EID-UL- FITOR-2026

Teheń do Baṅladisom ar noa ṭoṭharen sanam muslạ boeha miserako lạgit́ rạskạ din Eid-Ul- Fitor manaoḱ kana, Niạ serma do calaoen goṭa cando akoaḱ dhorom siknạt dharate upạs mãhã manao kate nãwã cando ńel ńam kate noa kusi rạskạ porob doko poroboḱ kana, noare onko do goṭa dhạrti ren sanam muslạ boeha muserako lạgit́ suluk nirại  ar darae kan lạgit́ bhageko koejoṅ kana, Noare nit menae maraṅ montri Mn. Tarek Rahman hõ sanam gãotaren hoṛko sãote aćaḱ Eid- Subhecha doe epem kana ar sanam ko lạgit́ bogeye asjoṅ kana.




Goṭa Dhạrti Maejiu Mãhã Manotkeda NAGR

Aṭhwar hiloḱ (8 March) Chapainawabgonj jilạ reaḱ Amnura Mission re goṭa dhạrti maejiu mãhã ko manotkeda National Agency for Green Revolution (NAGR). Jao serma leka niạ dhao hõ goṭa disomre maejiu mãhã dinko manotkeda. Niạ serma maejiu mãhã reaḱ mul jos katha do tahẽkana, Teheńaḱ Goṭawaḱ Darakan din reaṅ hike hok bicạr. Rukhiạḱ ma maejiu ar kuṛi gidrạwaḱ Ạidạri.

1857 serma reaḱ noa dinre Markin Juktorastro New York naṅgraha reaḱ kićrić kạrkhanare maejiuko do ạḍi ghạrić ko kạmikan, gidrạ umer re khaṭaok, mạńjri emoḱre begar nonkanaḱ birudre teṅgo daram ar hike hok ạidạri, voṭ emoḱ reaḱ ạidạri, kạmi reaḱ okte 8 ghonṭa nonkanaḱ dạbi ko babotre kulhi ḍaharkoreko ńir oḍoklena. Enhiloḱ mạliki ko onko cetanre ạḍi bạṛićko beoharlet́ rehõ bako thir daṛeat́koa. Inạ tayom 1910 serma Kopenhegen re hoyen maejiu koaḱ jarwaḱre somajtantrik maejiu ạyurić Clara Zetkin noa din do goṭa dhạrtire maejiu mãhã mente manot reaḱe nenḍa keda.1911 serma reaḱ 8 March pạhil dhao leka noa maejiu mãhãko manotkeda Austria, Denmark, Jarmany ar Swizerland. Un khonge goṭa disomre maejiu ar herel mit́ ạidạri ar maejiukoaḱ lahanti lạgit́te noa mãhã manot hijuḱ kana. Baṅgladisom hõ jao sermage goṭa dhạrti maejiu mãhã dine manoteda.

Maejiu mãhã manot akhṛare manotan peṛa lekate seṭere tahẽkana, NAGR ren Acting Director Mn.Subas Mardi, NAGR ren Tresarer Mn.Hingu Murmu, 1,2,3 ward Jhilim Union Porisod ren Maejiu member Johra Begum, Amnura Lutheren Mission Hospital ren Dr.Arpona Murmu. Ona sãote arhõ selet́ko tahẽkana, NAGR ren Program Manager Prodip Hembrom, NAGR Finance Manager Minoti Murmu ar NAGR Office Admin Promila Hasdak. Ar maejiu mãhã akhṛa ạyurre tahẽkana Sumitra Murmu.

Pạhilre maejiu mãhã gapalmarao akhṛa do Amra konna amra bhogni, Amra jaya jononi sereń talateko ehoṕkeda. Maejiu mãhã akhṛare selet́ko talare manotanko do ạḍi daman daman kathako roṛkeda. 1,2,3 ward Jhilim Union Porisod ren Maejiu member Johra Begum do aćaḱ jionre hoe akan aema lekan ghoṭnakoe lại sodorkeda. Jemon do maejiuko aćaḱ kathateko udgạuḱ. Uni doe menkeda, maejiukoaḱ jion do ạḍi hahaṛa. Mit́ṭen maejiuwaḱ jionre aema dhap se porjai hijuḱa. Jemon pạhilte kuṛi, inạkate, maejiu, inạkate, gogo nonkan dhap do jionre hijuḱa. Noako joto dhap mit́ṭen maejiu aćaḱ jionre khemaoa. Somajre, gharońjre maejiuko jemon do serma ipil lekabon joloḱ. Dhạrti jingire aema lekan muskil heć paṛaoḱa. Aema tạkićaḱko hijuḱa. Enrehõ abo maejiu do babon as chuṭạuḱa. Ente aboaḱ oka ạidạri menaḱtabon ona hameṭ reaḱbon kurumuṭuia.

Onka leka Amnura Lutheren Mission Hospital ren Dr.Arpona Murmu hõ aćaḱ khaṭo daman kathate lại sodorkeda, goṭa disomre maejiuko joto sećteko laha akana. Office, adalot, iskul, college, sarkari, besarkari joto lekan kạmi ṭhãonare maejiuko kạmi reaḱ ạtko ńamakada arko kạmi kana. Onate delabon abo hõ babon duṛuṕ thiroḱa. Aboaḱ hok ạidạri hameṭ kate aboaḱ jionre gharońjre jemon bon lahanti daṛeaḱ.

NAGR Finance Manager hõ maejiu mãhã akhṛare sanam maejiuko johar salaḱe menkeda, maejiu do mit́ṭen gharońjren asol mukhiạ kanae. Gharońj reaḱ jotowaḱ dạyik maejiu cetanre. Enrehõ adom adom somaj se gharońjre maejiuko aema lekateko koclon ocoḱkana. Arhõ ńeloḱ kana adom gharońjre koṛa gidrạ ḍherko jotonkoa. Ona lek do baṅ kana, Koṛa gidrạ ar kuṛi soman joton lek kana. Nonkate maejiu ar baba hoṛ talare oka begar menaḱ ona do bại bạite cabaḱa. Menkhan joto jaegarege maejiu ar baba hoṛaḱ soman dạyik kana. Ente bana hoṛaḱ kạmi ar miljulte mit́ṭen mońj gharońj do benao rakaboḱa. Onatebon kurumuṭuia jemon soman ạidạribon ńam.  

Office Admin Promila Hasdak hõe menkeda, teheń din do maejiukoaḱ gorob reaḱ din kana. Ente maejiuko lạgit́ 8 March se bochor reaḱ mit́ṭen din nenḍa akana. Oka do maejiu mãhã din bon metaḱkan. Sạrige sãotare gharońjre maejiuaḱ dạyik do ạḍi utạra. Mit́ṭen gidrạ hara buru khon ehoṕkate gharońj reaḱ jotowaḱ kạmi eskarte mit́ṭen maejiue sambṛao daṛeaḱa. Arhõe udgạuket́koa jemon abo maejiuko gharońjre, sãotare, kạmi ṭhãonare joto jaegarege aboaḱ hok ạidạri bon hameṭ daṛeaḱ. Abo maejiukoaḱ arhõ lahanti reaḱ jạruṛ menaḱtabona. Onate delabon joto lekan tạkićaḱko dea giḍikatebon laha idiḱa.

Mucạtre Acting Director NAGR gharońj seć khon maejiu mãhã ńutumte johar selet́ jemon maejiuko joto sećteko laha idiḱ noa babotre uskur ar udgạu salaḱ mit́ bar daman kathako khaṭote lại sodorkeda. Jotokote maejiu mãhã gapalmarao akhṛa do napaete hoe purạuena.




TOROĆ BUDBAR

Teheń do Toroć budbar noa toroć budbar do goṭa dhạrtiren sanam khristan dhoromren hoṛko lạgit́ mit́ṭen bises din kangea, teheń khonge khristan dhoromre patiạ́u akan sanam boeha miserako do  upạs ko saṕ se lekhayeda, babańcaoić jisu mạsi do aćaḱ kạmi etohoṕ lahare atma jion sećte noa upạs talategeye sapṛaolena, uni do dhạrti re tahen oktere harkhet saset sahao hoelen taea ar onkatedhạrti ren sanam khristan ko lạgit́ apnar baṅoḱ, apnar hoṛmo reaḱ sanam rij roṅ, baṛić hãs rạskạ goj ar harkhet saset sahao talate ISOR soṅge mońj sombond doho kate sanam ko apnar leka dulạṛko  te jion kemao reaḱ sikhnạte cet́ abon kana, Jisu do aćaḱ joto lekan duk kosṭo ar gujuḱ hoelen taea. Ar noako sanamaḱ bhagaoket́te Paska se senparom porobre gujuḱ suṅgạ rạput́ket́te jitane jiwet́ beret́ena, ado delabon sanamko noa upạs sandore aboaḱ dhạrti duk bon bhagaoa ar atma jion rebon diṛho aroḱa.




13 TEAḰ DISẠM SABHA BACHAONA

Teheń 12.02.2026 do Baṅgladisom reaḱ 13 teaḱ Disạm sabharen rạsiạ koaḱ bachaona ạḍi nae napaete hoe purạuna, Noa bachaonare joto Rajạri dolren kodo baṅko selet́ daṛe akada. Disạmren Maraṅ dol ko mod khon BNP ar Jamat-E- Islami são arhõ kạṭić aema dolko selet́ lena, Calaoen 2024 reaḱ August re disạm reaḱ maraṅ utạr dolren (Awamilig) sabha mukhiạ selet́ sanam são mukhiạ ko dạṛ se laga ket́ ko tayom disạmren antara sorkar ona dol reaḱ sanam kạmi ko doko thir hataṛ akada ona iạte niạ dom do bhoṭ re baṅko selet́ daṛeada, Teheńaḱ bhoṭre disạmren santalko selet́ sanam ạdibạsi gãotaren hoṛko hõ ạḍi mońj tegeko selet́ lena.




Nãwã Serma-2026

Teheń do 2026 serma,Calaoena 2025 onare abo sanamko mit́ sermaaema lekan kạmi ka jar ạujhạṛ ko talate jion bon khemao akada, adom kodo ạḍi rạskạ adom kodo duk talate enrehõ sisirjạuić BABA do aboko sanamaḱ koteye kulạu anṭao let́ bona,Onate aboren Sisirjạuić BABA aema aema manot sarhao ar johar bon emaea, Ar niạ serma lạgit́ ar hõ nehõr aroj samaṅaea jemon do nes hõ goṭa serma suluk nirạite abo sanam koe dohobon ar jotowaḱte kulạu anṭaoe dohobonar sanam lekan duk muhim muskil ko khon aḍ are rukhiabon. Santalstimes ren sanam rạsiạ paṭhuạko lạgit́ tahen kana 2026 NÃWÃ SERMA reaḱ JOHAR.




Begom Khaleda Zia do Dhạrtiye Bagiyada

Teheń́ Moṅgol bar 30 December’2025 Baṅgladisạmren Pạhil Maejiu Maraṅ montri ar BNP dolren Ạḱyurić Begum Khaleda Zia do noa dhuṛi dhạrti bạgi kate hanapuriteye ucạṛena, Uni do Baṅladisạm Sarkar ren Pạhilić (Prodhan) hisạte pea dhaoteye bachao ocolena. BNP dol seć khon ko baḍae oco akana je, uni do teheń setaḱ 6 baja oktere mucạt́ sahẽt́ kate noa dhạrti khone bidạ́yena, pe dhaoren maraṅ montri nui khaleda ̣Ziạwaḱ umer do hoelena 79 serma. Baṅladisạmren mare maraṅ montriaḱ noa gujuḱre Santalstimes gharońjren ko hõ uniren gharońj peṛa pạrbhạ sanam ko jemon jiwi raṛeć ko ńam noae koejoṅ kana.




MARAṄ DIN

Maraṅ DIN baṅ maraṅa ghonṭa saḍe rãwaḱ

Baṅ kana din do maraṅ porob reaḱ hewaḱ.

Manwa rupe hatawana abon Isor Baba

Maraṅ hoyen din do noa soetan daṛe caba.

Noa din ge dhạrti tala maraṅ mạhimate

Seṭerenae jisu mạsi manwa jonom kate.

Abo khonaḱ hiskạ bạḍại hiṛiń cabae hoyoḱ

Tobe aneć sanam kore rạskạ seṅgel joloḱ.

Babon tahen sanam koge dos ar bhinạ bhini

Ente nitoḱ seṭerenae babańcaoić uni.

Sanam koaḱ mone ontor saphae abon teheń

Maraṅ DIN re rạskạ jion jemon hoyoḱ jeleń.

Ontor mundil sajao abon jisu mạsi lạgit́

Boeha dulạṛ urgum dohoe tahenabon mit́

Huḍiń maraṅ sanam koge ISOR ṭhen do soman

Pạtiạr jion khemao lekhan ńamoḱ serma dolan.

Reṅgeć kisạṛ ṭuạr amar rạnḍi ṭhunṭạ dukhi

Sohot́ kobon goṛokote sanambon tahen  sukhi.

Sanam koaḱ oṛaḱ hoyoḱ nãwã Jerusalem

Dulạṛ jisu MARAṄ DIN re rạskạ seteńalem.




MARAṄ DIN RẠSKẠ

Ń́́́́ut cabayen marsal hećen

Botor bạnuḱ tabon

Duk dạndi sanam hiṛiń kate

Rạskạ hulạs abon.

 

Huḍiń mone maraṅabon

Maraṅ DIN lạgit́

Ńindạ tayom setaḱ hoyen

Babon tahen jạpit́.

 

Goṭa serma tahẽ kana

Kạima hende rimil,

Sanam koaḱ jion hoyoḱ

Sapha riṛim ipil.

 

Sanam koaḱ hoṛmo rege

Horoḱ bande Nawa,

Onka leka mone ontor

Jạruṛ dewa sewa.

 

Sapha reaṛ setaḱ hijuḱ

Kiṛit́ raskạ hulạs,

Sunum piṭhạ sãote guṛ ca

Ńuabon gilạs gilạs.

 

Ontor reaḱ sanam mạilạ

Ạruṕ sapha kate,

Hulạsoḱ bon rạskạ abon

Girjạ maṛaṅ kate




LOBAN POROB

Paromena daḱ jạput́ asin kạrtik

Seṭerena hilạu hisit́ cando ãghaṛ,

Setaḱ ạyuṕ judim oḍokoḱ bahre

Bujhạuam nit ạikạuḱ thoṛa reaṛ.

 

Bilạn bạihạṛ ńeloḱ eken sona roṅ

Hara hạri sanamko kạmire ạujhạṛ ,

Samṭaoako arjao akat́ sanam phosol

Setaḱ tora hanko tora jhaṛ jhaṛ.

 

Bele hoṛo ńelte ạikạuḱ ạḍi rạskạ

Cabaḱ aneć nit do sanam reṅgeć,

Hoṛmo reaḱ joto lekan laṅga hisạ

Nit ko ńama  jom ńu  aseć taseć.

 

Onatege pạhil phosol samṭao tora

Kulhi duṛuṕkate goṭayako din khon,

Nenḍayako sanamko kạmi hora

Nãwã hoṛote rạskạ POROB LOBAN.




Poul Olaf Bodding Aḱ 161 Serma Janam Mãhã Dinisạ ruạṛ Manotena

Budhbar (5 November) Chapainawabgonj jilạ reaḱ Amnura Mission re Poul Olaf Bodding aḱ 161 serma janam mãhã dinisạ ruạṛ manotena. NAGR (National Agency for Green Revolution) aḱ bondoboste P.O Bodding janam mãhã dinisạ ruạṛ akhṛa do̠ hoe purạuena. Janam mãhã dinisạ ruạṛ akhṛa  do̠ NAGR (National Agency for Green Revolution), The Santals Times ar Bangladesh Northern Evangelical Lutheran Church (BNELC) pene sãota miťte ko bondoboste hoe purạena. Niạ akhṛa cacaḱlao ạyur keda NAGR ren Program Manager Prodip Hembrom.

Paul Olaf Bodding do 1865 serma reaḱ 2 November Norway diso̠m reaṅ Gazovo naṅgraha rey janamlena. Uniren apataḱ ńutum do̠ Edward Olsen Bodding and gogo ńutum do̠ Betzy Emilie Wennevold. Isại hoṛko do niạ 2 november do Sonot koaḱ maha ko mano̠t te P.O Bodding janam māhā do bako manota. Onkage NAGR ar sāo gao̠ta ko̠ milạkate Paul Olaf Bodding aḱ 161 serma janam māhā do̠ 05 november nenḍakateko manotkeda.

Niạ janam mãhã dinisạ ruạṛ akhṛare manotan Maraṅ peṛa lekate seṭere tahẽkana, Chapainawabgonj Additional Deputy Commissioner (General) Md. Nakib Hasan Tarafdar, NAGR ren ạyurić Mn. Stephen Soren, BNELC Rajshahi Circle Chairman Mn.Robindronath Hembrom, NAGR ren member ar Utarbongo Adivasi Forum Kendrio Committee sabha mukhiạ ar BNELC Trust Board Secretary Mn. Hingu Murmu, Amnura Lutheren Mission Hospital ren Manager Mn. Markus Murmu, Uttarbanga Shishu Unnayan Prokalpo 0226 ren Manager Mn. Anil Tudu, Amnura Mission Manḍer ạyurić Mn. David Dhonae Hembrom.

NAGR ren ạyurić Stephen Soren do̠ ać aḱ sạgun daram katha re P.O Bodding aḱ janam ar uniaḱ kạmiko babot khaṭote lại sodorkeda. Uni doe menkeda,  ‘P.O Bodding do santal koaḱ pạrsi, ạri-cạli ko olkatey rạkhi jogao oṭo akada. Aema ḍher din metaḱme 44 bochor santal ko tuluć tahẽkate aćaḱ dhorom porcar kạmi kate pạrsi ar ạricạli koe rạkhi jogao akada. Santalko la̠git́ aema puthi hõe olkeda. Jemon onako modre Kukli Puthi (1899); Sereń Puthi (1912); Girjạ dhara (1917); Hoṛ kạhniko (1924), Ran rehẽt́ (Santal Medicine), Studies in Santal Medicine and Connected Folklore emanteaḱko. Inạ chaḍa hõ Santali ronoṛ se grammar ar Dictionary hõe ol oṭo akada.

Niạ jugre santal pạrsi, ạri cạli, legcar do bại bạite adogoḱkana. Menkhan aboaḱ jạruṛ kana noa sanamaḱ rạkhi jogao ar jotonte dohokaḱ. P.O Bodding saheb do misssinary hoe katet́rehõ 1894-1938 serma hạbić santalko talare santalkoaḱ pạrsi, ạri cạli legcar cetanre khondrond katet́ ạḍi lekan puthikoe ol keda. Oka do abo santalkoaḱ ạḍi maraṅ sompod kan. Onate uni disạ doho ar manot emae joto hoṛaḱge lek kana. Cedaḱje santalko talare uni do maraṅ pạrsi gagoj ar ạricạli dulạṛ nạmuna kanae.

Arhõ uni do darakan din reaḱ kukmu santalkoaḱ horoḱ bande, saj-sapaṕko jogao dohoe lạgit́ Amnura Mission manḍer re mit́ṭen santal museum ar library benao reaḱ kathako hõe lại sodorkeda.’

Onka leka, Chapainawabgonj Additional Deputy Commissioner (General) Md. Nakib Hasan Tarafdar hõ pạhilte P.O Bodding aḱ janam mãhã ńutumte jotoko ạḍi sarhao ar johare emat́koa. Uni hõe menkeda mit́ṭen missionary hoykate ape santalko talare tahẽkateć santalko lạgit́ nunạḱe kạmikeda noa do gorob reaḱ bisoe kana. Onate noa ạri cạli, pạrsi, legcar napaete jogao dohoepe.

Mn.Hingu Murmu hõe menkeda, P.O Bodding saheb do sạrige ạḍi daman damanaḱ abo santalko talare kạmikeda. Onate uni do eṭaḱ missionary ko khon thoṛa judạ machage tahẽkana. Ente uni do hoṛko talare tahẽkateć hoṛ lekage aćaḱ jion hõe khemao akada. Santal hoṛko lạgit́ gorob kanae. Onate delabon sanamko johar ar sarhaobon emaea.

Paul Olaf Bodding do santalko dulạṛ kate Pio buding saheb ko metae kan tahena. Uni do̠ santalko lạgit́ aema bhạlạiḱ e kạmi akada. Uniaḱ ona mońj kạmiko khạtir Missionary ko do̠ uni birud ko teṅgoyena ar niạ disạm kho̠n ko ruạṛ ocokedea. Ruạṛ okte uni do̠ santalko̠ lạgit́ ạdiy raḱleda. P.O Bodding aḱ kạmi horako disạ ar uniaḱ janam sanam santal jạt ko lạgit́ ạḍi gorobanaḱge. Jug cetan jug ge uni do̠ abo talare bańcaoe tahena ać aḱ kạmi ko khạtirte.