Baṅgladisomren Ạdibạsi Hoṛkoaḱ Soṅkha Lekha Lekate 16 Lakh 50 Hajar

Baḍaeabon je, calaoen June cando reaḱ 15 khon 28 tạrik hạbić goṭa Baṅgladisomren hoṛ lekha ar oṛaḱ lekha (jonosumari ar grihogonona)  ehoṕlena. Ado̠ ona lekha lekate Baṅgladisomren hoṛkoaḱ soṅkha 16 karoṛ cetan sodorena. Metaḱme 16 karoṛ 51 lakh 58 hajar. Ar noa modre baba hoṛ se koṛakoaḱ soṅkha do 8 karoṛ 17 lakh 12 hajar 824 . Ar maejiu ar kuṛi ho̠po̠nkoaḱ soṅkha do 8 karoṛ 33 lakh 47 hajar 206.

Nonḍe khon ńelena je, Baṅgladisomre he̠re̠l hoponko khonaḱ maejiukoaḱ soṅkha do ạḍitet́ ḍhergea. Ente lekhate ńamena disomren hoṛkoaḱ soṅkha 1.2% ḍherena. Cedaḱje 2011 serma reaḱ lekha lekate tahẽlena 1.37%. Nebetar jugre oloḱ paṛhao hoṛkoaḱ soṅkha 74.66%. Oka do lahate 51.77% tahẽkana. Enḍekhan bujhạuḱ kana tinạḱgan hoṛko niạ disomrebon ḍherakana mente. Arhõ bon taṅkhilekhan ńeloḱ kana 55,89% hoṛko mobile phone ko beoharet́ kana. Ar 30.68% hoṛko internet ko beoharet́ kana.

Goṭa disomre 4 karoṛ 10 lakh oṛaḱ menaḱa. Onka leka 10 serma khon cetan umeren ko modre nitoṅ hõ 28% hoṛ ḍaṅguạ menaḱkoa ar 65% ko bapla akana. Arhõ 20,009,72  hoṛko sohor bajarreko basoḱ kana ar 11,30,63,587 hoṛ do atoreko basoḱ kana. Dhorom sećte ńel lekhan Cristian do̠ .30% menaḱkoa. muslạ do̠ 91% ar hindu do 7.95%. ar buḍḍistko do̠ 0.61%.  Menkhan Baṅgladisomre eken ạdibạsi hoṛkoaḱ soṅkhage hoyoḱkana 16 lakh 50 hajar 159.  Noa hoṛ lekha do gel serma badre hoe baṛaḱa. Enḍekhan sanamko bon aṭkar daṛeaḱkana cetleka disomre hoṛbon ḍheroḱ kana se bon ko̠mo̠ḱ kana mente.




Baṅgladesh ren Ạdivạsi ko Bharot Disạmren, Disạ̣mbo̠ho̠ḱ Mn. Draupadi Murmu ak’ Sạgun Daram

Santal ko modre pạhil dhao Bharot disomre maejiu President hisạbte bachaoena Mn:Draupadi Murmu. Ar (25 July) Sombar do ekraṛ talate noa dạyike goḱkeda.

Ado teheń Mongolbar (26 July) tikin 11:00 baja jokhen nawa President sạgun johar ar ataṅ darame khạtir Chapainawabgonjre raskạ ataṅdaram michilkeda ko adivạsi santal hoṛko. Noa rạskạ akhṛa bo̠ndo̠bosleda, Utạr Boṅgo Adibasi Forum, Ar akhṛare goṛoe emkeda Santal Writers Forum, Dighri Porisod,  The Santalstimes.com  ar Chapainawabgonj Sodor Adivạsi Somajkollan Somiti.

Teheńaḱ akhṛa do so̠ho̠r reaḱ Fire survice moṛ khon ehoṕkate aḍepase ko michil ạcurkeda, ar mucạt́re Jilạ prosasok office samaṅre ko jarwayena. Onḍege galmarao ar eneć sereń ko hoe ocokeda. Rạskạ ataṅ daram akhṛare amdaj 150 cetan ạdivạsi santal hoṛko selet́lena.

Noa  akhṛa talate Bangladesh Sarkar ṭhen thoṛa kho̠jo̠ḱaḱko dohokeda. Latarre emena-

  1. Baṅgladisomte hijuḱ lạgit́ bharot disomren nawa president nẽotaye hoyoḱa ar je̠mon do santal selet́ eṭaḱ eṭaḱ ạdivạsi bahal kạmiạko (protinidhi) ko sãoe ńapamoḱ nonkan bebosthae hoyoḱa.
  2. Sanam Ạdivạsiko ạdivạsi hoṛ hisạbte sangbadhaik se ạn-ạri sećte akoaḱ ạidạri (sikriti) emako jạruṛ kana.
  3. Soman otre basoḱkan hoṛko lạgit́te bises se eṭaḱ Bhumi commission bandhao hoyoḱa.
  4. Soman otre basoḱkan ạdivạsi hoṛko mod khon soṅsodre bahal (protinidhi) ko dohoko hoyoḱa.
  5. Soṅkhaloghu Commission bandhao hoyoḱa.

Noa rạskạ ataṅ daram akhṛa re sabha mukhiạ hisạbte selet́e tahẽkana Mn:Luis Murmu. Noa akhṛare kathae roṛkeda, Utạr Boṅgo Adivạsi Forum ren Sadharon sompadok Adv: Provat Tudu, Mn: Cornelius Murmu Sadharon sompadok, Chapainawabgonj Jilạ (UAF). Inạ chaḍa hõ selet́e tahẽkana Mn: Prodip Hembrom, Mn:Stephen Tudu  ar Mn: Rumali Hasda. Ạḍi rạskạ ar mit́ jo̠mo̠kte noa sạgun ataṅ daram akhṛa hoe purạuena.

.




Bharot Disomren Pạhil President Santal Maejiu Draupadi Murmu

Ạḍi rạskạ selet́ (25 July) Sombar ekraṛenae Bharot disom reaḱ 15th gel mõṛẽren President Mnt. Draupadi Murmu. Tehińaḱ LIVE program re ńelkatet Bangla disạmren santal hopon hoe katet ạḍi gorob doń aṭkarkeda. Delabon baḍaekataege uniaḱ khaṭo oprom;

Bharot disomren pạhil ạḍivạsi santal khon 15th gel mõrẽ ren President reaḱ dạyik do ekraṛ katet́e hataokeda. Ińaḱ ńel re se baḍae redo nonka rạskạ ar hulạste do okoe President ho paseć bako hoe baṛa akana. Jharkhand rajjoren hõ pạhil maejiu governor doe tahẽkana. Entet Draupadi Murmu do ạḍi gạkhuṛ ar mon selet́ doe kạmi akada.

Draupadi Murmu do Urisha moyurgonj jilạ reaḱ hudiń atu Baidaposireye janamlena. Hudiń khonge olok paṛhao redo ạḍi gạkhuṛe tahẽkana. Ạḍitet́ ạḍi duk haron ko sahaokatet́ cetan utạr reaḱ degree doye hameṭ akada, Pạhil do mit́ school re mahasoe hisạbte kạmi jingi doe ehoṕleda ar 1997 serma do BJP re selet́ katet́ aćaḱ rajniti doe ehoṕleda. Rajniti re pạhilte do Rairangpur nogorponcaet ren councile hoe lena. Ona selet́ BJP ren vice-chairman hisạbte dạyik re doe tahẽkana. Ạḍi bhage rajnitibid hisạbte oporom are sodorena, onate mucạt́re Jharkhand ren Rajjopal, Rajjomontri hisạbte hõ dạyike purạu akada. Uniaḱ nonkan bhage kạmikote aema lekan kuṛại (puroskar) doe hameṭ akada. Tayom akan hoṛko modre hõ akoaḱ gharońj do sikhnạt seć lekate lahageko tahẽkana. Aćren goṛomba ar baba tạkin do atoren mạjhi kin tahẽkana. Shem Coron Murmu soṅge bapla hoy katet́ 2 koṛa ar 1 kuṛi gidrạren eṅgate hoelena, menkhan 2 kora do kin benḍao akantaea.

Draupadi teheńe ekraṛena je, bharot disom reaḱ soṅge bidhan dharate. Tayom akan jạtiạriko hõ kukmuko ńel daṛeakoa akoaḱ kukmu purạu lạgit́. Arhõye men keda, sikhnạt hameṭge ać lạgit́ tahẽkana ạḍi maraṅ kukmu leka. aćaḱ kạmi se dạyik tahẽn oktere kurumuṭuiae jemon goṛo ko ńam daṛeaḱ. Disomren juạn koṛa kuṛiko ṭhen nehõr tahẽnkana apnarte teṅgo keṭejoḱ selet́ disom goṛo re jemon bon tahẽn. Juạn koṛa kuṛi hisạbte ape lạgit́ ińaḱ sanam goṛo tahẽna.

Bangladesh Sorkar bahadur ṭhen noa khojoḱaḱ tahẽn kana;

  1. Baṅgladisomte hijuḱ lạgit́ bharot disomren nawa president nẽotaye hoyoḱa ar je̠mon do santal selet́ eṭaḱ eṭaḱ ạdivạsi bahal kạmiạko (protinidhi) ko sãoe ńapamoḱ nonkan bebosthae hoyoḱa.
  2. Sanam Ạdivạsiko ạdivạsi hoṛ hisạbte sangbadhaik se ạn-ạri sećte akoaḱ ạidạri (sikriti) emako jạruṛ kana.
  3. Soman otre basoḱkan hoṛko lạgit́te bises se eṭaḱ Bhumi commission bandhao hoyoḱa.
  4. Soman otre basoḱkan ạdivạsi hoṛko mod khon soṅsodre bahal (protinidhi) ko dohoko hoyoḱa.
  5. Soṅkhaloghu Commission bandhao hoyoḱa.

Kazi Nozrul Islam doe men akada; Ebenoḱpe maejiuko, Dharti Marsal pe, ar Nobel hameṭ akat Dr. Ormetto Sen do men akada; Women Empowering women is key to building a future we want”. Kobi ar Orthonitibid bana hoṛge mit́ leka kin menakada; ar ona do hoyoḱ kana; tayom daram dinko lạgit́ eken Herel hoṛ do baṅ menkhan Maejiuko hõ soṅge katet́ge kajak do hoyoka.




Bharot Disomren Nãwã President Hisạbte Ekraṛe Hataokeda Draupadi Murmu

Bharot disom reaḱ Itihas sakamre pạhil dhao ạdibạsi santal president hisạbte bachao ocoyena Draupadi Murmu. President sećte lekhare uni do 15 aḱ President-e lekha kana. Ar Maejiu president sećte dosarić president-e hoyena.

Teheń Sombar (25 July) setaḱ 10: 15 baja okte Suprime Court ren maraṅ bicạrpạti NV Ramana ṭhene ekraṛkeda. Inạkate hoṛko samaṅre thoṛa kathae roṛkeda.

Un jokhen nonkae menkeda je, President hisạbteń bachao ocoyen niạ do eken iń eskar do baṅ, disomren jo̠to̠ hoṛkoaḱ daya dulạṛtegeń bachao ńamena. Ente cedaḱje jo̠to̠ reńgeć oreć hoṛkoaḱ ạsirbadte teheń noa hudạreń duṛuṕena. Arhõe menkeda, noa as bhorsań dohoeda apekoaḱ daya dulạṛte ińaḱ jo̠to̠ lekan dạyik ko napaeteń kạmi idia.




Bharot Disomren President Draupadi Murmu Bachaoente Gaibandaren Hoṛkoaḱ Rạska Reaḱ Andoṛ

Bharot disomre nãwã president hisạbte Draupadi Murmu bachao ocoyente rạskạte mit́te  jomkaoate Gaibandha ren santalko ho̠ho̠ ạcurkeda.Hola Sạnicar (23 July) 11 baja jokhen ona so̠ho̠r reaḱ re̠lgate ṭotha khonko ehoṕket́te goṭa aḍepaseko ho̠ho̠ ạcurkeda.

Niạ rạskạ reaḱ jomkao ho̠ho̠ do̠ko bo̠ndo̠sleda Gobindogonj upạjilạ reaḱ Sahebgonj-Bagdha Farm Bhumi Udhar Committee, Adibasi Bangali Songhoti Porisod, Samajik Songram Porisod ar Sechasebi Songothon.

Niạ rạskạ jomkao akhṛare amdaj sae cetan maejiu ar baba hoṛko selet́lena. Eken inạ do baṅ bickom ạḍi mońj saj-sapaṕ metaḱme mit́ge dhuti, sạṛi ho̠ro̠ḱ bande katećko sajaolena. Ona sãote tumdaḱ ṭamak, tirio, murli, banam ante ạḍitet́ rạskawate goṭa so̠ho̠rko andoṛ cabakeda. Arhõ Rạskạte ko eneć sereṅ baṛakeda.

Noa akhṛaṛe mit́ bar kathae roṛkeda, Adibasi Bangali Songhoti Porisod ren convener ar jila Ainjibi somiti ren sadharon sompadok Sirajul Islam, Jon-uddog ren Sodosso socib Probir Chokroborti, Santal ko ren ạyurić Pricila Murmu, Samajik Songram Porisod ren convener Jahangir Kobir, Santal ko ren ạyurić Sufol Hembrom, Komol Hembrom, Ar Trisa Murmu. Ado̠ ho̠ho̠ mucạtre sanamko misṭiko em calat́koa. Ar sanamko hạpạṭińate misṭiko jo̠mket́a.




Bharo̠t Disạmren Disạm Mukhiạ (President) Ekraṛ Hatao Akhṛa 25 July

Sanamkogebon baḍaea je, calaoen Lukhibar (21 July) Draupadi Murmu nãwã president hisạbte bachao ocoyena.

Bharo̠t disạmren President hisạbte darakan 25 July setaḱ 10:14 miniṭre Draupadi Murmu do̠ dạyike hataoa. Ar ona lạgit́te ekraṛ-e hataoa. Rastropati socibaloy khonaḱ noa ekraṛ akhṛa reaḱ tạrik ar dinko lại so̠do̠rakana. Arhõ menakana, ekraṛ tayom 10:23 miniṭre nãwã president mit́ bar kathae roṛa.

BJP do̠l seć khon bachao ńamakana Draupadi Murmu do Bharot disom reaḱ nagamre ạdibạsi santalko modre pạhil utạr president. Ente niạ lahare ạdibạsi santalko modre okoege noa President aḱ duṛuṕaḱre baṅko duṛuṕ daṛeakada. Menkhan nuige pạhil President hisạbte bachao ocoyena.

 

 




O̠ṛe̠ć Pho̠ṅpho̠ṅ Dolil

Lạṛhại lạṛhại lạṛhại kate, lạṛhại kate bańcaoḱ abon.

Kulhi kulhite nonkan ãṭ aṛaṅ ho̠ho̠ aṅjo̠mte bạṅ moneada. Teheń Moṅgol Tudu aḱ mẽt́ muṭhạn ạḍige hados ar mirluṅge ńeloḱ kana. Ente Briṭis pạkistankoaḱ amo̠l kho̠n ạgil-hapṛamkoak jumi-jaega do jumi eḱṛe bạṛić hoṛkoaḱ tire paṛaoakana. Jal dolil bhul kago̠jpạtiko, no̠ko̠l sạhi-jạhiante sapṛao akana.

Umerte lahaḱ akan nui ạdibạsi ạḍige mãyã moyoḱ ar awaṭapa akanae. Sãe ke sãe jumi-jaega khone eṛaṅ ocoakana. Aćaḱ oṛaḱ bhiṭạre hõ baṅma daya mãyã khạtirteko tahẽ ocoakadea. Menkhan noa bo̠so̠t bhiṭa re mit́ okte gajaṛte pereć akan tahẽkana. Ar noa gajaṛko sapha sạphikate oṛaḱe benao rakaṕket́tey giro̠basena. Onate jumi lạgit́te kacahạrikoe dãṛã ạcurkeda, Biswạs tahẽkantaea mit́ hiloḱ noa jumi udhạrkate tayom piṛhi lạgit́e do̠ho ọtakaḱa.

Menkhan hae hae! Abhagiạ cet́ dosare paṛaoena?

Mõṛẽ ge̠l (50) serma paro̠mena. Nit hõ oṛeć pho̠ṅpho̠ṅ dolil moṭra kate kạluṅḍạbuṅ duạr duạrre ạcur baṛae kana. Mo̠n pereć gaḍao akan biswạswante dine khemaoet́ kana. Becariạ Moṅgol Tudu gamcha moṭra metaḱme puṭli koṛamre dohoakat́ jạpit́ jhũkre kukmu ńeńel kana, Noa dolil okoege baṅko go̠ro̠jaḱ kana, ar celege biswạs hõ baṅko biswạsoḱ kana. Tin ńindạ co̠ jagwar akane tahẽn? Kamkaj hõ bae calaḱ kana. Cedaḱje dolilko ho̠rho̠ ho̠rho̠te okto paro̠moḱ kantaea.

Oṛaḱ chạuni hõ bhugạḱgea, bhitko dasaoente mon hõ dasaoena. Paseć re paseć noa jạput dinre dolilko lo̠ho̠t cabaḱ. Se jo̠to̠nre do̠hokaḱa. Moṅgol Tudu okoege baṅko khoje kana. Aćtet́ge at́lenre hõ oṛeć pho̠ṅpho̠ṅ dolile rukhiạ do̠hoea.Tinạḱe ae-rojgaret́ tahẽkan inạtege mamla koe calaoet́ kana. Ńu bubulaḱ metaḱme (tạṛi, hạnḍi) nonkanaḱre bae mạluṅoḱa. Mit́ṭenge nisạtae ona do jumi udhạr. Mahajon ko Moṅgol Tudu ńelte bogete muluć mạchiko landaya. Ado̠ enkage ańjo̠mte bo̠ho̠ḱ kuḍbur kateće sa paro̠moḱa. Ar mone monete sisirjạuiće disạea.

Tinre lahanti akan disomre hana nhawa benao lạgit́ beṛhaeteaḱko bạṛićet́ kana. Unre Moṅgol Tudu tako aṭkareda noa jo̠to̠waḱge michạgea. Baḍaeabon je̠, janam datakoge beṛhaeteaḱ se prokiti sewako. Entet́ beṛhaeteaḱ cecet́aḱge khạṭitet́ kana, dare nạ̃ṛĩ bańcaolenre, manwako bańcaoḱa.

Onka leka jumie udhạr daṛeaḱa se baṅ menkhan mit́ din hiloḱ khạṭi bicạra ńamjoṅa. Onatege bhiṭa khon laga ocoakan Moṅgol Tudu binpusṭạu oṛeć pho̠ṅpho̠ṅ dolil re as ar bhorsa kate jiwet́ bhore jogao do̠hoea.




Eho̠ṕena Booster Doge Emoḱ Reaṅ Kạmihora Ko

Teheń Moṅgolbar (19 July) goṭa disomre booster doge reaṅ mit́ṭen kạmihora ehoṕakana. Teheńaḱ dinre eyae ge̠l mõṛẽ (75) lak hoṛko booster doge emako reaṅ hudis bhabna menaḱa.

Hola Sombar Sastho montri Zahid Malek noa khobore lại so̠do̠r akada. Ar onka leka teheń setaḱ 9:00 baja khonge mimit́ ṭikạ centre kore booster doge ko emako kana.

Ente sanamko bon baḍaea je, noa goṭa disomre ko̠ro̠na ro̠g cet́leka hạhạnkana mente. Mit́ ghạṛite ko̠mo̠ḱ kana arhõ ḍheroḱ kana. Ar sạrige ạḍi alagate hoṛko jạbunoḱ kana. Menkhan noa ro̠g kho̠n rukhiạḱ lạgit́ ṭikạ do̠ ạḍige jạruṛ kana. Onate ko̠ro̠na ro̠g são lạpạṛhại lạgit́ noa tesaraḱ doge metaḱme booster doge emoḱko goṭa akada.




Pạńci Dạṛhi Kate President Vot Ko Emkeda Bidhayok Ko

Tehen Sombar (18 July). Bharot́ disomre President vot hoyena. Noa President votre BJP do̠l seć khon bachaoic’ NDA presidential candidate Droupadi Murmu ar uniren vot rey tengo akana Trinomul khon mare Union Montri Yashwant Sinha. Baḍaeteaḱ do noage BJP ren bidhayok ko pạńci dạṛhi kate teheńaḱ president vot ko emkeda. Inạ chaḍa hõ BJP seć khon okoe ạḱyuriće tahẽkan metaḱme Bidhayok Sudip Mukhopadhay uni hõ pạńci dạṛhi kateć vot-e ạyurkeda.

Bharot disomren ạdibạsi koaḱ lae-legcar aḱ cinhạ kana noa pạńci. Cet́leka mone mena onkage noa pạńcim ho̠ro̠ḱ bande daṛeaḱa. Onkaleka noa pạńci bo̠ho̠ḱre horoḱlekhan pạńci dạṛhiko metaḱa. Arhõ noa pạńci dhuti leka ho̠ro̠ḱ lekhan ona do pạńci ḍeṅga ko metaḱa. BJP ren turui ge̠l gare (69) gọten bidhayok ko pạńci dạṛhi kate vot ko emkeda. Menkhan nonkan ho̠ro̠ḱ bande kateć vot em ńelte, Trinomul porisod do̠lren noa birudreko nạliskeda.

Ente baṅko ńel sahao daṛeada. Cedaḱje, menkeda ko, president oka jạti-gosthiren kane, uniaḱ cinhạ ńutumte noako ho̠ro̠ḱ akada mente. Menkhan BJP ren ạḱyurić Suvendo Adhikari do pusṭaute lạiat́koa. Nonkan monsubạte bacole ho̠ro̠ḱ akat́. Ale do ạdibạsikoaḱ (calture) se lae-legcar man manot lạgit́ pạńci dạṛhi kateć votle emkeda. Sạrige ạdibạsikoaḱ nonkan ho̠ro̠ḱ bande kateć vot ko emket́ do rạskạ ar hahaṛawaḱ kangea. Ḍher hoṛko menet́ kana noa vot re Dropaudi Murmu ge jitạuḱa. Menkhan noa vot reaḱ jo ńam lạgit́te tạṅgi hoyoḱa.

Tumạl: anandabazar.com




Teheń Khonaḱ Disom Reaḱ Jo̠to̠ Skul-College Ko Jhićena

Teheń do Robibar (17 July). Sanamkobon baḍaea je, Summer chuṭi ar Eid-Ul Azha ńutumte calaoen 28 June khon 16 July hạbić disom reaḱ jo̠to̠ sikhnạt ṭhãonako bond tahẽkana. Ar ńel ńelte noa chuṭi do parom calaoena.

Onka leka teheń khonaḱ diso̠m reaḱ jo̠to̠ Skul-College ko jhićena. Calaoen dinko lekage mit́ mit́  Skul-College ko jhićente nindara leka kelas ko hõ ehoṕena.