Munu

Campa Mạ̃i takore̠n mit́ṭe̠n me̠ro̠m eṅgae tahẽ̠kana. Sor dinge uni me̠ro̠m eṅgare̠n do̠ ạḍi mo̠ńj mit́ṭe̠ne̠ ho̠po̠n akana, ńo̠ṛo̠m he̠nde̠ge. Ho̠po̠n tora kho̠n Campa mạ̃i do̠ ạḍi ãṭe̠ dulạrea. Ghane̠ do̠e ho̠bo̠r kaea. Ghane̠ do̠e he̠o kaea. Ar uni ho̠po̠n hõ̠ e̠mo̠ne̠ hewa kedea je jãhãtegeye̠ calaḱ pańja baṛayeae. Gitić jo̠khe̠ć hõ̠ ać aṛe regeye̠ gitić kaea. Campa mạ̃i do̠ ać go̠go̠e metadea, “Go̠ nui do̠ Munu kate̠bon ho̠ho̠waea.”

Thoṛa din tayo̠mge rabaṅ se̠ṭe̠rena. Rabaṅte̠ ho̠ṛ janwar jo̠to̠ge ạḍiko haro̠nena. Rabaṅte̠ Munu hõ̠ sahanko re̠ye̠ danaṅ baṛaekan tahẽ̠na. Uni ńe̠lte̠ Campa do̠ ạḍiye̠ mo̠n duke̠na ar ać go̠go̠e metadea, “Go̠ Munu hõ̠ iń lekanaḱ lo̠lo̠ aṅgro̠ṕ bon hataoaea. Uniaḱ katha ańjo̠mte̠ ać go̠go̠ do̠ Campawaḱ lahatenaḱ mare lo̠lo̠ aṅgro̠ṕ silại kate̠ Munuye̠ ho̠ro̠ḱadea. Ona aṅgro̠ṕ ho̠ro̠ḱ kate̠ Munu lo̠lo̠ ńo̠ḱe̠ ạikạuke̠t́ khan lahate̠ leka cuṛuḱ cuṛuḱ do̠n baṛaye̠ dhurạuena. Munuaḱ do̠n baṛa ńe̠lte̠ Campa mạ̃i hõ̠ ạḍiye̠ kusiyena.




Ḍuluṅ Gạḍi

So̠m ać baba do̠e kisạ̃ṛgete̠ So̠m haṭ pichạ hana niạ gateḱ jiniskoe ạguaea. Mit́ haṭ hilạḱ do̠ So̠m ać baba Ḍuluṅ gạḍiye̠ kiriń ạguadea. So̠m do̠ ona ḍuluṅ gạḍi goṭa kulhiye̠ calao baṛaya. O̠ko̠e hõ̠ bae jo̠ṭe̠t́ ocoakoa. Uniaḱ Ḍuluṅ gạḍi ńe̠lte̠ Mo̠ṅgo̠l do̠ ạḍi ãṭ cạlu sanakedete̠ ać babae metadea, “Iń hõ̠ ba So̠m lekan Ḍuluṅ gạḍi hataoạńme̠.” Nit do̠ baṅ, poesa hoele̠nge ado̠ń hataoama. Lukhibar hilạḱ haṭ din Mo̠ṅgo̠l do̠ ać baba sãote̠ kakon haṭe̠ calaoena ar dokanre̠ sajao akat́ aema lekan Ḍuluṅ gạḍiye̠ ńe̠l ńamkeda. Mit́ṭe̠ć araḱ Ḍuluṅ gạḍi ńe̠lte̠ uni do̠ ạḍiye̠ kusiyena. Iń do̠ jãhãtis onkan araḱ Ḍuluṅ gạḍigem hataoạńạ.

Aema haṭ paro̠m calaoena me̠nkhan Mo̠ṅgo̠l ać baba do̠ ać lạgit́ Ḍuluṅ gạḍige bae ạguadea. Uni do̠ mo̠n khaṭoentaea. Thoṛa poesa hoye̠n khan Mo̠ṅgo̠l ać baba do̠ gidrạ lạgit́ ona araḱ Ḍuluṅ gạḍiye̠ kiriń ạgukeda. Ona o̠kte̠ Mo̠ṅgo̠l do̠ oṛaḱre̠ bae tahẽ̠kana, barhe̠te̠ gateḱe̠ calao akan tahẽ̠na. Mo̠ṅgo̠l ać go̠go̠ do̠ gateḱ kho̠n oṛaḱte̠ye̠ o̠ho̠ ạgukedea.

Oṛaḱ he̠ćkate ackage araḱ Ḍuluṅ gạḍi ńe̠lte̠ ạḍiye̠ kusiyena. Hare̠ phare̠ uni do̠ Ḍuluṅ gạḍiye̠ saṕkeda ar kulhi se̠ć oṇḍoṅ kate̠ So̠m leka uni hõ̠ Ḍuluṅ gạḍi calao baṛaye̠ e̠ho̠ṕena.




Baha Puriaḱ Jạdu Kạṭhi

Sedaere̠ mit́te̠n birre̠ ạḍi mo̠ńj mit́ṭe̠n baha tahẽ̠kana. Ona baha do̠ je̠ṅge̠t́ je̠ṅge̠t́ araḱ sasaṅ tahẽ̠kana. Jo̠to̠ ho̠ṛ ạḍiko sarhaoedete̠ uni do̠ ạḍi sukre̠ye̠ tahẽ̠kana. Jãhãege ona bahako ńe̠le̠t́ kan tahẽ̠n onkogeko hahaṛaḱkan tahẽ̠kana, arko me̠na haere unạḱ mo̠ńj baha.

Mit́din setaḱ kho̠n jhipir jhipir daḱe̠ e̠ho̠ṕkeda. Dinman daḱ se̠i daḱkeda, asoṛge bae asoṛ leda. Ńuhum o̠kte̠ daḱe̠ thirkeda. Do̠sar hiloḱ jạpit́ kho̠n beret́ kate̠ baha do̠e ńe̠lkeda, aćaḱ sanam ro̠ṅ do̠ daḱte̠ ạruṕ cabaentaea. Ona iạte̠ nito̠ḱ do̠ pe̠ṇḍo̠ge̠ye̠ ńe̠lo̠ḱ kana. Ạḍi dukte uni baha do̠ raraḱe̠ e̠ho̠ṕena.

Uniaḱ raḱ ańjo̠mte̠ ackage mit́ṭe̠n baha puri do̠ uni ṭhe̠ne̠ he̠će̠na are kulikedea, cekaenam co̠ro̠k cikạṛ baha cedaḱe̠m raḱeda? O̠ko̠e e̠ge̠rke̠t́mea? Hola daḱe̠ he̠ćena ar ińaḱ jo̠to̠ ro̠ṅe̠ ạruṕ cabake̠t́tińa. Alo̠m raga alo̠m ho̠mo̠ra ińaḱ jạdu kạṭhite̠ amaḱ jo̠to̠ ro̠ṅiń ruạṛkatama. Me̠nkhan ińaḱ mit́te̠n katha do̠ho̠e hoyoḱa. Ma me̠nme̠ ce̠t́ katha, amaḱ jo̠to̠ kathań do̠ho̠ea. Am do̠ dayakate̠ ińaḱ ro̠ṅ ruạṛkatiń me̠! Iń kho̠jo̠ḱ kana am do̠ amaḱ je̠ṅge̠t́ je̠ṅge̠t́ ro̠ṅte̠ jo̠to̠ ho̠ṛe̠m rạskạ ocokoa. Amaḱ mo̠ńj so̠te̠ jo̠to̠kom muhit ocokoa. Baha do̠ hare̠ phare̠ye̠ re̠be̠ngo̠t́e̠na. Puri aćaḱ jạḍu kạṭhite̠ye̠ jo̠ṭe̠t́ kedea. Ar jo̠ṭe̠t́ tora baha do̠ aćaḱ pạhil ro̠ṅ ar so̠e ruạṛ ńamkeda. Baha do̠ aćaḱ ro̠ṅ ar mo̠ńj so̠ ruạṛ ńamkate̠ baha puri aema sarhaoe̠ e̠madea. Ona tayo̠m kho̠n baha do̠ aćaḱ je̠ṅge̠t́ je̠ṅge̠t́ ro̠ṅte̠ jo̠to̠ ho̠ṛe̠ rạskạ ocokoa ar mo̠ńj so̠te̠ jo̠to̠koe muhit ocokoe e̠ho̠ṕena.




Ul Dare ar Casa

Sedaere̠ mit́ṭe̠n casae tahẽ̠kana ar uniaḱ ạḍi lạṭu lạṭu bagwan tahẽ̠kantaea. Ona bagwanre̠ do̠ jo̠-baha dareko sãote̠ ạḍi maraṅ ul dare tahẽ̠kana. Uni casa ać kạṭić tahẽ̠kan jo̠khe̠ć ona darere̠ de̠ćkate̠ye̠ gate baṛaekan tahẽ̠na. Babe̠r to̠lkate̠ye̠ kukuḱkan tahẽ̠na ar ul jo̠le̠nre̠ bele-bele ul jo̠mkate̠ ạḍi ãṭe̠ rạskạḱkan tahẽ̠na. Nito̠ḱ do̠ ạḍi mareye̠nte̠ ona ul dare do̠ ar lahate̠ leka baṅ jo̠ḱ kana.

Unạḱ ńam kate̠ hõ̠ nito̠ḱ uni casae mo̠ne̠keda je̠ niạ ul dare do̠ ar jạruṛ bạnuḱa. Uni do̠e goṭakeda; ona ul dareye̠ maga ar oṛaḱ reaḱ jạruṛoḱ ḍuli emanteaḱkoe benaoa. Uni do̠ kạṭić jo̠khe̠ć reaḱ rạskạ dinko do̠e hiṛińkeda. Nito̠ḱ do̠ ona ul darere̠ aema cẽ̠ṛẽ̠koko tukạwakada ar kạṭić-kạṭić cẽ̠ṛẽ̠ ho̠po̠nko menaḱkoa. Ona sãote̠ toṛ ar nana hunạr ṭunḍạṅ janwanko tahẽ̠nkana. Uni casa do̠ ṭe̠ṅgo̠ć ạgukate̠ ona dare mamaḱe e̠ho̠ṕena ar ona ńe̠lte̠ darere̠ tahẽ̠kan jo̠to̠ janwanko ńir phe̠ḍkate̠ uni ṭhe̠nko he̠ćena.Cẽ̠ṛẽ̠ do̠ko metadea, “Dayakate̠ dare alo̠m maga, ale̠aḱ tukạko alo̠m rạpuda, ho̠po̠nko gujuḱtalea.” Ar toṛ hõ̠ ko ne̠hõ̠radea, dare alo̠m maga tukạ alo̠m rạpudtalea.

Uni casa do̠ dare sãote̠ aćaḱ kạṭić o̠kte̠ reaḱ kathako do̠e hiṛińkeda ar ṭe̠ṅgo̠ćte̠ arhõ̠ murukte̠ dare mamaḱe̠ lagaoena. Onko janwarko do̠ ạḍi dukko ạikạuke̠t́te̠ ona dare bańcao lạgit́ko kurumuṭukeda. Cẽ̠ṛẽ̠ do̠ casako metadea, “Jho̠kho̠ne̠m kạmi laṅga hijuḱa, am lạgit́le̠ sereńa. Sereń sereńte̠ bale̠ laṅgaḱa. Ar sereń ańjo̠mte̠ amaḱ mo̠n mo̠ńjo̠ḱtama.” Toṛ do̠ arhõ̠ko metadea, “Amre̠n gidrạle̠ gateyea, bale̠ raḱ ocoaea.

Me̠nkhan uni casawaḱ mo̠n do̠ baṅ lạbit́le̠ntaea. Uni do̠ arhõ̠ murukte̠ dare mamaḱe̠ dhurạuena. Un jo̠khe̠ć dare kho̠n mit́ṭe̠n dumur chata ać samaṅre̠ ńure̠na. Rasa pe̠re̠ć tahẽ̠kante̠ ona halaṅ rakaṕ kate̠ye̠ caṭo̠ḱ lagakeda ar ona caṭo̠ḱ tora kạṭić bela reaḱ jo̠to̠ katha disạ he̠će̠ntaea. Dumur rasa do̠ nunạḱ he̠ṛe̠m tahẽ̠kana je arhõ̠ jo̠jo̠m sanakedea. Mo̠nre̠ ạḍi rạskạgeye̠ ạikạukeda. Landa landate̠ye̠ me̠nkeda, “sạrige dumur rasa do̠ ạḍi he̠ṛe̠mgea.” Uni kusigeko ńe̠l kedete̠ dumurko me̠nkeda, “Ale̠ do̠ tinạḱ lagaowam rasale̠ emama. Cẽ̠ṛẽ̠ko me̠nkeda, “Tinaḱ sereń ańjo̠m sanamea unạḱgele̠ sereńa.” Mucạt́re̠ uni casa do̠ bud ạcure̠ntaea ar ona ṭe̠ṅgo̠ć do̠ho̠ giḍikada.Gaṇḍjo̠ṅanae je sạrige dareyiń maḱ lekhan cẽ̠ṛẽ̠ ciprut́ ar janwarkoaḱ tukạko do̠ rạput́koḱa. Ona dare janwankoko tahẽ̠le̠n khan, ać ce̠t́leka kạṭić jo̠khe̠će gatele̠n, aćre̠n gidrạ kohõ̠ onkageko gate ńama.




Serma Ńũrena

Mit́ṭe̠n birre̠ mit́ṭe̠n kulạiye tahẽ̠kana. Mit́din uni kulại do̠ mit́ṭe̠n tale dare latarre̠ye̠ duṛuṕakan tahẽ̠na. Dare kho̠n mit́ṭe̠n bele tale do̠ ackage uniaḱ dea tayo̠mre̠ ńũrena, “Jhaṛgoe ḍhub.” Uni kulại do̠ ạḍiye bo̠to̠rena, mo̠ne̠kedae je sermage ńũradea ar dạdạṛe̠ lagaoena.

Dạṛ-dạṛte̠ ḍaharre̠ me̠ro̠m sãote̠ ńapam ho̠yen khan me̠ro̠me metadea, “Serma ńũrakana.” Ańjo̠m tora me̠ro̠m hõ̠e bo̠to̠rena ar kulại sãote̠ dạdạṛ hoyentạkina. Kulại do̠ toyoe metadea, “Serma ńũrakana. ”Toyoe me̠nkeda, “o̠kare̠ ńũrakana, dela jo̠to̠kote̠ ńe̠ńe̠lbon calaḱa. ”Jo̠to̠ko tale dare latarko calaoena arko ńe̠lkeda serma do̠ baṅ ńũrakana, me̠nkhan mit́ṭe̠n tale bele ńũrakana.




Jiwet́ beredoḱ babot (Luk 20:27-40)

Sạdukiko barpe hoṛ Jisu ṭhen ko hećena arko meneda, goć hoṛ do bako jiwet́ beredoḱa. Jisue ńelkeda sạduki koaḱ baraea maraṅ bhul hudis menaḱtakoa. Pạhilaḱ do hoyoḱ kana, manwa goć tayom dosarte arhõe jiwet́ beredoḱa, noa babotte Sạdukiko oshikạreda. Jiwet́ beredoḱ hoṛmo Isoraḱ ektiạri pormaneda.

Dosaraḱ do hoyoḱ kana, Sạdukiko do sostor bako baḍaea. Serma raj redo bapla reaḱ jạruṛ do bạnuḱa. Noa dhạrtirege bapla reaḱ jạruṛ do menaḱa ar boṅsoko bạḍoḱa. Jemon dhạrtire manwa aloko cabaḱ. Menkhan sermare manwakoaḱ gujuḱ do bạnuḱa. “Ar Isor aćge onko tuluće tahẽna, ar mẽt́ khon sanam mẽt́ daḱe jodtakoa, ar moron ardo baṅ tahẽna, ar hirdạni hõ baṅ, ar raḱjoṅ hõ baṅ, ar haso hõ ardo baṅ tahẽna, ente pạhilaḱ ko do parom calaoena.” Johan Sodor 21: 4.  

Serma rajre manwako do serma dut lekako tahẽna, onḍe do onko jaejug jion ko tahẽna. “Menkhan hana jug reaḱ ar goćko khon jiwet́ beredoḱ reaḱ bakhra ńam lạgit́ lek bujhạuḱko do bạhu hõ bako bạhujoṅa, ar jãwãe hõ bako jãwãeoḱa; ente goć hõ bako gujuḱa ar do, ente dut barabạriko tahẽna ar jiwet́ beredoḱren hoponko hoyente Isorren hopon kanako.” Luke20: 35-36. Okoe Mạsireko pạtiạuḱ kana ar onkoaḱ moron hoelen khan rehõ  ko jiwet́ beredoḱa. “Ente sanam koge Isorren hopon kanape, Mạsi Jisure pạtiạute .” Galatiko 3: 26.

Sạdukiko do mare niạm reaḱ́ mõṛẽ goṭen puthi ko pạtiạu kana. “Ar Isore menkeda, Iń do ạpumren Isor kạnạń, Abrahamren Isor, Isahakren Isor ar Jakobren Isorge.” Exodus 3:6. Abraham do Jihudikoren baba kanae, ar Isahak do uniren hopon kanae, ar Jakob do uniren goṛom. Onko sanamko goć akana, ar goć khon ko jiwet́ beret́ akana. Isore meneda, Iń do jaejugren Isor kạnạń. Uni do arhõe meneda, Iń do onkoren Isor kạnạń, Ar hõe meneda, onko sanamko goć khon ko jiwet́ beret́ akana, ente Isor do jiwet́koren Isor kanae, goć akankoren doe baṅ kana.




Dumur Rasa Ar Lebṛa Rõ̠

Mit́din mit́ ho̠ṛ do̠ bajar kho̠n mit́ ṭukuć rasae kiriń ạgukeda ar aćaḱ oṛaḱ ṭibul co̠ṭre̠ye̠ do̠ho̠kada. Me̠nkhan ona ṭukuć reaḱ penda soman baṅ tahẽ̠kante̠ mit́ se̠ć dũṛũć hirićena, ar ṭukuć bhitri kho̠n gaṛdha ar laṭha-laṭha dumur rasa do̠ o̠tre̠ hirićena.

Dumur rasa reaḱ so̠ ńamte̠ aema rõ̠ do̠ bhe̠n-bhe̠n kate̠ko he̠ć jarwaena. Unạḱ he̠ṛe̠m jo̠maḱ lalo̠ć bako sambṛao daṛeada. Jo̠to̠koge dumur rasa cetanre̠ko do̠n khańjo̠ena ar ti jaṅga unum kate̠ mo̠n rạskạte̠ dumur rasa ce̠pe̠ćko e̠ho̠ṕena. Jo̠to̠koge lać pe̠re̠ć dumur rasako ce̠pe̠ćkeda. Dumur rasa ce̠pe̠ć bhagao kate̠ko aṭkar keda akoaḱ goṭa ho̠ṛmo̠re̠ dumur rasa laṭkaoente̠ ko laṭhawakana. Ona sãote̠ akoaḱ ti-jaṅga hõ̠ dumur rasare̠ ako̠ṭakantakoa. Phạ̃ḱṛạ̃ḱre̠ hõ̠ dumur rasa laṭkaoakante̠ uḍạu hõ̠ bako uḍạu daṛeaḱ kana. Kajak kuṛumuṭu kate̠ hõ̠ dumur rasa kho̠n bako rakaṕ daṛeada.

Darakan muskilaḱ aṭkar kate̠ ado̠mko do̠ raraḱko e̠ho̠ṕena. Ado̠mko do̠ chaḍaoḱ lạgit́ kurumuṭute̠ge̠ko tahẽ̠yena. Me̠nkhan hae! Dumur rasare̠ onko do̠ ạḍi ãṭko ako̠ṭakan tahẽ̠na. Tinạḱ ghuṛi paro̠mo̠ḱ kana, onko do̠ unạḱgeko laṅga idiḱ kana, laṛao baṛaeko hõ̠ thiruḱkantakoa. O̠na o̠kte̠ rõ̠ modre̠ un ghạṛić o̠ko̠eko bako raraḱkan tahẽ̠na, onko do̠ ako-akoko me̠njo̠ṅana je teheń do̠ aboaḱ jivi reaḱ mucạt́ din kana, abo do̠ ạḍi lelha lekabon kạmiakada, ona reaḱ mạn do̠ jivi hataṛkate̠ e̠mo̠ḱ hoyoḱkantabona.

Tumạl: Children Book Center

  




SHARP Boy’s Hostel Re Uḍhạu Hoyena ‘Santali Ar Engrạji Pạrsi Club’

Gogo pạrsi ar gota dhạrti reaḱ pạrsi cet́jon do ạḍige jạruṛa. Onate hola sokolbar (23 May) khon etohoṕena Santali ar Engrạji Pạrsi sikhnạt Club.

‘Santali ar engrạji pạrsi club’ uḍhạure seṭere tahẽkana NAGR ren ạyurić, Manotan Stephen Soren, SHARP Hostel ren Manager Elias Soren ar Manotan Mahasoe Subas Mardi.

Manotan NAGR ren ạyurić do sanam santal pạṭhuạ gidrạ koe disạ ocoket́koa je aboaḱ gogo pạrsi do hoyoḱ kana Santali ar disom reaḱ do Bangla, ona selet́ goṭa dhạrtire oloḱ paṛhaoḱ ar bạnij bepari lạgit́ do hoyok kana engrạji pạrsi. Nit khon noa club talate pạṭhuạ gidrạ ko aema aema bud ar akel ko hameṭjoṅa. Cedaḱje, onko lạgit́ mit́ṭen sikhnạt reaḱ nãwã ḍahar se hor do jhićena. Jemon akoaḱ jionre taṛam ḍaharre noa sikhnạt kạmireko lagao daṛeaḱ. As menaḱa noa club talate mimit́ pạṭhuạ gidrạko jemon do bạṛti sikhnạtko hameṭ daṛeaḱ, ar akoaḱ kukmu ko purạu daṛeaḱ. Ạḍi jakjomokte uḍhạu hoyena noa pạrsi club do.




Dulạṛ redo Kosṭo

Dulạṛ do baṅ bogea

Onḍe menaḱ kosṭo,

Dulạṛ khạtir ińaḱ jibon

Hoyen tińa nosṭo.

Bhạbit ledạń dulạṛ kate

Tahẽ nalaṅ sukre,

Jiwet́ menạń iń do nitoḱ

Duk liạ jiwire.

Bam kusiạń iń do

Lại ạdińam isposṭo,

Bujhạu kedạń nitoḱ do

Dulạṛ redo kosṭo.




Bharḍo

Sedae do̠ nit leka abad sabadko baṅ tahẽ̠kana. Bạrsạ laha do̠ bạihạṛ-ke-bạihạṛ purtitge tahẽ̠nkan tahẽ̠na. Ona iạte̠ ạḍe̠pase̠ atore̠n gupi gidrạko do̠ bạihạṛre̠ ḍaṅgra me̠ro̠mko gupie̠t́ko tahẽ̠na. Onkage mit́ seram setoṅ din ṭạnḍire̠ jharla jhạrliye setoṅkeda. Gupi ṭạnḍire̠ baṅ tahẽ̠ daṛeat́te̠ jo̠to̠ gupi gidrạ dare umulre̠ he̠ć kate̠ gateḱko dhurạuena.

Gatete̠ko lo̠bdhao akan jo̠khe̠ćre pạchim se̠ć ạḍi maraṅ ho̠e bharḍo rakaṕ akan do̠ bako ńe̠l akat́ tahẽ̠na. Hud-hud san-san saḍe ańjo̠mte̠ ackage ko̠yo̠ḱ kate̠ko ńe̠le̠t́ kan bo̠to̠rge bharḍo ma ako se̠ćge hijuḱkan. Ado̠ am iń hante̠ note̠ dạdạṛko dhurạuena. Ado̠mko do̠ bako dạṛ daṛeat́te̠ ona dare regeko hạṛuṕ kajakena. Ar ado̠mko do̠ bharḍo talare̠ko e̠se̠t́ ocoena, arko tawaḱ ocoena.

Bharḍo paro̠m kate̠ jo̠to̠ gupi gidrạko he̠ć samṭaoena arko ńe̠lena uruṅ busuṅ bhut gidrạ leka. Ado̠ am iń ko ńe̠lo̠ḱ kana ar ńe̠l kate̠ khaḱ khaḱ ko landaeda, landage baṅ sambṛaoḱ kantakoa. Inạ tay̠o̠m kho̠n onko do̠ bharḍo ńe̠lte̠ laha kho̠nko so̠nto̠ro̠ḱa arko ńir pharago̠ḱa.