GO̠GO̠ UMULRE

Lạiet́kanae“Poha Ḍạr”…

Noa bhitạrre!

Noa citạrre!!

 

Go̠go̠ umulre…

Dulạṛ goṅgot́ menaḱa,

Daḱ jạput́, setoṅre bańcao menaḱ,

Bạdi bạiri kho̠n bańcao menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Chatar umul menaḱ,

Ru-rukhiạ menaḱ,

Dulạṛ hạmbut́ menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Mõ̠ńj gun menaḱ,

Disạ uihạr menaḱ,

Dulạṛ ce̠pe̠re̠ć menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Ańcar umul menaḱ,

Ko̠ṛam toa menaḱ,

Hara buru menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Dukre sukre,

Go̠ḱṛo̠ menaḱ,

Bin mucạt́ dulạṛ menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Sikhạuna menaḱ,

Bhage bud batlao menaḱ,

Ạkil hunạrjo̠ṅ menaḱa!




DIBI MELA

Teheń Lukhibar (2 October) setak̕ khonge jạṛi daḱ ar hisit́ hoete serma sapha baṅ tahẽkan rehõ noa Bharotio upomohadesh reaḱ mit́ joto Disom rege ạḍi jomok selet́ DIBI mela do hoe purạuena. Noa Dibi pujạ do jahatinạḱ Hindu hoṛkoaḱ kan enrehõ abo santal hoṛko do noa pujạ okte dãsãe daṛan ar Dibi mela ńel do ạḍi rạskạ selet́ko daṛana.

Onate jao serma reaḱ noa Dibi pujạ do eken Hindu hoṛkoaḱ dhorom porob reaḱ mucạt́ din do eken onko lạgit́ do baṅ, menkhan sanamkoaḱ porob hoe akana. Noa melarebon ńel lekhan Hindu, Muslạ, Buddhist ar Isại dhorom sãote eṭaḱ jạtren ko hõ ko seledoḱ kana. Cox Bazar nagraha ren Saju Barua doe meneda, ‘Bijaya Dashami do̠ nit do̠ e̠ke̠n Hindu ko lạgit́ do̠ baṅ, Baṅgali koaḱ be-jaman( Osomprodayik) porob hoe akana.

Dibi Murti reaḱ ḍubuć do̠ 5:30 baja seć khon puja pạriạko se naeke ko hotete mantar ko paṛhao katet́ e̠ho̠ṕ akana. Dhol/Ḍhak reaḱ rãhã são sãote don kocoṛ  ạḍi rạskạ hoṛmo ar mon te, murti ko do mit́ mit́ oka do pukhrire ar oka gaṅga koreko ḍubućket́ koa.




NIL SERMA

Nil serma laphaṅ,

Cạriạ ko̠nań ko̠yo̠ḱaḱre;

Poṇḍ poroe rimil,

Nijhum thir hape ńe̠loḱre.

 

Jarat́ sạrdi setoṅ,

Siń candoaḱ rãtre;

Poṇḍ poroe rimil tala,

Nil sermage ńe̠loḱ phãkre.

 

Bạnuḱa he̠nde̠ rimil,

Cekatem aso̠ḱ daḱ,

Jivi kạulạuḱ mo̠ne̠ kạ̃hĩsoḱ,

Cekate bam ạikạu raḱ-raḱ.

 

Daḱ baṅte hasa,

Ceka lạbidoḱ?

E̠r apho̠r dana casa,

Ceka hạriạṛoḱ.




LAṄGA

Duṛuṕ duṛuṕ tehõń laṅgayena

Teṅgo teṅgo tehõń laṅgayena,

Ḍanḍa judi hasome khan

Hante nahte hilạḱme,

Jaṅga judi hasome khan

Banar jaṅga kolsaeme,

Mone judi hasome khan serma don me.




HSC Biḍạu Reaḱ Jo Sodoroḱa 19 October Bhitrite

Nes bochor reaḱ HSC biḍạu do calaoen 26 June ehoṕ kate, 13 August mucạt́ reaḱ katha tahẽkana. Menkhan thoṛa bisoeko karonaḱte biḍạu routine do bodolente 19 August mucạt́ena. Nit HSC biḍạu ko emakat́ pạṭhuạko do jo ńam reaḱ tạṅgire menaḱkoa.

HSC bidạu reaḱ jo darakan mahna reaḱ 19 October bhitrite sodoroḱa. Dhaka sikhnạt borad ren biḍạu ńel jujutić S M Kamal Uddin noa khobore lại lahakeda.

Uni do arhõe baḍae ocokeda je, Sikhnạt board reaḱ sarkari niạm lekate biḍạu mucạt́ tayom turui gel (60) din bhitrite biḍạu jo do sodoroḱa. Onka leka biḍạu jo sodor reaḱ kạmihora calaḱ kana. Ạḍi usạra sodoroḱ reaḱ kurumuṭu menaḱa. Onate 19 October din nenḍa akana.

Niạ dhao gel mit́ (11)  goṭen sikhnạt board reaḱ tabere 12 lakh 51 hajar 111 goṭen pạṭhuạ form ko purunleda. Menkhan onko modre koṛakoaḱ soṅkha do tahẽkana 6 lakh 18 hajar 15, ar kuṛikoaḱ soṅkha do 6 lakh 33 hajar 96. Ar goṭa disomre moṭre 2 hajar 797 goṭen centre re biḍạu do hoe purạu akana.




Baba Ar Uniren Barea Kuṛi

Mit́ atore miṭ́en haṛam hoṛe tahẽkana. Uniren barea kuṛikin tahẽkana. Unkinaḱ do bapla hoeakan tahẽkana. Mit́din uni haṛam hoṛ do aćren kuṛikinaḱ oṛaḱ ńapamoḱe senena. Pạhilre aćreń maraṅ kuṛi aḱ oṛaḱe sen lahaena. Ado uni maraṅ kuṛi doe metadea, “Baba, koeme jemon usạra serma daḱe jạṛi. Baṅkhan sanam phosolko nosṭo cabaḱtińa.” Khange ać baba doe menkeda, “Acha ṭhikgea.”

Inạkate uni hoṛ do hudińić kuṛi ṭhene senena. Uni kuṛi hõ ać babae metadea, “Baba hasa reaḱ tụkuć celaṅ rohoṛ lạgit́ ạḍi ãṭ setoṅ jạruṛạṅ kana. E ba, koeme jemon serma dak aloe jạṛi.”

Nonkate uni hoṛ do ạḍi muskil dosare paṛaoena. Barea kuṛiaḱ bar lekkan khojoḱaḱ, okoe lạgit́e koea! Ado ạḍigan hudis ganḍonkate aćren huḍiń kuṛi metadea, “E go, amaḱ ṭukuć celaṅ do culhạ pheḍre dohokaḱme. Enḍekhan setoṅ reaḱ ãc bae ńamlere hõ ạḍi usạra algatege rohoṛoḱa. Are metadea, “koe me jemon usạrate serma daḱe jạṛi. Baṅkhan am didiaḱ joto phosol ko nosṭoḱtaea.”

Ado uniren huḍiń kuṛi doe menkeda, “Ṭhikgea baba. Onkage hoekoḱma. Nonkate unkinren babawaḱ goṭa lekate banar boeha kuṛiaḱge bhạilại hoyena.

Sikhnạt:  Bud ar akel tahẽlen khan joto lekan muskil dosa reaḱ algatege mimạṅsa hoyoḱa  




DÃSÃE

Asolre Dãsãe do ojha cecet́ koaḱ mucạt́ okte kana. Ojha guru do aćren celako bochor bhor ojhaḱe cet́ akoa ar Bhador cando mucạt́ redo Side emakoa. Ona okte okoeko ojhaḱko cet́ket́ onko do akoaḱ bidiạ udug lạgit́ ato atoko daṛana, sereńako arko bakhẽṛa. Ona okte mimit́ oṛaḱ khon Dãsãe koṛa do koe ko emakoa. Onako niạte guru oṛaḱko hijuḱa ar onḍe arhõko sereńa arko eneća. Noage Dãsãe porob do.

Dãsãe porob do ṭhik Durgạ pujạ hoyoḱ dela dilige hoyoḱte Dãsãe koṛa do akoko cet́ akat́ eneć sereń do Durgạ pujạ mela ṭạnḍi rehõ udug ko ehoṕkeda. Mela ṭạnḍire Dãsãe koṛakoaḱ eneć ńelte deko doko mạluṅoḱ kana ar tayomte do akoge bochor bochor Dãsãe koṛako bhaṛa idikoa, jemon mela ṭạnḍi do andoṛ laṛaokaḱ. Nonkate nahaḱ ren hoṛ do Durgạ pujạge Dãsãe porob ko metaḱ kana. Asolre Durgạ pujạ do Hindu koaḱ porob kana, Santal koaḱ do baṅ, ar Durgạ pujạ do Dãsãe porob do baṅ kana. Tobe Durgạ pujạ oktege Dãsãe porob hõ hoyoḱ iạte noa doko bujhạu gãoṛẽ akada.

Tumạl: Santal Leg-Ạri Reaḱ Bhed




Jakob Misor Disomteye Calaḱ Kana

Dorsonte Probhu Jakobe metadea, Misor disomte calaḱ do alom botoroḱa; ente ińge am tuluć iń tahena ar ińgeń ạgu ruạṛmea, ar Josephge amaḱ mẽt́e jạpidtama. Khange Jakob aćren sanam bõsko lekhare 70, ar joto acelante Misor disomteye calaoena. Joseph do apattet́e hijuḱ kane ańjomket́ khan gạḍi sagaṛ joṛao ocoket́teye calaoena Gosenre sen darame lạgit́. Uni tuluć dapramkate apatre kokekate ạḍi ghạṛiće raḱket́a. Jakobe menket́a, Nitoḱ do khusiteń gujuḱa, am jivet́iń ńelket́mete. Pharao hukumte Joseph do aćren apat Gosene emadea bereloḱ lạgit́; ente onḍe do ạḍi bhage cõrõṭ tahẽkana, ar Jakob ar uniren hopon ma gupi hoṛko tahẽkan.

Jakob Misor disomre 17 serma jivet́e tahẽkana, ar 147 serma umerreye goćena. Neye gujuḱ jokheć Josephren hopon Manase ar Ephrayim bhorat́kinteye menket́a, Nukin do Ruben ar Simeon leka ińren hoponkin tahena. Onakate aćren joto hoponko jarwaket́koteye bhorat́koa, ar tayomre cet́ cet́ hoyoḱtako reaḱe jạhirat́koa, suluk raje metade Babańcaoić reaṅe lại lahawt́koa. Joseph do uniaḱ mạ̃ṛĩ Kanan disomte idikate Abraham ar Isạhak reaḱ topa ṭhạ̃ireye topakedea. Ado Josephren dadatteko ạḍiko botorena, baṅma, paseć sedaeaḱe hala hạliabon. Joseph do onae ańjomket́ khan raḱkateye metat́koa, Ape ma iń upạrte bạṛić menkatepe bundislaḱa; Isor ona do boge lạgit́e bundisket́a, ạḍi hoṛ jivet́ dohoko lạgit́ge. Joseph do 110 serma umerreye goćena, ar uniaḱ mạ̃ṛĩre doko joḱgao mosolawat́a, alo lambaoḱa mente, jemon tayomte Kanan disomte onako idi. (Gen. 46-50)




Joton Reaḱ Kạuḍi

Mit́ dhao mit́ṭen Mahasoe hoṛ mit́ṭen casa hoṛ thoṛa kạuḍi em kateye metadea, noa kạuḍi do ạḍi jotonte dohoeme enḍekhan ạḍiganem lahatiḱa. Casa hoṛ do bohoḱre mathol latarre kạuḍi dohokate oṛaḱe calaoena. Adoe hudiskeda, oṛaḱ calaokate kạuḍi do almạrire jotonte dohoea.

Khan oṛaḱ calaḱ horre mit́ṭen pajhar casawaḱ bohoḱ khon mathole idikeda. Ona sãote kạuḍi hõe idi torakeda. Muskilre paṛao akan casa do arhõ Mahasoe hoṛ ṭhene calaoena. Adoe metaekana, “Mahasoe, am oka kạuḍim emadiń tahẽkan ona do ińaḱ bohoḱre mathol latarreń doholeda. Menkhan pajhar do ińaḱ mathol selet́ kạuḍi hõe idikeda.”

Mahasoe do uni casa hoṛ arhõ thoṛa kạuḍi emadea. Adoe metadea, “noa kạuḍite phosol reaḱ itạ kirińme ar onako er me. Ar ṭhikte onako itạ jotonme. Ńelme, ạḍi ḍher phosol hoyoḱa. Arhõe metadea, “onako phosol ạkhriń lekhan ạḍiganem lahanti daṛeaḱa.”

Khange uni casa hoṛ doe bujhạu ńamkeda, Mahasoe do ona kạuḍi jotonte dohokaḱ do bae metadiń tahẽkana, bickom ona kạuḍite itạ kiriń kate jotonte cas base metadiń tahẽkana.

Sikhnạt: Bud ar kạmi beohar lekhan ạḍi bhage lahanti hoe daṛeaḱa




CE̠T́ REAḰ SANTAL?

Santali ro̠ṛ bam baḍaea,

Santali o̠lo̠ḱ bam baḍaea;

Santali paṛhaoḱ bam baḍaea,

To̠be̠ amdo̠…,

Ce̠t́ reaḱ Santal?

 

Santali sereń bam baḍaea,

Santali e̠ne̠ć bam baḍaea;

So̠go̠e pajhẹṛ bam baḍaea,

To̠be̠ amdo̠…,

Ce̠t́ reaḱ Santal?

 

Tumdaḱ ṭamak ru bam baḍaea,

Tiriọ, Murli o̠ro̠ṅ bam baḍaea;

Banam bam baḍaea,

To̠be̠ amdo̠…,

Ce̠t́ reaḱ Santal?

 

Santal sạgại bam baḍaea,

Peṛa beohar bam baḍaea;

Ḍo̠bo̠ḱ johar bam baḍaea,

To̠be̠ amdo̠…,

Ce̠t́ reaḱ Santal?

 

Lạṭu kạṭić man-mano̠t,

Bam baḍaea;

Santal pạris bam baḍaea,

Santal itihas bam baḍaea;

To̠be̠ amdo̠…,

Ce̠t́ reaḱ Santal?

 

Lajaoḱ kanam,

pạńci pãṛhãṭ ladey lạgit́;

Lajaoḱ kanam,

Ạricạli beohar lạgit́,

Lajaoḱ kanam,

Ạn-ạri pạńjae lạgit́;

To̠be̠ amdo̠…

Ce̠t́ reaḱ Santal?