Cẽṛẽ Ar Dumur

Mit́ṭen dare ḍạrre cẽṛẽ aṕ akan tahẽkana. Ona darere dumur chata hõ tahẽkana. Ado̠ mit́ṭen huḍiń macha dumur ho̠po̠n  cẽṛẽ samaṅte rạskạge uḍạu calaḱkan tahẽkana. Khange cẽṛẽ do uni dumure kulikedea “Cet́ leka menama boeha dumur? Ado̠e roṛ ruạṛadea, bes baṛage. Am cet́ leka menama? Cẽṛẽ hõe mengot́keda, iń hõ bes baṛage. Aḍi din khonaḱge am sãoteń gapalamaraoa menteń hudis baṛa akada. Ado dumure menkeda, cet́ katha boeha?

Khange cẽṛẽ do memene ehoṕena, tinạḱ haronte chatam benao rakaṕa , menkhan am begor lạitege hoṛko nonḍe khon rasako idijoṅ kana. Enḍete bam asketoḱ kana? Dumure roṛ ruạṛkeda, baṅa, baco̠ nase hõ bạń asketoḱa. Ado uni cẽṛẽ hahaṛayente kuli ruạṛkedea, cedaḱ ban asketoḱa? Ente noko do̠ ińaḱ rasako tumạl idijoṅa, menkhan noa rasa benao reaḱ silpạ do o̠ho̠geko reć daṛekeńa.

Cecet́aḱ: Nui dumur ńeloḱte huḍiń machage rehõ mon sećte ạḍitet́e akel are maraṅgea. Aboaḱ jạruṛ kana nui huḍiń dumur khonak sikhnạt hameṭjoṅ. Jemo̠n aboaḱ mon-ontorko nui dumur lekagebon sapṛao daṛeaḱte hoṛkobon upkạrko ma. Ar aboaḱ tiko jao ghuṛige bhạlạianaḱ kạmi sećbon ạwiltabona.

 

 

 

 




Bangladisomren Kạrigol Boṅgobondhu Sheikh Mujibur Rahman Cetanre (Composition) Rochona O̠lo̠ḱ Haparaore Tesar Ṭhạ̃ie Hameṭkeda Santal Gidrạ Linkon Soren

Gidrạkoaḱ ạidạri babotre aodhanoḱ lạgit́te goṭa dhạrtire mimit́ din gidrạ mãhã menteko manaoeda. Baṅgladisomre 17 march jạtiạri baba Boṅgobondhu Sheikh Mujibur Rahmanaḱ janam din. Jatio lekate enhiloḱ ona dinrege gidrạkoaḱ mãhã menteko manaoeda. Menkhan goṭa dhạrtire gidrạkoaḱ mãhã mente do̠ October cando reaḱ pạhil somber ko manaoet́ kana. Onka leka Sombar (03 October) Baṅgladisom hõ gidrạkoaḱ mãhã menteko manotkeda.

Niạ dhao onkage Jila prosason ar Bangladesh Sishu Academy Rajshahi aḱ bo̠ndo̠boste Bisso sishu dibos ar sishu odhikar hapta -2022 ńutumte  hoe purạuena “Rochona” o̠lo̠ḱ haparao. Noa haparaore selet́lena Godagari upajila, Rajshahi jila reaḱ Dogachi Manḍer ren mit́ huḍiń gidrạ Linkon Soren. Eṅgat ńutum do̠ Kiron Mardi ar baba Mn. Stephen Soren (NAGR, Director). Ado̠ ona o̠lo̠ḱ haparaore ạḍi utạr gidrạko selet́lena. Ar onko modre Linkon Soren do̠ aćaḱ bud akelte mońj o̠lo̠ḱte tesar aḱ ṭhạ̃i-e hameṭjoṅana. Unạḱ gidrạ tala khonaḱe bachao ocoyen do bhạg reaḱ katha kana. Ona ńutumte Bisso Sishu Dibos Ar Sishu Odhikar hapta-2022 khonaḱ siropa hisạbte certificate-e ńamkeda.

Nonkage aema lekan haparaoko do̠ menaḱa. Ado̠ santal boeha miserakoń cehaoet́bon kana, nonkan haparaore selet́do̠ḱ lạgit́ abokoren gidrạko jemon bon udgạuko. Ar monre keṭeć as pạtiạu do̠ho kate jemon gidrạko laha daṛeaḱ. Ente nãhãḱ jugren gidrạkoge darakan dinren hạtiạr kanako. Ado̠ noko hatiạr napaete benao rakaṕre jaoge jhũḱ ar kurumuṭure do̠hoko hoyoḱa. Enḍekhan o̠lo̠ḱ paṛhao sećte mońko hara rakaboḱa.




Tạruṕ Ar Ḍaṅgra

Mit́din mit́ṭen Ḍaṅgra bathan ṭạnḍire ạtińkan tahẽkana. Ackage mit́ṭen Taruṕ hećkate uni Ḍaṅgra jome lạgit́ laga sabe dhurạuena. Uni ḍaṅgra aćaḱ jiwi bańcao lạgit́ dạṛ dạṛte mit́ pukhrire ńir khańjoena. Ona pukhri do ańjet́ge tahẽkana. Ar ḍaṅgra ar tạruṕ do ạkinaḱ hoṭoḱ dhạbić losotre jobe akankin tahẽkana. Ado Tạruṕe menkeda don reaḱ jaega bam ńamleda? Ghuṭurem tahẽlen khan raṭpaṭiń jomkema honaṅ. Ar nitoḱ losot́rem don akat́te am hõm gujuḱa ar iń hõń gujuḱa.

Ado Ḍaṅgra uni Tạruṕe kulikedea, amren mạlik menaea? Tạruṕ do ạḍi raṅgaote menkeda, Okoeren mạlik? Bam baḍaea ińge noa birren raja do ar iń kangeạń mạlik do. Ado Ḍaṅgrae menkeda, nonḍe amaḱ jion reaḱ bạṛić dosa do! Khange mit́ ghạṛi tayom Ḍaṅgra reń mạlike hećena. Ar Tạruṕ aḱ bohoḱe kuṭạmket́taea ar Ḍaṅgra do ona losot́ khon rakaṕ kate oṛaḱe idikedea.

Jos katha: Jãhãtinaḱ abo nijeraḱ khemota tahẽntabon, Ar muskilre bon paṛaolen khan abon cetanren mạlik se boss babo manaoleko khan ar onkoaḱ katha baṅbo ańjomlekhan enḍekhan bańcao o̠ho̠gebon ńamkea.




Kurikuaḱ SAFF Jitkạrre Sohagi Kisku ren Baba aḱ Santali pạrsite lekcar

Calaoen October cando reaḱ 2 tạrik 2022 aṭhowar din do̠ Thakurgaon Jilạ reaḱ Ranisongkel Degree College maṭh re hoe puraoena ataṅ daram kạmi horako. Ạḍi rạskạ ar man manot selet́ko ataṅ daramket́kina dulạṛiạ rạni Sohagi Kisku ar Sowpna. Noa maraṅ akhṛa ataṅ daramre penḍel cetanrekin tahẽkana Baṅgladisomren dilgạṛia khiloḍiạ Sohagi Kisku ar aćren Baba Guljar Kisku.

Nonkan maraṅ raj rạni ataṅ daram do̠ santal kuṛi lạgit́ ạḍi bhạgạn ar hahaṛage tahẽkana. Ińaḱ baḍaere Baṅgladisom sạdhin tayom nonkan khiloḍiạ ar bhage hameṭ akat́ kuṛiko bako tahẽkana. Onate Santal jạtiạriko lạgit́ ạḍi maraṅ man manot, sarhao ar dulạṛ johar do̠ tahẽnkana. Santal jạtiạriko do̠ ạḍi cetan do̠e tul rakaṕ akat bona dulạriạ Rạni Sohagi Kisku beti. Beti Sohagi Kiskuren Apat Guljar do̠ Santali pạrsite ạḍi rạskạ selet́ aćak rạskạ johar katha do̠e so̠do̠r akada.

25 September 1974 serma re 29 mãhã reaḱ General Assembly re, Baṅgladisomren Jạtiạri Apat Baṅgobondhu Shekh Mojibur Rahman hõ United Nation re Bangla teye roṛleda ar nit́ habić ona lekcar do̠ calao ediḱ kana. Onkage manotan dilgạṛiạ khiloḍiạ Sohagi Kiskuren apat Guljar Kisku hõ ạḍi maraṅ Itihãs do̠e tear do̠hoakada Baṅgladisomren sanam santal jạtiạriko lạgit́.

Samiel Mardi Ranisongkel Upozila ren Program Implement Officer soṅge ạḍi jeliń ggalmarao do̠ hoyena. Santal hisabte uni hõ ạḍi rạskạ ar go̠ro̠b do̠e aṭkareda. Uni hõ Sohagi Kiskuaḱ manot ataṅ daram bo̠ndo̠bo̠sreye tahẽkana.

Noa maraṅ ataṅ daramren sobha mukhiạ do̠e tahẽkana UNO Sohel Sultana Julkar Nain Kobir Stive aćaḱ lekcarreye so̠do̠rkeda je, sanam lekan go̠ṛo̠ do̠ tahena Sohagi Kisku lạgit́. Dilgạṛiạ Khiloḍiạ Sohagi Kisku do̠ Ranisongkel Upozila Baṅgladisom ar disom barhe hõ cetanteye tul rakaṕakada.

Sohagi Kisku do̠ ạḍi rạskạye aṭkarkeda; ar Upozila re nonkan ataṅ daram do̠ ać lạgit́ hahaṛage tahẽkana. Nonkan dulạṛ do̠ tis hõ bạṅ hudis akat́ tahẽkana. Onate Thakurgaon jilạren sanam hoṛko ar Ranisongkel renko lạgit́ tahen kana ạḍi manot johar. 

Mucạt́ re ạḍi rạskạ eneć sereńteko daramket́kina. Noa ataṅ daram akhṛare selet́ tahẽkan sanamko ạḍiko rạskạyena. Ataṅ daram akhṛa do̠ rạskạ salaḱ napaete hoe purạuena.




Mit́ṭen Gadha Aḱ Go̠lpo̠

Mit́ṭen casa hoṛren gadhae tahẽkana. Uni gadha tege mit́ jokhen ạḍitet́e cas-abadjoṅ kan tahẽkana. Menkhan nit́ gadha do umerte lahayente bae kạmi daṛeaḱ kana. Mit́din ạḍi ńindạyena enrehõ gadha do oṛaḱte bae ruạṛoḱa. Enterehõ ̣casa do baṅgey bhabnalena. Ente uni ma jãhãn kạmige bae daṛeaḱkan do. Goṭa din bhore asoḱ ṭayoḱ baṛae kana.

Ado dosar hiloḱ gadha sendare oḍoḱena. Onkage mit́ jokhen bir gajaṛre gadhae aḍraoḱ kane ańjomkeda. Khange ńelket́a aćren gadha mit́ṭen gạhir kũire ńir khanjo akan. Becariạ rakaboḱ lạgit́e kurumuṭu kana, baṅgey daṛeaḱ kana. Ado uni hoṛ do gadha cetanre nase hõ bae mãyãlena. Onate rakaṕkae bodolte kuḍi ạgu maṛaṅkate kũire hasa gidiye dhurạuena. Nonkae hudiskeda je, nit́ ma jãhãnaḱ bae kạmirege bae lagaoḱkan. Eken jomaḱe jom giḍikaḱ kana. Thoṛadin tayom ma nahaḱe gujuḱge, unre topakae hoyoḱa. Nit́geń topakaege, khan bạṛti baṅ khaṭao hoyoḱtińa. Nonkan hudis ganḍon kate gadha topa poṭomkaeye portonkeda.

Gadha kantey cet́ bud akelte khaṭo baḍhogea! Ado ekal eṭaḱ sećge koyoḱkate murukte hasa giḍi kana. Tinre kũi perećena adoe tạṅkhiket́ma gadha ma kũi cetanre teṅgo akan. Sạrige uni hoṛ tinre hasa giḍiyet́ tahẽn, unre gadha do hoṛmo reaḱ hasa irchi giḍikan tahẽkana. Enḍete nonkate kũi do perećente cetante rakaṕ hećena.

Sikhạuniạ Katha: Jãhãtinạḱge hoṛem upkạre, tinre bam jạruroḱ, unre baṅge moneyama. Pharaḱme lạgit́e kurumuṭia. Menkeam, dhạrti khone ocog giḍime rehõ, cet́ge bae hudisoḱa. Onkan hoṛko khonaḱ paharaḱre tahẽnge bhạlạianaḱ porho kana.

 

 




Hijuḱ Me Gate

Hijuḱ me gate dulạṛiạ

      Sorre duṛuṕme,

Gapal marao kaḱ gelaṅ

       Bogi judạ katha.

Ạḍi din khongeń menjoṅ

      Am soṅgeć ropoṛ,

Menkhan gate iń soṅge ropoṛ

      Opsor getam baṅ.

Jiwi re duk monere kosṭo

      Tinạḱem emạń gate,

Enhõ ińaḱ dulạṛtiń gate

      Ame hohoama.

Hijuḱme gate dulạṛiạ

     Sorre duṛuṕme,

Golpoyalaṅ dulạṛ katha

      Panti ńapam kate.




Teheń Ko̠ro̠na Ṭikạ Ko Emat́koa Amnura Mission Re

Teheń Sạnicar (01 October) Chapainawabgonj jilạ reaḱ Amnura Mission reaḱ Tabitha Kindergarten School re ko̠ro̠na ṭikạko emat́koa. Setaḱ 10 baja khon ehoṕkate tikin ber 1:00 baja dhạbić ṭikạ em kạmihora do calao idiyena.

Aḍepase khon heć seṭer akan aema hoṛge nonḍe khon ṭikạko hataojoṅa. Ko̠ro̠na ṭikạ metaḱme pạhil dose, dosar ar tesar noa pea dose ge nonḍeko emena. Onka leka nonḍe khonaḱ sanam hoṛge ạḍi algatege mimit́ko ṭikạko hataokeda. Ṭikạ emoḱko do sanamko talare ko̠ro̠na ṭikạko em hạṭińat́koa. Ạḍi mońj ar napaete ko̠ro̠na ṭikạ em kạmihora hoe purạuena. 




Teheń Do̠ Maraṅ Montri Sheikh Hasinawaḱ 76 Serma Janam Mãhã

Teheń (28 September) Budhbar mit́ṭen bises din kana. Ente teheńaḱ dinre 28 September Gopalgonj reaḱ Tungipaṛa atore Montri Sheikh Hasina do̠e janamlen. Onka leka aema lekan mũhĩn muskil ko dea giḍikate 76 serma do̠e lebet́keda.

Sạdhin baṅgladisom ren kạrigol jạtiạko ren baba Boṅgobondhu Sheikh Mojibur Rahman ar Boṅgomata Fazilatunecha ren maraṅ kuṛi kanae Sheikh Hasina. Jatisongho reaḱ sadharon porisodre 77 dhao reaḱ bạisi (Odibeson) re seledoḱ khạtirte Juktorastro re menaea.

Teheńaḱ bises dinre uni bạnuire hõ uniaḱ Janam mãhã ạḍi rạskạ salaḱ Awami League selet́ eṭaḱ eṭaḱ rajnitik, ar sãota, legcar ar gãotako manoteda. Noa Baṅgladisom uniạḱ ḍanṭaote ạḍi mońj do ạyuroḱ kana. Unạḱ do aćaḱ dạyik-kạmiko napaete manao ganao ạguet́ kana.  

 

 




Baṅgladisom Hockey re Santal Koṛa PORIMOL MARDY

Baṅgladisom Hockey Federation do̠ Baṅgladisom Hockey khiloḍ reaḱ songstha kana. 1971 serma re noa do̠ etohoṕ hoelena. 1973 serma Baṅgladisom do̠ goṭa dhạrti reaḱ Hockey Federation ar 1975 serma do̠ Asia Hockey Federation reaḱ member hudạ do̠e hameṭ akada. Sutherland  20th dosok re “Hockey ren Baba” hisạbte ạḍi oprom do̠e tahẽkana ar uniaḱ ạḍi gạkhuṛ kạmite khiloḍ ar porcar do̠e hoe ocoleda. Kingston, Ontario do̠ko janamlena 1870 serma, one oka do̠ Canada disom janam reaḱ pe serma tayom.

Uni do̠ Hockey ńutume do̠holeda jemon do̠ khiloḍ re ạḍi oporom do̠ hoe akana, ar noa do̠ French/Forashi word (Gupi icaḱ theṅga). Ar rink do khiloḍ reaḱ aḍepase se area hatao hoe akana. Noa do̠ 18th dosok Scotland redo̠ curling khiloḍ hisạbte ńutumko laṛcaṛet́ tahẽkana. Noa hockey khiloḍ reaḱ total somoe do̠ turui gel minutes, ona okte se somoe re khiloḍ re jo̠ baṅ ńamlen khan ar bạṛti somoe emkatet́ khiloḍ reaḱ jo̠ ńam lạgit́ko kurumuṭuea. Hockey khiloḍ re hõ gel mit́ (11) goṭen khilạḍiạko tahẽna.

Delabon baḍaelege santal koṛa PORIMOL MARDY aḱ khaṭo jibon cạrit;

Purạu ńutumtae do̠ PORIMOL MARDY, ar noa dhuṛi dhạrtiteye hećlena ạḍi reaṛ rabaṅ din January cando reaḱ 29 tarik 2001 serma Dinajpur jilạ reaḱ Mutnihat, Kaharol atore. Hoṛmo sećte Jeling do 5’8” ar hamal/ujon do̠ 59. Oloḱ paṛhao do̠ SSC ar HSC Kira Sikhha Prothistan (BKSP) savar Dhaka. Ar nitok do̠ Stamford University Bangladesh. Ać lạgit́ darakan dinre kukmuye ńeńel kana; ạḍi bhage Hockey khiloḍ ren dilgạriạ.

Nitok do̠ Azad Sporting Club ren dilgạriạ khilạḍe kanae, khilạḍ re jersey do̠e horoḱeda (11) gel mit nombor ar khilạḍ do̠ tala ṭạnḍire.

Mucạt re sanam Santal Koṛako ṭhen nehõr ar udgạuet́pe kana; jemon darakan din re sanam khiloḍkore abo Santalko bon seṭeroḱte oloḱ paṛhaḱ talate Khiloḍ lạgit́ hõ kurumuṭue tabonpe. Onkate mit́din sanam khiloḍ thạ̃ikore abo santalko bon tahẽnte Somaj, disom ar goṭa dhạrtire santalko bon tul rakaṕkoa ạḍi man ar manot selet́.




Mohadevpur re Ạdibạsikoren Ạyurić Alfred Soren Aḱ Topa Ṭhạ̃ire Lahantian/Boge Kạmiko Lạgit́ Uḍhạuena

Alfred Soren do ạdibạsi koren ạḱyurić kanae. Naogaon Jilạ Mohadevpur ren soman otre basok kan ạdibạsi koaḱ jumi jaega cetanre ạidạri ńam babotre jumi jaega dokhol bạrịć (diko) tite goć ocolena. Aṭhwar hilok (25 September) Alfred Soren aḱ ato Birbhumre aćaḱ topa ṭhạ̃i re lahantian kạmiko lạgit́te uḍhạu hoyena. Noa uḍhạu kạmi do Chatroneta disom phurgạlren phurgạliạ  Altaful Hoqe Chodhury hotete hoe purạuena.

Altaful Hoqe Chodhury aćaḱ nij puńjite noa lahantian kạmiko hoyoḱ lạgidoḱa mentey lại sodorkeda. Onḍe tikin ber mit́ṭen jarwaḱ do hoelena. Khan ona jarwaḱre Altaful Hoqe Chodhury aḱ ạyurte mit́ bar kathako roṛket́ modre Bas ren kendrio neta Wazed Parvej, jila somonoyok Joy nal Abedin Mukul, Johir Raihan cholochitro songsod ren neta Raihan , khoboria Faridul Karim, Alfred ren misera Rebeka Soren, sangbadik ar film ren benaoić Azadul Islam Azad hõ seṭere tahẽkana.

Ona uḍhạu akhṛa se jarwaḱre pạhilre Alfred Soren aḱ topare baha ko emket́teko manotkedea. Inạkate noa jarwaḱre Joynal Abedin doe menkeda, uniaḱ topa ṭhạ̃i namḍak ar lahatian são sãote nonḍe mit́ṭen Pre-primary school ar library, ona sãote adibạsi jạtigosṭhikoaḱ gobesok/tojbij ko tahẽn bakhrate gest house benao rakaṕ reaḱ hudis bhabna menaḱ akada. Nonkate jemon uniaḱ topa ṭhạ̃i se dander do uni disạ salaḱ manotoḱ ma.