Gidrạ Joton

Sahẽt́ Kosṭo se Pneumonia: Abo disomren hoṛ do oloḱ paṛhaoḱte ạḍi bon tayomgea, ar onate aema lekan miskilaḱ kore bon paṛaoḱ kana. Biseskaete Niropon hoṛmo babot onkan baḍaeaḱ begorte kạṭić kạṭić ruạ haso khon ehoṕ kate maraṅ maraṅ muskilaḱ gebon or ạgueda.

Jahok teheń do kạṭić gidrạ koaḱ ruạ babot iń olet́a. Sadharon reaṛ rabaṅ khon ehoṕ kate begor ran iạte ackage ạḍi maraṅ ar gujuḱ dosa lekan ruạ metaḱme, Pneumonia (Ackage sahẽt́ reaḱ muskilaḱ) se boko reaḱ kạṭhin muskil ruạge, one ona do 5 khon kom umer ren gidrạko ńam daṛeakoa. One onate gidrạ doe goć botećkoḱ.

Ona ruạ reaḱ cinhạko: Sahẽt́ ạḍi ghono ghono hoyoḱa. Gidrạ do gogo ṭhen ạḍi kom se bako nunuia, ạḍitet́ ko raga, ruạ ạḍi bạṛti tahẽna, mucạt́re gujuḱ dosa hõ hoyoḱa judi ran usạra bako ńam lekhan.

Ran se besoḱ reaḱ upạiko: Noṅkan muskilanaḱ ńel lenkhan usạrate daktar se sastho kormi ṭhen idi ko hoyoḱa bin bilomtege, daktar do uni gidrạ ńelkate Nebulizer gas ar jạruṛoḱaḱ ran koe emaea. Oktere do hospital re bhurti kae jạruṛa 5-7 din hạbićge. Onate bạṛtikaete gogo ko gidrạ joton lạgit́ jạruṛoḱaḱ bisoeko baḍaejoṅ do ạḍitet́ moneaḱabon.

Enhõ noa ko bisoe baḍae jạruṛa: Jemon reaṛ din do setaḱ 10 baja bhitrite um saphako, jomaḱ lolo se urgum ńoḱ kate jom ocoko, setaḱ se ạyuṕ bela kicrićko seṅgelre sekao lolo kate horoḱako, gogo se gidrạ joḱton hoṛ do gidrạ sabe lahare ti do sekao se lolo ńoḱ kate gidrạ saṕko, lolo ńoḱ oṛaḱre gitić se dohokako, hẽ ạḍitet́ lolo din rehõ noa ruạ do hoe daṛeaḱa, ar ona reaḱ karon do garmao garmaote ackage koṛamre reaṛ paṛaolen khan, thoṛa ruạ hoelen khange daktar ṭhen solha hatao lekhan ạḍi muskil se gujuḱ dosa khon gidrạ doe bańcaoḱa.

Kạṭić gidrạ koaḱ ṭạnḍite: Patla ṭạnḍite se daḱge ṭạnḍite niạ rabaṅ oktere do hoyoḱ kana. Asol karon do noako kana. Kạṭić gidrạko setaḱ se ạyuṕ bela jarwa kicrić se bahre seć khon kicrić ạgukate kạṭić gidrạko horoḱako khan ackage reaṛ rabaṅ bhijạuakoa, aema kạṭić gidrạko do ona bako sahao daṛeaḱte dosar din seć khon ackage daḱge ṭạnḍite hoe daṛekoḱa, dosar karon do reaṛ din do kạṭić bela ar reaṛ karonte lać re jomaḱ baṅ hajamoḱa, tesar karon gidrạren gogo se ńeńel ko do  bạṛti kạmi iạte jãhã leka ti jaṅga sapha kate jomaḱko emako kan iạte hõ lać odọk se patla ṭạnḍite hoyoḱ kana.

Ran se bebostha do: Gidrạ do joḱton ạḍitet́ jạruṛa, ona soṅge ORS se oṛaḱ re jom selain tear kate aema dom ńu ocoko jạruṛa, gidrạko reaṛ din kicrić horoḱ ako lahare sekao lolo do ạḍi jạruṛa. Ạḍi bạṛti hoelen khan daktar ṭhen idiko jạruṛa.




Niropon Hoṛmo

Hoṛmo reaḱ ruạ haso do sanam hoṛkoge ńam bona ar ńam lebon khan jionre ạḍi kosṭo hoyoḱ kana, teheń delabon baḍae lege:  Noa Bạrsạ din se daḱ dinre cet́ko rog-ruạ do ńańam kana, daḱ dinre khoḱ manda ruạ, Meleriạ,Ḍeṅgu,Ṭaiphoeḍ emamnteaḱ ruạ do ńańam kana.

Nit delabon ńela noa rog se ruạ do cekate ńańam kana:-

  1. Khoḱ manda ruạ: Ḍher daḱ iạte hoere lolo reaḱ(tapmatra) bhag komoḱ kan ar reaṛ reaḱ bhag se poriman ḍhroḱkante noako ruạ do asokaete hoyoḱ kana.
  2. Meleria ar ḍeṅgu ruạ: Noa ruạ do asokaete Sikṛĩć khon hoyoḱ kana, Ńel lekhanbon daḱ se bạrsạ din sanam ṭạnḍi lohot́ ar jobjobe lẽoṭage tahente ona ko khon sikṛĩć do ạdiko janamoḱ kana ar onko do hoṛko geret́koa nonkate noako rog se ruạ do hoyoḱ kana.
  3. Ṭaiphoeḍ ruạ: Noa ruạ hõ onkage daḱ ar jom khon hoe pasnaoḱ kana.
  4. Lać Haso ruạ: Noa lać haso ruạ hõ asokaete daḱ jom ńu khonge hoe pasnaoḱ kana. Noa lać reaḱ karon do hoe daṛeaḱa. Dairea, Kolera, emanteaḱ

Noako ruạ khon aosan se teṅgo daram:-

  • Sanam hoṛ jao okte ti se hoṛmo sapha/sạphi dohoe hoyoḱa.
  • São sãote oṛaḱ duar ar aḍepase sanam ṭhại se jaega ko sapha/sạphi dohoe hoyoḱa.
  • Sikṛĩć se onko ruạ ko ạguyet́kan tejo se jibanu jemon baṅko upjạuḱ on ate daḱ leḍ se gajaṛko oṛaḱ sor kore baṅ dohoe hoyoḱa.
  • Jạruṛ oktere sikṛić goć ran se spray bebohar jạruṛa.
  • Jomaḱ ńũaḱ ko jaoge sapha/sạphi dohoe jạruṛa,poṭom kaḱ jaruṛa.
  • Ńui lạgit́ sapha daḱ bebohar jạruṛa, poṭom kaḱ jaruṛa.

Noa Bạrsạ dinre sanamko hoṛmo jotonre arhõ aodhanoḱ jaruṛ tabona jemon sanam okte aboaḱ hoṛmo apan/ apin hoṛmo hạṭiń rog/ruạhaso khon pharak rebon doho daṛeaḱ ar ona iạte jaoge daṛeanak ́jomak(pusṭikor) metaḱme hạriạṛ aṛaḱ sakam, sasaṅ bele jo jinisko jom jạruṛabona tobeaneć abo sanamko do niropon hoṛmo bon tahẽ daṛeaḱa.




Daṛeanaḱ se viṭamin jomaḱ do cet́ cet́e upkạret́a?

  • Daṛeanaḱ jomaḱ hoṛmo ar hataṅe teara.
  • Hoṛmore daṛeye ḍher ocoya.
  • Hoṛmo ruạ khone bańcaoa.
  • Hoṛmo reaḱ okulạne puruna.



Teheń Kho̠n Ehoṕena Jạtiạri Vitamin A plus Ran Jo̠m

Teheń do̠ Sạnicar (15.03.25). Teheń khonge goṭa disomre gidrạ koaḱ jạtiạri Vitamin A Plus ran jom kạmihora do̠ ehoṕena. Noa Vitamin A Plus ran do̠ 6-11 cando umer ren gidrạko ar 12-59 cando umer ren gidrạ ko jo̠m ńama.

Onka leka 6-11 cando umer ren ko do̠ lil ran ar 12-59 cando umer ren do̠ araḱ ran ko ńama. Gidrạre ạndhuạḱ ro̠g ar gidrạ umerre gujuḱ soṅkha ko̠mao lạgit́ge noa Vitamin A Plus ran jo̠m reaḱ kạmihora do̠ calao idiḱ kana. Vitamin A Plus ran jo̠m karonaḱte bochor re bar dhao 98% Vitamin A ran jo̠m iạte Vitamin ‘A’ reaḱ ṭonṭate oka ạnḍhuạ ro̠g ona do̠ 1% khon hõ latar re ko̠m akana ar gidrạkoaḱ gujuḱ soṅkha hõ aema ko̠m akana.

Tumạl: Bangladesh Pratidin




21 lakh gidrạko Vitamin A plus capsule ko ńama

Rajạri Vitamin A Plus’ Capsule em kạmihora do̠ gapa (15.03.2025) din khon goṭa diso̠m re e̠ho̠ṕ akana; Ona reaḱ latar re 22.6 lakh gidrạko ‘Vitamin A Plus’ capsule ko em ocoḱa. Noa capsule do̠ 6 khon 59 cando umer ren gidrạko em ocoḱa, jemon gidrạkoak̕ ạḍi jạruṛok̕ kạmi khon bańcao ar gidrạkoak̕ acka gujuk̕ kom hoyok̕. Mõ̠ṛẽ̠ ge̠l bar 120 hajar gạḍi ạkhriń kendra kore noa gạḍi ạkhriń reaḱ bebosta hoe akana. Sastho Se̠rvice General reaḱ mit́ṭen kho̠bo̠r sakam re̠ menaḱa je, Jilạ, Upazila ar union level re̠ 6-11 cando umạr ren gidrạko lil ar 12-59 cando umạr ren gidrạko araḱ capsule ko emakoa.

Bibhag ren ko meneda, Vitamin A Plus capsule em kạmihora hotete 98% gidrạko bochor re bar dhao Vitamin A ko em ocoḱa, ona iạte Vitamin A reaḱ komjoṅ iạte ạḍi jạsti ko ńel ńam reaḱ ḍhertet́ do 1 pạrsi khon hõ latar re kom akana ar gidrạkoaḱ goć reaḱ ḍhertet́ hõ kom akana. “Noa jitạu dohoe lạgit́ 6-59 cando umer ren sanam gidrạko Vitamin ‘A’ capsule em lạgit́ Rajạri Vitamin ‘A’ Plus Abhiyan calao idiḱ kana.” Gidrạko do̠ ạḍi jạruṛ gea ạḍi jạruṛ gea ạḍi jạruṛ gea ạḍi jạruṛ gea Vitamin A Plus capsule emako lạgit́. Vaccination centre re mit̕ṭen saset̕ kạmiạ se volunteer do̠ capsule reak̕ mo̠ca kạpci te kạṭić kate gidrạ bhitri renak̕ jo̠to̠ jinis jom ocokoa. Gidrạko rạskạte se jor-jorao kate capsule do baṅ em jạruṛa.

Vitamin ‘A’ Plus kạmi hora reaḱ biḍạu lạgit́ kạmi dinre sanam upazila, jilạ ar kendra re 24 ghanta control room do jhić tahena.

-BD News khon Tumạlaḱ




Gastric/Peptic Alser

Abo sãota ar disomre gastric ńutuman mit́ṭen ạḍi oporom mit́ṭen katha do menaḱa, gastric do judio jahan ruạ reaḱ ńutum do baṅ kana enrehõ abo do noa kathate mit́ṭen ruạ bon bujhạueda. Asokaete gastric te oka ruạ bon bujhạuet́ ona do kana lać haso, niạko dinre hajar hajar hoṛ noa ruạ reaḱ aema nạmuna koante ḍaktar ṭhenko hijuḱ kana, onate noa ruạ reaḱ mit́ bar jạruṛ bisoeko baḍaekaḱ do ạḍi jạruṛa.

Pạhil rebo baḍae lege noa ruạ reaḱ ḍaktari ńutum do cet́ kana? abo do mocate okabon jomet́, ona do lać reaḱ poṭare sen jarwaḱ kana, onḍe do ona poṭa reaḱ harta khon thoṛa rasa oḍokoḱ kana onako jomaḱ hajam lạgit́te, noako rasare enjaim ar hidroclorik asiḍ ńutuman menaḱa, abo sanam kobon baḍaegea je, asiḍ do hoṛmo reaḱ hartare paṛaolen khan onḍe do loḱa ar ghaoḱa. Onate asiḍ rasa do tinạḱ oḍokoḱa ona jaega do unạḱge loḱa, aboaḱ ona rasa do jomaḱ são mesaoḱ kante aboaḱ poṭa reaḱ norom harta do baṅ loḱkan tabona. Tinre aboaḱ lać do ekenaḱge tahen kana unre judi ona rasa oḍoklen khan tahle poṭa reaḱ ona lạbit́ se alga harta do lo daṛeaḱa, nonkate lo kate oka ghaoe hoe ocoyet́ kan ona doko metaḱ kana peptic alser, ar oka ghao do poṭare hoyoḱa ona doko metaḱ kana gastric alser. Nonkate aboaḱ poṭare oka ghao hoyoḱ ona do gastric alser, ar poṭa tayomre oka nanha lać menaḱ onare ghao hoyoḱ ona do alser ko metaḱ kana. Bohoḱ kathare Peptic alser ol reaḱ mantet́ do hoyoḱ kana lać reaḱ poṭa ar ona tayom reaḱ nanha lać do peptic ńutuman kouste tear akana, Ona iạte peptic alsarko metaḱ kana.

Cet́ cet́ karon se kạmite noa gastric alser do hoyoḱ kana:

1.Nahaḱ niạko dinre noa rog hoyoḱ reaḱ asol karon do kana aema lekan haso reaḱ ranko jom (one oka do lać haso reaḱ ran baṅ kan) jemon: disprin, Dicophlenac, emanteaḱ ran judi eken laćre bạṛti jom hoelen khan.

2.HELICO BACTER PYLORI ńutuman mit́ lekan tejo do noa rog ren asol karon menteko baḍaoḱ kana. Asokaete saere gel mõṛẽ hoṛaḱ peptic alser do noko tejo hotete hoyoḱ kana.

3.Bạṛti oktere eken laćre tahelen khan poṭa khonaḱ oka jojo rasa oḍokoḱ onate poṭa bhitri lạbit́ harta loḱa.

4.Coṭi,biṛi se hạnḍi pạurạ lekanaḱ emanteaḱ nisạ. 5. Jom ńu reaḱ oniom. 6. Ạḍi bạṛti cintạ. 7. Aema oktere noa do bõs rog mentehõ hoyoḱa. Arhõ aema karon menaḱa tobe niạ eae goṭećge alser doko metaḱ kana.

Cet́ cet́ cinhạ ko ńeltebo bujhạua gastric hoe akana:

  1. Hoṛmore laṅga.
  2. Bohoḱ acur.
  3. Koṛam dhak-dhakaoḱ.
  4. Koṛam haso ar jal jalaoḱ.
  5. Reṅgeć kom ạikạuḱ.
  6. Beć beć aṭkar se beć.
  7. Hoṛmo bạṛijoḱ.
  8. Laćre gas aṭkar.
  9. Lać phulạuḱ se hajam baṅ hoyoḱ.
  10. Ṭạnḍite keṭejoḱ.
  11. Eken laćre lać haso, oka do aema oktere paṭwa hoe bon metaḱkan.
  12. Dea reaḱ latar sećre haso.
  13. Lać haso one oka ḍher okte bukạ beṛhaete aṭkaroḱ. Noako haso do goṭa din baṅ tahẽ daṛeaḱa. Jom ńu sãote noako haso reaḱ jopoṛao tahẽ daṛeaḱa, arhõ noa kodo joto hoṛaḱ do joto ko são baṅ juri daṛeaḱa, tobe noako cinhạko ńellen aṭkaroḱa noa do alser rog kana mente.




VACCINATION SE ṬIKẠ

Baṅgladisom sorkar do ạḍi din khonge mit́ṭen vaccination programe calaoet́a. Ona program reaḱ motlob do jemon disomren joto nawa gidrạ turui goṭen muskil rog khonko bańcaoḱ. Eken bar bochor latarren gidrạko ṭikạ ocoyet́koa. Onate janam tora khonge ṭikạ emako ehob hoyoḱa. Pon se mõṛẽ dom ṭikạ hatao lạgit́ senoḱ hoyoḱa.

Turui goṭen Rog:

1. TB se raj rog: Noa rog do ạḍi ãṭ pasnaoḱ kana noa disomre. Khoḱ ar thokote pasnaoḱa, ar aema atore nonkan rugiko menaḱkoa. Onate noa ṭikạ do ạḍi ãṭ jạruṛa jemon gidrạ do kạṭić khon noa rog teṅgo daram daṛe ko ńam.

TB reaḱ ṭikạ do janam torako em daṛeaḱa. Noa ṭikạ ńamkate aema gidrạ doko ghaoḱa ṭikạ jaegare, ar ghao do usạra baṅ besoḱa. Ona iạte adom eṅgat hoṛ do gidrạ ṭikạ ocoko bako rebena. Ona do gidrạ lạgit́ mit́ṭen bhul hudis. Ente ghao do baṅ hasoa, ar thoṛa hapta bhitrire besoḱa. TB ruạ ńamlen khan, khạṭige uni gidrạwaḱ kosṭo do bạṛti hoyoḱa. Onate niạ rog reaḱ ṭikạ gidrạbon hatao ocokoma.

2. Aḱ bại se Tetanus rog: Noa rog ńamlen khan, rante bańcaoḱ reaḱ as do thoṛagea. Ḍher nonkan rugi do ạḍi haso ar kosṭo kateko gujuḱa. Pe dom ṭikạ kate hoṛmore niạ rog teṅgo daram daṛe tahena, ar noa rog baṅ ńamkoa.

3. Diptheria: Noa rog do mit́ṭen pasnaoḱ rog kana. Noa rog disomre pasnaolen khan aema hoṛko gujuḱa. Okoeko besoḱ onko do noa rog ar baṅ ńamkoa. Onka leka okoe pe dom ṭikạko ńam akat́ onko do baṅ ńamkoa.

4. Jeleń khoḱ se Whooping cough/pertussid: Noa rog do khoḱ manda leka ehoboḱa. Menkhan thoṛa din bhitrire khoḱ do ạḍi ãṭ ḍheroḱa. Gidrạ do khoḱ khoḱte ko beja ar ạḍi ãṭko laṅgaḱa. Noa rog do ạḍi din tahẽna, ar daṛean gidrạ hõko nijoroḱa. Bale gidrạ doko goć daṛeaḱa, sahẽt́ bondoḱtakoa. Pe dhao ṭikạ hataole khan noa rog do baṅ ńamkoa.

5. Polio se Boroć rog: Polio ruạ do lolo ruạ ar daireate ehoṕ daṛeaḱa. Se ackate bujhạuḱa, je nui gidrạ do ti se jaṅga ṭhik bae laṛao daṛeaḱa. Polio ruạte hoṛmo reaḱ sirko bạṛijoḱa. Adomko do ạḍi muskilko ruạḱa, ar goṭa hoṛmo bako laṛao daṛeaḱte sahẽt́ hõ baṅ ṭhik tahẽntakoa, arko gujuḱa. Ḍher hoṛaḱ eken mit́ṭen ti jaṅga se ti bako laṛao daṛeaḱa. Jiwet́ bhor boroćge tahẽntako. Gidrạ nonkako ruạlen khan, ona ti se jaṅga ṭhik leka baṅ haraḱa, bickom kạṭić ar rohoṛge tahẽna. Niạ rog ńamkate ren reaḱ jahan upại do bạnuḱa. Gidrạ kạṭićre Polio reaḱ ṭikạ metaḱme ṭhop ran pe domko ńamle khan noa rog baṅ ńamkoa.

6. Talsa se Ham rog: Talsa do mit́ṭen pasnaoḱ ruạ kana. Mit́ṭen gidrạ niạ rog ńamle khan aema gidrạ ńamkoa. Talsa khon besoḱ lạgit́ ran do bạnuḱa. Menkhan, kạṭićre mit́ dom ṭikạlen khan, ona ruạ tayomte baṅ ńańama.

Ṭikạ ocoḱ reaḱ dhara:

  1. BCC: TB reaḱ ṭikạ do BCC ko metaḱa. Eken mit́ dom ṭikạ jạruṛa. Janam torage baṅ ńamlen khan, pạhil DPT ar Polio ṭikạ okteko emakoa.
  2. DPT: Aḱ bại se Diptheria ar jeleń khoḱ reaḱ ṭikạ do mit́ soṅgete pạṭite emoḱa. Menkhan kạmi ṭhik jemon hoyoḱ onako reaḱ pea pạṭi jạruṛa, pạhil dom do turui hapta umerre, dosaraḱ mit́ cando tayom ar tesar dhao do ar mit́ cando tayom emoḱa
  3. Polio: Polio rog reaḱ ṭikạ do ṭhop ran kana. Oka somoe DPT injection emoḱa, un okte polio ṭhop hõko ńama. Pe dom jom hoyoḱa.
  4. Talsa:Talsa se ham reaḱ ṭikạ do ạḍi kạṭić gidrạre ṭhik baṅe kạmia. Janam khon are cando purạu kate ko ńama. Mit́ṭen pạṭitege ko hoyoḱa.



Hoṛmo Lạgit́ Daṛeanaḱ Jomaḱ Se Viṭamin

Daṛeanaḱ ar boge jomaḱ do aboaḱ hoṛmore aemae kạmia. Abo do usạratebon nijoroḱ kana ente onkan daṛeanaḱ se viṭamin jomaḱge babon jomeda. Abo disomre aema thoṛa dam reaḱ Bhage viṭamin jomaḱko menaḱa, menkhan ona do viṭamin kana mente okoe hõ babon mẽt́ luturaḱ kana. Ar onatege onkan Bhage jomaḱ do reṅgeć koaḱ jomaḱ bon metaḱ kana.

Aṛaḱ sakam, Jo, Bagwan reaḱ sanam lekan aṛaḱ se utu teaḱ, Ạlu, Sạpạri, Dạl, Anaros, Pạpiạ, ar eman teaḱko oka do sastate ńamoḱ onage viṭamin se daṛeanaḱ jomaḱ doko metaḱkana. Nonkan bhage jomaḱ do joto umer ren hoṛkoaḱ hoṛmo lạgit́ gạḍi upkạr ar bhạlạianaḱ kana. Bạrtikaete Gidrạ ko kạṭić khon jom hewa ocoko hoyoḱa, Jemon onko do mit́din Bhage ạyur koko hoyoḱ.




Goṭa Disạmre Gidrạko Vitamin A -Plus Capsule ko Emako Kana

Teheń Robibar (18 June) setaḱ 8:00 baja khon dhinạn bela 4:00 baja dhạbić 6 cando khon 49 cando umer ren 2 karoṛ 20 lakh gidrạko disạm reaḱ jo̠to̠ sarkari sastho kendro se niṭ akat́ eṭaḱ eṭaḱ ṭhạ̃ikore Vitamin A -plus capsule ko jo̠m ocoyet́koa. Sạnicar (17 June) Sastho montri do̠e lại laha akada je, disom ren 6-11 umer ren 25 lakh gidrạ, ar 12-59 cando ren 1 karoṛ 95 lakh gidrạko selet́ 2 karoṛ 20 lakh gidrạko araḱ ar hạriạṛ roṅ aḱ Vitamin A capsule jom ocoko se emako reaḱ niṭ akana.

Vitamin A capsule jo̠m ocoko reaḱ karontet́ kana, noa ran jomte gidrạ koaḱ ho̠ṛmo̠ niropon tahẽna ar jaha lekan rog sãoge lạpạṛhại reaḱ dil ar daṛe do̠ ho̠ṛmore hijuḱa, ho̠ṛmo̠ reaḱ jaṅ ar ḍaṭa ko hõ keṭejoḱa, mẽt́ kãṛã lekan rog khon hõ gidrạko rukhiạ ko ńama, bạṛtikaete noa ran ho̠ṛmo̠re Antioxidents lekate kạmite cancer rog birud hõ teṇgo daram daṛeaḱa. Inạ chaḍa hõ aema lekan  rog khone rukhiạ koa. Ona iạte gidrạko Vitamin A menaḱ onkan jomaḱ ko jom ocoko hoyoḱa. Jemon: kạṭić hako, aṛaḱ-sakam, apple , sạru aṛak, gajor, toa, bele ul, sekerkenda nonkan emanteaḱ jomaḱko. Enḍekhan gidrạko koaḱ ho̠ṛmo̠re Vitamin A reaḱ jahan ṭonṭa se okulạn baṅ tahẽnte gidrạko mońj se niropon ho̠ṛmo̠ ko ạidạrijoṅa.




Oka Ko Kạmi Lahare Ar Tayomte Ti Ạruṕ Saphaḱ Hoyoḱa

Ti tege abo do jomaḱbon teara, jomabon, ar jahae hõ bon emakoa. Ti tege nawa gidrạ se bale gidrạ ar dulạṛiạkobon joṭet́koa. Noa ti tege aema lekan rog do pasnaoḱ kana. Onate ti sapha-sạphi dohoe jạruṛ kana. 5 May goṭa disomre sapha sạphi babotre goṭa disomre cehaona sabha se mãhã do manao hoyena. Eken gharońj redo baṅ, sãota reaḱ joto porjaire cehaona sombat ko pasnao hoyoḱa.

Tin jokhen ti ạruboḱ hoyoḱa:

  • Jomaḱ tear, jomaḱ hạṭiń ar jom lahare ti ạruboḱ hoyoḱa. Berel sạbji se pholmul saṕ lahare ti ạruṕ sapha hoyoḱa.
  • Berel sạbji se pholmul bohoe katet́ rehõ ti do sạbun saphaḱ hoyoḱa. Ente berel sạbji ar pholmul rehõ jibanu metaḱme tijo ko tahẽ daṛeaḱa.
  • Bale gidrạ ar umerte laha akan hoṛko jotet́ lahare ti ạruboḱ hoyoḱa. Onkoaḱ beoharoḱ kićrićko joṭet́ lahare hõ ti ạruboḱ hoyoḱa.
  • Ruạḱ hoṛ joṭet́ laha ar joṭet́ tayom ti ạruboḱ hoyoḱa. Onkoaḱ beoharoḱ kićrićko joṭet́ lahare hõ ti ạruboḱ hoyoḱa.
  • Bahre jaha seć khon hećkate ti ạruboḱ hoyoḱa.
  • Mẽt́-mũ-moca joṭet́ lahare hõ, ar joṭet́ tayom hõ ti ạruboḱ hoyoḱa.
  • Lutur joṭet́lre hõ ti ạruboḱ hoyoḱa.
  • Bahre khon hećkate jahan ạsul jib janwar ko joṭet́ ko lahare hõ ti ạruboḱ hoyoḱa.Jahan ruạḱ ạsul janwar ko joṭet́ tayom ti ạruṕ saphaḱ hoyoḱa.
  • Racate-tạnḍite kateć ti ạruboḱ hoyoḱa. Ar mạilạ tite racate-ṭạnḍite kateć saphaḱ hõ baṅ bogea. Hoe daṛeaḱa gạḍite jaha sećem calaḱ kana. Tala hor re racate-ṭạnḍite kạmi purạukeda. Goṭa ḍaharre gạḍire cet́ko coṅem joṭet́ akat́, janla, duṛuṕ aḱ siṭ ko. Nonkate bin bujhạute aema jibanu ko titem ḍohao joṅa. Noa okte tite racate-ṭạnḍite purạulere aema lekan rog ko hoe daṛeaḱa. Onate racate-ṭạnḍite lahare ti ạruṕ saphae hoyoḱa.

Sanitizer beohar: Hand sanitizer boehar hõ bhageaḱ kana. Enḍekhan 30 second bhor goṭa ti talkare mońjte ojog hoyoḱa. Menkhan onkan ńel ńamoḱ mạilạ tire tahẽlen khan se joṭet́ lekhan sạbun daḱte ti ạruṕ saphaḱ hoyoḱa.