Meskoć

Meskoć

Pạhil hoṛ: Boeha, noa ḍahar (road) do oka seć calaoena?

Dosar hoṛ: Cedaḱ! Oka seć hõ baṅ calao akana!

Pạhil hoṛ: Cedaḱ nonka eṛe katha dom roṛeda boeha? Sạri katha lạime!

Dosar hoṛ: Cedaḱ ińaḱ katha do eṛe eṛem bujhạueda boeha? Iń do bar gel bochor khoniń ńel ạguet́ kana, ḍahar do nonḍege menaḱa.




Sohid mãhã Se Gogo Pạrsi Mãhã

Sanam hoṛ ge bon khojoḱa nijeraḱ mit́ṭen sạdhintet́ do. Ar ona khạtir aboaḱ Bangladisom sạdhin lạgit́ aboren aema boeha misera ko akoaḱ jiwi hõ ko em akada. Bangladisom ren baṅgali ko do akoaḱ gogo pạrsi lạgit́ 1952 serma reaḱ 21 February hiloḱ akoaḱ jiwi ko alaeleda. Ar niạ ghoṭona do khạli abo disom ren moto lạgit́ disạ doho din do baṅ bickom goṭa dhạrti ren hoṛko disạ ruạṛeda arko monoteda. Ente dhạrtire ar oka disom reaḱ itihas re baṅ ńamoḱa je jãhãe jạt akoaḱ gogo pạrsi lạgit́ jiwi ko alaeakada. Apnar Gogo pạrsi dulạṛ ar ona lạgit́ jiwi alae khạtir Jatisongho (United Nation) reaḱ UNESCO do 1999 sermare 21 February do goṭa dhạrti reaḱ gogo pạrsi mãhã mente ko ghosona keda. Niạ do baṅgali jạti ko lạgit́ mit́ṭen goroban kangea. Ar 1999 serma khon nit hạbić jao bochor 21 February do International Mother Language Day hisạbteko manoteda ạḍi rạskạ manot salaḱge. Onate 1952 serma re ona din ńutumte kobi Abdul Gopphar Chowdory mit́ṭen onoṛhẽ ol akada,-

Amar vayer rokte raṅgano ekuse February

Ami ki bhulte pari.

Chele hara soto mayer oshru goraye February

Ami ki bhulte pari.

Ar abonaḱ jionre onko boeha ko tis hõ  babon hiṛiń daṛeakoa.

Onka leka NAGR (National Agency for Green Revolution) hotete ạyuroḱ kan joto sikhnạt ṭhaõna re gogo pạrsi mãhã ạḍi man salaḱko manot keda. Gogo pạrsi ńutumte Lukhibar (20 February) Chapainawabgonj jilạ, Amnura Mission reaḱ Tabitha Kindergarten School re chobi ãkao, onol (rochona) oloḱ, onoṛhẽ haparao hoe purạuena. Tabitha Kindergarten School, Amnura Mission Primary School ar St.Andrew’s Jonior High School ren pạṭhuạ gidrạko Noa haparao reko selet́lena.

Sanam pạṭhuạ gidrạko ạḍi rạskạ ar kurumuṭu salaḱ haparaoreko selet́lena. Ente noa haparaore jit akan gidrạko lạgit́ tahẽkana bises kuṛại. Gogo pạrsi mãhã manot akhṛa re manotan peṛa lekate selet́e tahẽkana NAGR ren ạyurić Mn.Stephen Soren, SIL International Bangladesh ren Rajshahi Area Manager Nikolas Murmu, Amnura Mission manḍer hapṛam David Dhonai Hembrom, ona sãote selet́ko tahẽkana School ren Mahasoe selet́ eṭaḱ ko. Manotan ko do haparao re jit akan gidrạko talare kuṛạiko em hạṭińkeda. Ạḍi napaete gogo pạrsi mãhãko manot keda.




Meskoć

Meskoć

Mahasoe mit́din kelas re mit́ṭen gidrại kulikedea-Am samaṅre jãhãe ṭaka paesa ar ạkil noa barea jinisko doho lekhan, okaṭaḱem bachao hataokea?

Pạṭhuạ gidrạ: Noa ma ạḍi alga kukli kan Mahasoe. Iń do ṭaka paesageń hataokea.

Mahasoe: Iń do ṭaka paesa do baṅ, eken ạkil geń bachao hataokea.

Pạṭhuạ gidrạ: Mahasoe, okoe okaṭaḱte okulạn se ṭonṭage, uni do onage jạruṛaea are hataoa.




HAKO SAṔ (Gidrạ Eneć)

Noa eneć lạgit́ dhuṛi se gitil jaega jạruṛoḱa gidrạko sahoboḱ in maraṅ mit́ṭen golte gaṛ gạḍiko benaoa noage gidrạ eneć do. Kuṛi ar koṛa gidrạko, gel bochor khon latar umer renko eneć mit́ daṛeaḱa. Tinạḱge gidrạko seledoḱa, unạḱge eneć do ạḍi jomkaoḱa.

ENEĆ- gaṛ gạḍi beṛhaete gidrạko teṅgo ạcuroḱa. Gaṛgạḍire jojom jaṅgako dohoya ar leṅga jaṅga doko tayom seja. Ti tiko sasaṕ ạcuroḱa. Ṭenḍar mạciko teṅgona ado mit́ dhaote etom końe jojom jaṅgate hakoko leoḍakoa ar ona sãoteko bakhẽṛa,

Sir Gaṅga leṭe leṭe

Aser Gaṅga peṭe peṭe

Ruhi katla, gạ̃ṛạ̃i bohoḱ

Dũṛi, mạṅgri, coḍgoć bohoḱ, rakaṕkoḱ.

Pe dom bakhẽṛ tayom, ti apnaraḱte hante nate, am ińko dạṛa. Bhindạṛ tahẽyenić se bae dạṛ daṛeat́ić doye ḍomena. Dạṛ jitạuenko doko rajena. Arhõ eneć gạḍi ṭhenko heć jaoraḱa. Pạhil leka golteko teṅgo ạcuroḱa.

Apan ạpinko kusiḱ leka, ruhi, katla, mĩṛkạ, boaṛ, sol, gạ̃ṛạ̃i, coḍgoć, dũṛi, mạṅgri ematen hakoko ńutumoḱa. Ḍomakan gidrạ do gaṛ gạḍi bhitrireye tahẽna. Gamchate mẽt́ko tol eset́kataya. Joto gidrạkoaḱ ńutum, oneko ńutumakan leka, disạ hoyoḱtaea. Niạ dom ṭenḍar mạci do baṅko teṅgona. Banar jaṅgage gạḍire tahẽntakoa. Bagḍulu leka ti ṭapṭapaeteko sapaṕ ạuroḱa. Pạhil leka bakhẽṛate mit́ dom etom seć ar mit́ dom do końe sećko jhikạ jhokoḱa.

Noa talarege ḍomakan gidrạ do jãhãe mit́ṭen gidrạwaḱ hako ńutum ńum kateye hạṛubea, hẽ katla hakoyiń saṕana, judiye ṭhik lekhan saṕ ocoyen gidrạ doe goćena ar unige ḍome hoyoḱteko baḍaea. Bae ṭhik lekhan pạhil gidrạgeye tahẽna eneć do nonkage calao idiḱa ạuriko ạṛisoḱ hạbić. Diḱsạ daṛe laser ocoe, jhić ar tuḱnum daṛe sadhao ocoege eneć reaḱ jos do.




JOSEPH DO KUKMŨ REAḰ BHEDE LẠIKET́A

Pharao raj do aćren rasa dudulić sordar ar aćren piṭhạ beḱnaoić sordar edreat́kinte Josephe tahẽkan kạd oṛaḱreye bhoraokat́kina. Josephe mit́ din setaḱ jokheć unkin ṭhen senkate mulin ńelket́kinteye kuliket́kina. Cekate nonkaben ńeloḱ kana? Khange rasa-dudulić sordare metadea, Teheń ńindạń kukmũ kana, baṅma, Pe ḍạranaḱ darkha nạ̃ṛiń ńelket́a; ḍạrre do darkha thopa tahẽkana; iń do ona got́kate ona reaḱ rasa Pharao reaḱ bạṭire roḍoćket́te Pharaoiń caladea. Josephe metadea, Am do pe mãhã khange amaḱ kạmim ńam ruạṛa: unre iń noa hajotre bin dosić menạń baṛe disạńme. Onakate piṭhạ beḱnaoić sordar aćaḱ kukmũi lạiket́taea, baṅma, Pe ḍạlić piṭhạ condaporeń dipil akat́a, ar cetanaḱre do Pharao lạgit́ boge boge judạ karaoaḱ tahẽkana: menkhan cẽṛẽko do bohoḱ coṭ khon onako halo jomket́a. Josephe metadea, Pe mãhãre Pharao do amaḱ bohoḱe ńurtama. Josephe bhedat́kin lekage hoyentạkina; menkhan darkha rasa dudulić sordar do Josephe hiṛińkedea.

Bar serma tayom Pharaoe kukmũket́a, baṅma, Nil gaḍa aṛereye teṅgo akana. Khange 7 logno gại gaḍa khonko rakaṕente aṛe aṛeteko ạtiń kana. Ona tayom 7 morot́ morot́ gạiko rakaṕente onko lognokoko ut́ket́koa, enre hõ bako moṭalena, enkageko tahẽyena. Onakate arhõe kukmũket́a, baṅma, 1 budạre 7 goṭeć gele geleyena tohoć tohoć, ar onako tayom 7 goṭeć gele butuć butuć  copage geleyena, ar onako do pạhil gelekoe ut́ket́a. Ona kukmũ reaḱ bhed Misor disomren gonokko okoe hõ bako lại daṛeat́a. Khange rasa-dudulić sordar Josephe disạ got́kedete, Pharao do hajot khon uni ạgu ocokedeteye metadea, Am reaṅiń ańjom akat́a, am do jãhãn kukmũ ańjom tora bhedtet́em lại daṛeaḱa. Josephe roṛ ruạṛadea, Ona do ińaḱ sạddi do baṅa. Isorge Pharao suluk reaḱaḱe lạiaea. Joseph do onakin kukmũ ańjomkate Pharaoe metadea, Bhedtet́ do nõḱõe, pạhil 7 sermae sãwãea, ar onakate 7 sermae akalte ona 7 sãwãe serma reaḱ sarećaḱe cabaea. Pharao kukmũ reaḱ bhed ańjomkate Joseph goṭa Misor disom cetanreye dewankadea, ar Joseph do goṭa disomre dãṛã ạcurkate ona 7 sãwãe sermae anaje jarwa dohoket́a. (Gen. 40-41.)

 




Meskoć

Meskoć

Biḍạure cet́ khạtir nombor komena?

Gogo: Bangla re cedaḱ unạḱ thoṛa nomborem ńamkeda?

Gidrạ: Hạjir baṅ khạtirte.

Gogo: Cet́ enḍekhan am do biḍạure bam tahẽkana?

Gidrạ: Iń do hạjirgeń tahẽkana, menkhan iń aṛere duṛuṕ akan koṛa bae tahẽkana, one okoeaḱ ńelte biḍạureń olet́ tahẽkan.

 

 




Nú Bubulaḱ Oprom Ar Bạṛićtet́

Ńu bubulaḱko se nisạ do niạ jugre goṭa dhạrtire mit́ṭen ạḍi maraṅ ruạ kana. Noa ruạ do hoṛ khon somaj, somaj khon disạm seć ạḍi usạrai dạdạṛ kana. Nisạ ńutuman noa ruạ khon bańcao ńam lạgit́ goṭa dhạrti ạḍi ãṭe kurumuṭu kana. Jao bochor nisạ birud (Madok Protirodh dibos) din ko manao ạguieda. Enrehõ niạ do somaj khon baṅ cabaḱ kana. Boroṅ din dinte arhõ bạṛti calaḱ kana. Nisạ do khạli hoṛmo reaḱ do bae khotia. Noa do ṭaka poesa reaḱ hõ maraṅe khotia. Somaj reaḱ ạn-ạri ko cetanre hõ maraṅ probhab paṛaoḱ kana. Nisạ reaḱ bạṛti probhab do paṛaoḱ kana somaj ren juạn-juạniko cetanre. Noa nisạ karonte goṭa dhạrti ren koṭi-koṭi juạn-juạni koaḱ jibone nosṭoeda.

Ńu bubulaḱko se nisạ oprom:

Ńu bubulaḱko se nisạ modre hạnḍi, tạṛi, gãńja, hiroin, phensidil, koḍin, pethiḍin, aphim, morphin yaba, jạpit́ buṛi, traṅkuijar noako jinis lạgit́ bạṛti ko beohareda.

Ńu bubulaḱko oprom:

Ńu buluḱ koaḱ cạl-colon se cinhạ do bạṛti katete noako ńelogoḱa-(1) Ńindạ mońjte bako jạpida siń marsal ko dudṛuma, (2) Mońjte bako galmarao daṛeaḱa, (3) kạruć-bạrućko jom ńuia, (4) Alaṅ ar luṭiko rohoṛoḱtakoa (5) Monko ạḍi mońj baṅ tahen takoa, (6) Ghaneko thiroḱa-ghane ạḍi bạṛti kathako roṛa, (7) jãhãnaḱ cintạre monojog komaḱ takoa (8) duṛuṕ duṛuṕ ạuṛiaḱ somoeko nosṭoea, (9) Ạuṛiaḱte ạḍi utạr ṭakako khoja, (10) Bạibạite hoṛmoko rańjaoḱtakoa.

Mit́ hisạbte ńelakana mit́ṭen ńu bul hoṛ babotre din hiloḱ goṛre 87/= ṭakai khoroceda. Joto lebel se shreniren hoṛge noa ńu buluḱ nisạ reko boloḱ kana. Reṅgeć hoṛge bạṛti kaeteko noa nisạeda. Juạnko modre noa nisạ do ạḍi usạra ṭhạiye ńameda. Ar juạn koṛa-kuṛiko do noako nisạ ńu kate aema bạṛić kạmi jemon- khun, kombṛo, ḍakati, chintai, emanteaḱko kạmieda. Thoṛa din laha reaḱ ghoṭona bon ńelle khan oisi do jaoge nisại ńuet tahẽkana. Ar noa nisạ ńu baron karonte uni do ać gogo-baba goćkin hõ bae digdhạlena. Nonkan aema ghoṭona do ńu buluḱko hotete hoyoḱ kana.

Ńu bubulaḱre boloḱ reaḱ karon:

Porikha-nirikkha kate ńelakana okako karonte hoṛ ńu bubulaḱre bon boloḱ kana se ona rebon soṅgeḱ kana ona kodo hoyoḱ kana-orthonoitik karon, gharońjre jhogṛa-jhạṭi, ńu legae reaḱ sana, dhorom reaḱ ạn-ạri baṅ manao gateko são bạṛti somoe khemao, bạṛti rạskạ reaḱ as, noako karonte abo do bạṛti bubulaḱ rebon boloḱkana.

Ńu bubulaḱ se nisạ pasnaore akoṭaḱ:

1990 sermare madok drobbo niyontron odhidoptor benaoen tayom noa protisṭhan do ńu bubulaḱko bond lạgit́e kạmi edieda madok drobbo niyontron ạn benaoen tayom ńu bubulaḱ benao, ạkhriń, beohar, noare selet́ko ạnre soprot́ko do ạn reaḱ aotare benao akana madok niyontron board. Noa board do sorkari ar besorkari ar besorkari office são gãota kateye kạmieda. DC se jela proshasok mukhiạ kate noa komiṭi doe kạmieda. Noako nisạ bond lạgit́ ạn reaḱ soṭhik beohar, bises adalot benao ar noako cetanre hoṛ udgạuko reaḱ kạmi do jạruṛ menaḱa.




Kuṛhiạ Hoṛ Reaṅ Golpo

Mit́ṭen birre sạpạri dare latar re mit́ hoṛe tahẽkan tahẽkana. Sanam hoṛ uni do kuṛhiạ hoṛ ko metaea. Joto hoṛge uni do noa ńutumteko hohoae kan tahẽkana, ente uni do ạḍi kuṛhiạge tahẽkana. Uni do aćaḱ jionre tis hõ kạmige bae kạmi akada. Uni do jom lạgit́ hõ bae cas bas leda. Uniaḱ do eken mit́ṭen kạmi tahẽkana. Din bhor uni do sạpạri dare latar re duṛuṕkate tạṅgikaḱa, tinre ona jo do aćaḱ moca pheḍre ńuroḱa mente. Hoṛko do uni ạḍi bạṛićko ruhet́ede kan tahẽkana ar iṭạ, dhiri teko capat́ede kan tahẽkana. Menkhan onako katha bae luturaḱkan tahẽna. Uni do aćaḱ rukhiạḱ lạgit́ oka kạmi jạruṛaekan tahẽkan, inạḱ hõ bae kạmia.

Mit́ din kajak hoete ona dare reaḱ sạpạri jo do oṭaṅkate thoṛa sạńgiń re ńurena. Unre Raj ren bhạgnạt kuṛi do daḱ ṭhenge duṛuṕ akan tahẽkana. Hoete oṭaṅ heć akan mit́ṭen sạpạri jo halaṅkateće jomkeda. Nonkan bhage jo do tis hõ bae jom akada. Uni do ona sạpạri dare okoeaḱ kana, uni baplaḱ reaḱe goṭakeda. Uni do aćaḱ katha Raje lại sodoradea. Raj do uni ase emadea je, sạpạri dare ren mạlike sendra ńamea mente. Ona disomre okoe koaḱ sạpạri dare menaḱtako, onko do mit́ṭen kate sạpạri jo raj dorbarte idi ocoko lạgit́ hukume emadea. Raj ren bhạgnạt kuṛi do ạgu akat́ joto hoṛaḱ sạpạri jojome ehoṕena. Menkhan enhiloḱ reaḱ hoete oṭaṅ heć akana sạpạri leka do okoeaḱ hõ baṅ sebel kana. Raj doe kulikeda, arhõ jãhãeaḱ sạpạri dare menaḱa se baṅ, menkhan sạrige baḍae ńamkeda, eken mit́ hoṛaḱge menaḱa. Menkhan ona dareren mạlik do nonkae kuṛhiạgea je, ańjom katet́ se baḍae katet́ rehõ raj dobarre jo bae idileda.

Raj ren bhạgnạt kuṛi doe goṭakeda, ona dareren mạlik sãoiń ńapama ar jo hõń jom legaea. Ona sạpạri jom torage bujhạukeda je, noa do ona enhiloḱ reaḱ jo kangea. Uni do ruaṛ senkate raje metadea je, iń do uni kuṛhiạgeń baplayea. Raj do ar cet́e mena, aćaḱ goḱ katha lekage kuṛhiạ hoṛ sãote aćren bhạgnạt kuṛi bapla kadea. Kuṛhiạ koṛa do raj ren bhạgnạt kuṛi bapla tayom dare buṭarege suluk nirạite girobasoḱ kin ehoṕena. Uni kuṛhiạ hoṛ do aćren bạhu ṭhen ạḍi dulạṛe ńam kan tahẽkana. Aćren bạhu do oka kạmi jạruṛae kan tahẽn, onakoe kạmi idiet́kan tahẽkana. Menkhan ackage mit́ din onkin aḱ jionre bạṛić dosa heć paṛaoena. Sạpạri dare do jo emoḱe bondkeda. Uniren bạhu hõ ạḍi akal sakale ruạyena. Kuṛhiạ hoṛ hõ ać bạhu ạḍi ãṭe dulạṛedekan tahẽkana. Noa lahare okoe hõ kuṛhiạ hoṛ são bhage bako beohar akada, ar joton hõ bako joton akadea.

Menkhan mucạt́re ać bạhu jiwet́ dohoye lạgit́ kạmi ehoṕena. Uni do ạḍi ḍher sạpạri dare rohoekeda. Onako joto dare reaḱ jo jomte ar seba jotonte ać bạhu doe bogeyena. Kuṛhiạ hoṛ do kạmie ehoṕ akada ona khobor raj ṭhen seṭerena. Inạkatet́ hõ aćren bhạgnạt kuṛi hõe boge akana, ona khobor ańjomte raj do onkin raj bakholte ạguket́kinạ. Khan kuṛhiạ hoṛ do raj bakhol re sulukte jingi khemaoe ehoṕena. Laha leka do ar kạmige baṅ lagaoaekan tahẽkana. Adoe menkeda, tinre reṅgeć ar kuṛhiạgeń tahẽkan joto hoṛge ạḍi kajak ko ruhet́ akadińa. Menkhan nitoḱ doń kisạ̃ṛ akante joto hoṛko manotediń kana. 




Meskoć

Meskoć

Mit́ din juripạrikin gapalmarao kana-

Bạhu: Cet́ hoyoḱ kana, ạrsi samaṅre teṅgo kate, cet́em ńeńel kana?

Jãwãe: Nui hoṛ do ạḍi oporomgeń ńele kana, menkhan okareń ńel akadea ona do bạń disạ daṛeaḱ kana. 




Mit́ṭen Kuṛi Iń Dulạṛkedea-Bargel Aḱ Porbo

Dulạṛiạ Gate,

Mit́ ńindạ bạń jạpit́ daṛeada, raḱtegeń aṅgakeda. Bhagete apnargeń ruhet́ena ente am sãote bạń roṛleda. Monre cet́ leka co ạḍi perećiń ạikạuet́ tahẽkana. Aema katha lạiam sanaledińa, menkhan bạń, daṛeada. Paseć am hudiseda bạń puchạuet́mea mente se am reaḱ iń do mone-hõ-lagena.

Dayakate baḍaekam je amem hećente nunạḱ ãṭiń rạskạyena je roṛge bạń roṛ daṛeada. Ińren do am chaḍa celege bạnuḱkotińa.

Noage Amren

Pạtiạr gate