Gam Kudum

Gam gam kudum kudum

Okate pusim calaḱ kan?

Jhuri halaiń calaḱ kan,

Okortam Jhuṛi do?

Mĩhũge coe lebet́ rạput́ket́,

Cedaḱ mĩhũm lebet́ rạput́ket́?

Gạige co bae towayet́,

Cedaḱ gại bam towayet́?

Ghãsge co baṅ ghãsoḱ kan,

Cedaḱ ghãs bam ghãsoḱ kan?

Daḱge co bae daḱet́,

Cedaḱ daḱ bam daḱet́?

Rõṭẽge co bako raḱet́,

Cedaḱ Rõṭẽ bape raḱet́?

Bińge co ko jomet́le.

Alege majan, alege kedoḱ

Kiṛạt́ koṛyot́.




Pe̠a Phul Ar Bidhi Bidhạnta

Mit́ṭaṅ naṅgrahare pe̠ ho̠ṛko tahẽ̠kana, ado̠ onko pe̠ne̠ ho̠ṛ mit́ dinko kumiṭiket́a, baṅma, Abo do̠ mit́ muṭhạngeabon, ado̠ mabon phuloḱa. Ado̠ onko mit́ jạt do̠ bako tahẽ̠kana, mit́ do̠ sodago̠rren ho̠po̠n, mit́ do̠ rajren ho̠po̠n, ar mit́ do̠ madhaeren ho̠po̠n. Ado̠ phulko pataoket́a; ado̠ tahe̠n tahe̠nte mit́ dinko bundisket́a. Delabon calaḱa bideste, ar disombon ńe̠l ạguia. Ado̠ tabe̠n, khạjạṛiko sajaoket́a ho̠rte jo̠m lạgit́; ado̠ pe̠ne̠ ho̠ṛge sado̠mre de̠ćkate bidesko oḍokena. Calaḱ calaḱte mit́ṭe̠ć uirni birko ńamket́a, ado̠ ạyuboḱ kan iạteko me̠nket́a, Ma phul, noa birregebon gitić aṅgaḱa; e̠nte nit do̠ bela hõ̠ bạnugića, okatebon calaḱa? Ado̠ onako niṭante sado̠m khon phe̠ḍente sado̠m do̠ akoaḱ jaṅgareko to̠lket́koa, arko gitićena. Jạpit́ket́akin bar ho̠ṛ̠ do̠, me̠nkhan sodago̠rren ho̠po̠n do̠ bae jạpit́ akat́a, thir akanae, bae ro̠ṛ baṛayet́a. Ado̠ oka khon co̠ṅ Bidhi ar Bidhạnta o̠nḍe̠kin he̠ćena, arkin teṅgoyena. Ado̠ Bidhạntae me̠nket́a, Bidhiye metae kana, Henda Bidhi, Noko do̠ bhala okaren ho̠ṛ kanako? Unre Bidhiye me̠nket́a, Noko do disom ńe̠lko oḍok akana. Ado̠ Bidhi arhõ̠e me̠nket́a, Noko mo̠to̠ren mit́ ho̠ṛ menaea, uni madhae ho̠po̠n do̠ nãhãḱ ạḍi  utạr mũhĩn menaḱtaea. Ado̠ Bidhạntae me̠nket́a, Acha Bidhi, mase̠ lạiạńme, cet́ cet́ mũhĩn menaḱtaea?

Unre Bidhi lạlạiye po̠rto̠nket́a, madhae ho̠po̠n reaṅ, Nui sado̠m jaṅgareye to̠l akadea; nui sado̠m jãhã lekae dạṛle khan do̠e ạtkirea nãhãḱ, ado̠ okare jo̠l panko jo̠ma, unre nãhãḱ nạnḍrire suiteye pạṭiḱa, ado̠e gujuḱa. Ado̠ unre Bidhạntae kulikedea, Acha Bidhi, cet́e cekale khan ona mũhĩn khon do̠e bańcaokoḱa? Ado̠ Bidhiye me̠nket́a, Uniaṅ jo̠l pan dosra ho̠ṛkin jo̠mle khan e̠nḍe̠ khan do̠e bańcaoḱgea. Ar mit́ mũhĩn do̠ noa kana, calaḱ calaḱte mit́ jaegare nãhãḱ mit́ṭaṅ maraṅ utạr pulko ńama, ona latarteko paromoḱa nãhãḱ, ado̠ ona pul do̠ dhasao go̠do̠ḱa; ado̠e go̠ć utạroḱa. Ona hõ̠ Bidhạntae kuli ruạṛkedea, Acha Bidhi, cet́e cekale khan ona mũhĩn khon do̠e bańcaokoḱa? Ado̠ Bidhiye me̠nket́a, Judi ać laha sado̠me kamsaole khan khub ãṭ, to̠be̠ khan do̠e bańcaokoḱgea; ado̠ inạ mit́ mũhĩn calaoena. Ar mit́ mũhĩn do̠ noa kana. Mit́ṭaṅ urni birre nãhãḱko ńir apat́a, ado̠ unre rakas nãhãḱe jo̠mea.

Unre hõ̠ Bidhạntae me̠nket́a, Ado̠ Bidhi, acha, ona mũhĩn khon do̠ cet́ lekateye bańcaokoḱa, mase̠ bhala lạiạńme. Ado̠ arhõ̠ Bidhi lạlạiye po̠rto̠nket́a, baṅma, uni rakasren ho̠po̠nera menaea; uni sãoteye gatelen khan unigeye okokea. Saname lại mucạt́ket́a, arkin calaoena. Khange sodago̠rren ho̠po̠n do̠ unkin Bidhi ar Bidhạnta reaṅ sanam kathae ańjo̠mket́a, ar unkin ma gitićge menaḱkina, baṅkin disạyet́a; ado̠ aṅga marsalena, ado̠ko mohnḍayena. Khange thoṛa sạṅgińko se̠nen khange ạḍi ãṭ belayena; ado̠ jo̠l pan jo̠m lạgit́ apan ạpin tabe̠nko, khạjạṛikoko raṛaket́a. Ado̠ sodago̠r ren ho̠po̠n Bidhiaḱ katha lekateye me̠nket́a, E̠ phul, de̠n amaḱ tabe̠n ar khạjạṛi do̠ ińiń jo̠ma, ar ińaḱ tabe̠n ar khạjạṛi do̠ am jo̠m talaṅme. Ado̠ onako onkaket́a, ado̠ sạrige inạ mũhĩn khon do̠e paro̠mena. Ado̠ arhõ̠ jo̠m baṛa kateko calaoena, ado̠ mit́ ṭhen maraṅ utạr sakho̠ko ńamket́a; ado̠ unre hõ̠ sodago̠rren ho̠po̠ne me̠nket́a, E̠ phul, ma am do̠ ạḍi ãṭ jo̠rkate sado̠m kamsaoem, ar ma lahaḱme.

Ado̠ kathae onkage sado̠me lahakedea; ado̠ ạḍi jo̠rkate sado̠me kamsaokedea, ado̠ko paro̠mena. Inạ mũhĩn khon do̠e bańcaoena. Ado̠ arhõ̠ko calao idiyena; ado̠ mit́ṭaṅ maraṅ utạr urni birko ńamket́a, ado̠ko ńir apat́ena. Ado̠ madhae ho̠po̠n do̠e me̠noana, O̠ko̠e tora ato se̠niń calaḱa, ar jo̠maḱkoń ko̠e baṛakoa. Ado̠ calaḱ calaḱte ona urni birrege rakas ren rạni mundil ṭhengeye calaoena. Ado̠ rakas ar rakas ren rạni do̠ baṅkin tahẽ̠kana, sendrakin se̠nlena; ado̠ ona takrege uni hõ̠e se̠n se̠ṭe̠rena. Ado̠ rakasren ho̠po̠nera do̠e oḍokena, madhae ho̠po̠n do̠e me̠nket́a, De̠n go̠ ayo, ko̠e imạńme. Ado̠ uni rakas ho̠po̠nera do̠e me̠nket́a, ko̠e do̠ bạń emam kana; ma duṛuṕlenme. Ado̠ madhae ho̠po̠ne me̠nket́a, Baṅ, bạń duṛuṕ kana ạḍi ghạṛi do̠, baṅkhan rakas nãhãḱ he̠ćkateye jo̠meńa. Ado̠e me̠nket́a, Baṅ rakas ṭhen do̠ o̠ho̠ń jo̠m ocomea; e̠nte iń do̠ am ghạrdi jãwãe do̠ho̠meń me̠net́a. Ado̠ ona katha ańjo̠m kate madhae ho̠po̠n ạḍiye landaket́a; e̠nte uni kuṛi ạḍi mõ̠ńj kuṛigeye tahẽ̠kana, ar madhaeren ho̠po̠n hõ̠ dusạn do̠ bae tahẽ̠kana, uni hõ̠ bes mõ̠ńjgeye tahẽ̠kana.

Ol toṅgeḱa-    

Tumạl:Santal Folk Tales




Sikạriạ Ar Tạruṕ aḱ Golpo

Mit́din mit́ṭen birre tạruṕe ạcur baṛaekan tahẽkana. Inạ oktere sikạriạ hõ uni tạruṕe guliyea mente tayom tayomte ạcur baṛae kan tahẽkana. Mit́ jokhen tạruṕ doe teṅgo got́ena. Uni doe aṭkar ńamkeda okoe coṅ jạnić ać tayomte hijuḱ kana. Inạ okterege sikạriạ hõe hudiskeda, noa kangea mit́ṭen ạt tạruṕ guli reaḱ. Sikạriạ do tạruṕe guli kedea ar tạruṕ do ona guli saḍe ańjomte botorte riạḱ riạḱe dạṛkeda. Sikạriạ hõ tạruṕ tayomte dạdạṛe dhurạuena.

Mit́ okte sikạriạ doe teṅgoyena ar tạruṕe sendra baṛakedea. Unre tạruṕ do dare danaṅre oko akan tahẽkana. Sikạriạ do tạruṕ bae ńel ńamledea menkhan tạruṕ do sikạriại ńel ńamkedete uniaḱ tarenre don dećena. Khange uni sikạriạ hoṛ do botorte bogete tharbasaoena. Ado tạruṕe metaekana, “Botorenam? ińem guliyediń tahẽkan jokhen nonkage iń hõń botorlena. Iń do bạń goćmea. Menkhan katha emạńme, tis hõ ar eṭaḱ janwarko bam goćkoa, enḍekhan am hõń ikạkama. Sulukte ale hõ jiṅgi khemao reaḱ ạrdạri menaḱtalea”. Sikạriạ do aćaḱ bhule bujhạukeda ar tạruṕe metadea, “kại akadạń gate, ikạkạńme baṛe”. Ado tạruṕe menkeda, “ma nitge amaḱ oṛaḱte ruạṛ calaḱme. Khange sikạriạ do oṛaḱe ruạṛ calaoena.




JOBA

Rabaṅ okte kuhṛạ eset́ akan setaḱ. Siń marsalge rehõ cet́ hõ baṅ ńeloḱkan tahẽna. Manwa jion jiṅgi hõ onkage kuhṛạ ar ńutte eset́ akana. Dhạrtire tinạḱ manwa! Okoe okare coṅ, reṅgeć tetaṅ, duk-kosṭo, ar hõ do jiwi kạhis teko gitić baṛa akana. Kại ar haron kosṭo talate okoe do suluk jiṅgiko sendra joṅ kana.

Phul eṅgat Joba do maraṅ ajar reye paṛao akana, ar paseć bae bańcaoḱa ḍaktare meneda uni do haspatalre idi ạḍi jạruṛa. Menkhan Phul do reṅgeć gidrạ, Phulaḱ umer do 10 serma gan hoyoḱ kana. Ać ar ać ayo chaḍa gharońjre okoe hõ bạnuḱkoa. Phul eṅgat Joba do geraṅet́ salaḱ Phule hohoadea, Okare biṭi Phul! Phulaḱ mẽt́kin do mẽt́ daḱte pẽrẽ-pẽṛẽyentaea. Uni do ńir calaokate ayoaḱ bohoḱ ṭhene duṛuṕena. Hasote Jobawaḱ nạnḍri do rohoṛoḱ kantaea. Geraṅteye meneda biṭi iń do ar paseć bạń bańcaoḱa, ar bạń sahao daṛeaḱ kana, ạḍi kosṭoń ńameda, calao paromen jiṅgi  reaḱ suk thoṛa hõ jiwi raṛeć bae em daṛeạń kana, ṭaka poesa jogaṛ joḱton thoṛa hõ bạń kurumuṭuleda. Darakan jiṅgi reaḱ katha thoṛa hõ bạń uihạr lega leda, ona khạtir begor ran rehet́te gujuḱ lagaoạń kana.

Phulaḱ mẽt́ daḱ do johakin cetante ạtu pheḍoḱ kana, inạ tayom Joba do aćaḱ kuṛi umer reaḱ katha lạiye ehoṕena, Ińaḱ tinre 18 serma umer un okte mit́ṭen koṛa iń dulạṛ ledea, ar uni hõ ińe dulạṛiń menteye kathawadiń tahẽkana. Gujuḱ hạbić ạlińaḱ dulạṛ do baṅ topagoḱa menteliń ekraṛlena. Ona khạtirte ạlińaḱ dulạṛ do ạḍi khạndri hạbić calaolena. Ar onkate mit́ okte ińaḱ hoṛmore ạlińaḱ dulạṛ poha do sagenlena. Tinre uni lalociại (okoe do ińe dulạṛediń) baḍae ńamkeda, un okte khonge uniaḱ jahan hudis se khoj-khobor bạń ńam ket́ khan ạḍi ãṭko ḍam-ḍahe keda. Iń iạte nana-parkan katha roroṛko ehoṕena, iń do onako katha joto sahao kate mit́ṭen ne hoṛ leka bańcaoḱiń kurumuṭu keda. Ińaḱ hoṛmore oka dulạṛ reaḱ poha sagenen, ona reaḱ ḍog baṅ ṭuṅgạć kate jotonteń hara ocowada. Ar ona ńel kate ato oṛaḱren hoṛko meneda Joba do bidhuạ teye gidrạwana, Nui gidrạren apat se baba do bạnuia.

Joba do arhõ cet́ko co roroṛe menleda menkhan koṛam haso teye thir hapeyena. Phul do ać eṅgat arhõ rane ńu oco kedea. Mit́ ghạṛi tayom Phul do arhõ lạlạye ehoṕena, menkhan ińiń menkea nui gidrạren apat do menaegea, Apat chaḍa kate jahae kuṛi hopon gidrạko janamkoa noa do tis hõ bạń ńelakawana se bạń ańjom akada. Noa sãotaren hoṛko cekate bako aṅgoceda je, eken kuṛi hopon do aćte gidrạ bae janam daṛeaea mente. Noa sãota koṛa hoponko nonkan kại karonte kuṛi hopon ko leka sạjại bako emako kana? Abo kuṛi hopon hoto bon hoṛ kana. Aboaḱ hoṛmo redo cet́ onkoaḱ leka araḱ mãyãm do baṅ ạtuḱ kana? Dhạrtire koṛa hopon ar kuṛi hopon mit́ ṭhại reko hara buruḱ kana, mit́ celaṅ reaḱ isin daka-utuko jom ńueda un redo cedaḱ jahan begar baṅ tahen kana. Jahan karonte kuṛi hoponko thoṛako kạile khan noa sãota ikạ baṅ emkate ko sạjạiyet́ko kana. Ar koṛa hoponko kuṛi hoponko khon bạṛtiko kạile rehõ noa sãota ikại emako kana. Taṛam tuluć cet́ hoṛ do bako tohot́ se leńjet́ bhindạṛoḱgea? Ona khạtrite cet́ onko do ona losot́ regeko jobekoḱ kana?

Mit́ṭen kombṛo ńu bhutạṛ koṛa hopon sãotaren hoṛ banar ti tiạr kateko or samṛaoede kana, ar ạḍi joton teko apnarede kana, menkhan kuṛi hopon kodo mit́ din reaḱ kại karonte onkoaḱ bohoḱre seṅgel aṅgrako uṕeda, noako katha ańjomte Phul do bohoḱ ạcurentaea are adisạyen teye bhindạṛena.




Mit́ṭen Huḍiń Koṛa Gidrạwaḱ Golpo

Mit́ atore mit́ṭen koṛa gidrại tahẽkana. Ado̠ uniaḱ pe serma janam mãhãre go̠ṛo̠mtet́ buḍhi do̠ mit́ṭen chatar sandese emadea. Ona chatar re do̠ lil roṅg ar mońjge naksa tahẽkana. Uni koṛa gidrạ do̠ ona chatar ạḍi kajake kusiaḱkan tahẽkana. Jao hiloḱge uni gidrạ do̠ ona chatare ńelet́ tahẽkana ar jãhãtege calaḱ ona do̠e so̠ṅge toraea. Tinre ać gogo sãote hạṭiạ se phooṭbal khilạḍ ńeńele calaḱ onte hõe idi toraea.

Mit́ din uni gidrạ do̠ ać go̠go̠ tho̠ṛa kạmi emadea ar dokan kho̠n ạlu ạgui metadea. Dokandar do̠ mit́ṭen kago̠j be̠g re ạlu bhoraoadea ar oṛaḱ idi metadea. Khange uni gidrạ do̠ leṅga tite ạlu be̠g ar jojom tite do̠ chatare saṕkeda. Ackage ạlu be̠g do̠ oṛećena ar goṭae taral basal ńurena. Ona ńelte uni koṛa gidrạ do̠ khube ạṛisena. Ado̠ cet́e cekaea? Adepase goṭae koyoḱ ạcurkeda. Menkhan okoege bae ńel námlet́koa. Inạkate dokan seće koyoḱket́re dokandar hõ dokane bo̠ndo̠ akada. Oṛaḱ seće koyoḱket́re ona hõ pharakrege menaḱa. Ado̠ cekate ona ạlui ạguia? Onate ạḍi bhabnare paṛaoena. Tho̠ṛa ghạṛić tayom aćaḱ chatar ńelte disạ hećadea. Ona chatare ulṭạukeda ar onare jo̠to̠ ạlui bhoraokeda. Inạkate bại bạite oṛaḱ seće mohnḍayena. Tinre oṛaḱe tioḱkeda ado̠ kikiạuate ać go̠go̠e metadea, ńelme go̠ ińaḱ nawa ạlu be̠g. Ado̠ uniaḱ kạmi ńelte ać go̠go̠ ar go̠ṛo̠mtet́ buḍhi do̠kin landakeda. Menkhan uni do̠ calak gidrại tahẽkana, uni bhitrire cekate nonka hudis cintạ hećadea?

Sikhạuna:  Bud tahẽntam khan ar kurumuṭurem tahẽn khan, okaṭaḱ kạmirege bam aṭkaoḱa. 




Bulbuliaḱ Nawa Jion

Bulbuli doe jitạuena! Uni hõ jãwãe oṛaḱre sulukte gharońje bandhao daṛekea, menkhan bae daṛeada, uniaḱ bhạg do bae goṛowadea, moloṅre ona do baṅ sahao lentaea. Ạuri Isạioḱre Bulbuli do santal somajrenge mit́ koṛa são khạtir tahẽkantaea, unkin do mõṛẽ serma gan metaḱme uni oka do mõṛẽ kelas re ar Moṅgol do eae kelas re kin tahẽkan, un khonge dulạṛ do ehoṕlen tạkina. Pạhil do Iskul horre ńapam, thoṛa landa, mit́ bar kukli, ại Bulbuli cet́ leka menama? Kạṭić mońj aṭkar, ona tayom do khạndri dulạṛ.

Dulạṛte aema lekan hudis ko jhijoḱa Menkhan, Bayard Teilore meneda, “Manot khon do dulạṛ bhagea”. Ar hõ John hei Ude meneda, “Khạndri dulạṛ redo jãhãn okoaḱ bạnuḱa”. Menkhan nacar iạte are kelas pas tayom Bulbuliaḱ ar oloḱ paṛhaoḱ do baṅ hoelentaea, kaje tege Iskul calaḱ doe bạgikeda. Ente arhõ uniren barea kuṛi boeha do hae Iskul rekin paṛhaoḱkan tahẽkana. Uni do onate pạṭ kạmi kate gharońjre goṛoe emeda. Ṭhik ona okterege Isại dhoromren hapṛam kodo onko ato hećkate dhorom porcarko ehoṕena, Porcar hapṛam koaḱ katha ańjom kate rạskạ salaḱ Bulbuli hõ eṭaḱ ko sãotey isạiena. Ona bhitrirege unkinaḱ bapla reaḱ katha hoyoḱkan tahẽkana, menkhan Isại hoyen tayom tinre Moṅgol ać Gogo Baba Bulbuliaḱ Isạioḱ kin ańjomket́ khan Bulbuli bạbu mente ataṅe do bạkin kusilena, bickom eṭaḱre bạhu ńamkin goṭakeda.

Moṅgol hõ ać gogo baba tạkine metaḱkinạ judi baplaḱ khan Bulbuligeń baplayea, ar baṅ khan do baṅ. Menkhan noa katha do Bulbuli ṭhen do baṅ seṭerlena, eken Moṅgol eṅgat je, Isại kuṛi bạhu mente bae ataṅko inạge, onkate amdaj pe pon cando paromena unkin talare jãhãn jopoṛao do bạnuḱa, onate kathareko mena “Okoyem dulạṛea uni do alom ńel hiṛińea”, Boṅkim Chandroaḱ noa katha do Moṅgol cekate coe hiṛiń akat́ tahẽkana, ar ona oktere Bulbuli hõe hudiskeda paseć Moṅgol do ać gogowaḱ lekage Isại iạte eṭaḱ kuṛiko baplaḱ lạgit́e sendra kana. Menkhan note Moṅgol do nij apnarte sanam sećte teṅgo keṭejoḱ lạgit́e sapṛaoḱ kana. Ona tayom onḍeye hijuḱ calaḱ Isại hapṛam mit́ jaegare Bulbuliaḱ bapla hoe ocoe reaḱe kurumuṭu keda, menkhan onḍe hõ cet́ko iạte co baṅ hoelena. Ona thoṛa din tayom khange Bulbuli do ać dada ren mit́ erweltet́ koṛa Kumạr sãoe oḍok calaoena mon kạhiste, ar uni sãoge gharońjre bandhaoa mente monreye goṭawana, hudis kedae Isor baba do nite dayawakadińa. Uni koṛa do Ḍhaka reaḱ gajipur re mit́ garments reye kạmia, onḍe tahẽkate mit́ okte do bana hoṛge ona garments re kạmikin ehoṕena, enkate turui cando gan paromen khan, mit́ din do Bulbuli ać baba tako ṭhen peṛaḱ kin hećena onḍe mit́ hapta peṛa baṛakate uni koṛa do Bulbuli tahẽ hataṛoḱ menkate ać doe calaoena, menkedae thoṛadin tayom hećkate nãhãḱ iń idimea, menkhan uni koṛae ruạṛen tayom turui cando paromen rehõ jãhãn khojge baṅ ńamlente Bulbuli do arhõ khobore hataokeda are baḍae keda je, uni koṛa do arhõ eṭagić mit́ baṅgali kuṛie bapla akadea. Bạpuṛić Bulbuliaḱ moloṅ do nasaoentaea, arhõ mit́ khạndri ghaḍlaḱre ńuren lekae bujhạukeda.

Niạbar do Bulbuli do one Gajipur reye tahẽkanre oka silại reaḱ kạmie cet́let́ ona kạmige arhõ sẽṛa ńoḱkate nawate kạmi ehoṕ reaḱ jhũk rakaṕadea, ar ona montege uni do sor mit́ṭen bajarre mit́ dạrji ṭhen thoṛa kạmi cet́ lạgit́e goṭakeda, ar onkate kạmi hõ cet́ kate nit Bulbuli do ako oṛaḱrege atoren sanam koaḱ hana nawa kićrić koe silạiet́ takoa ar onkate ać babawaḱ gharońj goṛo selet́ aćren boeha koaḱ oloḱ paṛhaoḱ khoroć eman hõe calaoeda, Nit do Bulbuli ar baplaḱ babot ar jãhãn nawa hudis kodo bạnuḱtaea, nit do apnarte teṅgo ṭarhaoḱ reaḱe goṭakeda.  




O̠ko̠e Kanae Maraṅić Do̠

Mit́ dhao ti reaḱ mõṛẽ goṭen kạṭuṕ bhitrire re̠ṭe̠pe̠ṭe̠ ehoṕena, o̠ko̠e kanae maraṅić do̠? Pạhilre kạṭić kạtuṕ do̠e menkeda, “ińge maraṅić do̠. Tinre jãhãn sabha, galmarao akhṛa hoyoḱa, unre o̠ko̠e do̠ samaṅre duruṕa? O̠ko̠e do̠ ạkilan ar namḍak ho̠ṛ kanko, onkoge ko duṛuṕa. Se cet́? Tinre banar ti mit́kate jãhãe ho̠ṛ johare emae, un jokhen o̠ko̠e do̠ samaṅre tahẽna? Iń do̠ń kạṭićgea, enrehõ jo̠to̠ kho̠n lahareń tahẽna. Enḍekhan ińge maraṅić do̠. O̠namika hõ̠e mengot́keda, “baplare okaṭaḱ kạṭuṕre mundạmko ho̠ro̠ga? Mundạm ma ạḍi daman, ar mońja. Noa daman mundạmge ho̠ṛ do̠ ińreko ho̠ro̠ga. Enḍekhan ińge maraṅić do̠.

Inạkate tala reaḱ kạṭuṕ teṅgo kate eṭaḱko metaḱkoa, “iń do̠ mocate maraṅić reaḱ cet́ge bạń meneda, Tinre sabha, se onkan dupuṛuṕ ko hoyoḱa, hajar hajar ho̠ṛko talare kathako ro̠ṛ o̠kte o̠ko̠e do̠ko udugea? (Uduḱ kạṭuṕ) Ińge. Hajar hajar ho̠ṛko ńeleńa, am do̠ bako ńelmea.

Mucạt́re buḍhạ kạṭuṕ hõ̠e menkeda “Iń do̠ń haṛamgete alope nisrạuińa. Menkhan ape lekage mit́ din dil daṛe tahẽkantińa, ar nit do nonkań nacar akana, onate ińaḱ gạkhuṛ se baḍaeteaḱ do̠ alope nisṛạua. Eken mit́ṭen iń kulipea, jãhãn onkan hamal se moṭa jinis iń begor o̠ko̠e pe tul daṛeaḱa? Jãhãepe daṛeaḱa? Baṅ, o̠ho̠gepe daṛelena. Ińaḱ go̠ṛo̠ apeaḱ jạruṛ menaḱa, ar apeaḱ goṛo ińaḱ jạruṛ menaḱa. O̠ko̠e hõ̠ o̠ko̠e aḱ go̠ṛo̠ begor babon laha daṛeaḱa. Noa kangea jion do̠. Go̠ṛo̠ go̠po̠ṛo̠te abon do̠ bon laha calaḱ kana. Onate nonka katha menaḱa, Abo bon mit́ lenkhan khạṭigebon jitạuḱa, ar bon begar lenkhan bon bạṛijoḱa.




Pạtiạr Gate

Mit́ dhao kelas re Mahasoe pạṭhuạkoe kukliket́koa, haro̠n ar muskil o̠kte o̠ko̠e cetanre bạṛtipe bhorsaḱa? Ado̠ amdaj jo̠to̠ko kikiạuate ko roṛ ruạṛkeda gogo cetanre, ar ado̠m do̠ko menkeda baba cetanre. Khange mucạt́re duṛuṕ akan mit́ṭen pạṭhuạ gidrạ do hapege tahẽyena, cet́ge bae roṛ ruạṛleda. Mahasoe do̠ uni gidrại kulikedea, ado̠e roṛkeda, iń do̠ ińren gate cetanreń bhorsaḱa. Uniaḱ ro̠ṛ ruạṛ ańjomte jo̠to̠ ko thir cabayena. Khange Mahasoe onko jo̠to̠ko bujhạuakoe ehoṕena, haro̠n ar muskil o̠kte abo do̠ aboren joto khon pạtiạr gate cetanre bon bhorsaḱ kana.

Disạ dohoe hoyoḱa 5 lekan hoṛko são gateć baṅ bogea.

Eṛe ro̠ṛo̠ić: O̠ko̠e do̠ morcha jinis leka hoṛkoe thokami daṛeako.

Lelha hoṛ: O̠ko̠e do̠ amaḱ bhạlạire bae hijuḱa.

Pocra hoṛ: O̠ko̠e do̠ amaḱ muskil ńelte dạṛ pharaḱ.

Konṭet́ hoṛ: Goṛom khojle o̠ko̠e do̠ ame bạgi giḍiam     

Apnar ektiạri reaḱ: O̠ko̠e do̠ jaoge aćaḱ ektiạri se ạidạri reaḱe kurumuṭui.

Onate onkan gateko khon pharaḱre tahẽnge bogea. Pạtiạr gate do̠  tis hõ am são bạṛić bae beohar daṛeaḱa.   




Mit́ṭen Kuṛi Iń Dulạṛkedea-Bargel Mit́ Aḱ Porbo

Dulạṛiạ Gate,

Alom raga, dayakate alom raga. Amaḱ obosthań bujhạu daṛeaḱkangea, khubiń bujhạu daṛeaḱ kana. Botoroḱ reaḱ cet́ jạruṛge bạnuḱtama. Tinre iń am tuluć minạńa tisge alom botoroḱa. Ona ma joto ińaḱge bhul tahẽkan; Ińge galmarao jạruṛ tahẽkantińa. Jãhãnaḱ kulime jạruṛ tahẽkantińa. Menkhan iń hõ tho bạń daṛeada.

Oka enhiloḱ hoyen onako sanamaḱtege ạḍiń bhaṛoyena: cet́ leka iń panterem duṛuṕena, enkathae eken iń lạgit́ge onka do. Onage co sanamaḱmae lạiạdińa katha khon bạṛtige.

Am dom jạdukedińa arhõ as menaḱgetińa. Teheń do cal reaḱ mãt́ sener batako seć baṅ koyoḱkate iń gogo baganreń goṛoadea. Bhaṛote uni hõ tan mane ńelkedińa.

Noage Amren

Pạtiạr gate

 

 

 




Mit́ṭen Gạ̃ṛĩ Ar Kẽoṭa Aḱ Golpo

Mit́ṭen gaḍare kẽoṭa jhạliko or kan tahẽkana. Mit́ṭen gạ̃ṛĩ do ona gaḍa aṛerege darere duṛuṕ akan tahẽkana, ar onkoaḱ ona jhạli ore ńeńel kan tahẽna. Jãhãn jạruṛ karonaḱte kẽoṭa do jhạli bạgikate thoṛa sạńgiń sećko senena. Onko kẽoṭa ńelte gạ̃ṛĩ hõ hako sasaṕ monadea.

Ado dare khone ãṛgo pheḍena ar jhạli saṕkeda. Khange saṕket́ sãote aćaḱ ti jaṅga do jhạlirege jhạliyentaea. Khan cekate ona jhạli khone chinḍạḱa onkan jãhãn horge bae ńamleda. Ado tinre onko kẽoṭako koyoḱkeda, ńele kanako gạ̃ṛĩ do jhạli oṛeć kana. Nonka hudis ganḍonkate harephare onḍeko sen sorena, ar joto hoṛ mit́te gạ̃ṛĩ ko dalkedete. Ado gạ̃ṛĩ do mon monte duk salaḱ nonkae menkeda,  Ińaḱ kạmi reaḱ jo doń ńamkeda. Ente iń do hako sasaṕ reaḱ cet́ge bạń baḍaea, menkhan cedaḱ, ạuṛiaḱ hećkate jhạliń saṕkeda.