Mit́ ṭen toyo ar sim reaḱ katha.

Sedae jugre, kathae, mit’taṅ toyo ar mit́ṭaṅ sim phulkin patao-let’ talẽkana, ar unkin do boehakin sạgạilet’ tahẽkana. Ado mit din do manotok reaḱkin nenḍaketa ; bana hor hạnḍikin dohoket́a; ado isinen khan do dul baṛakatekin nẽotayena.Pạhil do toyo oṛak rekin ńu baṛaket́a, ado onakate sim oṛaktekin calaoena. Ado khange uni sim doe bulena, adoe koboḱ kobogoḱ kana, ar uniren hopon do ciạ̃ṕ ciạ̃ṕ bogeteko raket́ kana; ado enre hõ uni sim eṅga do bae disạyet́koa. Ado uni toyoe menket́a, Nui sim doń jomegea. Ado sạriye bul gitićen khan do, gerkateye ạtkirkedea are jomkedea. Ado khange onko sim hopon doko ṭuạrena.

Ado dosar hiloḱ do ciãṕ ciạ̃ṕ ạḍi bạṛićko raḱ́ baṛayet́a. Khange uni toyo do noko hõ jomko lạgit́e locor locoroḱ kana; uni eṅga reaḱ ạḍi sebele ạikạuket́te noko hõ jom maraokoe menket́a. Ado khangeye heć got’ena ; adoe kuliyet’koa, Henda bhạgnạ, cedaḱpe raket’ kana? Khange adoko menket’a, Hola mãhnderre, mamo, eṅgạńe goć

bạgiat́lea. Adoe kuliketkoa, Okarepe gitića ?

Adoko menket́a, Ale do pakharele gitić kana.

Ado enka kuli baṛakatege uni toyo doe calaoena, Ado nook sim hoponko galmarao joṅ kana, Nui toyoge tho ya aboren ayo doe jomkedea ; ado abo hõ jgmbon lạgit́e kuli ṭhiket’bona. Adoko menket́a, Teheń do pakhare do babon gitića. Khange ado ona pakhare do holat́ko, churi binṭhikoko doho kat́a. Ado ńindạyen khan do uni toyo doe heć got́ena, ado ona pakha geye hạtṛạu got’ket́a. Ado khange holat́ko churikote bhage teye get́ sirạ soroyena. Ado hasokede khan ạḍiye ̃aḱ uk̃́ket́a Khange en hiloḱ doe ruạṛ calaoena.

Khange arhõ dosar hiloḱ doe hećena ; arhõ onkageye kuli yet́koa, Henda bhạgnạ, cedaḱpe raḱet́a ? Adoko menket́a, Hola mãhnderre, mamo, eṅgạńe goć bạgiat́lea. Adoe menket́a, Okarepe gitić kana? Adoko menket́a, Ale do culhạrele gitić kana. Ado enka men baṛakatege ać doe ruạṛ calaoena. Ado ạyuṕ khangeye heć got́ena ; ado bako jạpit́ akat́teye ruạṛ senena. Ado onko sim do, kathae, culhạre do khubko tiṅgi aṅgra akat́ tahẽ kana; ado ona seṅgel aṅgra do toroćteko topa akat́ tahẽkana. Ado inạ mit́ ghạṛi khange uni toyo doe heć got́ena, ado culhạ duạrreye paṭganḍo got́ena.

Ol toṅgeḱa.

noa do – Santal Folk Tales reaḱ́ Vol-1 12 no. golpo khon tumạlakana




AT́ HOPON

Mit́ hoṛren barea koṛa hoponkin tahẽkana. Unkin modre huḍińić do apate metadea, “E ba, ińre paṛaoḱ sompotti reaḱ bakhra emkạtińme.”

Ado bakhratet́e hạṭińat́kinạ. Khange thoṛa din tayom huḍiń hopon do sanamaḱko samṭaokate sạṅgiń disạmteye calaoena. Onḍe uni do bạṛić hoṛko soṅge din khemaoe ehoṕena. Lucạ lamoṭte tahẽkanaḱtae jotoe tahas nahas cabakeda. Sanamaḱe ublạ ḍublạket́ tayom ona disạmre ãṭ akal hoyena. Uni do reṅgejoḱe ehoṕena.

Ado ona disạmren Raj ṭhen kạmi siṛijoṅ lạgit́e senena. Uni Rajren do aema sukriko tahẽkantaea. Raj do uni koṛa sukri gupi kạmie emadea. Sukri jomaḱ koge uniaḱ berhon tahẽkantea. Reṅgećte sukri okako jom inạge lać pereće jomet́ tahẽkana. Khange thoṛadin tayom hudis ạcurentaea. Mentet́ae, “Iń baba ṭhen tinạḱ golam hoṛko khaṭaoḱ kana. Mońj jomaḱko ńameda. Iń do nonḍe sukri jomaḱ hõ baṅ milạuạń kana.

Reṅgećteń lorao cabaena.” Ạpuń ṭhen iń ruạṛ senoḱa. Metaeạń, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana. Amren guti leka dohoń me.” Khange beret́kate aćren apat ṭhene hećena. Sạṅgińre tahen rege apat́tet́ doe ńel ńamkedea. Hoponre mãyã hećadea.

Ar ńir senkateye kokekedea, are coḱadea. Hopontet́ doe menkeda, “E ba, serma reaḱ ar am samaṅreń kạiakada. Amren hopon ńumogoḱ lekgeń baṅkana.” Menkhan apattet́ do aćren golamko hako pakoe hohoat́koa. Metat́koae, “den boge utạr oyon aṅgrop ạguipe, horoḱaepe. Uniaḱ tire mundạm ar jaṅgare kharpa horoḱaepe. Ar uni ạsulakade moṭa damkom ạgukate gur hodepe.

Jom-ńuḱ tebon heseć-sekrejoḱa. Ente nui ińren hopon goćgeye tahẽkana, are jivet́ ruạṛena. At́geye tahẽkana are ńam ruạṛena.” Khange heseć-sekrejoḱko portonkeda.

Tumạl: Baḍaejoṅ Hor




Lubhiạ Toyo

Mit́ṭen lubhiạ Toyo tahẽkana. Uni do jaoge hudiset́kan tahẽkana, cekate arhõ ḍher jomaḱiń ńama. Mit́din uni Toyo do mit́ṭen setae ńel ńamkedea. Uni seta do mit́ṭen jel kuṭrạ deare gugu akat́ tahẽkana. Toyo do setawaḱ deare jel kuṭrạ ńelte lob bae sambṛao daṛeada. Adoe hudiskeda, judi jãhãlekate ona jel kuṭrạń hatao daṛeaḱ, enḍekhan lać perećiń jomkea.

Onate gunạnoḱe lagaoena, cekate jel kuṭrạń hataoa. Ạḍi ghạṛić tayome hudis ńamkeda, baṅ jãhãlekatege uniaḱ dea khon ona jel kuṭrạń hataogea. Onate setawaḱ deare dećena ar bại bạite ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda.

Menkhan tinre ona jel kuṭrạ aćaḱ mocare idikeda, unre aćaḱ moca khon ona jel kuṭrạ mit́ṭen ghạḍluḱre ńurena. Adoe bujhạukeda, sạrige jãhãnaḱ jinis lalocaḱ do baṅ bogea. Cedaḱje jãhãn jinisem lalocaḱ khan oka menaḱtam ona hõm ada.




Piạ Cẽṛẽ (Sohrae Sereń)

Kulhi mucạt́ Edel dare

Cet́ piạm piạyet́,

Ińren gogo-baba piạ Gaḍa hanasa

O piạ, ińren gogo-baba piạ Gaḍa hanasa,

Ciṭhi piạń olama

Kagoj piạ emạńme,

Ińre gogo-baba piạ seṭerạkinme

O piạ, ińren gogo-baba piạ seṭerạkinme.

 

 




Gunḍri Cupi (Gidrạ Eneć)

Hon hujur eneć leka gidrạko do beṛhaeteko duṛuṕ ạcuroḱa. Joto gidrạ mit́ dol geko tahẽna. Dhorom khạṛi kate raja ar ḍomko hoyoḱa. Ḍom akan gidrạ ṭhen mit́ṭen gõeṭha kecaḱ tahẽna.

Goeṭha bodolte mit́ṭen dhiri hõe doho daṛeaḱa. Uni gidrạ do gunḍriko ghur ghurạu ạcuroḱ leka duṛuṕ gidrạ beṛhaete koḍo koḍoye ńir ạcuroḱa. Ar ona gõeṭha se dhiri do jãhãe gidrạ tayomre hapeteye doho oṭokaḱa.

Ńir ạcuroḱ jokhen nonkae bakhẽṛa, “Gõeṭha guḍur guḍur gõeṭha guḍur guḍur.” Ado okoeaḱ dea sećre ona gõeṭha se dhiri dohowakana uni gidrạ bae disạle khan doḱho gidrạ do uniaḱ jaegare hećkate dạriạre phoḱ marteye dalea ar uniaḱ duṛuṕ jaegare aće duṛuṕa.

Judi jãhãye disạle khan doho ocoḱkan gidrạ do ona gõeṭha se dhiri halaṅ kateye khudạuea ar khạli jaega ạuri tiogre se duṛuṕ esedreye phoḱ marao ocolen khan unige ḍom doe hoe ruạṛena. Eneć do nonkage calao idiḱa gidrạ ạuriko ạṛisoḱ hạbić.




Kadam Baha

Buru ma coṭre kadam baha

Kadam bahawakan,

E dulạṛ, kadam bahawakan jeṅget́ jeṅget́

Tireń tiog dulạṛ, tireń gochae

Tire malań gutui,

E dulạṛ, tire malań gutui gate lạgit́

Tikinen do dulạṛ tarasińen,

Gutu galaṅ mala

E dulạṛ, gutu galaṅ mala mosot́ena.

 




Alom As Chuṭạuḱa

Sedae jugre mit́ṭen atore barea meromkin tahẽkana. Mit́din unkin do mit́ sãotekin gatećkan tahẽkana. Gatećkan jokhenge banar merom mit́ṭen ghaḍlaḱrekin ńurena. Ạḍi dhao kurumuṭu katet́ rehõ ona ghaḍlaḱ khon bạkin rakaṕ daṛeada. Mit́ okte mit́ṭen meromaḱ do ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ as cabayentaea. Onate ghaḍlaḱrege duṛuṕ hapeyena.

Menkhan eṭagić merom do bae as chuṭạulena. Ghaḍlaḱ khon onḍoṅoḱ reaḱ ạḍi ãṭe kurumuṭukeda. Ar “bhe!” “bhe!” kikiạuate hohoeda. Ṭhik inạ okterege mit́ hoṛ ona ghaḍlaḱ aṛete parom calaḱkan tahẽkana. Khange uni meromaḱ kikiạue ańjom ńamkeda ar ghaḍlaḱre boloyente banar merome udhạrket́kinạ.

Sikhnạt: Mit́ dhao bam daṛeaḱ khan sae dhao kạmi lạgit́ kurumuṭui me.




Sohrae Sereń

Kulhi mucạt́ Edel dare

Hạs Hạ̃sil cẽṛẽ dadae duṛuṕ akan,

Alaṅ sećge cupi akada

O dada, alaṅ sećge cupi akada,

Alo dadam tuńi dada

Alo dadam teṛaṅi,

Uni hoto alaṅ leka jiu do menaḱtae

O dada, uni hoto alaṅ leka jiu do menaḱtae.




Raj Kạmiạ Hoṛren Hopone Bogeyena

Mit́din Jisu do Gạlil reaḱ kanan atoteye calaoena. One okare daḱe darkha rasalet́. Gạlil reaḱ Kaparnahum atore rajren mit́ṭen kạmiạ hoṛren koṛae ruạḱkan tahẽkana.  Jisu do Jihudạ khon Gạlilte hećakane ańjomket́te, rajren kạmiạ hoṛ do Jisu ṭhene calaoena. Are nehõrena, jemon Jisu do Kaparnahumte senoḱte aćren koṛaye bogeye. Ente koṛa do gujuḱ halreye tahẽkana.

Jisu do uni rajren kạmiạ hoṛe metadea, “cinhạ ar hahaṛa kạmi begor ńelte do baṅgepe pạtiạuḱa.” Rajren kạmiạ hoṛe menkeda, “Dayakate hoponiń ạuriye gujuḱre dela hijuḱme.” Jisu do uniye metadea, “Do calaḱme koṛa doe jiwet́gea.” Uni do Jisuaḱ kathare pạtiạukateye calaoena.

Ar calaḱkan jokheć horrege aćren gutikoko daramkedea, arko lạiadea, “koṛa doe boge akana.” Uni do gutikoe kuliket́koa, “Tinreye bogeyena?” Metadeako, “Hola tarasińre ruạ cabayentaea.” Uni kạmiạ hoṛ doe bujhạukeda, ṭhik ona okterege Jisui menleda, koṛa doe jiwet́gea. Unre raj kạmiạ hoṛ ać oṛaḱren sanamge Jisureko pạtiạuena.




Kạṛmbi Tejo

Alom saba kạṛmbi sakam

Tejo menaḱko,

Kạṛmbi tejo suṅgạ tako

Pạṭimeako.