H I S K Ạ
Hiskạ do mit́ṭen maraṅ abeg (Emotion) kana oka do mit́ hoṛ ar mit́ hoṛak gunman, sarhao, hameṭ, baḍaeaḱ, cecet́aḱ menaḱ khan onako ńelteye Hiskạḱa. Ar hõ Hiskạ do janamoḱa apnar obhab (okulạn) khon, apnar raṅgao, apnar tạkićaḱ, samajik, kạuḍi okulạn, bạḍại mon, man manotko hiṛiń selet́ aema lekan eṭketõṛẽkote hoyoḱa. Nonkate Hiskạ do etohoboḱa ar ạḍi maraṅ te pasnaoaḱa.
Ạḍi aema din lahare Norway disom ren Santali pạrsi cet́ akat́ mit Saheb hor soṅge aema lekan daman gapalmarao do hoyoḱ kana Santal hoṛaḱ lahanti, sikhnạt, ạri-cạli, hoṛmo hạṭiń ar emanteaḱ bisoeko cetanre. Ado Saheb doe lạiạń kana aema din khon ale hõ ape santalko lahanti lạgit́ le kạmi kana; Menkhan bhitri bhitrite ạḍi aṭ Hiskạ doe kạmieda ape santalko talare. Ar hõe menet́ kana je, eken Santal hoṛ hopon do baṅ bickom Bangladisomre basoḱ kan sanam jạtrenko talare noa Hiskạ do menaḱa. Metaḱ me goṭa dhạrti ren Manwako talarege kom ar dher. Onate teheń ińaḱ olokaḱ doń goṭa keda HISKẠ babot.
Hiskạ reaḱ maraṅ machine ńutum do hoyoḱ kana misribạt (Sorojontro). Am laha seć rakaboḱ em kurumuṭui khan tayom sećko or pheḍ mea, maraṅ jahan kạmiem etohoṕ lekhan am reaḱko oktaea, maraṅ kukmuiem ńel lekhan bam daṛeaḱ menteko nisṛạu mea. Nunạḱ eṭketõṛẽ modre am do bańcaoḱ tahen lagaoama, ehrar tahen lagao ama, kukmu purạu lagaoama,entet́ manwa do eṭaḱ hoṛaḱ jaṅgatedo bako taṛama, apnar jaṅga tege taṛam jạruṛa, dạr jạrura. Am cetan seć rakaṕ me lạgit́ do okoe hõ bako kurumuṭuia. Apnarte siń ar ńindạ bam kurumuṭu lekhan do okoe hõ am goṛowam lạgit́ do bako kurumuṭuia. Dhạrti do ạḍi aṭ geye eṭaḱa, nonḍe do sanam geko eṭaḱgea, Apnarte bańcaoḱ reaḱ hor ar as do apnartege benao jạruṛa. Tin hạbić bhageaḱ kạmite bam sodoroḱ hạbić do okoe hõ bako orom mea, bako koyoḱ ama ar bako ńel mea. Noa hõ hoyoḱa je, am katha em katet́ hõ katha bako dohoea. Ar hõ am ńapamoḱ lạgit́ ghonṭa ghonṭa ko koyoḱ laṅga ocomea. Jahan kạmire ạuriem jitạḱ hạbić am doko hudisa mit́ṭen lelha se boka hoṛ kanam.
Dhạrti redo sanam hoṛge jo ńeńel ko as jonȧ. Am do tinạḱ ghonṭam paṛhaoḱ kana, tinạḱ ńindạm kạmi kana, tinạḱ em kurumuṭu kana; ona do okoe hõ bako ńel tama ar bako hudisa. Cricket ren mahasoe Sochin Tendulikar tinạḱ 6 turui chokkaeye dal akada ona do maraṅ bisoe do baṅ kana menkhan tinạḱ chokka dal katet́ aćren dole jitkạr akat́ koa onage maraṅaḱ bisoe kana. Football ren maraṅ khiloḍiạ Mesi do tin ghạṛić aćaḱ katạ re bole doholeda, se tinạḱ dhom gol reye ṭuṭi leda ona do maraṅaḱ do baṅ kana; football khilạdiạ ńeńel kan hoṛ doko ńela Mesi tinạḱe goal keda ar aćren dol doko jitkạrena se baṅ. Entet́ Jo kangea maraṅaḱ bisoe do.
Sisirjạuić do abo sanamko mit́ṭen enejoḱ lạgit́ khilạḍ maṭh doye em akat́ bona. Ona khilạḍ maṭh okoe tinạḱe la ghaḍlaḱ daṛeaḱ kana; ạḍi thoṛa ganem la ghaḍlaḱ lekhan do ghaḍluḱ hoyoḱa, ar thoṛa bạṛti khạndri khan do pukhri hoyoḱa, ar hõ bạṛti ghaḍluḱ len khan do maraṅ dighi hoyoḱa, am okam kusiḱa onage hoyoḱa. Sisirjạuić do am dil ar daṛeye em akat́ mea, bud akile em akat́mea, baṛge se maṭh hoye em akat́mea; Menkhan amaḱ ona daṛete cet́ em benaoa ona do amgem baḍaea, ghạḍluḱ, pukhri se dighi amaḱ cetan rege nirbhoroḱ kana. Onate Hiskạ do baṅ bickom apnar daṛete bon kurumutui ma apnar lahanti lạgit́.
Onate Bill gates do nonkae men akada; “Okoe ame edrewama uni do alom hirkhạwaea, Ente uni do emon mit́ hoṛ kanae okoe doe sikạra, uni khon am dom soros gea”.