HUSIẠR RẠSKẠ
Dak’ kedae. Ãṭte dak keda. Tinrey daḱ keda unre Rạskạ do itạ ko baganreye e̠rkeda. Daḱ iạte uniaḱ cas do ạḍi mońj haraentaea. Rạskạ do bagan babotre puthiye paṛhao keda.
Puthire olakan tahẽkana:
Limbo ar pạpita do bhage jo̠ kana. Am do limbo ar pạpita reaḱ gạchi sarkari bagan khonem hatao daṛeaḱa.
Sunie menkeda;
“Alaṅ do limbo ar pạpita jạruṛalaṅ kana. Alaṅ do daḱlere limbo ar pạpitalaṅ rohoya. Alaṅ do apnaraḱ baganre limbo ar pạpitalaṅ rohoea. Am do sarkari godam khon limbo ar pạpita ạguime.”
Rạskạ do sarkari baganteye calaoena. Rạskạ do baganren bạbuye metadea,
“Iń do mit́ṭen limbo ar pea pạpita reaḱ gạchi jạruṛạń kana. Iń do daḱ lekhan limbo ar pạpita rohoe iń menet́ kana.”
Rạskạ do sarkari bagan khon limbo ar pạpita reaḱ gạchie kiriń ạgukeda.
Sumie menkeda;
“Iń do oṛaḱ pheḍre limbo reaḱ dareń rohoya.” Rạskạ do ar hõ puthiye paṛhao keda. Puthire olakan tahẽkana:
Limbo reaḱ dare oṛaḱ pheḍre rohoeme. Oṛaḱ reaḱ mạila daḱ limbo darere dulme. Limbo dare lạgit́ do mạila daḱ ạḍi bhageya. Bar moka osar ar bar moka khạndri ghaḍlaḱ laeme. Joto dare lạgit́ bar moka khạndri ar bar moka osar ghaḍlaḱ besa. Joto dare lạgit́ bar moka khạndri ar bar moka osar ghaḍlaḱ benao me. Noako ghaḍlaḱ re sea akan khot ar hasa ubme. Ghaḍlaḱre dare rohoeme. Ona iạte Rạskạ do bar moka osar ar bar moka khạndri ghaḍlaḱe lakeda.
Uni do oṛaḱ sorre ghaḍlaḱe benaokeda. Uni do ghaḍlaḱre sea akan khot ar hasae uṕkeda. Uni do ghaḍlaḱre limbo reaḱ dareye rohoekeda. Uni do limbo darere mạila daḱe dulkeda. Uniye menkeda;
“Oṛaḱ reaḱ mạila daḱte noa limbo dare haraḱa.” Uni do pea pạpita dare hõe rohoekeda. Uni do pea ghaḍlaḱe lakeda. Noako ghaḍlaḱ do bar moka osar ar bar moka khạndri tahẽkana. Uni do ghaḍlaḱre sea akan khot ar hasae uṕkeda. Ona tayom uni do dareye rohoekeda. Uni do darere mạilạ daḱe dulkeda. Uni do pạpita darere oṛaḱ reaḱ mạilạ daḱe dulada. Ona do haraena. Daḱte pạpita dare do ạḍi haraena. Rạskạwaḱ baganre mońj limbo ar pạpita tahẽkana.
Rạskạ ar sumi do ạḍi ḍher pạpita ar limbokin jomkeda. Aḍepaseren hoṛko Rạskạwaḱ mońj bagan ko ńelkeda. Aḍepaserean hoṛko limbo ar pạpita reaḱ dare ko ńelkeda. Aḍepaseren hoṛko menkeda;
Rạskạwaḱ bagan do ạḍi mońja. Uniaḱ limbo dare do ạḍi mońja. Uniaḱ pạpita dare do ạḍi mońja. Uniaḱ bagan do mońjgea. Rạskạ doe husiạr gea. Uni doe paṛhao daṛeaḱ kana. Paṛhaote uni do mońj kathae cet́ keda. Abo hõ bon paṛhaoḱa. Abo hõ husiạr hoṛbon hoyoḱa. (Husiạr Rạskạ-Tesar Puthi khon tumạl hoe akana)

i ar ‘denḍar hạṭiń’: 1970 ar 80 serma re Shibu Soren do “Dendar Hatao” (Usko Banda Karo) hạhạie ehob leda, jahare jomi hajoc poesa ar be-adibasi ko laga oco ocoye ko khoj keda. Ona do̠ jạt ạidạri lạgit́ mit́ṭen daṛean lạṛhại kana. Rajnitik Sapta Sambhad ren rạsiạ: 1980 sal khon 7 dhao Dumka Lok Sabha ḍạr khon bachao akana. Uni do̠ jạt koak̕ hok, bir ạri-cạli, sikhnạt ar saset̕ babod parliament re ạḍi ãṭe roṛkeda. Kendra montri: 2004 salre manmohan singh sorkar re kendra ko̠l montri hoelena. Menkhan ạn ạri reaḱ jạruṛaḱ ko iạte tayomte uni do̠ ạḍi jạruṛaḱ kạmi khon ạḍi jạruṛaḱ kạmi khon ạḍi jạruṛaḱ kạmi ko purạu keda. Mukhi mantri: Shibu soren do̠ 3 dhao Jharkhand ren mukhiạ montri hoelena: 1. 2005 sal reaḱ mãhã – eken 9 din 2. 2008 āgasṭa – 2009 januāri 3. ḍisembor 2009 – mai 2010 Bipod ar Case ko Sashinath jha họṛmọ kes: 1994 salre uniren nijerak̕ kạmiạ sạshinath jha do̠e bạgi oṭoakana ar tayomte uni do̠e goć ocoyena. 2006 salre Shibu Soren do̠ ạḍi bạṛić kạmi lạgit́e ạyur kedea ar uni do̠ jion hạbić kạidi reaḱ sajai emkeda. 2007 salre dilli reaḱ ạḍi maraṅ ạḍiạri do̠ unie ạcu calaoena. Eṭak’ keis: 1975 sal reaḱ Jungle Movement okte jạtren mạlikko oḍok ocoko reaḱ aema ghoṭona hoelena ar ạn lekate ạḍi jạruṛok̕kan kạmiko hoelena. Jharkhand rajyo̠ benao re̠ ạḍi jạruṛan kạmi Ạḍi din khon lạṛhại tayom Shibu Soren aḱ go̠ṛo̠ te̠ Bharot diso̠m reaḱ 28 taḱ rajyo̠ lekate Jharkhand do̠ 15 novambo̠r 2000 salre̠ benao rakaṕena. Uni do̠ Jharkhand do̠ e̠ke̠n mit́ṭe̠n rajyo̠ lekate do̠ baṅ, bickom jạt́ koaḱ ạri-cạli, rajniti ar arthik hok ạidạri sạbit dohoe reaḱ cinhạ lekate̠ye̠ so̠do̠r keda. Gharońj reaḱ ạidạri Shibu Soren ren koṛa Hemant Soren nit do̠ Jharkhand ren mukhiạ montri ar JMM ren mukhiạ kanae. Uni do̠ ac̕ babawak̕ aṛaṅ ar rajniti ạt sãote ạḍi usạrate kạmi idiet̕ kana. Tisrena gọpọṛọ Adibasi Hok: Jomi, bir ạri-cạli ar ạri-cạli reaḱ hok ko khoj reaḱ ạyur Rajnitik ạri-cạli: Jharkhand reaḱ judạ judạ rajyo̠ benao ar rajnitik pạtiạu Samajik bodol: Rin ạri, jạtren mạlik koak̕ ạḍi bạṛić kạmi ko bond lạgit̕ lạṛhại Popularity: Banar jạt talare aṅgoc – jạt ar be-jạt Disạm lạgit́ ạḍi jạruṛan kạmi: “Dishom Guru” metak̕me “Jatio Neta” Shibu Soren do̠ Bharot diso̠m reaḱ rajniti re mit́ṭen ạḍi jạruṛan ho̠ṛe tahẽkana – uni do̠ mit́ṭen jạt́aḱ lạṛhại khon mukhiạ montri hoyoḱ lạgit́e udgạu akana. Uni do eken adibasi somaj lạgit́ mit́ṭen neta do baṅ, menkhan mit́ṭen aṛaṅ ar udgạu hoṛe tahẽkana. Uniak̕ jion hotete abo do̠bon ńel ńam kana cet̕ lekate bebạric̕ kạmi birudh re protest do̠ itihas bo̠do̠l daṛeak̕a. Gujuk̕ ar Jatio Dukh Shibu soren 4 august 2025 hiloḱ dilli reaḱ ganga ram haspatal reye goćena. Uniaḱ goć tayom Pradhan Mantri, Rajyasabha, bipokrito dol ar goṭa adibasi somaj ren hoṛko ạḍi duk ko sodor keda. Jharkhand re 3 din reaḱ rajạri duk mãhã manao reaḱ gho̠sona hoe akana.