Bise̠s Dinko-1 Gharońj Mãhã

“Gogo baba bhorge haere mạnik joṛ mạci ce̠tan

Go baṅ hiloḱ re baba baṅ hiloḱ re̠

Hae̠re mạnik joṛ hale-ḍale̠.”

Te̠he̠ń do̠ goṭa dhạrtire̠ Gharońj mãhã ko manaoet́a. Me̠nako gharońj do̠ somaj re̠aḱ ạrsi kana. Ne̠be̠tar gharońj ko rạpudoḱ kana, go-babako hale-ḍaleḱ kana, gidạr-pidạrko ṭuạroḱ kana; somaj tabon laha baṅkate tae̠nom sećge pạc ruạṛoḱ kana. 1750 khon 1850 okte̠re̠ ńel akana England se America re silpo biplop hoe̠akana. Noa khạtirte̠ o̠nako disomre̠n ko̠ṛa-kuṛiko do̠ ḍherge kạuḍi saṕjoṅ sećko ạwil le̠na ar gharońj bandhao̠ lạgit́ mon do baṅ lahaḱkan tako tahẽkana. Kạmi ar kạuḍi re̠aḱ jạruṛte̠ apan ạpin sana le̠kage gharońj ko be̠naoke̠t́a, jotoko mit́te̠ tahẽn gharońj do̠ rạpudoḱ e̠hoṕe̠na.

1980 serma se̠ć ‘Jatisaṅgha’ se̠ United Nation do̠ gharońj rukhiạ lạgit́te̠ mone̠ lagao̠ke̠t́a. 1983 se̠rma re̠ ‘economic & social council’ re̠aḱ suparis le̠kate̠ gharońj re̠aḱ dạyik ar jạruṛte̠t́ ko lại kate̠ social development commission (1983/23) ṭhe̠n khon calaoić doe̠ nẽhor ocoe̠na gharońj re̠aḱ muskilaḱ ar jạruṛ teaḱ bujhạu lạgit́ je̠mon joto hoṛe cerṭha ruạṛko. May 29, 1985 tạrik do̠ (1985/29) dhara re̠aḱ re̠julation lekate̠ olaḱteko so̠do̠radea ‘hara rakaboḱre̠ gharońj’ jatisaṅgha re̠aḱ gapalmarao̠ re̠ je̠mone̠ lại so̠do̠r, noa do̠ sarkar, adha sarkari, ngo ar e̠ṭaḱ koaḱ hõ khojogoḱ kana. 1989 re̠do̠ jatisaṅgha gharońj ropha ruạṛ lạgit́te̠ tho̠ṛa kạmiye̠ e̠hoṕ ke̠da ar olaḱ ko hõe̠ ol oḍok ke̠da. 1993 serma re̠aḱ 20 september Jatisangha re̠aḱ general assembly’s re̠ go̠ṭa le̠kate̠ tayom bochor khonge May 15 tạrik do̠ gharońj mãhã me̠nteko le̠kha keda. 1994 serma do̠ gharońj serma ńutumtege manao̠ hõ manao̠le̠na. Gharońj re̠n go-baba, gidạr-pidạr, haṛamba-buḍigo ko sãote̠ ontor re̠aḱ sompok ropha ruạṛ kangea din ganao̠-manao̠ re̠aḱ jo̠ste̠t́ do̠.

Jatisangha le̠kate̠ 2021 se̠rma re̠aḱ bohoḱ katha do̠ hoyoḱ kana, ‘Socially just transition towards sustainable development: the role of digital technologies on social development and well-being of all’ se̠ “samajikotae̠ noya digital projuktir probhab, er madhomey somajer purnaṅgo unno̠yan sambhab, samajik bikas o sokoler moṅgol kamonay digital projiktir bhumika.”




Nachole re Ko̠ro̠na cehaona Seminar ar Parthomik cikitsa ko ńamkeda Santal ko

Ho̠la 14/05/2021 tạrik so̠kolbar ạyuṕ bela Chapainawabganj jilạ Nachole upojilạ reaḱ Mohanoil ato̠re Ko̠ro̠na ajaṛ kho̠n sahaṛ akan tahen cehaona seminar ar pahil sastho cikitsa em hoypurạuena. Niạ seminar do̠ National Agency for Green Revolution (NAGR) NGO aḱ ayurte hoyena. Seminar re Mohanoil ato̠ ren 70 goṭen pạṭhuạ gidrạ ko̠  ko selet́lena. Seminar ar pạhil sastho cikitsa em akhṛa re mano̠t peṛa hisạbte  selet́ ko̠ tahekana Nachole Upojilạ Adivsi Academy ren Chairman Mn. Jotin Hembrom, Baṅgladesh Northern Evangelical Lutheran Church (BNELC) Bạrin Circle ren chairman Mn. James Ajay Ṭuḍu, NAGR ren executive director Mn. Stephen Soren, Program coordinator Shamson Soren, Program officer Prodip Hembrom, Amnura Lutharen Mission Hospital ren Medical Assistant Dr. Simion Kisku, Bhatsa High Schoolren Mahasoi Mn. Shusil Hembrom ar Choknirkhin High School ren Mahasoe Mn. Hakim Murmu, Nachole Upojila Health Complex ren Senior staff Nurse Ronjoli Hembrom.

Niạ seminar re pạthuạ gidrạ ko niạ okte cekate niropo̠n hoṛmo tahena ar ko̠ro̠na kho̠n sahaṛ tahewa ar ko̠ro̠na hoelen kho̠n cet́ cekae hoyoḱa o̠na ko lạesaḍiat́ koa. Ona chạḍa seminar re mantan ko̠ ti te selet́en sanam pạṭhuạ gidrạ ko khata, kolom, rul ar mask ko̠ em calaḱ koa.  Seminar tayom o̠na toṭharen rogiko̠ koe pạhil cikitsae emaḱ koa Amnura Lutheran Mission Hospital ren Medical Assistant Dr. Simion Kisku. Niạ Cehaona Seminar hotete  aema o̠na ṭoṭha ren santal pạṭhuạ gidrako ar onko gharonjren ko ko̠ro̠na kho̠n sahaṛ tahen reaḱ ko̠ baḍae ńamkeda.




Baḍaejoṅ- 7 Hello!

Mobile se telephone te galmarao okte̠ pạhilre̠ Hello, Hello bon me̠ngot́eda, menkhan noa Hello katha do cekate̠ hećena, se̠ oka khon bahallena onabon baḍaejoṅ ma. Mit́ṭaṅ office re̠ juạn kuṛie̠ kạmi kana, oka khon co ghono ghono ge phone hijuḱ kana, pase̠ć mit́ṭaṅ bodmas koṛageye̠ ạṛisede kana. Enan khone phonet́te mon do̠ lolo akan tae tahẽkana, e̠yae dhome phone ket́ sãote̠ raṅgao te̠ye̠ saṕ got́ keda, ar roroṛe̠ ehoṕena, ‘sonto̠ro̠ḱ me, ar mit́domem phone lekhange pulis iń…’ Katha ạuriye̠ mucạt́ rege phone akat́ hoṛaḱ roṛe bujhạu ke̠da, one okoe̠ do̠ office re aćre̠n bos kanae̠. Ente̠ okoe̠ haley baḍaya uni do̠ bodmas koṛa doe̠ baṅ kana, paseć re̠ pase̠ć pạhilre̠ Hello-e menlekhan nonkan lajao̠ redo̠ paṛaoḱ baṅ hoe̠koḱ taya!

1892 re sikago khon pạhil dom telephone te kathae roṛeda Alekgander graham bell.

Cekate̠ Hello kathate pạhilbon ropoṛjoṅ kana! Telephone re̠n be̠naoić Alekgander Graham Bell telephone re̠ pạhil do̠m sombhasone be̠boharle̠t́a ‘Ahoe̠’ kathage.  Ahoe katha do̠ daḱ jahajre̠n nạbikko ńapamlenre̠ sombhasonle̠kate ko be̠bohare̠t́ tahẽkana. Santal ko do̠ ko ńapamle̠nre̠ ‘Johar’bon me̠ngot́eda. Tayo̠m tedo̠ Hello kathage bahalena. Hello katha do heć akana Garman katha ‘Hella’, se̠ ‘Holla’khonge. Enan dinkore̠ do̠ Pheri lạukạre̠n calaoko ko hohoako kan okte̠ nonkan katha ko be̠bohare̠t́ kan tahẽkana. America disomren namḍak biggani Thomas Edison hõ pạhil telephon re ‘Hello’ kathage sombhason mente̠ye̠  roṛlet́a. Okte̠ do̠ tahẽkana 1877 sermage. Tayo̠m te̠do̠ go̠ṭa dhạrtige ḍamḍaheye̠na.

English, Baṅgla, Hindi, France, Rasian selet́ eṭaḱ eṭaḱ pạrsite̠hõ telephone re pạhil roṛ katha do̠ hoyoḱ kana ‘Hello’ se ona sorge ‘Helloo’, ‘A-loo’, ‘E-loo’. 1889 serma sećre̠ America central telephone officere̠n kạmiạ ko do̠, ‘Hello girls’ ńutumte̠ko bikạule̠na. Sombhason se oporom katha roṛ do̠ hoyoḱ kana somaj reaḱ cạlcolonge. Asoltet́ do̠ hoyoḱ kana, iń do̠ phone saṕkate̠ am soṅge roroṛ iń khaṛagea, o̠na baḍae̠ oco. Onka leka phone saṕkate iń okoe̠ iń roṛeda, ona hõ baḍae oco do̠ bhage colon kana. Je̠mon, phone saṕ kate̠ Hello me̠nkate̠ ge iń phalnań me̠ne̠da. Nonka bon roṛ le̠khan pase̠ć jãhã okterege babon lajao̠ ocoḱa.




Bijli Relgạḍi jugre boloyena Baṅgladiso̠m

Baṅgla disom d̠o kukmu reaḱ metrorel jugrei boloyena. Baṅgla disom re̠ pạhildhao metrorel calao hoyaḱana. Rajdhạni uttora Diyabaṛ̣i ṭoṭhate̠ kho̠n biḍau-lạgit́ (Performance Run) calaokedako̠ bijli (carrent)te̠ calaḱ noa rail gạḍi. No̠nkanaḱ ar hõ 18 goṭen biḍạuko̠ calaoa mente̠ mukhiạić doe lại jạhirkeda. Moṅgolbar tikin 12 baja o̠kte̠ Diyabaṛi Ḍipo bhit́rire̠ calao ho̠yna metrorel reaḱ pạhil trạin. Workshop kho̠n calao calaote̠ turui (6) bogi (coatch) train do Anloding zonere̠ ko̠ ạgukeda.  Metrorel uduḱakan akhṛare̠ virtualy se̠le̠t́en soṛok poribohon ar setumontri Obaidul kader. Rạil gạḍi do̠ unloding zone re̠ ạgo̠ tayo̠m Baṅgladiso̠m re̠ bachaokan Japani rasṭrodut Ito Naoki ona sãote̠ meṭrorel re̠n maraṅ mukhiạ do̠ coatchko̠ talare̠ bo̠lo̠kate̠ ńel baṛa ạcurke̠da.

Niạ lahare̠ calaoen 21 April, meṭrorel reaḱ pạhil seṭ Ḍhaka heć se̠ṭe̠r akana. Noate̠ turui goṭen coatchko̠ hijuḱa. Un okte̠ meṭro rel prokolpo benaoakat́ soṅgstha DMTCl sasaṕṛao ạyurić MNN SiddikiMNN Siddiki lại jạhir ke̠da, Coatchko̠ do̠ Ḍipote̠ko̠ hataokoa.Ona tayom traial run ạuri ehoboḱre̠ noako̠ reaḱ mit́ṭen gãota biḍau hoyoḱa.

Note̠ dosar seṭ hõ calaoen Robbar moṅgla bondorre̠ heć se̠ṭe̠rakana. Coatch ko̠ gel are (19) le̠ka̠naḱko̠ biḍukoa. Prokolpo reaḱ hudis bhabna le̠kate̠, noa cando mucạt́ seć pạhil seṭ biḍạu reaḱ jatra  se̠ traial run hoy daṛeaḱa.




Meskoć- 05

Mit́ṭaṅ ḍaṅgra gupi koṛa do bạihạṛ reaḱ dare buṭạre̠ye̠ duṛuṕ akan tahẽkana. O̠na oktege ona horte̠ mit́ṭaṅ kokoe̠ haṛame̠ calaḱ kan tahẽkana, uni hõ thoṛae̠ jirạuena. Calaḱ lahare̠ gupi koṛae̠ metae̠ kana ‘E bạbu thoṛa daḱem ńu oco daṛeạńạ! Ente̠ ạḍi ãṭ daḱ te̠taṅediń kana. Juạn ar jhukạl gupi koṛa do̠ usạra tho̠ṛa sạṅgiń re me̠naḱ gaḍa khon mit́ lo̠ṭa daḱ ạgu kate uni kokoe̠ haṛame̠ cal adea. Daḱ ńu kate̠ calaḱ lahare̠ uni do̠ gupi koṛae ce̠t́ oṭoadea mit́ṭaṅ montroge.

Cedaḱ ame̠m gasaoeda, onań baḍaya

Cedaḱ amem gasaoeda, anań baḍaya.

Noa hoe̠ meta oṭoadea, ‘Am do̠ joto okterege noa montro lạṭu aṛaṅte̠m ro̠ṛ baṛaya; khange amaḱ moloṅ reaḱ olaḱ do̠ ruạṛ hijuḱa’. Sạrige onhiloḱ khonge gupi koṛa do̠ onka roroṛe̠ ehoṕke̠da! Ato oṛaḱre̠n ko do̠ ko me̠nkeda, pase̠ć nui koṛa doe̠ boṅgaye̠ saṕ akadea!

Ona diso̠mren cacalaoić Badsa do̠ bhage ho̠ṛe tahẽkana. O̠kte̠ oktege koe̠ phukir cinte̠ oḍok kat̠e diso̠mre̠n hoṛkoaḱ halote̠ baḍaet́ kan tahẽkana. Dãṛã dãṛãte calaḱ oktege Badsa do̠ ńel ńamke̠t́ koa, tho̠ṛa hoṛ do̠ kombṛoe̠ lạgit́te̠ mit́ṭaṅ oṛaḱ ko bhugạḱe̠t́ kana. Guti koṛa hõ horte̠ calaḱ calaḱ te lạṭu aṛaṅteye̠ roṛ idiet́a-

Cedaḱ amem gasaoeda, onań baḍaya

Cedaḱ amem gasaoeda, anań baḍaya.

Kombṛo ko do̠ nonkan katha ańjom kate̠ sabol-khontawante̠ harephare ko dạṛ pạnḍuć ke̠da. Badsa do̠ thoṛae̠ hudis ke̠t́a, khạṭige nui gupi koṛa do̠ jãhãnaḱe̠ baḍaya! Onatege kombṛo koaḱ joto kho̠bo̠r doe̠ baḍae ńame̠t́ kana. Gupi koṛa do̠ okoe̠ ṭhe̠n khon noa montroe ce̠t́ akada, joto katha do̠ Badsae̠ lạiadea. Niạ katha chaḍa ar ce̠t́ keramoti hõ bạnuḱa. Iń do̠ e̠ke̠n ãṭ aṛaṅte noa montro iń roṛ akada.

Cadaḱ amem gasaoeda, onań baḍaya

Cadaḱ amem gasaoeda, anań baḍaya.

Badsa do̠ gupi koṛa ṭhen khon montro ce̠t́ ke̠t́te ḍher ṭaka-paisae̠ e̠madea. Badsa re̠n ujir do̠ bạṛić monan hoṛe̠ tahẽkana. Uni do̠ coko coko te̠ Badsa goć ocoye̠ reaḱ́e̠ guni bhạbiḱ kan tahẽkana. Mit́ din Badsare̠n lạpit do̠ mit́ moṭra ṭakaye̠ cal adea are̠ me̠tadea, ‘gapa tinre̠ badsa gocoye hoyoḱa, un oktege am do̠ goco hoyoe̠ me̠nte̠ badsawaḱ lạnḍrie̠m ge̠t́ topag taya’. Ujir ṭhen khon nunạḱ ṭakae̠ ńam are ńelket́ te̠ usạra geye rạjie̠na.

Katha le̠kage do̠sar hiloḱ do̠ Badsa goco hoyoḱe hećena, lạpit do̠ holat́ lase̠r ńog lạgit́te̠ dhiri ce̠tanre̠ e̠kal te̠ye̠ gasaoet́a. Badsa do̠ monreye̠ gunạnena, gupi koṛa ṭhen khon ce̠t́ akat́ montro thoṛa ãṭ aṛaṅ te̠ń roṛ le̠ge se̠, ce̠t́ hoyoḱa! Hudis le̠kage jore̠ jore̠ montro roroṛe e̠hoṕena.

Cadaḱ amem gasaoeda, onań baḍaya

Cadaḱ amem gasaoeda, anań baḍaya.

Lạpit do̠ bạṛić botore̠ botore̠na, hudis ke̠dae Badsa do̠ paseć joto oko kathae̠ baḍae ńam akada! Usạrage badsawaḱ jaṅga re̠ye̠ giḍi chaḍaoena ar raraḱe ehoṕena, menke̠dae, ‘Badsa hujur, dayakate̠ ikạ kạńme. Amre̠n uni ujirge ae̠ma utạr kạuḍi e̠mkateye̠ me̠tadińa, jemon amaḱ hoṭoḱ iń he̠leć topag tam.’ Badsa do̠ joto phorphundiye̠ bujhạuke̠t́te ujire̠ giriptar ocoe̠na ar gupi koṛa do̠ aćaḱ raj sobharen mit́ hoṛ me̠nte̠ye bahal kedea.




Korona: Santal Gidrạ Koaḱ Halot

Nãhãḱ jugren gidrạ koge darakan dinren hạtiạr kanako. Noko darakan dinren hạtiạr ko napaete benao ar hara buruko reaḱ maraṅ dạyik do abo joto hoṛaḱ kana. Calao idiḱ kan go̠ṭa dhạrtire̠ korona rog do̠ ạḍi botor ar santal gidrạko talare̠ maraṅ tạkićaḱ do̠ bolo akana. Korona Khạtir School, college, universityko bo̠nd gete kalaṅ ḍolaṅko se̠ loṛoṅ pho̠coṅ ko daṛan kana. Onako ạṛiste̠ gogo baba do gidrạko kạuḍi sõćjoṅ lạgit́ kạmi teko kole̠t́ koa. Ar noa kạmi khạtirte̠ gidrạkoaḱ oloḱ paṛhao re̠ laksan hoyoḱ kana, me̠taḱ me mit́ din hiloḱ do̠ oloḱ paṛhao hõ bako kusiaḱa ar gidrạ do̠ school, college te̠ calaḱ hõ baṅ sanakoa. Baṅgladisom redo̠ niạko dinre̠  kisạ̃ṛ –reṅgećko bhitrire̠ ae̠ma le̠kan tạkić aḱ te̠ lak lak gidrạko ạḍi tho̠ṛa ume̠r rege school te̠ calao baṅ kate̠t́ kạmire̠ko dhurạu e̠t́ koa. Goṭa dhạrti re̠ 5 se̠rma ume̠r khon e̠hoṕ kate̠t́ 17 se̠rma ume̠r hạbić 215 milion gidrạko nonkan mũhin do̠sa re̠ko paṛao akana. Noko tho̠ṛa ume̠r re̠n gidrạko do̠ dhạrtire̠ ae̠ma le̠kan kạmiko kạmi kana. Ar noa do̠ hoyoḱ kana gharońj re̠ ạḍi bạṛti re̠ṅgeć, nindhạn ar nacar karo̠nte̠. Ạḍi ae̠ma gidrạko ge casbas kạmi, kirsạn se̠ guti kạmi, gại ḍaṅgra gupi kạmi, karenṭ/electricity kạmi, hasa gemer kạmi, Iṭạ dipil kạmi, Jo̠m ńu ho̠ṭelre̠ kạmi, maraṅ do̠kan kore̠ kạmi, huḍiń tahẽn rege bapla kạmi purạu, cuṭi biṛi, hạnḍi tạrc̣i ńu buloḱ se̠le̠t́ ae̠ma le̠kan bebạṛić kạmikore̠ abore̠n haraḱ kan gidrạko lobdhaoḱ kan te̠ko bạṛijo̠ḱ kana ạḍi usạrate̠.    

Covid-19 te̠ lak lak kạṭić gidrạko kạuḍi sõćjoṅ lạgit́ko lahae̠t́ koa-ILO ar UNICEF reaḱ khaṭo̠ report te̠ baḍaeo̠ḱ kana. Noa report re̠do̠ jo̠to̠ko me̠naḱ koa, menkhan Santal gidrạko hõ ạḍi ae̠mako bạṛijo̠ḱ kana. Ińaḱ ńe̠lre̠ ato o̠ṛaḱ re̠n gidrạko do̠ bạṛti kạete̠ noako muskilaḱ re̠ko bolo akana.  

Baṅgladisom re̠n Santal gidrạ koaḱ mit́ bar baḍaejoṅ bisoe̠ko;

  1. Diso̠m reaḱ hạr samṭao report re̠ ńelo̠ḱ kana 85% kạmi gidrạko do̠ ato o̠ṛaḱ re̠n kanako. Me̠nkhan nãhãḱ dinkore̠ gidrạ kạmiạko do̠ so̠ho̠r bajar se̠ć kạmi ńam lạgit́ko ṭenḍaro̠ḱ kana.  
  2. Diso̠rm re̠ 4.3 sotaṅgsho gidrạ (5 khon 14 umer) koge gharońjre̠ go̠ṛo̠ e̠moḱ lạgit́ lajao̠ e̠ge̠r de̠ya katet́ kạmi re̠ko jo̠po̠ṛaḱ kana. Korona te̠ disom re̠ arhõ bạṛti duk doe̠ ạgu akada. Nitoḱ ńelo̠ḱ kana gidrạ kạmiạko tho̠ṛa baṅ kate̠t́ ar hõko dhe̠ro̠ḱ kana.
  3. Dhạrti re̠do gidrạko lahanti lạgit́ gidrạ kạmiạko haptare̠ goṛte̠ 8 ghonṭako kạmia. Nonkate̠ ńelo̠ḱ kana din re̠ 2 ḍolarko sõćjoṅ kana.
  4. Baṅgladisom re̠ gidrạ kạmiạ koaḱ ạḍi kajak ạn do̠ me̠naḱa. Diso̠m re̠ me̠naḱ bonte̠ sạrige abo santal gidrạko lạgit́ hõ inạ ạn ge panjaḱa. 2006 serma re̠ Baṅgladisom sarkar bahadur do̠ 14 umer khon komren gidrạko do̠ kạmi lạgit́ kajak ạn te̠ bond tahẽ kana. Menkhan nãhãḱ somoe̠ re̠ ạḍi ãṭ gidrạ kạmiạkoko bạṛti akana. International Labor Organization (ILO) doe̠ hudise̠t́ kana; amdaj 5 million kạṭić gidrạko kạmiạkoko hoe̠ akana.
  5. Baṅgladisom sarkar bahadur do 2010 serma gidrạ kạmiạko je̠mon baku tahen se hoyok lagit adi maran kami hora 2012 sermako etohop leda. 2010 serma re kami hora hatao katet nitok 2021 serma re nelok kana joto khon barti gidra kamiakoko hoe akana.
  6. Disom sorker 2002 serma khon Primary school ren gidrak stipend ko emako kana. Noa te jemon gidrako kami te ban calao katet, parhak re monko lagit ar school teko calak lagit. Metakme ato orak ren gidrako do begor tolop te olok parhao ar puthiko nam lek kanako. Nitok do onka leke joto gidrako lagit an hoe akana, bin tolop te olok prhao ar puthiko.
  7. Disom re umer secte ketec ban hoe akanko gidrako bapla et koa. Noa do gota dharti sec lekate nel lekhan Bangladesom do pon 4 nombor re̠ me̠naḱa. Santalkoaḱ gharońj re̠n ạḍi ae̠ma gidrạ tahẽn te̠ ar joto le̠kan khorocko bako calao daṛeaḱ te̠ umer se̠ć te kom tahẽn re̠hõ ko baplae̠t́ koa.

Koronate̠ jạbun akan disomre̠ santal gidrạko o̠war rakaṕ ko lạgit́ noako bisoe ạḍi jạruṛa jo̠to̠ gharońj kore; a) Dinạm din reaḱ kạmi horako ol tolte be̠nao katet́ gidrạko ạyur do̠ ạḍi jạruṛa. b) Eneć/gate; gidrạkoaḱ hoṛmo, monko sapha do̠hoe̠ lạgit́ e̠ne̠ć se̠ gateḱ do̠ ạḍi jạuṛa. c) Gidrạ jãhãn muskilaḱ se̠ tạkić aḱ re̠ye̠ paṛao le̠n khan mońj so̠lha te̠ o̠war rakaṕ ar bujhạuae jạruṛa. d) Dạyik; ạḍi jạruṛa huḍiń dạyik e̠moḱ. Ente̠t́ nit khon huḍiń dạyik mońj te̠ye̠ palon le̠khan, maraṅ kạmiko se̠ dạyik kạmi hõ be̠s te̠ye̠ purạu daṛeaḱa. e) Gidrạko jãhãn kạmire̠, e̠ne̠ć, se̠re̠ń, biḍạu se̠ jãhãn bhageaḱe hame̠ṭ le̠khan do̠ udgạu se̠le̠t́ huḍiń progam hoe̠ ocoe̠te̠, bạṛti rạskạ ar go̠rob doye̠ bujhạua. f) jo̠to̠waḱ re̠ jao̠ge udgạu jạruṛa joto gidrạko. g) santalite̠ mońj roṛ lạgit́ uskurko jạruṛa. h) Santal gidrạko do̠ ạḍi mon se̠le̠t́, sontorte̠ be̠nao rakaṕko jạruṛa, e̠nte̠t́ gogo babako ṭhen khonge pạhil do̠ maran\̣ sikhnạt ko hame̠ṭ joṅa.

Disom re̠ kạṭić gidrạko kạmi bondko do̠ ạḍi alga kạmi do ban\̣ kana. Menkhan joto gogo babako ge ạḍi ãṭ ko kurumuṭu eda apnare̠n gidrạ koaḱ sikhnạt se̠ć te̠ lahantiko babot. Gidrạko ban\̣ kạmi ocoko hoyoḱa ar eger, edre se̠ dal do̠ baṅ, bickom dupulạṛte̠ hara buruko lạgit́ go̠ṛo̠ jạruṛa.  




BAḌAEGEAM’

Pạurạ do̠ nisạge,

Cabaegeae disạge,

Bam paṛaoḱa hisạge,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.

Ho̠ṛko am ńe̠lteko dạṛge,

Gunṭhi poṭor bhindạṛge,

Jạruṛamre ńirgeam baṛgege,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.

Cabae tamae ho̠ṛmo̠ daṛe̠ge,

̠Ńamo̠ḱ dare buṭạ baṛege,

Bam hoyoḱa aṛe ar kaṛege,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.

Oṛaḱ ho̠ṛ hõ̠co̠e e̠ge̠rge,

Lạṛhạilenre ḍaṭa te̠hõ̠e ge̠ge̠rge,

Ricạṅ-picạṅ goco hõ̠co̠e pe̠ṭe̠rge,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.

Bin huḍurte ńuruḱgea ce̠ṭe̠rge,

Okama pẽ̠nṭ rehõ̠m ciḍirge,

Lo̠ho̠mlenre raggeako hiḍirge,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.

Ńu buluḱre ho̠ṛko ro̠ṛa bạṛićge,

Ḍạbrạ bego̠r so̠ kanam siṛićge,

Bul bhindạṛ ge̠re̠t́ meko sikṛićge,

Baḍaegeam caḱe̠m ńuńukana.




Rohonpur re mit́ ạdibạsi santal juạnaḱ mạ̃ṛi pulisko ńam akada.

Chapainawabgonj reaḱ Gomostapur re Juel Mardi (20) ńutuman mit́ santal juạnaḱ mạ̃ri ko ńam akada police. Sokolbar (7 may) setaḱ irạl (8) baja tala seć Rohonpur union Tẽtultola ńutumanaḱ ṭhạ̃i khon noa mạ̃ṛi do ńam akana. Goć ocoyen uni juạn do upjilạ reaḱ Radhanogor union Belḍaṅga ato ren Sudhir Mardi ren kora. Gomostapur Thana ren Officer Incharge (OC) Dilip Kumar Das doe lại keda,setaḱ́re aḍepase ren  hoṛko do mạ̃ri ńel ńam kate police ko khoboraḱ koa. Ghoṭona ṭhạ̃ire seṭer kate maṛiyaḱ lać re  get́ dag ńel ńamena. Amdajoḱ kana calaoen ńindạ jãhãtin jokheć gogoć ko do uni  goć kate onḍe ko gidi oṭo akadia. Noa babot́ re CID ko baḍae oco akadea. Onko heć kate alamot ko jogaṛ ar jotoaḱ saitạu tayom mãṛi do moenatodonto lagit́ jilạ sodor hospiṭal reaḱ goć oraḱ re kologoḱa.

Source-Padmatimes




Timon Hasdak Probhureye Jirạuena

Rajshahi jila Tanor thana reaḱ Cho̠knaka atoren mano̠tan Timon Hasdaḱ doe hana puriena. Calaoen 6 may, 2021 tạrik setaḱ ber 63 serma umer re niạ dhuṛi dhạrtiy bạgiyada. Timon Hasdaky do̠ Baṅgladesh Northern Evangelical Lutheran Church reak ‘Theological extension education’(TEE) re ḍher dine kạmilet́a. BNELC Church reaḱ sereń puthi re 17 goṭen o̠l sereń ar 1 goṭen do̠ to̠rjo̠ma sereń menaḱ taya. 1958 sermareye janamlen Timon Hasdak aḱ mit́ goṭen sereń do̠ no̠nkage tahẽkana-

  1. ‘Hoṛmore saj baj hoṛko ńela,

      Ontor saj baj do̠ o̠koe ńela? ::

    ::Pata chata ṭanḍi So̠etanaḱ jhạli,

     Mońjem ạikạu menam So̠etan hạli.::

  1. :: Dhoromre rak jak sạri sewa

      Isor ṭhen dohoeme sorok hewa. ::

      Sabha, girja, koejoṅ, dhorom cạli,

Menaḱ khanem topag So̠etan jhạli! ::

  1. :: Hoṛogme saj baj Isoraḱge,

Bạṛić jiuko sao lạrhại lạgit́. ::

::Teṅgo takoḱme, dhorom aḍonaḱ,

Sạriaḱte paṭhe keṭejoḱme. ::

  1. :: Koṛamre horogme dhorom aḍonaḱ,

Jaṅgare Isoraḱ suluk kharpa::

::Biswạs reaḱ dhal mase saṕjoṅme,

Seṅgel sarem irij bạrić jiuaḱ! ::

  1. :: Bańcaoḱ reaḱ bohoḱ aḍonaḱ

Jiuaḱ tarwaṛege hataojoṅme::

:: O̠ne ona do̠ Isoraḱ katha kan,

Jiure ko̠ejoṅme sanam ghuṛi! ::




H U L Ạ S L A N D A

Cẽṛẽ leka tinạḱlaṅ  uḍạuḱ

 Serma uḍạu uḍạuteń laṅgaena .

Den thoṛa sãhet́ dulạṛ

Oka jhạl khon dulạṛ tetaṅ ińma.

E ! am ma bahan landa mẽt́tam

 Koṛam baṛge re rohoe kedam aema abad .

Ạḍi jhạl khon hõ amma esel sapha

Amaḱ mayam tema

Bại-bạiteń eset́en

Hoṛmo – mayam-sãhet́  loloen.

Kạṛuṅ ńutre, setoṅ talare

Enećjoḱkan  kukmũ bhabnako

Oko-cukute bana hoṛaḱ ge .

Eṭaḱ  koaḱ ṭopoḱ dulạṛ lekado

 Ar baṅ hanḍe-nonḍe jiṅgi juri.

Alaṅaḱ hulạs landa sirijạnoḱ leka

Tol tearoḱ sona bando nạ̃ṛi.