Amnura Missionre P.O Bodding Aḱ 157 Serma Janam Mãhãko Manaotkeda

Chapainawabgonj sodor reaḱ Amnura Mission re Budhbar (02 November) Paul Olaf Bodding aḱ 157 serma janam mãhã ńutumte The Santals Times aḱ kạmi ṭhã̠i/ạpis re koejoṅ ar cake get́ talate uniaḱ janam mãhãko manotkeda.  Paul Olaf Bodding aḱ janam mãhã akhṛare uniaḱ jion jingi babot gapalmarao hoyena ar Santali pạrsite ol joṛao akan uniaḱ Onoṛhẽ ar kạṭić golpo kohõ lại sodorena.

Gapalmarao akhṛare selet́e tahẽkana The Santals Times ar NAGR ren maraṅ  ạḱyurić Mn. Stephen Soren, co-editor Prodip Hembrom, BNELC Rajshahi circle pastor Rev:Suban Kisku, Mn.Shamson Soren, Mn.Markus Murmu, Amnura Mission Primary School ren maraṅ Mahasoe Sontosh Tudu ar Emmanuel Mardi selet́ Amnura Mission ren santal pạṭhuạ ar kuṛi-koṛako. Ar janam mãhã akhṛa ạḱyurre tahẽkana Sumitra Murmu.

Manotanko do janam mãhã akhṛare Paul Olaf Bodding babotre ạḍi mońj ar pusṭauteko galmaraokeda. Paul Olaf Bodding do 1865 sermare Norway  re Oppland reaḱ Gojvik re janamlena. Ar 1889 serma do Bharot disomte missionary lekate kạmi lạgit́e hećlena. Bharot disom reaḱ Jharkhand nagraha reaḱ Dumka jilạre Santalko talare aćaḱ pạhil kạmiye ehoṕ akada. Unige pạhilte Santali pạrsi cet́ket́te Santalko bakhra mit́ṭen sạbitaḱ ubidhan/mane kitạb doe ol keda. Oka do ạḍige mońj ar bhạlạianaḱge hoe akan. Inạ chaḍa hõ uni do Santali Beakoron, Santali kạhni/golpo, sereń emateaḱ olaḱe chapa sodorakada. Paul Olaf Boddind ge pạhil Roman horopte Santali pạrsi reaḱ akhor hõe benao akada. Santali pạrsi chaḍa hõ Hindi ar Iṅgrạjite hõ puthikoe ol akada. Santalko talare santalko lạgit́ nonkan daman kạmi lạgit́te, Santal jạtko Manot selet́ko disạyea jaejug dhạbić. Ạḍi napaete uniaḱ janam mãhã akhṛa do hoe purạuena.

 

 

 

 




Poul Olav Bodding Aḱ 157 Serma Janam Mãhã

Teheń do Budhbar (02 November) Poul Olav Bodding aḱ 157 serma janam mãhã kana. Poul Olav Bodding do 1865 serma reaḱ teheńaḱ dinre janamlena.  Ar nui Poul Olav Bodding saheb do santalko talare aema dine kạmi akada.

Baḍaeabon je, Poul Olav Bodding do 1890 serma niạ Bharot disom teye hećlena ar Bharot reaḱ hasare mit́kate Adibạsi Santal koaḱ pạrsi, ạri-cạli ko olkatey rạkhi jogao oṭo akada. Aema ḍher din metaḱme 44 bochor santal ko tuluć tahẽkate aćaḱ dhorom porcar kạmi kate pạrsi ar ạricạli koe rạkhi jogao akada. Oloḱ paṛhaoḱ ar sikhnạt re eṭaḱ missionary ko khon nui do thoṛa ekalte begar geye tahẽkana. Rev:Lars Olsen Skrefsrud tayomte P.O Bodding ge misonari koaḱ dạyik doe hataoleda. Santal ko talare aema dine kạmi akada Bharot disom reaḱ Dumkạ khon Muhulpahaṛi hạbić. Santal Mison reaḱ secretary hudạ reaḱ dạyik hoe purạu akada.

Santalko talare tahẽkate santalkoaḱ ạri-cạli, pạrsi niạ kạmi khạtir noko khon 06 goṭen baba hoṛe bachaolet́koa. Noko turui hoṛ ńutumte nonka mena-These man were his living ‘Distionaries’ Sources’ of all his work. Santali pạrsi cetan uni do ạḍi gạkhuṛe tahẽkana. Khan nui maraṅ Santalko lạgit́ hudisan ar dhorom porcar hoṛ Rev:Poul Olav Bodding do santal ko lạgit́ aema mońj puthie ol oṭowakada. Jemon, onako modre Kukli Puthi (1899); Sereń Puthi (1912); Girjạ dhara (1917); Hoṛ kạhniko (1924) emanteaḱko.

Bodding saheb do Sonot baebel hõ torjoma akada tobe torjoma oktere jahan Iṅrạji katha kodo bae selet́ se soṅge akada. Apnarte Santali pạrsite sereńe ol akada ar hõ dhorom kạmi lahantie lạgit́ dhorom ạri-cạli cacalaoe alga akada. Santali pạrsite Baebele ol akada unre Iṅgrạji  baebel katha doe ol daṛekea menkhan baṅ ona do bae ol akada. Jisure Biswạs Santal boeha Miserako tinạḱdin bańcao tahena unạḱ din Sonot Baebel ko paṛhaoa, Sereń puthi khon ko sereń durạṅa, Oloḱ paṛhaoḱako olako, Pạrsi tinạḱdin bańcao tahena Rev.Poul Olav Bodding unạḱdin bańcaoe tahena, tahentaea aćaḱ daman kạmiko. Santal jạtko Manot selet́ko disạyea jaejug dhạbić.

 

 

 

 

 




Mohadevpurre Ạdivạsi Hoṛko Talare Bhiḍi Em Hạṭiń Akhṛa

Naogaon Mohadevpur  re  pon  sae (400) goṭen adivasi horko bhiḍi ar bhiḍi tahẽn ṭhạ̃i/oṛaḱ benao lạgit́ hõ samagiri ko ńamkeda. Sombar (31 October) setaḱ 11 baja okte upojila porisod Auditorium re bondobos akan akhṛare upojila nirbahi ạpiser Md:Abu Hasan aḱ ạḱyurte maraṅ peṛa hisạbte selet́e tahẽkana Upajila Chairman Md:Ahsan Habib.

Inạ chaḍa hõ akhṛare johar kathae roṛ sodorkeda upajila Pranisompot ạpiser  Dr.Md: Abdul Malek. Ar bises peṛa lekate kathae roṛkeda jila Pranisompot ạpiser krisibid Md:Mohir uddin, Upajila porisod Vice Chairman Anukul Saha Budu ar Mohila Vice Chairman Rabeya Rahman Poly, Naogaon jila Awami League ren sodosso birbanṭa Ajit Kumar Mondol, Cheragpur Up Chairman Sibnath Mishro.

Gapalmarao mucạtre ạdivạsi hoṛko akoaḱ jion jingire lahanti ar kạuḍi sõćjoṅ khạtirte bhiḍiko em hạṭińákoa. Akhṛare pon sae (400) goṭen hoṛ talare irạl sae (800) goṭen bhiḍi ar bhiḍiko dohoko lạgit́ oṛaḱ tearako lạgit́ hõ samagiri/saranjam hõko em hạṭińat́koa.




Primary School Re Mahasoe Hataoko Reaḱ Jo 1-15 November Bhitrite Sodoroḱa

Darakan 1-15 November bhitrite Sarkari Primary School re Mahasoe hataoko reaḱ hudis-bhabna menaḱa mente Prathomik Sikha Odidaptor ren Maraṅ ạḱyuriće lại sodor akada. Cedaḱje nit dhạbićte Mahasoe haotaoko reaḱ joto lekan bidạuko hatao purạu akana mente Prathomik ar Gonosikha Montronaloy ren socib Aminul Islam-e baḍae ocokeda. Aṭhawar hiloḱ (30 October) tikin ber songsilisto montronaloy reaḱ mit́ dupuṛuṕre senior socib noa kathakoe lạikeda.

Un okte Prathomik ar Gonosikha Protimontri Md:Jakir Hossen selet́ Montronaloy ar Daptar ren kạmiạko/ạpiser seṭerko tahẽkana. November talate Mahasoeko hatao reaḱ jo/result sodoroḱa. Noa lahare jo sodoroḱ reaḱ kathako tahẽkanre hõ jahan karonaḱte baṅ sodor akana. Menkhan ar bilom baṅkate, darakan 1-15 November bhitritege jo do sodoroḱa.

 




Ar Pạri Pạrite Baṅkate Primary Skul Reaḱ Kelas Mit́ Shift-tege Hoyoḱa

Disom reaḱ joto Sarkari Primary sikhnạt ṭhãonakore mit́ shift-tege kelas hoyoḱa mente Prathomik  ar gonosikha socib Md:Aminul Islam Khan-e lại sodorkeda. Ar noa niạm se ạri do darakan serma reaḱ January cando khonaḱge ehoṕa.

Teheń Robibar (30 October) mit́ dupuṛuṕ  talate noae baḍae ocokeda. Goṭa disomre Skulkore kelas do inạ mit́ okterege ehoṕ ar mucạt́ reaḱ kurumuṭu calaḱ kana. Arhõe menkeda je, Menkhan kelas oṛaḱ, pạṭhuạ gidrạko ar mahasoekoaḱ soṅkha hudis ganḍon katećge noa mit́ shift-tege kelas do ehoboḱa.

 




Mit́ṭen Pajhaṛ Aḱ Go̠lpo̠

Mit́ṭen Pajhaṛ do̠ buru muthni cetanre tukạ benaojoṅlena. Ado̠ ona tukạre ponea bele tahẽkantaea. Pajhaṛ do̠ jao hiloḱge beleko bạgikate jomaḱ sendrae calaḱkan tahẽkana. Khan mit́din dhaṛti laṛaoente, goṭa buru dalkaoena ar onate mit́ṭen bele do̠ guṛdạu ńũrena. Khan guṛdạu guṛdạute buru latar mitṭen simaḱ oṛaḱ bahrere ńũrhoyena. Ado̠ sim ona bele ńel ńamket́te ạgukeda ar aćaḱ oṛaḱre do̠hokeda. Eṭaḱ beleko sãote jotonte do̠hokeda.

Mit́din ona bele khon Pajhaṛ hopone tot́ena. Inạkate Pajhaṛ hopon hõ sim hoponko são hara buruḱe ehoṕena. Menkhan aćaḱ monre jao ghuṛige eṭaḱaḱkoe hudis ganḍonet́kan tahẽkana. Mit́din ạḍi utạr Pajhaṛ  udạu baṛaekan ńelte sime metadea, nonkageń uḍạu daṛeaḱ khan. Ona katha ańjomte sime landakeda, are menkeda cekatem uḍạuḱa? Am dom sim kana, ar sim do̠ tis hõ ohoko uḍạu daṛekea. Uni Pajhaṛ do̠ eṭaḱ pajhaṛko ńelte jaoge hudiset́ tahẽkana ać hõ onkage uḍạuḱa mente.

Menkhan aćaḱ kukmu tinre sime sodorae unre sime mengot́et́ tahẽkana noa do tisre hõ baṅ hoe daṛeaḱa. Nonkate Pajhaṛ do̠ simaḱ kathare bhorsaḱe ehoṕena. Khan aćaḱ jion jingi hõ sim lekage khemaokeda. Nonkage khemao khemaote mit́din hiloḱe goćena. Aboaḱ jion hõ sạrige nonka kangea. Ente okaṭaḱem pạtiạuḱ mit́din onagem hoyoḱa. Onate uni Pajhaṛ leka uḍạuḱ sanalemre, ona leka kạmime. Simaḱ katha alom hetawaḱa. Ado̠ abo hõ uni Pajhaṛ leka baṅkate  kurumuṭure tahẽnoḱ hoyoḱa. Enḍekhan nonkate aboaḱ  jionre khạṭige kukmu bon sạri daṛeaḱa.




Dhamoirhatre Adivasikoaḱ Ạidạri Ar dạbiko Babotre Gapalmarao Akhṛa

Naogaon jilạ reaḱ Dhamoirhat re adivasikoaḱ mạnmi ạidạri ar dạbiko babotte bhoṭre bachao ńamakan ạḱyuriạ são mit́ dupuruṕ hoyena. Sombar (25 October) tikin ber 11:00 baja okte Besarkari Unnoyon Songstha Dascoh Foundation goṭa lekate ar Heks/Eper Swizerland aḱ goṛo gopoṛote adivasikoaḱ ạidari hameṭ se ńam babotre 1 no Dhamoirhat union porisod re noa gapalmarao akhṛa hoe purạuena.

Gapalmarore adivasi ar tayom akan jạtigosthiren hoṛko akoaḱ hike-hok ạidạri ńam babot pusṭaute roṛ sodorkeda Dascoh Foundation  ren upajila kormokorta Raunak Laila. Un jokhen akhṛare arhõ mit́ bar kathako roṛkeda Panel Chairman Abu Naser Al Azadi, Up sodosso Sazedul Rahman, Azizul Hoqe, Anowar Hossen, Jaibor Hossen, Maejiu member Sahara Banu, Rebeka Parvin, Up socib Bodiul Alom, Foundation ren CDO Rasel ar Rehana Aktar.

Ona sãote adivasiko modre akhṛare katha roṛ reaḱ ạtkin ńamkeda Asalota Baskey ar Gouri Rani Mali.  Ado nukin hõ adivasi ko jemon akoaḱ ạidạriko hameṭ daṛeaḱ noako cetanre pusṭautekin roṛ saḍekeda.




Jid Ar Bạḍại

Gạṛại hako ar ḍhõṛ biń ạḍi gatekin tahẽkana. Jaha sećge mit́ soṅgekin calaḱkan tahẽkana. Ḍhõṛ biń do gạṛại hako khon jeleń ar lạṭugey tahẽkana. Onate uni do ạḍi maraṅe hudisoḱ kan tahẽkana. Ar uni ḍhõṛ biń do bạḍại ar jid tahẽkantaea. Onate uni gạṛại hako aḱ jahan katha, porames hõ bae ańjomet́ tahẽkana. Ać okaṭaḱe hudis are bujhạu onage kạmiya. Noa karonaḱte gạrại hako do ạḍi cipạrey tahẽkana.

 

Mit́din unkin biń ar gạṛại hako do pharak seć daṛa baṛakin goṭakeda. Ḍhõṛ biń ḍanḍa lebdawate taṛame dhurạuena. Ado gạrại hako do biń-e metadea, nonka do alom taṛama, sojhete taṛamme. Khange bińe raṅgaoena are menkeda, ińem hiṅsạwạń kana ar mońk mẽt́te bam ńelena. Onate am do iń tuluć jhogṛam janameda. Gạṛại hakoe menkeda, emon cet́iń metaḱmea onate noako katham metadińa? Ar hapeyentekin laha sećgekin mohnḍayena.

 

Ar hõ onkage mit́din bana hoṛ kạmi lạgit́kin oḍokena. Unrehõ uni ḍhõṛ biń do ḍanḍa ghanṭa kateć taṛamae dhurạuena. Ado gạrại hako uni ḍhõṛ biń inạ mit́ kathage maetadea, ma sojhete taṛam me. Unre bińe menkeda, iń taṛamem cet́ạń kana? Eṭaḱ ko cet́ hõ baṅko roṛeda, menkhan eken amaḱge osibidạ hoyoḱ kantama? Jạsti alom dona baṅkhan muskilrem paṛaoḱa honaṅ. Uni gạrại hako do cet́ kathage bae roṛleda, ente biń okaṭaḱ kathage bae hetaowaḱ kan tahẽkana. Mit́din kẽoṭa hako goć lạgit́ko hećena ar jhạli ko oḍaokeda. Khan Ona jhạlire bińe jhạliyena ar dal goć kate dare reko aka oṭokedea. Ar nitoḱ uni goć biń do sojhege tiạr akana.




Utarbongo Adivasi Forum Rajshahi Jilạre Nãwã Committee Bandhao

Calaoen Sokol hiloḱ (21 October) Tanor reaḱ Mundumala pourosova sonmelon oṛaḱre Utarbongo Adivasi Forum aḱ mit́ dupuṛuṕ hoe purạuena. Ona dupuṛuṕre committee ko bandaket́koa. Onka leka Rajen Hembrom do convener (ahobayok) ar Sonaton Tudu ar Ovilash Paharia do jugmo ahobayok hisạbte goṭa ocoyena. Inạ chaḍa hõ bar gel (20) sodosso koante Utarbongo Adivasi ren ahobayok committee ko bandhaoena. Noko committee koaḱ ńutume lại jạhirkeda Utarbongo Adivasi Forum ren central committee ren sabha mukhiạ Hingu Murmu. Noa dupuṛuṕre Tanor jila, Godagari, Poba, Durgapur, Puthia upajila khon amdaj sae cetan adivasi hoṛko selet́lena.

Ahobayok committee ren eṭaḱ sodosso menteko goṭayena Rumali Murmu, Bisal Soren, Sukumar Kisku, Pius Hembrom, Nirmol Tudu, Biswajit Robidas, Stephen Soren, Josen Murmu, Jamin Hasda, Martin Mardi, Dilip Murmu, Rajen Hasda, Silpi Soren ar Sontosh Soren.

Utarbongo Adivasi Forum ren sadharon sompadok Adv.Probhat Tudu baḍae ocokeda, Utarbongo Adivasi Forum do 2012 serma khon Baṅgladisom ren adivasi ko são eṭaḱ joto jạti-gosṭhiko lạgit́te rasṭro re ạidạri bạisạu ar bańcao lạgit́te ḍabiko, mạnmi ạidạri rukhiạ adivasi/sonkhaloghu unnoyon songstha ar songothon são miljul se goṛo gopoṛote kạmi kana. Nebetar adivasi ko cetanre calaḱ kan, neṅghao, konac, jumi eḱṛe nonkanaḱ babotre galmaraokeda. Jemon adivasiko akoaḱ hike-hok lekateko laha daṛeaḱ.

Noa dupuṛuṕ re mit́ bar katha ko roṛkeda, Mundumala ren adivasi ạyurić Ronjona Bormon, santal onoliạ Gabriel Hasda, Tanor thana pargana Jetha Tudu selet́ atoren mańjhiko hõ.

 

 




Moṅgol Hiloḱ Jalapuri Ḍhipreye Hạn Daṛeaḱa Birbão “Sitrang”

Birbão Sitrang do̠ sạkti ar daṛeante hijugoḱ kana. Andaman doreão re hoelen birbão reaḱ sạkti ḍherente lạṭkić/nimnocap re heć paṛao akana. Ar ona reaṅ lạṭkićtege jalapuri Boṅgoposagor re seṭerkate sạkti do̠ ḍheroḱ ehoṕ akana.

Ona iạte Sombar (24 October) ghurni se birbão Sitrang re pherao daṛeaḱa. Khan  Moṅgol hiloḱ (25 October) arhõ ghurni hoe re pheraoḱa mente hoe –daḱ (abohaoa) ạpis ko lại so̠do̠r akada. Menkhan oka nakhae hạna, nit hõ baṅ baḍae akana.

Bạrtikaete Pạchimboṅgo reaḱ aḍepase kore “Sitrang” do̠e hạn daṛeaḱa. Baṅgladisomre hõe hạn daṛeaḱa. Onate Baṅgladisom hõ sontor akan menaea. Moṅgol hiloḱ bhitritege birbão hoe do pạchimboṅgo-Baṅgladisom ḍhipe tioga. Ado noa ghurni se birbão hoe reaḱ to̠ṛtet́ do̠ ghonṭa re 110 kilomeṭer tahẽ daṛeaḱa.