Baeman Karbạri

Mit́ṭen atore mit́ hoṛe tahẽkana. Uniaḱ mit́ṭen ḍaṅgra khamar tahẽkantaea. Onate aema lekan Karbạri uni then ḍaṅgra kiriń lạgit́ ko hijuḱkan tahẽkana. Mit́din thoṛa jạruṛ kạmi karonaḱte khamar mạlik do bajar seće calaoena. Onate uni do ḍaṅgra ạkhriń dạyik aćren hopone emadea.

Are metadea, “ beṭa, teheń do mit́ṭen karbạri ḍaṅgra kirińe hijuḱa. Uni ṭhen khon ḍaṅgra dam 20 goṭen sona kạuḍi hataome. Hoi beṭa?” Ado uniren hopone roṛ ruạṛkeda, “Ṭhikgea baba.”

Khange uni karbari do ḍaṅgra kirińe hećena. Khamar mạlik ren hopon do ać babawaḱ katha lekage mimit́ goṭen ḍaṅgra reaḱ dam 20 goṭen sona kạuḍi khojkeda. Uni karbạri do ḍaṅgra ńel tayome menkeda, E beṭa, “nunạḱ kạuḍi ma bạń ạguakat́. Baṅkhan mit́ṭen ḍaṅgra emạńme, ńindạ bhitrite nãhãḱ  jãhã lekatege kạuḍiń ạgu seṭerama.

Sạrige uni mạlik ren hopon uni karbạri kathate pạtiạuente mit́ṭen ḍaṅgarae emgot́adea. Uni baeman karbạri do ḍaṅgrae idikedea. Menkhan ar bae ruạṛ hećlena.

Sikhnạt: Ạnạṛi hoṛ cetanre tis hõ ạḍi algate alom pạtiạuḱa.




Goṭa Dhạrti Mahasoe Mãhã

Teheń Aṭhwar din (5 October) goṭa dhạrti mahasoe mãhã din kana. Jao serma reaḱ 5 October do goṭa dhạrti mahasoe mãhã hisạbte manao hijuḱ kana. Baṅgladisom hõ eṭaḱ disomko lekage mahasoe mãhã dine manaoeda. UNESCO reaḱ goṭa lekate 1994 serma khon jao sermage noa din do manao hijuḱ kana.

Goṭa dhạrti mahasoe mãhã manao reaḱ karon do kana mahasoe manot ar disạko. Nes bochor mahasoe mãhã reaḱ mul jos katha do kana, ‘Sikhnạt Kạmi sanamkoaḱ kurumuṭu marsal’. Cedaḱje, mahasoe doko hoyoḱ kana hoṛ benaoren mimit́ goṭen kạrigol. Mahasoe do eken akel bidiạ do bako emoḱ kana, bickom juạnko nawa piṛhirenko benao rakaṕko lạgit́ aema lekate udgạu arko cehaoet́koa. Jemon do mońj sikhnạt hameṭ kate mit́din akoaḱ jionre, gharońjre, disomre, somajre marsal ko bamber daṛeaḱ ar serma ipil lekako joloḱ. Onka leka tayom daram dinko reaḱ kukmu uduḱ salaḱ ona leka sapṛaoḱreko goṛoako kana.

1993 salre Paris re hoelen UNESCO reaḱ 26 aḱ sadharon sabha re 5 October din do goṭa dhạrti mahasoe mãhã manao lạgit́ ko goṭa keda. Inạkate 1994 serma re pạhil dhao goṭa dhạrti mahasoe mãhã din manaoena. 1995 serma khon eṭaḱ eṭaḱ disomkore ‘goṭa dhạrti mahasoe mãhã’ din manaoko ehoṕena. UNESCO aḱ aṅgoć lekate jao sermage judạ judạ mul jos katha do manao hijuḱ kana.

 




Nạyinren Rạnḍi Maejiu Hopone Jivet́ Ruạṛkedea

Jisu Nạyinko metaḱ mit́ṭeć naṅgraha reaḱ duạre sorenre, mit́ṭaṅ rạnḍi maejiuren sadherić goć hopone oḍok ạguḱ kan tahẽkana. Probhu do uni maejiure mãyã hećadea, are metadea, Alom raga. Khange sen sorkate parkome joṭet́at́a (gogoḱko doko teṅgoyena) are menket́a, E bạbu, amiń metam kana, Ma beret́me! Khange uni goćić do beret́ente roroṛe ehoṕket́a, ado uniren eṅgat uniye emadea.

Onako ńelket́ joto hoṛ botor hećat́koa, ar Isor sarhaokateko menket́a, Abon talare mit́ṭaṅ maraṅ nạbiye teṅgo akana, ar Isor do aćren hoṛkoe hiriket́bona. (Luk 7, 11-16.)




Akalet́ Serma

Oney akallet́ serma, iń gogo tako do sanam hoṛ kạmiko senena latar seć. Ar iń do Jiṭhiyạreko bạgi oṭoạdińa, oneń paṛhaoḱkan tahẽkan ṭhen. Ale ato khon Jiṭhiyạ do bar ghonṭa reaḱ hor kana, oṛaḱ horho do iń buḍigo ko doho oṭoakadea.

Iń buḍigo do ekal buḍhi hoṛ, mit́ bohoḱ tae tehe tehe ponḍ uṕ, sobot́ sonte bohoḱ do bedhao akat́ lekam ńel ketaea. Liduṛ piduṛ moṭa daṛe buḍhi hoṛ, baper kalre tis hõ gitićkoḱ bale ńel akadea. Ruạ hasoge baṅ tae, ado cet́ bam men, ạkil khawar ale do. One bae ruạḱ tege ado sanam hoṛ tegele botoraea. Menale ḍạn geae. Onatege jahan rog bighin hõ baṅ ńame kana. Eken ale moto do baṅ, sẽṛã hoṛ hõko men baṛaete ale hõle ańjom cet́ akada, ar ḍạn geae mentele botoraea. Ado ńelme uni ḍạn buḍhige bhại arhõ iń gogo tako do oṛaḱ horhoko doho oṭokadea, ar iń hõ kạmi calaḱ jokheć bogeteko men oṭowạdińa, oṛaḱ khon mạt kate alom calaḱa, am moto do. Noa katha luturre rebet́ dohokam. Buḍigo menaea, jãhã leka taneć meae. Ado sạrige cedaḱem mena, iń hõ botor jala noa bar cando ale oṛaḱte bạń sena. Nonḍe do ińte isin basaṅ kateń paṛhaoḱ kana, gitić do onko oḍok duạr menaḱko ato sompok iń mama tako ṭheniń gitića. Setaḱreń isin basaṅ kaḱa, saradin lạgit́. Jom baṛakate ado iskuliń senoḱa. Note ạyuṕ hõ ona daḱ mạnḍigeń jom ket́ge. Dosar garte do ar bạń isin aroea. Nonkage ente iń gogo tako hõko men oṭoakawạdińa, tinạḱ co babar dhaoem khaṭaoḱa, mit́ dom isinkaḱme, inạge bar bela jomme.

Un do iń do tesar kelasreń paṛhaoḱ kan tahẽna. Boge bạṛić do sanamiń bujhạu akat́gea, ato oṛaḱre mam baḍaege inạko kelasren gidrạ do kheas geko tahẽna. Ado enege ińiń sẽṛã godoḱ kana, apnarte isin basaṅ kateń paṛhaoḱ kana. Mit́ din do mit́ṭen gạḍiạre bogete hakole saṕket́koa. Iń hõ ado hako saṕ iń dhurạu akana, hako saṕ jokheć ḍanḍa hatlaḱ daḱre jobe kate hakoń hạtrạuet́ koa. Reaṛidiń khan, ghuṭuteń ńir rakaṕ godoḱ kana, setoṅre jeḍer ṭoṭko kate arhõ daḱreń don caḍoenge. Onka saradin jobeḱ kạnạń rakaṕ kạnạń, iń kathań hakoń saṕet́koa. Ado ńelme ạyuṕen khange ruạ ńam kidińa, metaḱmeń phuṛuṅena. Dosar hiloḱ setaḱ do mẽt́ hõ dam domo phulạuentińạ, ar pusri leka goṭa hoṛmo setoṅ ruạ hõ rakaṕạdińa. Tobekhan ado okoe takoaḱ oṛaḱreń gitić baṛaḱkan tahẽa, onko hõ bogeteko botorena. Nonkan ruạ do kathae daṛana, hạni nhại ṭhen ucạṛoḱa, ado sanam hoṛteko metadińạ, do ape oṛaḱte calaḱme. Ote co am buḍigo menae. Onkako metadiń khan ekaliń botorena, ar duạrre japaḱ kateń raḱeda. Adom cekaea, sanam hoṛteko tuṛet́ buṛet́ kidiń khan raḱ raḱteń mohnḍayena. Muruk kate ạḍi usạrań taṛamet́a. Ekal gại aderko sãote oṛaḱiń tioḱ keda. Oṛaḱre sen tora raraḱiń dhurạuena, ariń uduḱae kana johako iń buḍigo. Uni hõ ado iń ńeltey raḱeda, are kuliyedińa, cekayenam beṭa? Ado onka bana hoṛliń raḱjoṅ kana. Iń do un do ḍạn jugiń reaḱ botor do caba akantińạ. Ona doń hiṛiń keda duk jalate, iń buḍigoaḱ hoborre kusut́ kusut́iń raḱeda. Iń kathae noa kangea apnar hoṛaḱ sohag dulạṛ do. Nonḍe khon ado okoe hõ eṭaḱte bako kol giḍi daṛeạńa.

Iń buḍigo do dosar hiloḱ do setaḱre nim sakame hot́ ạgukeda, ar ińaḱ aṭet́ cetanre bejae ṭhik etaṅ machae tase keda, ado onae gitić latar ocokidińa, are metadińa, sona, noa nim sakam hõ rohoṛoḱa ar am hõ nahaḱem pharnaoḱa. Ar jom ńu teaḱ do eken daḱ mạnḍiye imạńkan tahẽna. Sunum teaḱ utu eman do baṅa. Ado sạrige ńelme, begor ran rehet́te mit́ hapta khange uniaḱ capo joton teń pharnaoena, ar iń buḍigo ḍạn gea mente botor ar andha pạtiạu hõ caba utạrentińạ.  

Tumạl: KẠHNI MALA




GO̠GO̠ UMULRE

Lạiet́kanae“Poha Ḍạr”…

Noa bhitạrre!

Noa citạrre!!

 

Go̠go̠ umulre…

Dulạṛ goṅgot́ menaḱa,

Daḱ jạput́, setoṅre bańcao menaḱ,

Bạdi bạiri kho̠n bańcao menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Chatar umul menaḱ,

Ru-rukhiạ menaḱ,

Dulạṛ hạmbut́ menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Mõ̠ńj gun menaḱ,

Disạ uihạr menaḱ,

Dulạṛ ce̠pe̠re̠ć menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Ańcar umul menaḱ,

Ko̠ṛam toa menaḱ,

Hara buru menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Dukre sukre,

Go̠ḱṛo̠ menaḱ,

Bin mucạt́ dulạṛ menaḱ!

 

Go̠go̠ umulre…

Sikhạuna menaḱ,

Bhage bud batlao menaḱ,

Ạkil hunạrjo̠ṅ menaḱa!




DIBI MELA

Teheń Lukhibar (2 October) setak̕ khonge jạṛi daḱ ar hisit́ hoete serma sapha baṅ tahẽkan rehõ noa Bharotio upomohadesh reaḱ mit́ joto Disom rege ạḍi jomok selet́ DIBI mela do hoe purạuena. Noa Dibi pujạ do jahatinạḱ Hindu hoṛkoaḱ kan enrehõ abo santal hoṛko do noa pujạ okte dãsãe daṛan ar Dibi mela ńel do ạḍi rạskạ selet́ko daṛana.

Onate jao serma reaḱ noa Dibi pujạ do eken Hindu hoṛkoaḱ dhorom porob reaḱ mucạt́ din do eken onko lạgit́ do baṅ, menkhan sanamkoaḱ porob hoe akana. Noa melarebon ńel lekhan Hindu, Muslạ, Buddhist ar Isại dhorom sãote eṭaḱ jạtren ko hõ ko seledoḱ kana. Cox Bazar nagraha ren Saju Barua doe meneda, ‘Bijaya Dashami do̠ nit do̠ e̠ke̠n Hindu ko lạgit́ do̠ baṅ, Baṅgali koaḱ be-jaman( Osomprodayik) porob hoe akana.

Dibi Murti reaḱ ḍubuć do̠ 5:30 baja seć khon puja pạriạko se naeke ko hotete mantar ko paṛhao katet́ e̠ho̠ṕ akana. Dhol/Ḍhak reaḱ rãhã são sãote don kocoṛ  ạḍi rạskạ hoṛmo ar mon te, murti ko do mit́ mit́ oka do pukhrire ar oka gaṅga koreko ḍubućket́ koa.




NIL SERMA

Nil serma laphaṅ,

Cạriạ ko̠nań ko̠yo̠ḱaḱre;

Poṇḍ poroe rimil,

Nijhum thir hape ńe̠loḱre.

 

Jarat́ sạrdi setoṅ,

Siń candoaḱ rãtre;

Poṇḍ poroe rimil tala,

Nil sermage ńe̠loḱ phãkre.

 

Bạnuḱa he̠nde̠ rimil,

Cekatem aso̠ḱ daḱ,

Jivi kạulạuḱ mo̠ne̠ kạ̃hĩsoḱ,

Cekate bam ạikạu raḱ-raḱ.

 

Daḱ baṅte hasa,

Ceka lạbidoḱ?

E̠r apho̠r dana casa,

Ceka hạriạṛoḱ.




LAṄGA

Duṛuṕ duṛuṕ tehõń laṅgayena

Teṅgo teṅgo tehõń laṅgayena,

Ḍanḍa judi hasome khan

Hante nahte hilạḱme,

Jaṅga judi hasome khan

Banar jaṅga kolsaeme,

Mone judi hasome khan serma don me.




HSC Biḍạu Reaḱ Jo Sodoroḱa 19 October Bhitrite

Nes bochor reaḱ HSC biḍạu do calaoen 26 June ehoṕ kate, 13 August mucạt́ reaḱ katha tahẽkana. Menkhan thoṛa bisoeko karonaḱte biḍạu routine do bodolente 19 August mucạt́ena. Nit HSC biḍạu ko emakat́ pạṭhuạko do jo ńam reaḱ tạṅgire menaḱkoa.

HSC bidạu reaḱ jo darakan mahna reaḱ 19 October bhitrite sodoroḱa. Dhaka sikhnạt borad ren biḍạu ńel jujutić S M Kamal Uddin noa khobore lại lahakeda.

Uni do arhõe baḍae ocokeda je, Sikhnạt board reaḱ sarkari niạm lekate biḍạu mucạt́ tayom turui gel (60) din bhitrite biḍạu jo do sodoroḱa. Onka leka biḍạu jo sodor reaḱ kạmihora calaḱ kana. Ạḍi usạra sodoroḱ reaḱ kurumuṭu menaḱa. Onate 19 October din nenḍa akana.

Niạ dhao gel mit́ (11)  goṭen sikhnạt board reaḱ tabere 12 lakh 51 hajar 111 goṭen pạṭhuạ form ko purunleda. Menkhan onko modre koṛakoaḱ soṅkha do tahẽkana 6 lakh 18 hajar 15, ar kuṛikoaḱ soṅkha do 6 lakh 33 hajar 96. Ar goṭa disomre moṭre 2 hajar 797 goṭen centre re biḍạu do hoe purạu akana.




Baba Ar Uniren Barea Kuṛi

Mit́ atore miṭ́en haṛam hoṛe tahẽkana. Uniren barea kuṛikin tahẽkana. Unkinaḱ do bapla hoeakan tahẽkana. Mit́din uni haṛam hoṛ do aćren kuṛikinaḱ oṛaḱ ńapamoḱe senena. Pạhilre aćreń maraṅ kuṛi aḱ oṛaḱe sen lahaena. Ado uni maraṅ kuṛi doe metadea, “Baba, koeme jemon usạra serma daḱe jạṛi. Baṅkhan sanam phosolko nosṭo cabaḱtińa.” Khange ać baba doe menkeda, “Acha ṭhikgea.”

Inạkate uni hoṛ do hudińić kuṛi ṭhene senena. Uni kuṛi hõ ać babae metadea, “Baba hasa reaḱ tụkuć celaṅ rohoṛ lạgit́ ạḍi ãṭ setoṅ jạruṛạṅ kana. E ba, koeme jemon serma dak aloe jạṛi.”

Nonkate uni hoṛ do ạḍi muskil dosare paṛaoena. Barea kuṛiaḱ bar lekkan khojoḱaḱ, okoe lạgit́e koea! Ado ạḍigan hudis ganḍonkate aćren huḍiń kuṛi metadea, “E go, amaḱ ṭukuć celaṅ do culhạ pheḍre dohokaḱme. Enḍekhan setoṅ reaḱ ãc bae ńamlere hõ ạḍi usạra algatege rohoṛoḱa. Are metadea, “koe me jemon usạrate serma daḱe jạṛi. Baṅkhan am didiaḱ joto phosol ko nosṭoḱtaea.”

Ado uniren huḍiń kuṛi doe menkeda, “Ṭhikgea baba. Onkage hoekoḱma. Nonkate unkinren babawaḱ goṭa lekate banar boeha kuṛiaḱge bhạilại hoyena.

Sikhnạt:  Bud ar akel tahẽlen khan joto lekan muskil dosa reaḱ algatege mimạṅsa hoyoḱa