bogeḱ kana, ar baṅgeń gujuḱ kana, nui bińaḱ bis iń jom aḍoetaea, inạ do̠ń go̠ć ho̠doḱa; harkhet tinạḱ iń sahaoa?

Ado̠ kathae onka me̠nkate dhirite ho̠ṭo̠ḱe ko̠ṭe̠ć kuṭrạket́taea, ar ona bo̠ho̠ḱte̠t́ do̠ idikateye rapaḱ jo̠mket́a, ar aćaḱ jo̠to̠ kićriće ńam tot́ket́te ado̠m do̠e aṭe̠t́ket́a, ar ado̠mte do̠e oyo po̠ṭo̠mena. Me̠nket́ae, Bis iń jo̠mket́a, dhorage teheń do̠ń gujuḱgea nãhãḱ. Ayoge, goṭa ńindại gitić aṅgayenre hõ̠ bae goćlena; ado̠ ać ho̠ṛmo̠reye ạikạuet́ kan do̠, khoḱ hõ̠ normao ńõ̠ḱentaea. Ado̠ kathae, bại bạite khoḱ hõ̠ okayen co̠ṅ; tayomte do̠ khube moṭa aḍoyena. Ado̠ ho̠ṛko kuli baṛayea, Henda ya, o̠ko̠e ranat́mea me̠nte?

Ado̠e me̠na, O̠ko̠e hõ̠ baṅ, aćtege thirentińa. Ado̠ khub lekae daṛeyen khan bo̠cho̠r din purạukate noako katha do̠e lạiat́koa, baṅma, Iń do̠ nonka lekate noa ro̠g khon do̠ń boge akana. Ado̠ ho̠ṛko me̠nket́a, Gujuḱem me̠noana, onatege am do̠ Candoe dayawat́metem bogeyena. Ado̠ e̠ne̠ niạ katha hõ̠ cabayena, in maraṅgea.

Tumạl: Santal Folk Tales