Ekoṭ

Pukhri jalapuri gaḍako eman daḱ

Kạṭić ṭhop midoḱte ạtu jarwaḱ

Mimit́ goṭeć akhorkoge joṛaole khan,

Hajar hajar puthiko cet́ baṅ benaoḱ kan!

Mimit́ goṭeć itạko gathao mit́kate

Hapṛaḱ hapṛaḱ dolan hõ benaoḱ kajakte;

Sutạm lekan sobot́ son ḍherae pãktege

Moṭa moṭa barahi ạḍi keṭećge.

Manwa hoṛmo jaṅ jel mãyãm ar sirkote

Muṭhạn akana onako mit́ akante.

Uć phạnṭillenre oka eskar bam dhej,

Gel hoṛ ekoṭoḱte do algatem leṭej.

E gidrạko! Mit́ monoḱ de kurumuṭuipe,

Ekoṭ mon hạrjoṅ lạgit́ mage jhũkoḱpe.




Sạntipaṛa Circle Youth Committee ak’ 5th Annual Conference

Bharot disom reak’  Amlaiguri -NELC-Sạntipaṛa Circle Youth Committee ak’ 5th Annual Conference do 13 khon 15 October 2021 napae te hoe purạu akana. Sạntipaṛa Circle Youth Conference Reception Committee sec’ khon Manotan Peṛa ko, Manotan Rev. Mrs. L.Tudu, Mr. B.B. Mardi, Mr. Adward Baskey, Mrs. Nirmola Murmu, Rt. Rev. G. Murmu, Bishop,GDC, Mr. Christom Tudu, ạḍi ạḍi Gunman Johar ko em hạṭińat́ koa, ente Juạn ko mońj katha te udgạuna ko emak’ko ńutum te. Johar ko emat́koa Sạntipaṛa Circle ar Ạṭhiạbạṛi Circle ren Pasṭor ar Evangelist ko, Rev. Lokhon Soren , Rev. Ramjit Murmu Rev. Amio Mardi ,Evn. Sagenen Kisku, Rev. James Mardi, Rev. John Thomas Kisku entet’ Conference napae te hoe purạuk’ re ạḍi ãṭ goṛo ko emket’ ńutum te. Arhõ Johar ko emawat́koa Sạntipaṛa, Kumarikaṭa,Joema, Ạṭhiạbạṛi,Haraputạ,Bhorpur ar Udạlguṛi Circle ren Juạn ko entet’ onko hõ Conference reko helmel daṛeaḱ ńutum te. Johar ko emat́koa Ạṭhiạbạṛi Circle ren Worship Team ren Members ko entet’ conference mońj ko Sohan ket’ ńutum te ar mońj sereń duṛạṅ te Isor ko Sarhao kede ńutumte. Johar ko emat́koa Manotan Peṛa ko, Mr. Riman Soren ,Mr. Soleman Murmu ,Mr. Kangresh Mardi,Mr. Sánjay Kisku , Mr. Binoy Kr Tudu Mr. Guliat Hasda, Mr. Nirmal Murmu, Mr. Roben Murmu ,Mr. Jirimia Kisku , Mr. Kishun Tudu , Mrs. Renuka Kisku, Mr. Philip Murmu, Mr. Monoj Soren,Mr. David Murmu , Mr. Devid Murmu , Mr. Sagenen Murmu, Miss. Monoroma Murmu , Mr. Philip Soren, Mr. Dipok Tudu , Mr. Nilu Besra conference re helmel en ńutum te. Johar ko emat́koa Sạntipaṛa Circle ren Employees ko, Hapṛam ko, mimit’ Manḍer ren Youth President/Secretary ko, Go-Baba ko entet’ Conference napae te hoe purạu ocoe re aema lekate goṛo ko emket’ ńutum te. Johar ko emat́koa Conference reko selet’ en Delegates ko ar General Members ko entet’ conference reko helmel daṛeadaḱ ńutum te. Johar em hạṭińat́ koa Ạmlạiguṛi Manḍer ren Manḍer Chairperson/Secretary, Juạn ko,Sunday School ren Gidrạko, Go-Baba ko, entet’ conference re ạḍi haron kosṭo katet’ re hõ conference napae te hoe purạuk’ re goṛo emket’ ńutum te. Johar ko emat́koa Sạntipaṛa Circle Youth Conference Reception Committee latar reak’ joto Sub Committee ren In-Charge ko, Worship Team ren Members ko, Volunteers ko entet’ Conference napae te hoe purạu ocoe re ạḍi lekanak’ haron kosṭo sahao katet’ rehõ goṛo ko emket’ ńutum te. Sạntipaṛa Circle Youth Conference Reception Committee do Manotan Rev. Oddvar Holmedal Saheb ạḍi ạḍi Gunman Johar ko emawadea. entet’ Conference napae te hoe purạu en ńutum te Sarhao Johar re emat’ ko ńutum te. Conference Reception Committee doko hoyoḱ kana: Mr. Bonifash Tudu, Convenor. Miss. Selwanti Murmu, Vice Convenor. Mr. Binod Murmu, Secretary. Miss. Dipa Hasda, Asst. Secretary. Mr. Samuel Tudu, Treasurer.




   Meskoć

                                        Meskoć

Buddhi reaḱ bidạu:

Oṛaḱre aema gidrạ ko ko heć jarwa akana. Mama do̠  onko gidrạkoaḱ buddhiye biḍạuet́ takoa.

Mama: Kombṛo babotre mit́ṭen mońj udahoron jãhãe pe lại daṛeaḱa?

Jitu: Iń lại daṛeaḱa mama.

Mama: Ma se̠ to̠be usạra lạime.

Jitu: “Kombṛo ko dạṛ lekhan buddhi ḍheroḱa”. Metaḱme nijaḱ buddhi ḍher ocoe lạgit́ jãhãtin rege kombṛo dạṛ ocoae hoyoḱa.




Sạri Roṛoić Washiṅṭon Gidrạ

Jorj Washiṅṭon ńutuman turui serma umer ren mit́ṭen huḍiń gidrại tahẽkana. Apat do Jorj ạḍiye dulạṛede kan tahẽkana, ar uniaḱ janam dinre rṣskạḱ lạgit́ mit́ṭen hopon ṭeṅgoće emadea. Jorj do onae ńamket́te ạḍiye rạskạyena. Enhiloḱ do skulre hõ mit́ talao ṭeṅgoćrege mon tahẽkantaea. Skul chuṭi torage uni do riạḱ riạḱ oṛaḱteye ńir hećena, ar aćaḱ hopon ṭeṅgoć saṕ rakaṕ kateye menwana, “Ạḍi laser ar jhak jhak mõńj ṭeṅgoćtiń! Noate do jãhãnaḱgeń mone onage magoḱa. Acha, enhõ jãhãnaḱreń biḍạu legaletińge.” Khange uni huḍiń koṛa do bagwanteye dạṛ idiket́a. Onḍe uni do mit́ṭeć mõńj hopon dareye ńel ńamket́a. Ar ona ṭeṅgoćte ona reaḱ baklaḱ maḱ chaḍaoe nandhaoena. Uni do bae hudislet́a, nonkate do dareń bạṛićet́a. Ar aćaḱ sana leka jãhãtinạḱ coṭ hạbiće dạreat́, beṛhaeteaḱ baklaḱ doe maḱ chaḍaoket́a. Ar ạḍi ãṭe rạskạyena oṛaḱteye ruạṛ calaoena.

Mańjan baṛayenako. Mańjan baṛayen tayomge apattet́ do bagwante dãṛã baṛaye calaoena. Ar Jorj hõ uniye pańja idikedea. Jorj okaṭaḱ dare reaḱ baklaḱe maḱ chaḍaolet́ ona dareye ńel ńamket́ khan bebạṛiće edreyena. Ar ạḍi garteye men got́ket́a. “Okoe noa dare nonka akat́a? Noa ańjomkate Jorj do ạḍi ãṭe botorena ar thar tharaoḱe ehopena. Apat do Jorje kulikedea, “ Henda beṭa! Baḍaeam, okoe noa doe nonka akat́a?” Jorj doe menket́a. “ Ińge baba, ińaḱ nawa ṭeṅgoćteń nonka akat́a.”

Apat do Jorj cet́e cekakedea? Am do cet́em hudiset́a? Cet́ uni do aćren hopone sạjạikedea? Baṅ, uni do aćren hopone heokedea. Are coḱadea, are metadea, “ E beṭa iń do ạḍiń rạskạḱ kana, am do sạriaḱem roṛ akat́a. Mit́ṭen eṛe katha roṛlere tinạḱiń bhabnaḱoḱa, bebak dare goć cabalenre hõ unạḱ do ohoń bhabnalena.” Jorj doe sẽṛãyena, ar dilgạriạ ar ạḍi boge gunan hoṛe hoyena. Ar jotoko ṭhen pạtiạr hoṛe hoyena. Uni do aćaḱ disom metaḱme Amerikare lạṛhại phạdkoren Subedar ar mukhiại bahalena. Uni reaṅ roṛ akana, baṅma uni do lạṛhạire soroić ar eṭaḱko tuluć sulukoḱre pạhiliće tahẽkana.




    Meskoć

                              Meskoć

Dactor khon sạṅgiń re tahẽn reaḱ upại:

Gidrạ: Baba, dinạm din mit́ṭen kate apple jo̠m lekhan Dactor ṭhen baṅ calaḱ hoyoḱa?

Baba: Hẽ, baṅ calaḱ hoyoḱa.

Gidrạ: To̠be den se̠ mit́ṭen apple emạńme.

Baba: Am ma apple jo̠jo̠m ge bam reben! Teheń do̠m cekayena? Aćkage apple jomem menet je?

Gidrạ: Dactor aḱ gạḍi reaḱ janlań rạput́ akada to̠!




Hulạs Landa

Cẽṛẽ leka tinạḱlaṅ uḍạuḱ

Serma uḍạu uḍạuteń laṅgayena.

Den thoṛa sãhẽt́ dulạṛ

Oka jhạl khon dulạṛ tetaṅ ińma.

E! amma bahan landa mẽt́tam

Koṛam baṛge re rohoe kedam aema abad.

Ạḍi jhạl khon hõ amma esel sapha

Amaḱ mayam tema

Bại bạiteń eset́en

Hoṛmo – mayam – sãhẽt́ loloen.

Kạṛuń ńutre, setoṅ talare

Eneć joḱ kan kukmu bhabnako

Oko – cukute bana hoṛaḱge.

Eṭaḱ koaḱ ṭopoḱ dulạṛ leka do

Ar baṅ hanḍe – nonḍe jiṅgi juri.

Alaṅaḱ hulạs landa sirijanoḱ leka

Tol tearoḱ sona bando nạṛi.




Candoaḱ Hasare Pạhil Manwa Nil Amostrong

Goṭa dhạrtire ńindạ cando aḱ deyare pạhil taṛam Manwae hoyoḱ kana Nil Amostrong. Nui Nil Amostrong do 5th August, 1930 salre America reaḱ Ohaeo ńutuman nagraha reye janamlena. Eken turui bochor umer rege ać baba tuluć Uḍạoḱ jãhãj reye dećlena. Un khonge uḍạuoḱ jãhãj re dejoḱ reaḱ nesa do uni re capaṛẽna. Unạḱ kạṭić khonge uni do serma uḍạoḱ jãhãj re dećkate manḍrao baṛae reaḱ kukmũye ńelet́ tahẽkana. Ar aćaḱ niyạ kukmũ sạrie lạgit́ gidrạ khonge ạḍi ãṭẽ kurumuṭu leda. Aćaḱ kurumuṭũ reaḱ pạhil dhaṕ hisạbte 16 serma umer rege cecetaḱ uḍạo jãhãj calao reaṅ hukume ńam keda.

Ar ạḍi mońj pạṭhuạ gidrạ hisạbte America Marine Senabạhini aḱ Scholarship ńam kate 1947 salre Parudu University re Arontical Engineering  cetan re oloḱ paṛhaoḱe ehoṕket́taya. Ar aćaḱ niạ kukmũ sạri sạrige mit́ din sạriaḱ ket́ tayae. Nui Nil Amostrong ge hoyoḱ kana cando aḱ deyare taṛam pạhil manwa do. 1949 salre Korean lạṛhạe re Nil Amostrong ko hoho adeya. American marine bạhiniren Pilot hisạbte. Ona lạṛhại re uḍạo jãhãj ren ạḍi gạkhuṛ pilot hisạbte pea poruskare emadea.

1952 salre ona lạṛhạe khon ruạṛ hećkate ar hõ oloḱ- paṛhaoḱ re mone lagaoket́taya. Thoṛa bochor por National Adviser Committee for Arrontics (NACA) re kạmiye boloyena. Tayomte niạge NASA ńutum teko bodol keda. Nil Amostrong do jion juri soṅge tol baplayena 1956 salre. Serma re cando reaḱ disom re calaoḱ lạgit́ lạṭu challenge hećadea 1969 sal re. Michel Colins, Eduein- E- baj Aldrine tuluć ać hoko goṭa kedea cando ṭhen calaoḱ lạgit́.

Ona bochor ge metaḱ me 1969 sal reaḱ 16 July Nil do sãoten ko tuluć Apollo-11, roket re dećkate cando seć calaḱ lạgit́ dhạrti khonko uḍạoena ar niạ ren manjhi haṛame tãhẽkana nui Nil amostrong. 1969 sal reaḱ 20 July cando reaḱ deyare pạhil manwa hisạb teye taṛam keda Nil amostrong. Onḍe cando re 21 ghonṭa kin Nil Amostrong ar Aldrin. Onḍe khon 24 July ar hõ dhạrti teko ruạṛ hećena. Appolo-11, ge Nil amostrong aḱ do mucạt́ serma uḍạo tãhẽ kan taya. Enạ tayom 1971 sal re NASA reaṅ kạmi aṛaḱ giḍi kate Mahasoe kạmireye lagaoena, ar mucạt́ dhạbić gidrạko University reye paṛhaoet́ ko tãhãkana.

Nil Amostrong aḱ ạḍi kurumuṭu ar gạkhuṛ kạmi lạgit́ America ren President uni America reaḱ joto khon lạṭu utạraḱ Besamorik manotan Congrational hudạ reaṅ meḍel selet́ arhõ aema manotanaḱ poruskare em akawadea.

Nil Amostrong do 2012 sal reaḱ 25 August, 82 serma umer reye goćena. Uniaḱ jion abo juạn ko lạgit́ sạrige mit́ṭen udgạoanaḱ kangea.

Torjomao re- Prodip Hembrom




PORHO

Ạḍi mońjtam iṭạ oṛaḱ

Met́ lagaoḱ kan joto hoṛaḱ

Tãhẽn hoṛge bạnuḱ kotam

Oṛaḱkate cet́ porho tam?

Oṛaḱre menaḱ chapor khaṭ ar almari

Ar hõ joloḱ elekṭeri

Ona begor hoṛ bạnuḱ kotam

Cet́ ado hoyen porho tam.

Oṛaḱ pereć dhon tam

Pokeṭ pereć ṭaka tam

Ona onḍege tãhẽn khan

Cet́ ado porho tam.

Saj sapaṕtam ạḍi ạḍi

Ar hõ menaḱ phoṭo gạḍi,

Koyoḱam hoṛ bạnuḱ ko tam

Porho ona reaḱ bạnuḱtam

Marshal ge bam bamber lekhan

Cet́ porho ge bạnuḱtam.

Paṛhaoenam ạkilenam

Ạkil marsal okortam

Marshal ge bam bamber lekhan

Cet́ porho ge bạnuḱtam

Biḍạuenam pasenam

Daman hudạ ńamanam

Nit kạmi bam kạmi lekhan

Hudạ reaḱ cet́ porho tam?

Bạptisenam isạiyenam

Girjạ koejoṅ bạnuḱtam.

Kurus malayem ṭoṭko lere hõ

Jahan porho bạnuḱtam.




Gune Baḍae Haṛam Reaḱ

Sedaere,  kathae, mit́ atore bar haṛam buḍhikin tahẽkana: uni haṛam do̠ jaejugge kicriće teńa. Mit́ din do̠ uni buḍhi piṭhạwạkin   lạgit́ge ho̠lo̠ṅket́a; ado̠ un jo̠khe̠n uni haṛam hõ kicriće teńoḱ kan tahẽkana. Buḍhi do̠e piṭhạyet́a oṛaḱ bhitrire, me̠nkhan tinạḱ dhaoe dulet́a piṭhạ, unạḱ dhaoge saḍe do̠ haṛame ańjo̠met́gea, uni haṛam hõ o̠tre mạkuteye daget́ kana. Khange uni buḍhi do̠e piṭhạ bhagaoena, ado̠e ganḍaket́a pe̠ ganḍa pe̠a piṭhạ hoeyena. Ado̠ buḍhi haṛame lạiae kana, metae kanae, piṭhạ do̠ pe̠ ganḍa ge hoelena, ado̠ turui go̠ṭe̠n kate hạṭiń do̠ hoyoḱtalaṅa. Khange uni haṛame me̠nket́a, Baṅ, piṭhạ do̠ ar hõ pea bạṛtigea.

Ado̠ uni buḍhiye me̠nket́a, Ińren haṛam do̠e jan guruḱa nãhãḱ. Ado̠ ạimại ạimạiko galmaraore uni buḍhiye lạiakoa, Ale he̠re̠l ma bhalae janoḱge! Sanamaḱge bin ńe̠lteye lại daṛeaḱ kana. Khange tahẽn tahẽnte ḍher din hoeyena. Khange mit́ṭen raj do̠ lạṛhạikogeye ńam baṛayet́koa. Khangeko lạiadea, Phalna jaegare lạṛhại lek ho̠ṛ menaea. Khange raj do̠ sipạhi ho̠ṛe̠ kolket́koa, metat́koae, Do calaḱpe, hạni ho̠ṛ saṕ ạguyepe. Khange uni sasaṕ sipạhiko calaoena, arko metae kana, Dela se̠, raj cet́ lạgit́ co̠ṅe kho̠j akat́mea. Khange uni ho̠ṛe̠ me̠nket́a, Baṅ, Raj do̠ cet́ lạgit́e kho̠jeń kana? Ạkil hõ bạnuḱtińa, lelha utạrgeạń. Khange onko sipạhiko me̠nket́a, Baṅ, am do̠ calaḱtege hoyoḱtama.

Khange  uni ho̠ṛ rajaḱ humum lekate adoe calaoena; khange raje metae kana, Am do̠ khub gunan ho̠ṛ kanam? Khangeye me̠nket́a, Baṅ, raja, ạḍi do̠ bạń baḍea, thoṛa thuṛi do̠ń baḍaegea. Ado̠ raje me̠nket́a, E̠nḍe̠ khan am do̠ lạṛhại calaḱ hoyoḱtama; am mo̠to̠ do̠ baṅ, am sãote aema sipạhiko tahẽna, ar sado̠m cetanteń kolpea. Khange aema sipạhi ar uni hõ sado̠mreye de̠ćkedea; khange de̠ćkede khan uni do̠ ạḍi bo̠to̠rgeye ạikạuket́a; e̠nte uni do̠ tisre hõ sado̠mre do̠ bae de̠ćlena; e̠ne̠ utạrgeye de̠ć lagaḱ kana. Khangeko mohnḍayena. Khange aswariạko do̠ khub leka sado̠mko kamsaoket́koa, ar nui hõ onko sãote aćren sado̠me kamsaokedea; ado̠ kathae, uni do̠ bo̠to̠rte e̠kkalteye ke̠kle̠se̠t́ena, ar mit́ṭen darereye hạṛuṕena; uni sado̠m mae ńir paro̠men, ar ho̠ṛ ma ona dareregeye hạṛuṕ tahẽyen.

Ado̠ ona ńe̠lte uni raj do̠ ạḍiye hahaṛayena, me̠nket́ae, Nonka do̠ bań ńe̠l akawana. Onate uni raj do̠ thoṛage boksis ṭakae emadea, are kol ruạṛkedea ać oṛaḱte. Khange oṛaḱre he̠ćkate aćren erae metae kana, Ńe̠lme, iń do̠ thoṛa dintege aema utạr ṭakań rojgar ạguket́ talaṅa.

Erate̠t́ do̠e me̠nket́a, Jorãeyiń kollet́mete.

Tumạl: Santal Folk Tales




Jhunkạ Beṅgaṛ

Jhunkạ beṅgaṛ jhunuk jhupur

Ńeloḱa kạṭić kạṭić;

Jhunkạ beṅgaṛ bejai sebel

Hako soṅge utu lekhan;

Jhunkạ beṅgaṛ arhõ sebel

Ạlu ṭamaṭol soṅge,

Jhunkạ beṅgaṛ onate bole

Hoṛ ạḍi ko kusiaḱa.