Me̠ro̠mko Jo̠mlede

Sedae jo̠khe̠n o̠ko̠eren me̠ro̠m co̠ṅ, kathae, dosra ho̠ṛ oṛaḱteye bo̠lo̠len tahẽkana. Ado̠ uni ho̠ṛ do̠ bo̠lo̠ torage uni dosra ho̠ṛren me̠ro̠m do̠e go̠ć go̠t́kedete oṛaḱteye ader go̠t́kkedea. Ado̠ ńuhum khange onko me̠ro̠m kisạ̃r do̠ ńańamko he̠ćena. Ado̠ko kuliket́koa, Henda ho, pase̠ no̠te̠ me̠ro̠mko he̠ć jãhãn akawat́pe? Ado̠ko me̠nket́a, O̠ko̠ baḍae  ho e̠nte , baṅdoko he̠ć akan baṅ do̠ baṅ, ale do̠ bale ńe̠lledea. Ado̠  mase̠ bhala aleren me̠ro̠m gudṛire ńe̠lkom, pase̠ye bo̠lo̠ akange. Ado̠ divhe oḍokkate me̠ro̠m gudṛireko arsal baṛaket́koa; ado̠ bạnugićkhan do̠ onko ńańam ho̠ṛ do̠ko khalkedeteko ge̠t́ kuṭikedea, ado̠ko kokṛo jo̠mket́a, ar ado̠m jel do̠ko do̠ho̠kat́a. Ado̠ uni apat́ ho̠ṛ do̠ aćren gidrạkoe metako kana, E̠ yoi ape gidrạ do̠, nõ̠ḱõ̠e me̠ro̠m jelbon jo̠met́a, ado̠ gupi ṭhen ho̠ṛren gidrạ ṭhen do̠ alope soroḱa, e̠nte me̠ro̠m jel do̠ ạḍi bogea, baṅkhanko bas ṭhik bo̠ṭe̠ćkepea. Ado̠ un jo̠khe̠n onko gidrạ do̠ cet́ hõ bako ro̠ṛlet́a.

Ado̠ dosar hiloḱ uni akoren gại gupi gidrạ do̠ setaḱ jo̠khe̠n gại, me̠ro̠m bhiḍikoe aṛaḱ idiket́koa, ado̠ atoren gidrạ ṭhene laga mit́ket́koa. Ado̠ onko atoren gidrạ ać ṭhenko  soroḱ khange ać do̠e pharak idiḱ kana, ado̠ arhõ  uni se̠ngeko se̠n idiḱ kana. Ado̠ unreye metako kana, Me̠n ya, iń se̠n do̠ alope soroḱa, baṅkhan so̠pea nãhãḱ. Ado̠ko me̠nket́a, Cet́ ya so̠lea?

Ado̠e metat́koa, Me̠ro̠m jel ya, hola ạyuṕ iń jo̠m akat́a e̠nte, arhõ ado̠m jel do̠ menaḱgea. Khange onko ańjo̠mlet́ gidrạ do̠ oṛaḱreko lạiket́a; ado̠ uni ho̠ṛko saṕkedete oṛaḱko todarotket́ khan jelko ńamket́a; ado̠ mõ̠ṛẽ̠ sikạko ḍanḍo̠mkedea; ado̠ bo̠ho̠ḱko ạcur ocokedea.

Source: Santal Folk Tales




11 August Kho̠n Niropo̠n Hoṛmo Reaḱ Ạn Manaokate Jo̠to̠waḱ Do̠ Calaoḱa

Ko̠ro̠na virus birudre teṅgo daram lạgit́ calaḱkan sasthobidhi manao ganao mucạt́kate darakan 11 August (Budhbar) khon sasthobidhi se niropo̠n hoṛmo reaḱ ạnko manokate jo̠to̠ jhić reaḱ parwanae lại jạhir akada Sarkar. Robibar (08 August) Montriporisod bibhag khon noa babotre parwanae lại jạhirkeda. Noa o̠kte niropo̠n hoṛmo  reaḱ ạnko manaokate ason soṅkha soman do̠hokate jo̠to̠ lekan hoṛ dejoḱ gạḍiko calaoḱ e̠hoboḱa. Ḍaharkore tinạḱ gạḍi calaoḱ kan tahẽć ona reaḱ adha gạḍiko do̠ calao daṛeaḱa. Dokan- Market ar jo̠maḱ Dokanko setaḱ 10 baja khon ńindạ 8 baja hạbić jhić tahẽ daṛeaḱa. Hotel- Restora adha ason khạli do̠hokate ńindạ 10 baja hạbić jhić tahẽ daṛeaḱa. Sarkari- Besarkari Office, Bank ar Arthik protisṭhan hõ niropo̠n hoṛmo  reaḱ ạnko manao ganaokate jhić tahẽna. Lahare emlen manao ganao lekate Tourist Centre, Resort, Community Centre ar hoṛ rạskạjoṅ Centre ko bond tahẽna. Jo̠to̠ lekan silpạkạrkhanako jhić tahẽna. Me̠nkhan jo̠to̠ o̠ktere mask ho̠ro̠ḱ ar hoṛmo hạṭiń reaḱ ạnko manao hoyoḱa. To̠be bạṛti hoṛko jarwaḱ nonkanaḱ onusṭhan babotre cet́ hõ baṅ me̠n hoeakana. Hoṛ dejoḱ gạḍiko, emanteaḱ doptor, market ar bajar são jãhãn protisṭhanre niropo̠n hoṛmo reaḱ ạn se̠ sasthobidhi manao reaḱ ḍhilisili ńellen khan noa são jopoṛao mạlikko dạyikko hataoa ar onko birudre ạn lekate bebostha hataoḱa.

Source: BBC

 

 

 

 




Dinajpurre Hoṛo Goḍare Ńamena Santal Koṛawaḱ Mạ̃ṛi

Dinajpur reaḱ hilire hoṛo goḍa khon Kartik Kisku (40) ńutuman ạdibạsi santal mit́ hoṛawaḱ mạ̃ṛi ko ńamkeda thana polis. Uniaḱ mạ̃ṛi aṛere mit́ṭen datrom ar ghas bosta ko ńam akada polis. Hola Robibar ( 8 August) tikin  o̠kte  hili reaḱ Conḍipur- Boigram ḍahar aṛe mit́ṭen hoṛo goḍa khon uni koṛawaḱ mạ̃ṛi ko ńamkeda polis. Uni do hili reaḱ Conḍipur reaḱ ạdibạsi santal ṭola ren Nogen Kisku ren hopon kanae.  Ona  ward ren councilor Alok  Kumar Bosak do̠e lạikeda, ona ṭola aḍepaseren hoṛko do̠ hoṛo goḍare uni goć akan koṛawaḱ mạ̃ṛiko ńel ńamket khan thanare khoborko lạiat́ko khan tayomte polis uni goć akan koṛawaḱ mạ̃ṛiko bańcaokeda. Ona mạ̃ṛi do̠ ạdibạsi santal ṭola ren Kartik ńutuman mit́ koṛawaḱ kana. Uni do̠ hola ghas get́ lạgit́ oṛaḱ khone oḍoḱlena ar oṛaḱ do̠ bae ruạṛ hećlena.

Hakimpur Circle ren Assistant Polis Super Shorif Al Rajib do̠e me̠nkeda, mạ̃ṛi do̠  hoṛo goḍare taberte ńur akan tahẽkana. Uni aṛ̣ere mit́ṭen datrom ar mit́ṭen ghas bosta do̠ ńam akana. Tayomte ṭola hoṛko uni goć koṛawaḱ ńutum- opromko ńam oḍokkeda. Ona mạ̃ṛi do̠ moyna todonto lạgit́ Dinajpur Medical College Haspatal reaḱ goć hoṛaḱ oṛaḱ se morgteko kul akada. Noa do̠ khũn se eṭaḱaḱ kana se baṅ ona do̠ moyna todonto report ńamlen khange baḍae ńamoḱa. Todonto kate noa babotre jạruṛaḱko ạn lekate bebosthako hataoa mente uni do̠e baḍae ocokeda.

Source: Ekushey Television

 

 




Ko̠ro̠nate diso̠mre sanam kho̠n ḍher hoṛko goćena teheń

Diso̠mre din dinte ko̠ro̠na ajarte jạbun akan hoṛkoaḱ mạṛi ḍheroḱ idiḱkana. Teheń do̠ niạ ko din modre joto khon ḍher hoṛko goć akana niạ ko̠rona ajarte. Sarkaraḱ  ICCDR khon baḍae akana banma tehen do 264 hoṛko goć akana. Calaoen serma khon nit habic joto khon  dher hor do nia bochor korona reak’ delta virus ak’ jabun teko gojok’ kana. Nia khatir disomre calak kan lokdaon do dherok’ tege menak’a.  Disomren sastho odhidoptor reak’ dabi horko nia bego dara karonte aema kom ko gujuk’kana ar ban khan do abo bangladisom re ho Bharot disam leka ddosa hoyok’ okte do ban lagaok’a.




Dhuṛi Dhạrtiye Bạgiada Father Cornelius Murmu

Ạḍi gạhir bhabna selet́ baḍae oco hoyoḱ kana je, teheń 4 August bud bar tarasiń 2:20 tiṛ̣ić okte Rajshahi Dhormo prodesh reaḱ Bagwan ko khon mońj so mit́ bhage dare reaḱ mahkaoḱ kan baha do ńurena. Ar uni doe hoyoḱ kana santal somaj talare Sisirjạuićaḱ horte saeota sagaṛ laha seć laga idie re aćaḱ jione bitạulet́ Manotan Father: Cornelius Murmu. 

Uni do calaoen aema cando khonge Cancer rog tey jạbunlena ar Ran ocoḱ regeye tahẽ kana. Calaoen 14 July khonaḱ uni do Dhaka Ahsania Cancer Hospitalre bhortiye kana ar muskil iạte ICU re life support khonge teheń 4 August tarasiń 2:20 okte noa dhuṛi dhạrti reaḱ dulạṛ khonaḱ jaejug lạgit́ baṅ ruạṛoḱ Disom sisirjạuić hobor reye calaoena.

Uni do 26 October 1971 Sermare Rajshahi Jilạ Tanore Thana reaḱ Dibostholi atoreye janam lena. Uni do Mõṛe boeha koṛa arm it́ boeha kuṛi ko khon huḍiń utạriće tahẽkana. Uni do Calaoen 30 December 2005 Sermare naeke hudạ reye ojoḱ bahal ocolena.

Teheń uni manotan Father Cornelius Murmuaḱ nonkate noa dhạrti bagiaḱ te The sandals Times do ạḍi gạhir duk bhanae sodoreda ar ona são sãote onko gharońjren lạgit́ jiwi rareće koejoṅ kana.




COVID-19 re National Agency For Green Revolution aḱ Cehaọ̠na Kạmi hora

Ko̠ro̠na ajar kho̠n sahaṛ akae tahen ar Niropo̠n hoṛmo̠wante  jion jiṅgi khemao lạgit́ hoṛko udgạuet́ kạmihora lahantiyeda ko National Agency for Green Revolution (NAGR) ar Amnura Lutheran Mission Hospital. Niạ hoṛ udgạu kạmire apnarte hoṛko moca eset́ mask horoḱ lạgit́ ar ko̠ro̠na ṭika̠ hatao registration lạgit́ ko  daṛan kana Kolege Universityre pạṭhuạ juạn kuṛi-koṛako.

Calaoen serma kho̠n goṭa dhạrtire Ko̠ro̠na ajarte hoṛko goćjoḱ kana ạḍitet́ge . Ona reaḱ ge lasaṛhet́ tet́ te Baṅgladiso̠mre ho ko̠ro̠na reaṅ do̠sar ḍheo heć paṛao akana ar noate din hiloḱ 10 hajar cetan hoṛko jạbunoḱ kana ar 200 cetan hoṛko din hiloḱ ko gujuḱ kana. Ar noa okte diso̠m sarkar  25 serma cetan umer ren ko do online ńutum ol caṛhao kate ko begor pạisate ko̠ro̠na ṭikạ ko hatoeda. Menkhan ḍher okte ge ńelakana je aema hoṛ do nia ṭikạ hatao bako reben kana. Menkhan nit ato ṭoṭha re ko̠ro̠na ajar te hoṛko jạbunoḱ ko ḍherente nit do̠ goṭa diso̠m ren hoṛkoge niạ reaṅ ṭikạ ko hatao lạgit́ sarkare uskureḱ koa.

Ato ṭoṭha kore boso̠toḱ kan sanam hoṛ ko niạ babot udgạu ko lạgit́ National Agency for Green Revolution (NAGR) ar Amnura Lutheran Mission Hospital do̠ thoṛa jhukan juạn koṛa koe bachaoket́ koa niạ uskur kạmire goṛo emoḱ lạgit́ ar nonko do goṭa ato ato ar bajar kore dãṛãkate hoṛkoko cehaoet́koa ar atoren ạdibạsi hoṛko online ṭikạ lạgit́  ńutumko ol cahaoet́ takoa. Ṭika hatao lạgit́ ko uskuret́ ko kana.

Niạ ko̠ro̠na kho̠n sahaṛ tahen cehao̠na kạmihora do̠ National Agency for Green Revolution (NAGR) ar Amnura Lutheran Mission Hospital calaoen bocho̠r kho̠n ko kạmi agueda. Calaoen Bochor do Rajshahi reaḱ Tanore, Godagari, ar Chapainawabganj jilạ reaḱ  Nacho̠le , Chapainawabganj so̠do̠r, Gomostapur ṭoṭha kore  menaḱ 28 goṭen atore daṛakate onakoren hoṛhopo̠n ko talare mask, sạbun, ar ti tiju (jibanu kho̠n rukhiạḱ ) ran ko em hạtińakada. Ar atoren

 hoṛko sapha sạphi tahen lạgit́ ko uskurakat́koa NAGR ar Amnura Lutharen Mission Hospital ren 2 dol jhukan kạmiạko. Niạ bochor ho nia koro̠na reaḱ ḍelta ńutuman virus aḱ chaplaote ḍher hoṛ din hiloḱko nasaḱkan okte ko̠ro̠na  ṭika hatao lagit́ online re ńut́um ol caṛhao ar mask horok lạgit́ ko uskur ko kana niạ gãotaren bachao akan kạtić ar jhukan pạṭhuạ koṛa kuṛiko. Okoe do darakan dinre santal jạtiạri ren ạyur ko ko hoyoḱa. Noko ko kạmikan Juạn ko ar niạ kạmi hora ạyur lạgit́  National Agency for Green Revolution (NAGR) ar Amnura Lutheran Mission Hospital hoṛ ko do̠ aema sarho ko emako kana.




AM DO̠ BẠBUM BOKAGEA

Am do̠ bạbum bokagea…

O̠lo̠ḱme paṛhaoḱme,

Hạrjo̠ṅme ạkil,

Teheń baṅ khan gapa,

Benaoḱam ukil.

Am do̠ bạbum bokagea…

Hạrme halaṅme,

Hameṭme bidiạ,

Sesanre baṅ khan,

Benaoḱam sukri bạdhiạ.

Sendrare karkare,

Amge bạbu sikạriạ ;

Jhalkaoḱme bạbu duniạre,

Benaoḱme so̠majre susạriạ.

Bạnuḱ leka caṇḍbo̠l,

Am do̠ bạṇḍi bạṇḍiạ,

Alom daṛan kalo̠ḱ bhaṭo̠ḱ,

Alom benaoḱ ạṇḍiạ.

Buru se̠ṅge̠l moṇḍoḱ-moṇḍoḱ,

Duruṅ-duruṅ aṅgra,

Alose̠m daṛan kabaḱ-kabaḱ,

Bikạuḱam bạbu so̠majre ḍaṅgra.




Higher Secondary Certificate (HSC)  biḍạu reaḱ form puron 12 Ago̠sṭ

Ko̠rona bhitre rege niạ serma reaḱ Higher Secondary Certificate (HSC)  biḍạu reaḱ form puron do ehoboḱ kana darakan 12 Augusṭ khon. Eken Onlinete form puron reaḱ kami do calaka 25 Augusṭ dhạbić. 31 juĺy Sạnicar  hiloḱ Maddhomik ar Uccomaddhomik siknat board reaḱ mit́ sombad dhạrwạḱte niạ khobor doe baḍe ocoakada.

Niropo̠n hoṛmo hạṭiń ạnko manaote oraḱre duṛup kate ge form puron ar biḍau reaḱ fee do Onlinete emok hoyoka. Oka lekatege biḍao emoḱ gidra se go-baba ko siknat́ ṭhãere calaḱ bam men dareya. Noa babotre phaelaote Dhaka siknạt board reaḱ ̃website re em akana. Onate sanam HSC biḍạu emem kan pạṭhuạ gidrạ ko online re ar akore ḍharwạḱ ko ńelkate jemon ko form ko philap lạgit́ ko men ocoḱ kana.




Kạlu ar Laltekinaḱ pagla galmarao

Kạlu do̠ hoṛo rakab lạgit́ khạrạiye lalaḱ kan tahẽkana. Un jo̠khe̠nge Lalteko pe pon ho̠ṛ birte kaṭ mag lạgit́ko calaḱ kana. Ado̠ Kạlui khạrạiyet́ se̠ntege ho̠r do̠ se̠n akana; ado̠ ona ho̠rtege onko do̠ko calaḱ kana. Ar Kạlu ar Lal do̠ ḍhạuliạ so̠mpo̠ḱ kantạkina. Khange  uniko tioḱkede khan Kạlu do̠e ro̠ṛ go̠t́ket́a, Okatepe helaoena hõ, ṭạmbuć ṭạmbuć? Khange Lal do̠e men go̠t́ket́a, Samań se̠ć. Ad̠oe Kạlui me̠nket́a, Nuiaḱ ṛo̠ṛ ma eṅgate eṛṅga eṛṅgage. Lale me̠nket́a, Cekate eṛṅgagea? Samaṅ se̠n baṅkhan dea se̠nteko calaḱa? Ma bhala am do̠ oka se̠ntem calaḱ kana, samaṅ se̠nte se̠ dea se̠nte?

Kạlui me̠nket́a, Hẽ̠ ma hẽ̠ge.

Lale me̠nket́a, Sei bujhạume.

Khange Kạlui me̠nket́a, Cet́pe mag lạgit́?

Lal do̠e ro̠ṛ ruạṛadea, Kaṭle mag lạgit́.

Ado̠ Kạlui kulikedea, Okare?

Khange Lale ạcuradea, Phe̠ḍre.

Kạlu do̠ ro̠ṛket́a, Hẽ̠ ya, hẽ̠, phe̠ḍ ma phe̠ḍregeko̠ mag; ado̠ oka burure? Khange Lal do̠ ataṅ go̠t́ket́a, Buru ma e̠nte baco̠m kuliyediń kan, e̠ke̠nem me̠net́a, Okarepe maga? Ado̠ onateń lạiam kana, phe̠ḍreko maga me̠nte.  Ado̠ inạko galmaraotege gạḍi sagaṛko laga ạguket́a ona se̠ntege, ar uni sagaṛ laḱgaić do̠ o̠t o̠ttegeye calaḱ kana. Ado̠ uni ńe̠lte Kạlu do̠e me̠nketa, Henda hõ, sagaṛre de̠ćkate do̠ cedaḱ bam lagayet́kina? O̠t kho̠n do̠ ńe̠lme o̠nte no̠te̠ ạcuroḱ hoyoḱ kantama. Khange Lale me̠n go̠t́ket́a, Henda ya, am do̠ ạḍi lelha ho̠ṛ kanam, am soman lelha do̠ dhạrtire hõ bạnḱkoa. Am do̠ eṅgate ić hõ ić lelhage tama. Cekate orad do̠ bạnuḱtama? Ńe̠l oradkate ro̠ṛme se̠. Am do̠ ạḍi lelha ho̠ṛ kanam. Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Henda ya, nunạḱ ho̠ṛ samaṅre bejãe ro̠ṛ yam ro̠ṛkediń do̠. Ạḍite̠t́ lelhagem rikạkidiń do̠. Ado̠ Lale me̠nket́a. Hẽ sạrige lelhań me̠n daṛeama; e̠nte am do̠ dare mamaḱ hõ̠ nit́ hạbić bam baḍea. Arhõ nui ma sagaṛre de̠joḱem metae kana. Ado̠ kạlui me̠nket́a, Sagaṛre ̣baṅkhan okare ya de̠joḱ iń metaea? Ado̠ Lale me̠nket́a, Sagaṛ ma ya guḍrạuḱ kan, bam ńe̠l ṭhiket́a? Onare do̠e deć ṭarhao daṛeaḱa? Ar de̠ćlenre hõ e̠nte bae te̠n gujuḱa? Mase̠ bhala ńe̠lme , guḍrạuḱ kana se̠ baṅ?

Kahange tho̠ Kạlu do̠ bitkil lekae thirena, cet́ hõ̠ bae ro̠ṛ daṛeat́a, mo̠ne̠ mo̠ne̠te e̠ke̠n muluć muluće landaket́a ar uni sãotenko hõ̠ jo̠to̠geko landaket́a. Ado̠ mit́ ho̠ṛe me̠nket́a, Ne̠tar do̠ candoe sesaoena, oka hiloḱkote co̠ṅ hape̠ne dạṛa. Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Henda ya, bhala ne̠tar do̠ okakore aṅgawae kana? Khange Lal do̠e me̠n go̠t́ket́a, Sermare ya aṅgawae kana. Am do̠ inạ hõ̠ ya bam baḍae do̠? To̠be̠tege lelha do̠laṅ metam kana. Khange ado̠ mit́ ho̠ṛe me̠nket́a. E̠ hõ̠ , ạḍi hạbijoḱ kana , delabon se̠n ho̠doḱa; galmarao do̠ o̠ho̠ cabalentabona. O̠ne̠ko me̠nge, Bo̠sle ko̠tha sutle sapo̠n. Jãhãm ńapamena me̠nkhan, baṅgem bhagao ho̠doḱa; mit́ ho̠ṛe e̠ho̠b khan, mit́ ho̠ṛe mucạt́ idiyet́a; arhõ̠ mit́ ho̠ṛe e̠ho̠ṕ idiyet́a-nonkage galmarao do̠ calao idiḱ kana. Delabo, arhõ̠ nãhãḱ tayo̠mte ruạṛ jo̠khe̠nbo galmaraoa. Ado̠ sạri birteko calaoena. Ado̠ o̠nte̠rege okare co̠ṅ kathae, mit́ṭaṅ jambṛoko go̠ćkedea, ar uni jambṛo do̠ jo̠mea me̠nte Lal do̠e ạgu darayede kangea. Ado̠ arhõ̠ uni Kạlu ho̠rteko tuluć ona khạrại ṭhengeko ńapamena, arhõ̠ onka phukṭi kathagekin e̠ho̠ṕket́a. Khange Kạlui me̠n go̠t́ket́a, Cele biń ya lawar lawarem kuṭuṅ akadea? Ado̠ Lale me̠nket́a, O̠ko̠ baḍae e̠nte, mase̠ ńe̠l oromem. Ado̠e me̠nket́a, Iń do̠ jambṛo lekań ńe̠le kana. Am do̠ cele biń co̠m metae kan? Ado̠ uniye me̠nket́a, Jambṛo do̠e baṅ kana ya. Nui do̠ buru ayaṅko metae kana; e̠nte haṭaḱ lekae saṛoḱa.

Ado̠ Kạlui me̠nketa, O̠karepe go̠ćledea?

Ado̠ Lale me̠n go̠t́ket́a, Ho̠ṭo̠ḱrele dalledea.

Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Okarepe ńamledea?

Ado̠ Lale me̠nket́a, Aćaḱ nij oṛaḱre.

Ado̠ Kạlui me̠nket́a, Ape do̠ iạko siń sạṭuṕ phạriạ baj katha- getape.  Ado̠ Lale me̠nket́a, Baṅa ho, ale do̠ thikgele lạiam kana, ma ho̠ne̠ć bujtam; okam kuliyet́lea, ona reaḱgele lại ruạṛam kana. Ado̠ Kạlui me̠nket́a , Baṅ, apeaḱ do̠ ṭhik katha do̠ baṅ kana, e̠nteń kuliyet́pea, Nui biń do̠ okarepe go̠ćledea? Ado̠m me̠net́a, Ho̠ṭo̠rele dalledea. Arhõ̠ń kuliyet́pea, okarepe ńamledea me̠nte, ado̠pe me̠net́a, Aćaḱ nij oṛaḱre. Ado̠ noako ki katha kantapea? Biń do̠ ko̠kho̠no̠ ki oṛaḱ do̠ko benaoet́a? Onate  ṭhik katha do̠ bań metaḱ kantapea.

Ado̠ Lale me̠nket́a, Ṭhik baṅkhan cet́? Ńelme, ho̠ṭo̠ḱrele dalledetele go̠̠ćkedea, ar bhugạḱrele ńamledea, o̠nḍe̠gele go̠ćkedea. Ona do̠ kichu uniaḱ oṛaḱ do̠ baṅ kana? Ma to̠be̠ amge lại bujhạualeme. Khange Kạlu do̠ cet́ hõ̠ bae ro̠ṛ daṛeat́a, thir uṭarenae; e̠ke̠n muluć muluće landwana, inạge, ar baṅkhan katha do̠ bae ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a. Ado̠ Lale me̠nket́a, Oka hõ̠ bam ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a. Ma to̠be̠ cun thamkure e̠mente mit́ ho̠ṛ do̠e beḱnao kantakoa. Ado̠ inạtege mit́ṭen gupi kkoṛa do̠ kaḍae laga ạguket́kina; ado̠ onko kaḍa mo̠to̠re barea do̠ khub moṭakin ńeloḱ kana. Ado̠ unkin kaḍa ńe̠lte Kạlu do̠e me̠n go̠t́ket́a, Nukin kaḍa do̠ khubkin moṭa akana. Ado̠ Lale me̠n go̠t́ket́a, E̠nte ho moṭa baṅkhankin cekaḱa? E̠nte nuking do̠ goṭa tạnḍikin daṛan kana, onatekin moṭa akana. Am hõ̠ goṭa ṭạnḍi daṛanme tho̠, nuking lekage nãhãḱem moṭaḱa. Ado̠ inạre hõ̠ Kạlu do̠ baṅgeye ro̠ṛ ruạṛ daṛeat́a; ado̠kin thir baṛayena. Ado̠ e̠ne̠ noa katha do̠ e̠nḍegeń mucạt́kat́a.




Iskul, kolej ko bond khạtirte Kạuḍi sõćjoṅ re Paṛhaoḱ Gidrạko

Disom reaḱ maraṅ muskil halot re jạruṛ khạtirte Dinajpur sen hoe lena. Dinajpur jilạ reaḱ Kaharol upojilạ Muṭni ato reye tahẽ kana sedae ren mit́ dhiri munḍhet́  haṛamba ńutum do Shamla Hembrom, umer do amdaj sae serma cetan. Ạḍi budan santal hoṛe tahẽ kante pon koṛa, bạhu biṭiko ar soṅgete goṛom gidrạko soṅge ạḍi maraṅ jopoṛao gharońj doe doho oṭo akada. Nãhãḱ jugre nonkan jopoṛao gharońj do baṅge ńeloḱ kana. Uni do calaoen July cando reaḱ 7 tạrik 2021 doye benḍao ena. Boṅga tala akan Shamla Hembrom aḱ bhanḍan re ạḍi aema gadel peṛako seṭer ko tahẽ kana. Ona okte re ńapam hoe lena Sabina Ṭudu soṅge, nui maejiu hõ mońj gharońj benao rakaṕ lạgit́ ar gidrạko oloḱ paṛhao cet́ ocoko lạgit́ ạḍi mon do menaḱ taya.

Sabina Ṭudu soṅge ạḍi jeleń gapalmarao re rakaṕ heć ena disom re Iskul kolejko bond khạtirte ale reṅgeć nacar koren gidrạko do ạḍi ãṭko hale ḍale akana. Cet́ le ceka lekhan gidrạko mońjko tahẽna, oloḱ paṛhaoko cet́ daṛeaḱa, mońj kạmiko ńam joṅa, darakan dinkore mońj gharońj ar mońjte dhạrti jiṅgiko khemao daṛeaḱa.

Korona rog dher khạtirte calaoen March cando 2020 serma khon nit hạbić te joto lekan sikhnạt ṭhạ̃iko do bond gea. Korona lekan mũhin rog do eken sohor bajar do baṅ bickom nãhãḱ okteredo ato ṭola korehõ heć bolo akana. Nonka te ńeloḱ kana ale koaḱ ay-upại ko hõ thoṛa akana. Onkate ńeloḱ kana gidrạko oloḱ paṛhao re jopoṛao baṅ doho katet́ gharońj reaḱ lahanti lạgit́ gidrạko kạmi reko dhurạu et́ koa. Noako chaḍa hõ gidrạko huḍiń umer regeko bapla et́ koa.         

Calaoen 29 tạrik lukhibar ạyuṕ ber 7:30 BBC reaḱ news seć te Gonosikha ren ạyurić Rasheda K. Chaodhuri doe menet́ kana; noa lockdown re disom re oloḱ paṛhao reaḱ do ạḍi ãṭe loksan keda. Sohor bajar ren gidrạko do enrehõ online zoom kilas, hand noteko, assessment seć lekate thoṛa sikhnạt ar oṛaḱ re mahasoe ko doho katet́ dher do sikhnạt ko hameṭ eda. Menkhan ato oṛaḱ ren gidrạko lạgit́ do ạḍi muskil. Ona khon hõ bạṛti muskil do Ạdibạsi gidrạko lạgit́. aema doko laha lena, Menkhan noa maraṅ rog korona khạtirte arhõ ạdibạsiko do dherko tayomoḱa menteye hudis eda.    

Dinajpur jilạ reaḱ Kaharol Upozilạ Muṭni atoren juạn koṛa Moni Hembrom do degree doe purạu akada. ar uni hotete baḍae akana je, khaṭo sạri golpo do santalko ạḍi ãṭe hudis ocoet́ bon kana. Ạḍi aema santal gidrạko do Bhan calao, rajmistri kạmi ar mit́ bar do ńu buloḱ teko jạbun akana.

Rajshahi jilạ reaḱ Godagaṛi upojilạ Dogachi atoren Seuli Kisku do Unihealth Nursing College Dhaka re diploma nursing dosar serma doe paṛhao eda. Lockdown khạtirte joto bond gea, ar onate uni do gogo sãote hoṛo rohoye calaḱ kana. Reṅgeć nacar hoṛ hisạb te noako din re kạmi begor jom do bạnuḱa. Uni soṅge galmarao hoe ena; zoom te class calaḱ kana, ado joṛao dom tahẽn kan gea se baṅ? Roṛ ruạṛ do nonka leka tahẽ kana; mobile re ạḍi mońj internet connection bae ńam te dinạm do kilas re joṛao bạń tahen kana.

Sorkaraḱ goṭawaḱ lekate Iskul kolej kore online te kilạs hatao reaḱ hukum menaḱ rehõ, ạḍi mońj tedo baṅ hoyoḱ kana mente gidrạko ren go babako menet́ kana. Reṅgeć gidrạko Iskul te kolge muskil ar hõ digital kilạs, online, hand note, assessment selet́ eman teaḱ ponthako etohoṕ akada. Santal hoṛ hopon kodo ạḍi thoṛa hoṛaḱ menaḱa haṭaḱ lekanaḱ mobile phone, ar hõ jạruṛ kana internet. phone ge bako kiriń daṛeaḱ kana arhõ internet. Ṭhik onka ge huḍiń kilạs ren gidrạko lạgit́ television re paṛhao ko lạgit́ kurumuṭu keda. Nit hõ aema santal ato oṛaḱ kore karenṭ do bạnuḱa, television ma ar hõ ạḍi sạṅgiń reaḱ katha kan. Aema santal ato oṛaḱ kore do mimit́ dokan re TV ko dohoet́ te maraṅko, sẽṛako se gidrạko ńeńel lạgit́ dokan ko senoḱa ar TV ko ńelet́ kana. Nonkanko lạgit́ do baṅ kana nãhãḱ okte re calaḱ kan oloḱ paṛhao hameṭ system do. Onate ńeloḱ kana darakan din ạḍi maraṅ begar do hoyoḱa. Horo ar kulại reaḱ golpo leka ạḍi bại bạite santalko bon lahaḱ calaḱ kan tahẽ kana. Menkhan korona do arhõ bạṛtiye tayom ket́ bona.        

Munḍumala Women Degree College ren gạkhuṛ Mahasoe Sunil Kumar Majhi (Soren) soṅge ạḍi jeleń santal gidrạko aḱ oloḱ paṛhao, lahanti selet́ emanteaḱ galmarao hoe ena. Nui gạkhuṛ mahasoe do sorkaraḱ goṭa lekage aćaḱ kolej re online kilạs, hand note ko benao ar paṛhaoḱ kan kuṛiko soṅge jopoṛao dohoe lekan bhage kạmikoe kạmi kana. Menkhan bhabna reaḱ katha do hoyoḱ kana; santal kuṛiko do mit́ ṭen hõ online kilạs re joṛao bạnuḱ koa. Noa do ạḍi bhabna uni lạgit́ ar abo santal jạtiko lạgit́.

Onate nonkan halot re santal gidrạko lạgit́ cet́ lekan mońj upại bon ńamte darakan din re bin muskil tebo teṅgo keṭeć daṛeaḱ? Ińaḱ khaṭo hudisteń men keya je, nitoḱ kan gea somoe ar okte do Santal ren manotanko dupuṛuṕ mit́ katet́ santal jạtiyạriko nonkan mũhin halot khon owar rakaṕ ko lạgit́, khạndri hudis ar goṭawakyte disom ren sorkar ṭhen ardas emoḱ jạruṛa ạḍi usạra. Tobe khan do santal gidrạko oloḱ paṛhao sećte babon tayomoḱa. Eken gidrạ koaḱ oloḱ paṛhao do baṅ, bickom santal jạtiạrikoaḱ joto lekan ạidạriko hatao lạgit́ bon kurumuṭua.