Baḍaejoṅ- 5 Hasa re̠n putul

Ne̠be̠tar abo ko o̠ka le̠kan putul bon ńe̠le̠t́ ko onko kodo̠ ko taṛam daṛe̠aḱ kana. Ro̠ṛ daṛe̠aḱ kana, raḱ daṛe̠aḱ kana, jạpit́ daṛe̠aḱ kana. Me̠ne̠k jiwe̠t́ hoṛ le̠kage ko be̠bo̠har daṛe̠aḱ kana, o̠nkan ko ko be̠nao̠e̠t́ koa. O̠koe̠ gidrạ re̠n go babako re̠ṅgeć ge, onko do̠ ṭaka-paisate̠ daman putul ko do̠ baṅko kiriń daṛe̠ako kana. Un o̠kte̠re̠ mit́ṭeć kaḍe̠ć re̠ ge̠ndre̠ć be̠dhao̠ katege putul bon be̠nao̠ ako kana ar bon bujhạu ako kana, nuige amre̠n gate lạgit́ putul do̠. Hoe̠ daṛe̠aḱa no̠ako lạgit́ge tis khon putul re̠aḱ be̠bo̠har e̠ho̠ṕ akana, baṅ baḍae̠o̠ḱ kana. Ạkilan koko me̠ne̠da, Itihãs o̠lo̠ḱ laha khonge putul re̠aḱ katha do̠ ańjo̠mo̠ḱ kana. Inḍia se̠ Bharot diso̠mre̠n gidrạ kodo̠ kaṭte̠ be̠nao̠ akat́ duạr re̠aḱ kulup bo̠l (so̠ho̠r bajar re̠aḱ duạr re̠ be̠bo̠haro̠ḱ kan) le̠ka bo̠ho̠ḱan putul te̠ko gateḱ kan tahẽkana. Iran diso̠mre̠n gidrạko do̠ kicrić te̠ be̠nao̠ putul te̠ko gateḱ kan tahẽkana. Bhãj kate̠ be̠nao̠ akat́ kicrić re̠n putul re̠ mẽt́, mũ, mo̠ca ko be̠nao̠e̠t́ tahẽkana. Se̠dae̠re̠ boṅgatala akan gidrạ koaḱ to̠pare̠ hasa ar jaṅte̠ be̠nao̠ akan putul ko ńam akana. Ae̠ma hoṛge ko so̠do̠r akada, dho̠ro̠m re̠aḱ kạmire̠ hõ putul ko be̠bo̠haro̠ḱ kan tahẽkana. Un o̠kte̠ do̠ gidạr-pidạr ko putul se̠ murti ko hõ bako saṕ oco ako kan tahẽkana. Ar o̠nko salaḱ e̠ne̠ć lạgit́ hõ bako laṛcaṛ oco ako kan tahẽkana.

Ạd hilo̠ḱ re̠n putul koaḱ katha me̠n le̠khan ge pạhil re̠ hudis hijuḱa Misor (Egypt) diso̠m re̠aḱ. Misor diso̠m re̠n hoṛ ko bạṛtige putul ko kusi ako kan tahẽkana. Ar onko putul do̠ kaṭ te̠ko be̠nao̠e̠t́ ko tahẽkana. Puti re̠aḱ mala hõ ko ho̠ro̠ḱako kan tahẽkana. Noa diso̠m re̠ko ńam akan putul koaḱ umạr do̠ amdaj 3 (pe) hajar se̠rma khon hõ bạṛtige.

Greece diso̠mre̠ hõ napae̠ napae̠ putul ko be̠nao̠e̠t́ ar bo̠ho̠ḱ do̠ ạḍi jo̠to̠n kate̠ ko te̠yare̠t́ tahẽkana. Be̠nao̠ putul koaḱ ti-jaṅga do̠ sutạm te̠ to̠no̠l tahẽn kante̠, sutạm tege ko laṛao̠ ocoe̠t́ tahẽkana. O̠kte̠ bo̠do̠le̠nte̠ nito̠ḱre̠n gidrạ ko do̠ mo̠ńj mo̠ńj ko ko kusiako kana. Bo̠ro̠ph diso̠mre̠n gidrạ ko do̠ timi hako re̠aḱ jaṅre̠ khudni kate̠ putul ko e̠mako kan tahẽkana. Mexico diso̠mre̠n gidrạ ko lạgit́ do̠ hasa ḍhumbaḱ rapaḱ kate̠ putul ko be̠nao̠e̠t́ ko tahẽkana. Ar niạ o̠kte̠re̠ do̠ mo̠m, kicrić, uń babe̠r ar e̠mante̠aḱ te̠ hõ. Ḍhe̠r kạuḍire̠n putulaḱ muṭhạn do̠ e̠kal lạbit́ ti tege ko be̠nao̠ purạua.




Mujib Bo̠cho̠re O̠ṛaḱ ko̠ ńamkeda 70 hajar Reṅgeć-nacer Gharo̠ńjrenko̠

Niạ Diso̠mre aẽma ho̠r do̠ menaḱ ko̠a o̠ko̠e do̠ bo̠ho̠ḱ aḍo̠n ṭhại bạnuḱtako̠a. Ạḍi haro̠n ar duk salet́ge jion jiṅgeko̠ khemao̠et́ kana. Baṅgladiso̠m furgạl laha se tayo̠m kho̠n nit hạbić no̠ko̠ ho̠ṛdo̠ eṭaḱ ho̠ṛaḱ bhitạre asharaikate ko tahenkana. No̠nkan nacar bạpuṛić ho̠ṛko̠aḱ kuḱmũ mit́ṭen bo̠ho̠ḱ aḍo̠n ṭhại apanar hasre kumbạ o̠ṛaḱ tahen. Ar hẽ niạ kukmũ do̠ purạen tako̠a niạ Mujib Bo̠cho̠rre. Ho̠la 23 january 2021 Mujib bo̠cho̠r ńutumte Sheik Mujibo̠r Rahman ren ho̠po̠nera Sheik Hasinawaḱ kurumuṭute go̠ṭa diso̠mren o̠ṛaḱ ṭhại bạnuḱ tako̠ o̠nkan 66 hajar 189 go̠ṭen gharo̠ń adha paka iṭạ o̠ṛaḱ ar apnar ńutumte o̠ṛaḱ bhiṭạ reaḱ do̠lil sakamko̠ ńamkeda. Enạ chạḍa hõ diso̠m reaḱ 36 go̠ṭen Upojilạre berak benao̠kate 3 hajar 715 go̠ṭen gharo̠ńjrenko̠ tahen reaḱ ko̠ saebo̠sto̠ akat́ko̠a. Jo̠to̠ko̠te Mujib bo̠cho̠r reaḱ sandes hisạbte 69 hajar 904 go̠ṭen reṅgeć nacar o̠ṛaḱ bhiṭạ bạnuḱ tako̠ gharo̠ńj mo̠nj o̠ṛaḱ ko̠ ńamkeda. Ho̠la sạnicar hilo̠ḱ setaḱ ber diso̠m ren maraṅ Mukhiạ Sheik Hasina video̠ conference ho̠tete niạ o̠ṛaḱe uḍhạo̠keda. Nui sarkaraḱ niạ mit́ maraṅ kạmi kana reṅgeć-nacar ho̠ṛko̠ lạgit́ mente diso̠m ho̠ṛko̠ sarhao̠edi kana. Niạ Ashrayan prokolpo ho̠tete ạdibạsiko̠ hõ o̠ṛaḱ ko̠ ńamkeda mente baḍaeoḱ kana.




Sạri Ghoṭna umul pańja kate̠ go̠lpo̠ Dulạṛ re̠aḱ Haṛhat́tẹt́

Dhaka EPZ (Export Processing Zone) re̠aḱ mit́ṭaṅ ńutumanaḱ garme̠nts factory kana Diamond Group do̠. Surujmoni ar Sonaton do̠ no̠a garments rege mit́te̠kin kạmia, calaḱ-hijuḱ ar tahẽn hõ ato gão̠tare̠n sãote̠ sor sorge. Tho̠ṛa din tayo̠m bana hoṛge ạkinaḱ dulạṛkin so̠do̠r ke̠da, gulạp bahage tahẽ kana so̠do̠raḱ do̠. Nalha kạmi le̠ka ko calao̠ akan diso̠m re̠aḱ ae̠ma jilạ khon jo̠to̠ koge nonkan rạskạ re̠aḱ so̠mbat ańjo̠mte̠ suluk ko ạikạu le̠t́a. Ḍhe̠rkin rạskạle̠na kuṛi Surujmoni re̠n go-babage.

Bapla do̠ oṛaḱ khonge hoe̠ purạule̠na me̠nkhan jo̠m-ńu do̠ bar do̠m bar jae̠ga re̠kin purạle̠da. Dhaka EPZ aṛe santal ho̠po̠n ko tãhe̠n ạto sećre̠ moṛẽ ṭhạire̠n hoṛko do̠ tumdaḱ-ṭamak re̠aḱ raṛaṅ saḍe̠ ar rạskạ re̠aḱ gaḍare̠ko buhe̠l bo̠lo̠le̠na. Hae̠re̠ santal ho̠po̠n naco̠niạ, hae̠re̠ santal ho̠po̠n mạndạṛiạ, tumdaḱ saḍe̠ te̠ko bul akana. Santal ato baṅkan re̠hõ lucut́ duṅgut́ hoṛ ho̠po̠nko ko̠le̠r so̠nawante̠ ko kạmi kana lạṭu-kaṭić. Se̠dae̠ goṛom babatako ko me̠n baṛaḱ moṛẽ siń moṛẽ ńindạ akhṛa rege ko aṅgale̠da. EPZ ṭehãṭre̠n de̠ko pusi sanam koge ko baḍae̠ le̠t́a santal ko do̠ e̠ne̠ć sereń re̠ do̠ ko sorosgea. Surujmoni ar Sonatonaḱ bapla re̠ So̠mre̠sh do̠ bogete̠ye̠ don le̠da, e̠nte̠ bapla to̠no̠l joṛao̠ re̠ so̠mresh do̠ raibariće tahẽkana.

Thoṛa din tayo̠m baḍae̠na baṅma mit́ sae̠ moṛẽge̠l le̠ka hoṛ eṭaḱ diso̠mte̠ kạmi calaḱ re̠aḱ ạtko ńama. So̠mresh ge Sonaton do̠ noa kho̠bo̠re̠ seṭer ade tahẽkana. Surujmoni ar sonatonaḱ gharońj do̠ e̠ke̠n turui cando hoe̠ akana, moṛẽ din laha ge sonaton doe̠ aṭkar akat́a pase̠ć surujmoni do̠ concept akada. Do̠sar hiloḱ se̠taḱre̠ clinic te̠kin dukạna, ṭesṭre̠ baḍae̠na surujmoni do̠ gogo hoyoḱ lạgit́e̠ sapṛaoḱ kana, noa ańjo̠mte̠ rạskạte̠ sonatonaḱ mẽt́daḱ do̠ sokoć onḍokle̠na. Ce̠daḱ bae̠ rạskạḱa e̠nte̠ to̠a dare e̠ṅgatte̠t́ do̠ e̠nan khongeye̠ khoj akada, dhạrti bạgiaḱ lahare̠ do̠ je̠mo̠n sonatone he̠o̠ ho̠bo̠rjoṅ. So̠nato̠n ar somresh do̠ Mit́ jilạre̠n kin tahẽ kante me̠pe̠n e̠nakin, pạhil do̠ Sonatonge Qatar diso̠mte̠ calaḱ lạgit́e̠ kurumuṭu ke̠da. Kukmule̠t́ae̠ gidrạ hara buruḱ lahare̠ge tinạḱ iń kạmi daṛe̠aḱ doń kạmia, ar Somresh doe̠ taṅgia tayo̠m ńoḱ calaḱ lạgit́te̠. Sạṅgiń diso̠m kante̠ banar gate te̠ge ḍhe̠r kạuḍi kin jo̠gaṛ jo̠to̠n ke̠da. Mo̠lo̠ṅ re̠aḱ jo̠ste̠t́ do̠ noageko me̠taḱa, So̠naton do̠ pạhil do̠pha re̠geye̠ goṭa ocoe̠na. Ṭaka-paisa upjạu re̠aḱ ạt ar surujmoniaḱ kukhire̠ gaṛhaoḱ kan gidrạ, o̠ka se̠će̠ laha calaḱa! Surujmoni soṅge, aćre̠n go-baba ar sonaton soṅge hõ riti riti ye̠ po̠ramo̠s ke̠t́a, laha tayo̠m, ãt-beạt e̠mante̠aḱ khondroṅ kate̠ge Qatar diso̠m calaḱ lạgit́ uḍạuḱ jahaj re̠aḱ ṭickeṭe kiriń ke̠t́a.

Sonaton do̠ Qatar diso̠mte̠ se̠ṭe̠r katege Surujmoniye̠ phone adea, lại adeae̠ mońj te̠ge noa diso̠mte̠ń seṭer akana ar kạmi rehõń bhiṛạu akana. Sonatonaḱ nonkan mońj so̠mbad ańjomte̠ gatekoṛa Somresh, go-baba ar atore̠n peṛa ko hõko rạskạle̠na. Tho̠ṛa din tayo̠mge surujmoni do̠ mit́^ṭaṅ koṛa gidrại janam kedea. Sạṅgiń diso̠mre̠ye̠ tahẽnkante̠ apatte̠t́ do̠ video tege ho̠po̠nte̠t́aḱ mẽt́hãye̠ ńe̠lan tahẽkana ar jiwire̠ juḍạsiye̠ ạikạu le̠t́a. Sonaton do̠ aćre̠n pạhlạuṭha koṛa Surju geye̠ bahna ledea. Pase̠ć re̠coe̠ asle̠n Surju do̠ siń cando le̠ka ge so̠maj re̠ marsale bambe̠ra. Sonaton do̠ arhõ mo̠ne̠ lagao̠kate̠ jhũk salaḱge kạmire̠ye̠ dhurạue̠na. Tisre̠ pe̠ se̠rma paro̠me̠na bae̠ disạle̠t́a e̠nte̠ uniaḱ mondo̠ diso̠mte̠ ruạṛ ar sadhe̠r ho̠po̠n ńe̠le̠ lạgit́ khadbadaoḱ kan tae̠ tahẽkana. Ae̠ma kurumuṭu kate̠ company khon chuṭiye̠ jo̠gaṛ ke̠t́te̠ diso̠m te̠ye̠ so̠ho̠r seṭere̠na. Kusie̠nae̠ surujmoni, kusie̠nakin go-baba, hońhar-hanharte̠t́ ar somresh hõ e̠nte̠ uniaḱ hõ calaḱ re̠aḱ jo̠to̠ do̠ ṭhik akana.

Sonaton do̠ mit́ din bardin khe̠mao̠ khe̠mao̠ tege turui candoe̠ paro̠mke̠t́a. Huḍiń gidrạ surju do̠ apate̠t́ ṭhe̠n bae̠ soṛok soṛok tegẹyẹ gate̠ le̠na, me̠nkhan jiwi re̠ jiwi do̠ baṅ tolle̠n tạkina. Somresh do̠ gatekoṛae̠ riạu uskur le̠dere̠ sonaton hõ do̠sar do̠m calaḱ lạgit́e̠ mon muruk ke̠da. Gate̠ gatekin calaoe̠na Qatar re̠aḱ kạmi naṅgrahate̠. Ar Surujmoni nitoḱ do̠ gidrạwante̠ arhõ Dhaka so̠ho̠r se̠ćge̠ye̠ laha he̠ć ena, juritae̠ sonaton do̠ gidrạ oloḱ paṛhaoḱ lạgit́ bhage school re̠ bhurtiye̠ me̠nle̠t́a. Surujmoni do̠ arhõe̠ bujhạu ke̠da, sonatonaḱ ḍanḍa re̠aḱ jo̠ doe̠ hijuḱ kana. Ạḍi so̠nto̠r surju school idi-ạgue̠ horte̠ taṛame̠t́a. Nonkan rạskạ so̠mbat Sonaton go-baba do̠ baṅkin ańjo̠m oṭole̠t́a. Sonaton do̠ Qatar diso̠m te̠ seṭer thoṛa din tayom geye̠ baḍaeke̠t́a janam gogo doe̠ bạgiadea; duk ce̠tan duk pe̠ cando tayo̠mge apatte̠t́ hõe̠ boṅga talaye̠na. Sonaton do̠ kạhis ńoḱe̠nte̠ye̠ me̠nke̠t́a, ce̠t́ ar iń calaḱa diso̠mte̠, ińre̠n gidrạkin lạgit́ge ora-sorań kạmia, kạuḍiń sõćjoṅa je̠mo̠n diso̠mte̠ń ruạṛle̠nre̠ suluk re̠ jionle̠ khe̠mao̠ daṛe̠aḱ.

Kạmi ar kạmite̠ din do̠ gujrạue̠na, bo̠cho̠r paro̠me̠na ge̠lbar bo̠cho̠r hõ taṕe̠na. Nito̠ḱ sonaton do̠ diso̠m te̠ ruạṛoḱe̠ lại lahake̠t́a. Phone re̠ galmarao̠ re̠ge surujmoni do̠ sonatone so̠do̠radea, ale ṭhe̠n do̠ alo̠m rakaṕa e̠nte̠ ale̠ do̠ bale̠ do̠ho̠mea. O̠nka le̠kage surju ar kạṭić koṛa sujoy hõ e̠ṅgataḱ katha regekin toṅge ada. Me̠tadea kin janam le̠ko khange gidrạre̠n baba do̠ baṅko hoe̠ daṛe̠aḱa! Am do̠ ale̠aḱ ce̠t́ kạmire̠hõ bam lagao̠ akana, e̠ke̠n ṭaka-paisa e̠m kate̠ do̠ dạyik baṅ purạuḱa! Juri ar gidrạkinaḱ katha te̠ koṛam oṛejo̠ḱ le̠kae̠ ạikạu ke̠da. Ce̠tan se̠će̠ ko̠yo̠ḱ ke̠t́ ma se̠rma ńalaḱ ńalaḱ ar dhạrtima dhiri ke̠ṭe̠ć barag. Ce̠kate̠ nonka do̠ hoe ena! Pase̠ć moloṅ re̠aḱ dagge mõhõr mẽṭao̠ akana! Company re̠ye̠ lại saphawaḱ ko̠re̠ mon do̠ oṭaṅ baṛae̠ miru le̠ka ge o̠ka dạr re̠ye̠ aboḱa bae̠ baḍae̠a.

Sonaton do̠ diso̠m re̠aḱ airport re̠ye̠ pheḍe̠nre̠ o̠kate̠ye̠ calaḱa, go-baba ṭhe̠n, banahoṛ gekin gur akan e̠nan hilo̠ḱre̠. Ańjo̠m akat́ae̠ oṛaḱ duạr do̠ dhaṅdase̠r akana, e̠ṭaḱ hoṛaḱ jae̠ga kante̠ nito̠ḱ onko ho̕ tahẽn lạgit́ bako aṛaga! Arjao̠ akat́ sanam ṭaka-paisa ma bạhuaḱ bank account regeye̠ ko̠l cabaakat́! Teṅgo hape̠yenae̠, o̠kate̠ye̠ calaḱa! E̠ke̠n tite̠ aćre̠n pe̠ṛa ko hõ bako ataṅe̠de̠ kana. Hae̠re̠ dulạṛ, hae̠re̠ bhalo̠basa; heṛe̠m gea se̠ haṛhat́gea jiṅgi re̠aḱ mucạt́ umer re̠ho̕ bae̠ aṭkar daṛe̠ada? Polisaḱ goṛote̠ mit́ṭaṅ NGO do̠ akoaḱ safe home te̠ko idikedea. Diso̠m re̠aḱ kho̠bo̠r kago̠j re̠ chapae̠na sonaton do̠ kạmiye̠ baṛaya, kạmiye̠ khojoḱ kana.




TẠṚI ŃU ME̠RO̠M

Kisạ̃ṛ ho̠ṛ ar unire̠n gateko do̠ko landake̠da me̠nkhan onko modre̠n mit́ hoṛ doe̠ lajao̠e̠na are̠ me̠tat́koa, no̠are landae̠ re̠aṅ jãhãn jạruṛ do̠ bạnuḱa. Tho̠ṛa din lahare̠ nui do̠ abo le̠ka tạṛite̠ye̠ bulle̠nte̠ acetkate̠ otre̠ye̠ bhindạṛle̠na, me̠nkhan teheń do̠ ạḍi boge sikhạunae̠ uduḱ akawat́bona. Nui doe̠ disạke̠da baṅma tạṛite̠ye̠ konkale̠na are̠ acetle̠na, onate̠ nui do̠ onae̠ edre̠waḱ kana ar o̠na iạte̠ tạṛi ṭukuć doe̠ tiń bogoćke̠t́a. Abo do̠ uniaḱ be̠buj iạte̠ ho̠la do̠bon landale̠da, cet́ teheń do̠ uniaḱ boge sikhạuna haḱtao̠ baṅ le̠ktabona? Ce̠t́ iạte̠ abon do̠ nonkan boka be̠ḱnao̠ bis do̠bon be̠bohar idie̠da? Noa me̠nkate̠ uni do̠ tạṛi go̠dam khone̠ oḍok calao̠e̠na ar ghuriạ mit́ koḍoć tạṛi hõ bae̠ ńule̠da.

Uni me̠ro̠m do̠ ạḍi boge sikhạunae̠ uduḱ akawat́bona;

  1. Ohmae̠me̠, mit́ṭe̠n ran ạkhrińić do̠ mit́ hoṛ ṭhe̠n se̠nkate̠ye̠ me̠tae̠ khan “E̠ ho, nõkõe̠ noa do̠ mit́ṭeć bis kana, noate do̠ amaḱ ake̠l nasaoḱa ma hatao̠me̠ ar jomme̠,” ce̠t́ uni hoṛ do̠ o̠na hatao̠ le̠ktae̠a?
  2. Ohmae̠me, mit́ṭe̠n ran ạkhrińić do̠ mit́ hoṛ ṭhe̠n se̠nkate̠ye̠ me̠tae̠ khan, “E̠ ho̠ nõkõe̠ no̠a do̠ mit́ṭe̠ć bis kana, no̠am be̠boharle̠ khan e̠drege rakaṕ ama ar amre̠n e̠ra urum domao̠koa ma kirińme̠ ar jo̠mme̠,” cet́ uni hoṛ do̠ o̠na kiriń le̠ktae̠a?
  • Ohmae̠me̠, mit́ṭe̠n ran ạkhrińić dọ̠ mit́ hoṛ ṭhe̠n se̠nkate̠ye̠ me̠tae̠ khan E̠ ho̠ nõkõe̠ no̠a do̠ bis kana, noate do̠ o̠ṛaḱ duạr o̠t baṛge ar amre̠n e̠rawaḱ go̠hna gurim ạkrińa are̠m ḍiṅgra cabaḱa, ma hatao̠me̠ ar jo̠mme̠.” Cet́ uni hoṛ do̠ o̠na hatao̠ le̠ktae̠a?
  1. Ohmae̠me̠ mit́ṭe̠n ran ạkhrińić do̠ mit́ hoṛ ṭhe̠n se̠nkate̠ye̠ me̠tae̠ khan. “E̠ ho̠, nõkõe̠ noa do̠ bis kana, noate̠ do̠ asketge rakaṕ ama, bam kạmi daṛe̠aḱa ar goćić le̠kam gitić ganḍe̠ḱa, ma kirińkate̠ jo̠mme̠.” Cet́ uni hoṛ do̠ o̠na kiriń le̠ktae̠a?

Jãhãe̠ jãhãtis tạṛi se̠ hanḍi se̠ pạurạ se̠ barandi nunui me̠tam khan disạime̠ uni hoṛ do̠ uni ranranić kirińić le̠kanić kanae̠, one̠ bise̠ ạkrińe̠t́; ar noa hõ disạime̠ baṅma, uni me̠ro̠m one̠ tạṛi ṭukuće̠ bogoćke̠t́, uni do̠ onko tạṛi ńuńu hoṛ khon do̠ ḍhe̠r budạnićgeye̠ tahẽkana.

Tumạl hoe̠ akana; Koṛa ar Kuṛi So̠te̠ Tahẽn Puthi khon




Dhamoir haṭre Joyita reaḱ Man-manote ńam keda Lovely Hembrom

Naogaon Jilạ reaḱ Dhamoirhaṭre reṅgeć nahacar ko sanamaḱ hạr kate Siknạt ar Nukri re mońj jo hameṭ khạtirte Man-manote ńam akada Ạdibạsi Maejiu Lovely Hembrom . Uni do noa Man-manote ńam ket́ teṛoṅ Upojilạ prosason ar Mahila Bisoyok Odhidoptor ṭhen johare doho akada Ạdibạsi nui Maejiu ar Ạdibạsi sãotaren hoṛko.

Calaoe̠n Lukhibar  2 baja okte Upojilạ Mahila Bisoyok axpisre Joyita Anneson Bangladesh  reaḱ noa akhṛare̠ ol uduḱ akan mońj jo hameṭ akat́ Ạdibạsi maekiu ko modre Lovely Hembrom Siknạt ar Nukri cetanre bhage jo ńamket́ te Man-manotko cal-capat́ adea UNO pahṭa seć khon Upojilạ Mahila Bisoyok ạpisar Md. Mizanur Rahman. Noa oktere Somaj seba ạpisar Sohel Rana, Bir Muktijoddharen sabek Komanḍar Phormud Hossain tako selet́ko tahẽkana.

Man-Manot ńamket́ ạdibạsi maejiu Lovely Hembromaḱ gharońjre 4 Misera ar 1 Boehako modre uni do sanamko ko khon maraṅić kanae. Maddhomik pas tayom uni do̠ kom umer rege bapla ar ać babawaḱ acka gujuḱte uniaḱ mon do ekal rạput́ utạrlen taea. Gharońj reaḱ aema lekan muskil iạte oloḱ paṛhaoḱ reaḱ ạḍi somoe-okte do̠ bae ńamet́ tahẽkana lovely Hembrom do̠. Jawaeaḱ gharońj seć khon hõ onkan jahan goṛo bae ńamlet́te mit́ okte do̠ aćtege teṅgo keṭejoḱ reaḱ ekraṛ hatao reaḱe kurumuṭu keda. Uni do aema okte aema NGO kore cukti lekate nukri kate ona paesate gharońjre ać gogo goṛoae ar aćren boehakoaḱ oloḱ paṛhaoḱre goṛo lạgit́e kurumuṭukeda.

Onka tege uni do̠ bại bạite ucco maddhomik, BA, Masters hạbiće paṛhao sạt akada, hatao akadae Computer training, hoe akanae gạkhuṛ IT ren Expert. Nitoḱ do BRAC-IDP(Integrated Development Project) ren cecet́ić hisạbte mońj tolopan nukrie nukri kana.Uniaḱ noa mońj jote uniaḱ gharońj, ato-hoṛko ạḍiko rạskạḱ kana.

Upojilạ Nirbahi Officer Gonopoti Roy doe menmeda, Sãotare maejiuko nit hõ eṛe-ạṛisre do ar bạnuḱ koa. Bises kaete Dhamoir haṭ upojilạren ạdibạsiko lạgit́te Lovely Hembrom do̠ mit́ṭen nạmuna kanae. Sãotare okoeko jion lạṛhạire bin leṭećaḱko bhagao kate apnar sạbitoḱko khojoḱ kana, onko sãote do̠ upojilạ prosason goṛo lạgit́te tis hõ bako  tayomoḱa.

SourceDainik jonokontho 21.01.2021




E̠ GO̠ AR TINẠḰ SẠṄGIŃ

Bo̠ho̠ḱre moṭra dipil kateḱ,

Tarenre jhola go̠ḱ kateḱ,

Laha tayo̠m ko̠yo̠ḱ kateḱ,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Bạnuḱko ho̠ṛ so̠ṛo̠kre,

Nijhum sãć suć ho̠rre,

E̠ beṭa…alom kuliń,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Calaḱrege tahẽ̠nme,

Taṛamrege tahẽ̠nme,

E̠ Beṭa…ro̠ṛ ińaḱ ańjo̠mme,

E̠ Go̠…!Ar tinạḱ sạṅgiń?

Cekań lạiae beṭa tiń,

Ho̠r ạḍi sạṅgiń gea,

Lo̠lo̠ setoṅ sahao hoyoḱgea,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Nho̠te̠ bo̠ho̠ḱ reaḱ hamal,

Nho̠te̠ taren reaḱ hamal,

Nho̠te̠ beṭa tińaḱ kukli,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Bạbui me̠ne̠t́ ar balaṅ ruạṛ,

Beṭa tiń do̠ onatey ko̠yo̠ḱ ruạṛ,

Pulis hõ̠ janwar lekako khạṛ,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Jo̠maḱ bạnuḱ,

Paesa bạnuḱ,

Dokan bạnuḱ,

E̠ Go̠…! Ar Tinạḱ Sạṅgiń?

Moṭra jhoṭra,

Ạḍi sạṅgiń jatra,

Ho̠r birre khatra,

E̠ Go̠…! Ar tinạḱ sạṅgiń?

Bhagete daḱ tetaṅ,

Moṭra dipilte lo̠lo̠ḱ hataṅ,

Taṛam-taṛamme delaṅ,

Serma setoṅte elaṅ,

Bạnuḱ sãote ṭukuć celaṅ,

E̠ Go̠…! Ar tinạḱ sạṅgiń?

*Onoṛiạ do Inḍia ren kanae*_




TẠṚI ŃU ME̠RO̠M

Iń do̠ tho̠ṛa din lahare mit́ṭe̠n namḍak kombṛore̠n sordar re̠aṅ kạhniń lạiat́pe̠ tahẽkana, o̠ne̠ uni do̠ mit́t̠en Raj ho̠pon aćre̠n gutie̠ hoe̠ ocokede ar unre̠̠ń lạikeda baṅma, tạṛi se̠ hạnḍi se̠ pạurạ se̠ barandi noako ho uni kombṛo le̠kanaḱ kangea.

Acha ape do̠ tạṛiye̠ ńule̠t́ Me̠ro̠m re̠aḱ kạhni jãhãtispe̠ ańjo̠m akada? Iń do̠ ona gam iń lạiapea.

Mit́ din mit́ṭe̠n kisạ̃ṛ hoṛ ar unire̠n sãotenko do̠ uni kisạ̃ṛ hoṛaḱ oṛaḱ pinḍạre̠ duṛuṕ kateko gal-golpo̠ kan tahẽkana ar tho̠ṛa thuṛi kae̠ra ar e̠manteaḱ jo̠ ko jo̠jo̠m kan tahẽkana. Mit́ṭe̠n Merom hõ onḍeye̠ hećena ar onkoko giḍi akat́aḱe̠ jo̠jo̠m kan tahẽkana. Khan onko do̠ onḍe̠ khon sor re̠aḱ mit́ṭeć tạṛi godamte̠ko calaoe̠na ar uni Me̠ro̠m hõ onkoe̠ pańja idike̠t́koa. Tạṛi godamre̠ senkate̠ onko do̠ tạṛi ńuńuko e̠hoṕe̠na. ar ḍhe̠r tạṛiko ńuket́ tayo̠m onko mo̠dre̠n mit́ hoṛ do̠ uni Merom onḍe̠ sorre̠ye̠ ńe̠l ńamkedea, ar ać sãote̠nkoe̠ me̠tat́koa baṅma nui Me̠rom tạṛie̠ ńule̠ khan ạḍi tamasa hoe̠koḱa. Onko jo̠to̠ge landa kate̠ko me̠nke̠t́a ṭhikgem me̠ne̠da bul Me̠ro̠m ńe̠ljoṅ do̠ ạḍi rạskạbon ńama pase̠ć.

Khange onko do̠ tạ̠ṛi do̠kandar mit́ṭe̠ć karahiko koe̠kedea ar onare̠ tạṛi dulkate̠ uni Me̠ro̠m samaṅre̠ko do̠ho̠ke̠da. Me̠ro̠m do̠ onkoko e̠made tahẽkan joko ạḍi se̠be̠le̠ jo̠mle̠t́te̠ usạrate̠ karahi ṭhe̠ne̠ calao̠ go̠t́e̠na ar tạṛiye̠ ńuke̠t́a.

Mit́ ghạṛi tayo̠m khange uni doe̠ bule̠na ar kanḍe manḍe̠ kanḍe manḍe̠ hante̠ calaḱ nate̠ calaḱ, ghane̠ doe̠ don baṛae̠ kana ar ghane̠ doe̠ dạṛ baṛae̠t́ kana ar sesre̠ doe̠ guṛdạu got́e̠na ar goćić le̠kae̠ gitić hape̠ye̠na.

Kisạ̃ṛ hoṛ ar unire̠n gate̠ko do̠ ạḍi ãṭko landa arko thayo̠ke̠t́a. Do̠sar hiloḱ onko do̠ arhõ tạṛi godamte̠ko calao̠e̠na ar onko mo̠dre̠n mit́ hoṛ do̠ uni Mero̠me ńe̠l kede khan onḍeye̠ ho̠ho̠ sorkedea.

Mit́ṭe̠ć maraṅ tạṛi ṭukuć o̠tre̠ko doṛom akat́ tahẽkana. Me̠ro̠m do̠ o̠na oyoṅkate̠ye̠ bas ạikạuke̠da khan Me̠rom Me̠ro̠mko tạpiń le̠ka bo̠hoḱte̠ o̠na tạṛi ṭukuć ạḍi ãṭ ṭhakroḱ marte̠y tińkeda ar ṭukuć do̠ bogoće̠nte̠ sanam tạṛi o̠tre̠ buhe̠le̠na ar ać do̠ onḍe̠ khone̠ dạṛke̠da.

Ol calao idika/Ol toṅgeḱa……………

Tumạl hoe̠ akana; Koṛa ar Kuri Sote̠ Tahe̠n Puthi khon.




Kuli-Kupuli-1

  1. Baṅgladisomre okako jilạ re̠ Santal ho̠po̠n ko girạbạsi akana ?

       Roṛ ruạṛ: Baṅgladiso̠m re̠aḱ Rajshahi, Chapai Nowabgonj, Natore, Naogoan,                   Joypurhat, Gaibandha,  Rangpur, Dinajpur, Thakurgaon, Pańchagaṛ, Khagrachari,        Hobiganj, Moulovibazar, syhet.  

      2. Le̠kha le̠kate̠ Baṅgladiso̠mre̠ tinạḱ Santal me̠naḱ bo̠na ?

         Roṛ ruạṛ: Baṅgladiso̠mre̠ ae̠ma le̠kanaḱ le̠kha me̠naḱa. Uikipiḍia le̠kha te̠ 157,698           Santal hopon. Hope  for Santals’ re̠aḱ le̠kha le̠kate̠ Baṅgladesh 6,35,000 (Turui             Lak Pe gel Moṛẽ Hajar). 1991 se̠rma re̠aḱ  census (Hoṛ le̠kha le̠kate̠) 147,112; ar                2011 re̠aḱ census le̠kate̠ 202,744. 

  1. Santal pạrsite̠ o̠ka ko Baṅgladesh betar khon Santali akhṛa uchạnoḱ kana ?

          Roṛ ruạṛ: Baṅgladesh be̠tar Rajshahi, Raṅgpur ar Ṭhạkurgaon khon jao̠ge                          Santali pạrsi te̠ akhṛa  uchạnoḱ kana.

  1. Baṅgladiso̠mre̠n pạhil Santal bishop doe̠ okoe kana ?

          Roṛ ruạṛ: Baṅgladesh re̠ pạhil Santal Bishop do̠ kanae̠ Rev. Se̠bastian Ṭudu.                    Janam do̠ 17 June, 1967. Father ordination do̠ December 30, 1999 ar Bishop ojoḱ            do̠ October 29, 2011. Dhaka archdiocese re̠aḱ  Dinajpur Diocese re bahal                          me̠naya.

  1. Baṅgladiso̠m re̠aḱ lạṭu puthi me̠la (Ekuse Boi mela) re̠ tinạḱ santal ho̠po̠naḱ puthi oḍok akana.

          Roṛ ruạṛ:  Manotan Samiel Mạrḍi: Bahamoni

          Manotan Stephen Soren: Biponno Adivasi Kol Janagosthi

         Manotan Mithusilak Murmu: 1. Biponno Adivasi Jibon O Somaj, 2.Adivasi                     Anneson, 3. Birgatha Muktijudhe Adivasider Obodan, 4. Mohan Muktijudhe                 Christiander Obodan, 5. Mohattagandhir Purba sadhok Jisu christo 6. Saotali               Loko sahitta-1, 2; 7. Saotal Bidroho, 8. Adivasi Sangbidhanik Sikrity Prosne, 9.               Adivasi Kosh, 10. Dhakar 400 Bochor, Protestant Churcher Itihas




Meskoć- 03

Mit́dom Nobab Siraj doula Mursidabad khon Krisnanagar te heć kate̠ tãmbu re̠aḱ oṛaḱ be̠nao̠ kate̠ye̠ ḍeraye̠na. Nobabaḱ tạmbu aṛe̠te̠ Moharaj Krisna Chandra re̠n ać Babawaḱ bhanḍan lạgit́te̠ mit́ṭe̠ṅ ạnḍiạ ḍaṅgrae̠ ạ̃tińkan tahẽkana. Nobab do̠ ḍaṅgrae̠ ńe̠l kede re̠ to̠l do̠ho̠kae̠ re̠aḱe̠ hukum ke̠da; e̠nte̠ ạt le̠ka tayo̠mte̠ je̠le̠ jom daṛe̠aḱa. Noa kho̠bo̠r do̠ Moharaj ṭhe̠n hõ se̠ṭe̠re̠na. Mo̠haraj Krisna do̠ ạḍi dạndi re̠ye̠ paṛao̠e̠na, hae hae nui muslạ nobab hõ ce̠t́ ińre̠n ḍaṅgra jo̠me̠ lạgit́ ḍataye̠ saphae̠t́ taya!

Hindu dho̠ro̠m re̠aḱ do̠ ar ce̠t́ hõ baṅ tahẽle̠na! O̠ko̠e rukhiạić unige judi jojomiće ho̠yo̠ḱ khan, menek ce̠kate̠m bańcaoḱa? Moharaj do̠ nonkae̠ guni bhạbiḱ kan o̠kte̠rege Go̠pal bhãṛ doe̠ se̠ṭe̠r got́e̠na. Moharaj doe go̠pal ńe̠l te̠ monre̠ ceṭel ceṭelle̠ ạukạu ke̠da. Go̠pale̠ ho ho sorkede te̠ye̠ me̠tadea, Go̠pal iń do̠ ạḍi muskilre̠ń paṛao̠ akana! Amge iń do̠m bańcao̠ daṛeạńa, o̠na tayo̠mte̠ joto kạhni doe̠ so̠do̠r adea.

Jo̠to̠ katha ańjo̠m kate̠ go̠pal do̠ Moharaje̠ me̠tadea, alo̠m cintạḱa iń do̠ minạńgea! Nitoḱ ge iń do̠ No̠bab ṭhe̠n ńapam kate̠ amre̠n ạnḍiạ ḍaṅgrań chaḍao̠ ạguedea. Moharaj do̠ go̠pale̠ nẽhoradea, alo ge go̠pal aloge̠m calaḱa, ente̠ No̠bab no̠a kathae̠ ańjom le̠khan lajao̠paṛa ar muskil hõ hoe̠ daṛeaḱa. Go̠pale̠ me̠tadea, iń do̠ nonkań kạmia, e̠kalte̠ thoṛa hõ Nobab do̠ bae̠ bujhạu daṛe̠aḱa nui ạnḍiạ ḍaṅra do̠ ce̠t́ lạgit́ ko bakhra akadea. Nonka me̠nkate ge go̠pal do̠ Moharaj ṭhe̠n khone̠ onḍok calao̠e̠na.

No̠bab Sirajdoula do̠ laha khon ge go̠pal doe̠ o̠ro̠m akadea. Ńapame̠n tayo̠m do̠ go̠pal duṛuboḱe me̠tadea. Galmarao̠ phãkre̠ go̠pal do̠ No̠babe̠ me̠tadea, hujur nui ạnḍiạ ḍaṅgra do̠ ce̠daḱ pe̠ to̠l akadea! Nobab doe̠ lại adea, gapa do̠le̠ go̠je̠a jo̠me̠ lạgit́.

Go̠pal doe̠ me̠ngot́ ke̠da, ạḍi bo̠gem kạmie̠t́a hujur. No̠bab do̠ hudis ńoḱ kateye̠ me̠nke̠da, no̠ate do̠ ce̠t́ bo̠geń kạmie̠t́a! Go̠pal do̠ me̠tadea, hujur nui ạnḍiạ ḍaṅgra doe̠ bo̠dmasgea. Jo̠to̠ le̠kan bạṛić ar baṅ jo̠maḱ se̠ giḍiaḱ ko ge ḍhe̠re̠ jo̠ma. Ạḍi do̠ bạń ńe̠l akadea ghãs se ạṛ busuṕe̠  jom do.

Go̠palaḱ nonkan katha ańjo̠m kate̠ No̠bab doe̠ aṛise̠na ar jo̠jo̠m re̠aḱ sana do̠ cabae̠ntaya. So̠rre̠n palṭon koye̠ ho̠ho̠at́ koa are̠ me̠tat́koa to̠l akade uni ạnḍiạ ḍaṅgra do̠ aṛaḱkae̠ pe̠, e̠nte̠ iń do̠ uniaḱ je̠l do̠ ohoń jo̠m le̠taya. Palṭon do̠ ḍaṅgrae̠ aṛaḱ kadea are̠ laga got́ kadea.

No̠bab do̠ go̠pale̠ me̠tadea, Gopal am do̠ ṭhik o̠kte̠re̠m se̠ṭe̠rle̠n te̠ sạri katham lại akadińa, baṅkhan uni baṛić jelan ḍaṅgra jelge jo̠jo̠m hoe̠koḱ tińa. Ame̠m upkạr kedeńte̠ ae̠ma sarhao̠ iń e̠mam kana.

Mit́ ghạṛi tayo̠m Go̠pal do̠ Mo̠haraj ṭhe̠ne̠ he̠ć ruạṛe̠n te̠ Mo̠haraj do̠ ạḍiye̠ rạskaena, ce̠daḱ je̠ maraṅ utạr mũhin khone̠ rukhiạ akadea. Go̠palaḱ so̠ro̠s ạkil ńel te̠ bhaṛoe̠na ar kạuḍi e̠mkate̠ye̠ bidạ kadea.




Baḍaejoṅ- 4 Internet

Bar sae hajar reaḱ lạṭu sirjạu do̠ interneṭge. Aboko ṭhe̠n nãwã katha le̠kabon ạikạu le̠khan re̠hõ pạhil be̠bohar akana 1969 se̠rmare̠. Dhạrti re̠aḱ bare̠a lạṭu diso̠m talare̠ hiskạ tahẽkana, banar diso̠mge paromanobik bomate̠ mõhõr me̠ṭaoḱ re̠aḱ bo̠to̠r tahẽkan tạkina. Un o̠kte̠re̠ banar diso̠mge hudis re̠kin paṛao̠ena, cekate̠ nij nij diso̠m  protirokha department reaḱ tottho procar ar calaḱ hijuḱ re̠aḱ jogajog be̠bostha paromanibik boma khon kin rukhiạ daṛeaḱa? America diso̠m ren ạkilan koge pạhil ko se̠ndra ńam ke̠da. Penṭagon nãṅgraha re̠ un o̠kte̠ do̠ tottho procar re̠ computer re̠aḱ be̠bohar e̠hoṕ akan tahẽkana. Ạkilan ko ko bundis ke̠da, computer re̠aḱ tttho ko cahe ge hạṭiń hạṭiń ae̠ma channel re̠ kol daṛe̠aḱ khan jãhã o̠kte̠re mit́ channel baṛić le̠nre̠ e̠ṭaḱ channel te̠ tottho kol daṛeaḱa. Protirokkha hạṭiń re̠aḱ Advance Research Project Agency (ARPA) re̠n maraṅ goṅke Bob Telor ARPA ńutum te̠ mit́ṭen networke be̠nao ke̠da. Nonka tege protirokkha pãhṭare̠ tottho uchạn re̠aḱ kạmiye̠ e̠hoṕ ke̠da. Nonka le̠kate̠ tottho uchạnre̠ oko danan̄̇ re̠aḱ ạt hõ tahẽkana. Computer soṅge telephone re̠aḱ pạhil jopoṛao̠ do̠ e̠ho̠ṕ le̠na 1940 sermare. New Hampshire nãṅgraha Dartmouth college khon New York Bell laboratory re̠aḱ calculator te̠ telegram line bhitrite Dr. George Stiboth totthoye̠ kolle̠t́a.

1980 se̠rma re̠ arhõ hoye̠na hahaṛa ghoṭona. O̠na o̠kte̠re̠ software Engineer Tim Barnars Lee doe̠ kạmie̠t́ tahẽkana Switzerland Geneva Europian Labrotory phor partical phijiks re̠. Nui hoṛge hudisoḱe̠ e̠ho̠ṕe̠na, e̠mon mit́ṭen computer program be̠nao̠ le̠khan ce̠t́ le̠ka hoyoḱa, one o̠ka do̠ manwaaḱ bo̠ho̠ḱ le̠kae kạmi daṛe̠aḱ. Manwa koaḱ bo̠ho̠ḱ le̠kage onḍe sońj tahẽna jo̠to̠ le̠kan jạruṛaḱko, jạruṛ hoe̠ le̠nre̠ suic ṭipạu le̠khange jạruṛaḱ onḍok hijuḱa. hudis le̠kagey kạmi ke̠da, uni do̠ Highper text ńutuman mit́ten software re̠ be̠nao̠ ke̠da.  Noa bhitrite̠ computer re̠ do̠ho̠ akat́ totthiokoye̠ joṛao̠ ke̠da. Mimit́ tottho kore̠aḱ numbere e̠mat́a. O̠na numberte mit́ tottho khon e̠ṭaḱ tottho re̠ye̠ bo̠lo̠-onḍok daṛeaḱ kan tahẽkana. Tim Barnars Lee do̠ aćre̠n gatekoye̠ udgạu ke̠t́koa onko hõ je̠mon akoaḱ computer re̠ software lagao kate̠ aćaḱ khon se̠ onkoaḱ khon tottho ko e̠pe̠m daṛeaḱ. O̠na tayo̠mte̠ uni do̠ Hyper text mark Language ńutuman mit́ goṭen Coding systeme be̠nao̠ rakaṕ ke̠da. Noa honaṅgte̠ barea computer re̠aḱ talare̠ me̠naḱ totthoko e̠m-e̠pe̠mre̠ mońj jopoṛao̠ be̠nao̠ rakaṕe̠na. o̠ka do̠ko me̠taḱ kan Hyper Text Transfer Protocol. Noa lạgit́ te̠ mimit́ totthoko re̠aḱ mit́ goṭen oporom e̠m hoye̠na. Computer re̠aḱ network tama re̠aḱ tar se̠ optical fiber te̠ jopoṛao̠ hoe̠le̠n khan un jokhe̠n o̠na do̠ local area network se Lane ko me̠taḱ kana. Ar network re̠aḱ area lạṭu le̠n khan ko me̠taḱ kana wide area network se one. Network re̠aḱ computer ko joṛao̠ lạgit́te̠ microwave re̠aḱ goṛo jạruṛa. Internet re̠aḱ lạṭu subida do̠ hoyoḱ kana mit́ mucạt́re̠n calaoić aćaḱ me̠me̠naḱ ko key board hote̠te̠ computer re̠ bo̠lo̠kate̠ e̠ṭaḱ aṛere̠n me̠naḱ ićaḱ number re̠ ring se saḍe lạgit́ hukume em daṛeaḱa. line e ńam le̠khan ge e̠ṭaḱ aṛe re̠ me̠naḱ computer re̠hõ bodol daṛeaḱa. Kol ocoakanić hoṛ sor re̠ bae̠ tahẽ le̠n khan, uniaḱ ạ̃t le̠kage key boardte hukume̠ em le̠khan ge computer re̠aḱ display board re̠ joto tottho ńe̠l ńamoḱa. Internet talate̠ ciṭhi, cho̠bi e̠manteaḱ kol re̠aḱ ạt me̠naḱa. Noa re̠aḱ ńutum do̠ hoyoḱ kana email. Dhạrti re̠aḱ jãhã pãhṭa rege email kolte̠ kho̠roc do̠ e̠ke̠n mit́-bar kạuḍige. Jo̠to̠ khon lạṭu utạr hahaṛa oko katha do̠ hoyoḱ kana, okoe hõ amaḱ olaḱ ciṭhi do̠ bako paṛhao̠ daṛe̠aḱa, e̠ke̠n okoe ṭhe̠n ciṭhi o̠l akan uni chaḍa. Internet te ce̠t́le̠ka olaḱte̠ galmarao̠ hoyoḱ kana, onkage internet phone tehõ telephone le̠ka galmarao̠ hõ hõbon galmarao̠n daṛeaḱa.