Ḍ A H A R

 Bhul ḍaharte  taṛam taṛamte

Oktei jurite kunạmi bagwan bạgikate

Ạḍi jhạliń laha heć en

Kạṛuṅ ńutre noa ḍahar ma iń

Bạń oromet́  kan!

 

Terdeć marsal bạgi kate

Iń okoreń teṅgo akan?

Noa ma ińaḱ ḍahar baṅ kan

Tobe cekate rilạmala ḍaharteń ruạṛa ?

Ňu-bul pharnao hoṛmo lekań

Aṭkaret́ kan.

 

Ińaḱ daṛema bại-bạite cabaḱ kan

Bạń baḍae jạdu – mantarte —

Nit ińma sãota  teṅgokate

Sãota  juḍạsi hoe ma

Bạń bis kate

Bhiṛkạu kane.

 

Baṅkhan iń ma sãota-gãota ren

Dulạṛiạko metạń kan  tahen

Menkhan nui dare nạṛi  sãotage

Bạń baḍaea tinạḱ jugiń

Ekal sãotaren bạiri hoe kate

Hiskạ umul latar re

Tạṅgiń tahena—

Noa joto eṛe- toṛe khon

Bańcao  ḍahar do cet́

Eset́ cabaena?

 

Mengeạń iń ol

Ru katege ḍhol.

Oka rebań chapae

Noṅka tegeń gapae.

 

Oloḱ hoṛma menaḱkoge

Sadhuram murmu khon hõ bhage

Oloḱ pạilạre aema jol

Okaṭaḱ horop tebań ol.

Olciki, Roman baṅ do Baṅgla

Okaṭaḱte bań ol iń thoṅla.

Noa bhạbit te baṅ hoelen ol

Ạuri ru rege tapaṕen ḍhol.

 




Siknạt gão̠ta kore̠naḱ chuṭi 14 November hạbić baḍhao̠ hoe akana

Siknạt gãota kore̠naḱ calaḱkan bond do̠ darakan 14 November hạbić baḍhao̠ hoe akana, teheń Lukhibar mit́ virtual khobor uchạn okhṛare̠ no̠a kathae̠ lại sodor keda Siknạt Montri Dipu moni.

Teheńaḱ no̠a virtual dupuṛuṕre̠ Dipu Moni do̠e̠ menkeda khaṭo machate̠ Siknạt gão̠tako jhić re̠aḱ hudis calaḱ kana, tobe sanamaḱ koge obosta ce̠t́leka tahena ona ńel kate goṭa hoyoḱa. Diso̠mre̠ KORONA Virus karonte̠ calao̠e̠n 17 March khon joto le̠kan siknạt gão̠ta do̠ bond me̠naḱa. O̠na bond do̠ ae̠ma dophate̠ darakan 31 October hạbić e̠m juṭić akana.

KORONA re̠aḱ no̠a halot ia̠te̠ ḍher din khon siknạt gão̠tako bond me̠naḱ khạtir diso̠mren amdaj 4 kạruṛ pạṭhuạ gidrạko oloḱ paṛhao̠ḱ re̠aḱ muskil re̠ aka akan me̠naḱkoa.

No̠a muskil dosare̠ mahasoe̠, gidrạko ar Go-Babakoaḱ kukli tahẽkana! noa bond do̠ ce̠t́ arhõ ḍhero̠ḱa se ko jhija siknạt gão̠tako. No̠a obostare̠ teheń arhõ bond baḍhao̠ re̠aḱ ḍhạrwạḱ jạhire̠na.

KORONA mãhãmạri iạte̠ noa laha pạhil siknạt ar Ibtedayi somaponi biḍạu ar junior school certificate (JSC)biḍạu ar junior dakhil certificate (JDC) biḍạu bạtil hoe akana.

7 October jạhir hoyle̠na niạ se̠rma do̠ HSC biḍạu hõ baṅ hoyoḱa mente̠,niạ tayo̠m talamala(maddhomik) ṭhại re̠aḱ se̠rma mucạt́ biḍạu hõ baṅ hatao̠ re̠aḱ lại jạhir hoyena, Biḍạu chaḍage joto gidrạko cetan kilạsteko rakaṕa.

No̠te̠ KORONA khatirte bond me̠naḱte̠ maraṅ siknạt gão̠ta (University) re̠aḱ papaṛhao̠ okte̠ko hõ sanam jhạwạ caba akana ar Be sarkari Iskul Kolej kohõ kạuḍi ṭonṭa re̠ko paṛao̠ akana.

Calaḱkan no̠a obosta re̠aḱ e̠ṭaḱ dhara le̠kate̠ Iskul pãhṭare̠ TV ar Redio talate̠ kilạs uduḱ ar Kolej ar Maraṅ siknạt gãota (University) re̠ onlinete̠ kilạs re̠aḱ bạṛti ko mone̠aḱ lerehõ  onakote̠  do̠ ạḍi bạṛti jo do̠ baṅ ńam akana.




Sạri Ghoṭna umul pańja kate̠ go̠lpo̠ “Sonotiaḱ so̠no̠t dulạṛ”

Ḍoman do̠ rạput́ parko̠mre̠ gitić ar lutur bit́kate̠ hõṛõ hõṛõ jhạlre̠ sereńe̠ ańjo̠m ńame̠da. Mońj te̠ ańjo̠m lạgit́ tho̠ṛae̠ koṭko̠ṭoe̠na. Pusṭạutẹyẹ ańjo̠m ńam ke̠da se̠reń do̠ are̠ thir hape̠ye̠na. Sereń do̠ nonka ge-

O̠ka cando dibi ho̠yoḱ

O̠ka cando kạli,

O̠ka cando raj rãs do̠.

Bale̠ muluḱ dibi hoyoḱ

Ambas re̠do̠ kạli

Kunạmi re̠ raj rãs do̠.

Hudis re̠ye̠ paṛao̠e̠na, ce̠daḱ bae̠ gunạno̠ḱa; e̠nte̠ dibi unumoḱ laha dinrege Ḍoman re̠n sadhe̠r gate koṛa Sushil ar Sono̠ti tạkinaḱ bapla do̠ jail (hajot) duạr rege ho̠yo̠ḱ lạgit́ High courte hukumle̠t́a. Hukum le̠t́ae̠ bapla re̠aḱ so̠mbat hõ je̠mon high court mit́ mạhina bhitri re̠ko baḍae̠ ocoye̠.

Bạrin ṭoṭha re̠aḱ ato kumbạ ṭolare̠n kuṛi koṛa Sushil ar So̠no̠ti. Rạsi ato kana, jo̠to̠kote̠ amdaj 200 (bar sae) ghãro̠ńj santal ho̠po̠nko girobạsi akana. Ato khon onḍok to̠rage ḍhe̠na mạ̃chi bajar ar primary school me̠naḱa. No̠a kumbạ ṭo̠la primary & High school khonge Sushil meṭtik pass tayo̠m mõṛẽ bo̠cho̠r tayo̠m So̠no̠ti doe̠ pass le̠da. Mit́ ṭo̠lare̠n kin tãhe kante̠ Sushil do̠ gate koṛa ko são̠te̠ ar So̠noti hõ aćre̠n gateko sãote̠ hilsạ hako le̠ka lo̠boe̠ lo̠boe̠ ko hijuḱ calaḱ kan tahẽkana. Sushil do̠ jao̠ge Sonoti goṛo̠ae̠  kurumuṭu akada, ar no̠nka no̠nka te̠ge tin recoe̠ dulạṛ kede bae̠ baḍae̠ daṛe̠ada! Mit́ din bae̠ ńe̠l le̠khan jiwire̠ mo̠ńj bae̠ ạikạua. Ać school khone onḍoṅe̠n rẽhõ Sonoti do̠ hiṛiń ge bae̠ hiṛiń daṛe akadea. Sonoti hõe̠ sẽṛa idiḱ kante̠ mit́ din bae̠ sahao̠le̠t́ te̠ Sushil do̠ aćaḱ o̠nto̠r re̠aḱ coko kathae̠ lại so̠do̠r adea. Pạhil ańjo̠m kate̠ sonotiaḱ gunṭhi ar luṭi kin do̠ bo̠to̠r te̠ boge te̠ laṛao̠ le̠na. Sushilaḱ dulạṛ re̠aḱ katha ańjo̠m kate̠ So̠no̠ti do̠ mõṛẽ siń mõṛẽ ńindạ bae̠ jạpit́ daṛeaḱ tahẽkana.

So̠no̠ti ar Sushil do̠ ho̠rte̠ calaḱ re̠, bajar te̠ calaḱ re̠, kạmi kisni te̠ calaḱ re̠hõ ghane̠ ghane̠ kin ńapámo̠ḱ kan tahẽkana. Unkinaḱ be̠bo̠harko ńe̠lt̠e Ḍoman do̠ gate̠ taye̠ husiạr le̠de̠gea, Sushil paseć bam bujhạue̠da, ato gaõtare̠n jo̠to̠ hoṛ ge So̠no̠ti soṅge amaḱ dulạṛ so̠mpo̠k do̠ko bujhạu ńam akada. Dulạṛ re̠ye̠ unum akan Sushil do̠ Ḍomanaḱ katha tho̠ṛa hõ bae̠ he̠tawat́ tãhẽ̠kana. Sạrige So̠no̠ti ar Sushilaḱ dulạṛ re̠aḱ jo̠ So̠no̠tiaḱ hoṛmo̠ re̠ ńe̠l ńame̠na. So̠no̠ti re̠n go-baba kin ńe̠t́ena, ke̠kle̠se̠t́ e̠nte̠ ato mạńjhi ṭhe̠n kin dạṛ idike̠t́a. Ato mạńjhi do̠ jo̠to̠ ańjo̠m kate̠ aćre̠n jo̠g mạńjhi, paranik arkoe̠ ho̠ho̠aḱ koa; ańjo̠m baṛakate̠ kulhi duṛuṕ ho̠ho̠ lahare̠ koṛa ko kuli kedea. He̠nda bạbu am do̠ So̠no̠tim dulạṛede kana se baṅ!

Sushil doe̠ roṛ ruạṛat́ koa, Sonoti soṅge do̠ ińaḱ jahanaḱ so̠mpo̠k do̠ bạnuḱ tińa.

Mạnjhi haṛam doe̠ me̠ngot́ ke̠da, ce̠kate̠ bạnuḱ tamam me̠ne̠da? Ato gaõtare̠n huḍiń khon haṛam buḍhi hoṛ hõko lạie̠da, am do̠ So̠no̠ti soṅge ulue gutue e̠m tahẽkana.

Sushil doe̠ me̠nke̠t́a, hẽ do̠ hẽ ge, to̠be̠ jahan bạṛić mon do̠ bạnuḱtińa, ar ce̠daḱ baṅ tahen tiń iń do̠ So̠no̠ti iń re̠n mise̠ra le̠kań ohmaedea.

Jo̠g mạńjhi do̠ e̠kale̠ to̠ras ke̠t́te̠ye̠ me̠tadea, Sushil bạbu ce̠t́ am do̠ ale̠ lo̠ṛo̠m be̠nao̠e̠t́ le̠a, co̠ṭ te̠ uḍạuḱ cẽṛẽ ko̠le̠ ńe̠l ṭhike̠t́ koa, ar amaḱ urgạn do̠ bale̠ bujhạue̠t́a! Amge So̠no̠ti do̠m bhạrti hoṛmo̠ akadea! Baba le̠k jo̠g mạńjhiaḱ no̠nkan katha ańjo̠mte̠ Sushil do̠ e̠kal hape̠ geye tahẽye̠na.

Ae̠ma ae̠ma katha ko ro̠ṛ baṛake̠t́ tayo̠m mucạt́re̠ Sushil ko kulikedea, ce̠t́ to̠be̠ So̠no̠ti so̠ṅge ge amaḱ bapla do̠le̠ bo̠ndo̠bo̠sa! Thir do̠ thirgeye tãhe̠ye̠na me̠nkhan bo̠ho̠ḱ do̠ bae̠ ḍubuḱ le̠t́te̠ kulhi duṛuṕ ko go̠ṭa ke̠da. So̠maj re̠n mõṛẽ hoṛaḱ kathae̠ be̠batao̠ke̠t́te̠ So̠no̠ti do̠ court re̠ye̠ mambla ke̠da. Go-baba são̠te̠ ato gão̠tare̠n ko hõ court re̠ko teṅgoye̠nte̠ Sushilaḱ do̠ jabot jibon hajot (jail) re̠aḱ hạkim doe̠ hukum ke̠t́a. Kạidi o̠ṛaḱ te to̠l kate̠ ko idi kedea, hae̠re̠ dulạṛiạ Sushil, thoṛa mẽ̠tdaḱ jo̠ro̠ḱ tuluć ge So̠no̠ti se̠će̠ ko̠yo̠ḱke̠t́a. Katha baṅ hoe̠ le̠n re̠hõ o̠nto̠r jiwi do̠ dhuk dhuko̠ḱ e̠ho̠ṕe̠n taya. Hajot (Jail) re̠aḱ to̠no̠l re̠ tãhe̠n tinạḱ suk me̠naḱa, Sushil do̠ mo̠ńj te̠ye̠ aṭkar akada. Mõṛẽ bo̠cho̠r tayo̠m ge Sushil do̠ kho̠bo̠re̠ ko̠l ke̠da ma jãhã le̠kate̠ge hajot (jail) kho̠n do̠ o̠r onḍokińpe̠. Ukil muktạr ar ạkilan ho̠ṛkoaḱ po̠ramo̠ste̠ baḍae̠ y̠ena e̠ke̠n So̠no̠ti baplaye̠ chaḍa do̠ Sushil hajot (jail) khon chaḍao̠ bae̠ ńama.

So̠no̠ti do̠ gidrại ńamana, me̠nkhan mo̠ne̠ jiwire̠ duk do̠ he̠ḍe̠jo̠ḱ te̠ge tãhẽye̠na. Gidrạ do̠ o̠ko̠e̠ pạrise̠ e̠maya? Baba ho̠po̠naḱ bicạr re̠ le̠k bicạr bae̠ ńamle̠t́ re̠hõ ato gão̠tare̠n kodo̠ bako dea giḍi le̠dea.  Go-babawaḱ bo̠ho̠ḱre̠ hamal bo̠jha do̠ ḍhe̠rge hamale̠na. Sonotire̠n ko̠ṛa gidrạ do̠ teheń school calaḱe̠ e̠ho̠ṕ akada.

Sushil re̠n go-baba do̠ e̠kal asoḱ ṭayo̠ḱ So̠no̠ti takoaḱ o̠ṛaḱte̠kin ńir he̠će̠na. Ce̠daḱ je̠ So̠no̠ti baplaḱe̠ rạmjạule̠n khange Sushil do̠ hajot (jail) khone̠ onḍo̠ḱ daṛeaḱa. Hae̠re̠ sirjo̠n manwa tho̠ṛa din lahage dulạṛ re̠aḱ bạṛićte̠t́ ar baṅ lạiyṣgo̠ḱ katha ko pasnao̠le̠t́a ar teheń do̠ jo̠to̠ dea bạgi kate̠ ataṅe lạgit́ banar tiko laha akat́a! So̠no̠ti ać go-baba ar mõṛẽ mukhiạ ko baḍae̠ ke̠t́re̠ kuṛi So̠no̠ti ko ne̠hõradea, koṛawaḱ nãwã jiṅgi ar gidrạwaḱ tayo̠m daram bhạlại hudis kate̠ Sushil baplaye hẽḱke̠da.

Bo̠cho̠r din paro̠mre̠ dibi he̠ćle̠n khange Doman do̠ Sushil ar So̠no̠tiaḱ dulạṛ re̠aḱ kathae̠ ro̠pha ruạṛa. So̠no̠ti-Sushilre̠n koṛa se̠će̠ be̠ṅge̠t́ le̠re̠ Ḍo̠man do̠ So̠no̠tiaḱ so̠no̠t dulạṛ ge̠ye ńe̠l ńamakat́a.




Godagaṛi upojilạre̠ Ạdibạsi (Khudro Nrigusṭi) pạṭhuạ gidrạ Goḱṛoko ńam keda

Hola do̠ Godagạṛi upojilạ re̠aḱ upojilạ porisod Auditoriam doṅgolre̠ 2019-2020 kạuḍi serma re̠aḱ Godagaṛi upojilạre̠ me̠naḱko Adibạsi (khudro nrigusṭi) 307 pạṭhuạ Gidrạko talare̠ oloḱ parhao̠ḱ re̠aḱ goṛo ar 400 pạṭhuạ gidrạ talare do oloḱ paṛhao̠ḱ lạgit́ jạruṛanaḱ jinisko em hoe akana arhõ 30 pạṭhuạ gidrạ ko ḍuluṅ gạḍi (By Cycle) ko ńam akada, ona chaḍa Ạdibạsi (Khudro nrigusṭi) re̠n 4 rạskạjoṅ gãotako do Rạskạjoṅ jinisko ńam keda,ona chaḍa arhõ 15 hoṛ kodo̠ ako tahen lạgit́ sarkar emaḱ oraḱ re̠aḱ Choṛanko em calat́ koa.ar hõ “Amar baṛi Amar Khamar” No̠a kạmi hora latarre̠ 100 hoṛko do̠ 25,00,000.00 rinko ńam keda. Adibạsi (khudro nrigusṭi) ko lạgit́ noa goṛoanaḱ kạmi re̠aḱ goḱṛo cal-capat́ akhṛare̠ Maraṅ peṛa lekate seṭere tahẽkana: Godagạṛi-Tanore re̠n lahatiren ạḱyurić rapaḱ hasare hara buru akan A̠diba̠si saõtare̠n bhage peṛa se gate  Alhaj Omor Faruq Chaudhuri MP, Bises peṛa lekate seṭere tahẽkana Mn. Jahangir Alom-Chairman Godagạṛi upojilạ porisod, Mn.Abul Kalam Azad-Sabha mukhiạ (dayik emić) Godagạṛi upojilạ Awamileage, Mn. Md. Abdur Rashid- Secretary Godagạṛi upojilạ Awamileage, Mn. Biplob Baski-Godagạṛi Awamileage.




Konac (Dhorson) se Jor jobosti kuṛi hoṛmo hame̠ṭ ar Sạjại

Konac (Dhorson) se̠ sapha Santali te̠ do̠ bon me̠n daṛeaḱa jor jo̠bo̠sti kate̠ kuṛi koaḱ ho̠ṛmo̠ hame̠ṭ. O̠ka do̠ sạrige abowaḱ so̠maj re̠ ạḍi maraṅ rog (bidhi) kana. Din din no̠a Rog (bidhi) se̠ muskil do̠ abo diso̠m, so̠maj re̠ ạḍi ãṭ hoyoḱ se gho̠ṭaḱ kana. Ae̠ma o̠kte̠ kuṛi ko no̠a muskil re̠ paṛao̠ kate̠ lajao̠ te̠ se̠ bo̠to̠r te̠ bako lại baṛaye̠da ar ae̠ma o̠kte̠ do̠ bicạr hõ bako ńame̠da. Ae̠ma o̠kte̠ bicạr kho̠j khạtirte̠ ako ge bạṛić kuṛi se̠ maejiu ko le̠kha ocoḱ kana ar Ạdalo̠t re̠ hõ aćaḱ oko katha jo̠to̠ lại jạruṛo̠ḱ kana je̠ no̠nka kate̠ uni doe̠ konac (dhorson) se̠ jor jobosti oco akana. Ar ado̠m o̠kte̠ Ạdibạsi ho̠ṛ do̠ bise̠s kaete̠ ạḍi bon nacarge khạtir te̠ Court se̠ Adalo̠t hõ babon se̠ṭe̠r daṛeaḱ kana. O̠nate̠ abo hõ so̠nto̠roḱ hoyoḱ lagawabona ce̠kate̠ no̠a muskil khon kuṛi gidrạ ko rukhiạ lạgit́ ar kurumuṭu lagawabona Judi jãhãe̠ kuṛi gidrạ se̠ maejiu no̠a muskil re̠y paṛao̠ le̠n khan Court se̠ Adalo̠t re̠ ce̠kate̠ se̠n kate̠ bicạr bon dạbi daṛeaḱ se̠ mo̠ńj bicạr bon ńam daṛeaḱa. Noa biso̠e te̠ tho̠ṛa o̠l caṛhao̠ lạgit́ iń kurumuṭu ke̠da.

1860 sal re̠aḱ 45 nombor ạn o̠ka do̠ English te̠ do̠ ko me̠taḱ kana ‘Penal Code’ ar baṅgla te̠ do̠ ‘Donḍo Bidhi’. No̠a puthi re̠ge e̠kalte̠ phae̠lao̠ te̠ o̠l akana dhạrti re̠aḱ o̠kaṭaḱ ạn rạput́ le̠khan ce̠t́ le̠ka sạjại do̠ hoyoḱa. No̠a puthi re̠aḱ 375 dhara re̠ konac (Dhorson) babo̠t ạḍi saphate̠ o̠l caṛhao̠ akana o̠kaṭaḱ do̠ konac (Dhorson) se̠ Jo̠r jobosti kate̠ kuṛikoaḱ ho̠ṛmo̠ hame̠t́ do̠ ko me̠taḱ kan. Ar 376 dhara re̠ jãhãe̠ hoṛ no̠a dos rey dusi le̠n khan do̠ jabot jibon hajot se̠y bicạro̠ḱa o̠kaṭaḱ raye̠ lại so̠do̠r; to̠be̠ 10 (gel) serma (bochor)  latar hajot sạjại khon kom do̠ baṅ me̠nte̠ o̠l caṛhao̠ akana.

Penal Code se̠ Donḍo̠ Bidhi re̠aḱ 375 dhara le̠kate̠, Jãhãe hoṛ e̠ṭaḱaḱ karon chaḍa latarre̠ o̠lakan 5 (mõṛe) go̠ṭe̠n katha le̠kate̠ jãhãe kuṛi se̠ maejiu jor jobosti kate̠ye̠ hame̠ṭi se̠y bạṛije uni doe̠ konac (Dhorson)  akat́ ae̠ me̠nte̠y le̠khaḱa ar sạjại ńam le̠ke̠ hoyoḱa. No̠a ko do̠ nonka le̠ka-

  1. Uni kuṛi se̠ maejiuwaḱ sana be̠go̠r;
  2. Uni kuṛi se̠ maejiuaḱ rạji be̠go̠r;
  3. Uni kuṛi se̠ maejiuaḱ rạji te̠, o̠ka do̠ uni goć se̠ haso oco nonkan bo̠to̠r ocokate̠ uni rạji ocoye̠.
  4. Uni kuṛi se̠ maejiuaḱ rạji te̠, tobe̠ uni baba hoṛ doe̠ baḍaya je̠ uni do̠ aćre̠n bạhu doe̠ baṅ kana ar Uni kuṛi se̠ maejiu do̠ pạtiạu akanae uni do̠ ạn le̠kate̠ aćre̠n jãwãe kanae̠ me̠nte̠ se̠ uni do̠ ạn le̠kate̠ aćre̠n jãwãye̠ hoyoḱa.
  5. Uni kuṛi se̠ maejiuaḱ sana se̠ rạji te̠, tobe̠ Judi uni do̠ 14 (gel pon) serma (bo̠cho̠r) khon kạṭić kuṛi gidrạ kanae̠ me̠nte̠y le̠khale̠n khan.

Be̠tikrom: Tobe̠ jãhãe̠ baba hoṛ aćre̠n bạhu 13 (gel pe) serma (bochor) latar re̠n baṅ kan khać do̠ konac (Dhorson) no̠a dusi re̠ do̠ baṅe paṛaoḱa.

No̠a ‘Penal Code’ se̠ ‘Donḍo Bidhi’ chaḍa hõ ar mit́ṭe̠n ạn me̠naḱa o̠ka do̠ ‘2000 (Amendment-2003) sal re̠aḱ Nari o Shisu Nirjatan Domon Ain’ ko me̠taḱkan o̠na re̠aḱ 7/8/9 dhara soṅge ạḍi milạu me̠naḱ te̠ court se̠ adalo̠t re̠ do̠ no̠a kin ạn hotetege bicạr kạmi do̠ calaḱ kana.

‘Penal Code’ se̠ ‘Donḍo Bidhi’ re̠aḱ 376 dhara re̠ no̠nka o̠l me̠naḱa, “o̠koe̠ he̠re̠l ho̠po̠n no̠a do̠s re̠y dusiḱ uni do̠ jabot jibon hajot (jeil) hoyoḱ taya se̠ bicạro̠ḱ o̠kaṭaḱe̠ hudis le̠ka tobe̠ 10 (gel ) serma (bochor) latar do̠ baṅ ar no̠a soṅge kạuḍi hõ ko ḍanḍomea judi uni Uni kuṛi se̠ maejiu do̠ aćre̠n bạhu baṅ kanae̠ me̠nte̠ le̠kha ar 12 (gel bar) latar serma (bochor) ume̠r baṅ hoe̠ akan tae̠ khan. O̠na chaḍa hõ he̠re̠l ho̠po̠n Judi aćre̠n bạhu hõ jor jobosti kate̠ uniaḱ ho̠ṛmo̠ ce̠tan re̠ ạidạri hame̠ṭ le̠khan o̠na hõ  konac (Dhorson) me̠nte̠ le̠khaḱa ar no̠a re̠aḱ Sạjại do̠ 2 (bar) serma (bochor) hajot (jeil) hoyoḱ taya.

-Ol Toṅgeḱa




D I B I ṬẠ N Ḍ I

Tiyạḱe̠na dibi

Dense sinduk cạbi.

Calaḱạń dibi ṭạnḍi

Kirińạń botol hạnḍi.

Ńuyạń ḍho̠k ḍho̠k

Roṛạń bo̠k bo̠k.

Gidrại me̠ne̠t́ kiriń boll.

Ar mit́ jo̠nae̠ kiriń ḍho̠l.

Baba jonae̠ ńui hạnḍi

Go̠go̠ bae̠ ńamle̠t́ khạnḍi.

Ńu lạgit́ hoyoḱ ṭaka

Baṅ kulạḱ jo̠m daka.

Baṅko ńame̠t́ mo̠ńj utu

Jo̠m akat́ ko se̠taḱ guhum sạtu.

Hae̠re̠ rạskạ dibi hạṭi

Baṅ hoyoḱ lạḍu mit́ bạṭi.

Rạskạ mo̠ne̠ do̠ sereń

Tumdaḱ saḍe dhạtir – tiṛiń.

Ńõ~hõ~ṛ macha tiriạ oroṅ

Go̠go̠e̠ huṛuṅ ḍhiṅki ḍhoṛoṅ.

E̠nte̠ re̠hõ hạsi – khusi

No̠a lạgit́ o̠koe̠ do̠si .

Nacar no̠a re̠ṅgeć jio̠n

Jage kulạu me̠naḱ tabon.

Nẽhõr mabon kisạṛ koṛa

Hạṭiń mabon rạskạ thoṛa.

O̠koe̠ kodo̠  kiriń kede

Bhạdại daka jom laḍe̠.

Baṅdo̠ okoe̠ maraṅ sạnḍi

Bondok kate̠ suti khạnḍi.

Rosogo̠lla jilapi

Jo̠m kedae̠ uni rapi.

Alta ,sono- pauḍar

Taka lạgịt́ e̠m cuḍar.

Baḍae̠ e̠na ṭaka bạnuḱ

Raḱ ke̠dam khunuḱ khunuḱ.

Rit pit ar bạnuḱ ạkil

Hạnḍim ńuyet́ gujuḱ dhạkhil.

Tinạḱ din bam bagiy hạnḍi

Unạḱ din baṅ kulạḱ khạnḍi.

Nana hunạr ae̠ma do̠kan

Papoṛ, boṛa hae re sokan

Dãsãe koṛa tumdaḱ ṭamak

Hanko ńel̠kom damak damak.

 Teṅgun duṛuṕ hoṛaḱ bhiṛ

Calaḱ hoṛ  do̠ hir hir .

Katha tahẽle̠n dibire̠ ne̠s

Sajaoḱae̠ nãhãḱ raj be̠s.

E̠nre̠hõ dibi rạskạ tege

Paro̠m calao̠e̠n ạḍi bhage.

Landa ke̠dae̠ kheṭe̠ kheṭe

Rạskạ kedae ạḍi ate.

Cekayam e̠nte̠ re̠ṅgeć hoṛ

Kạmi lạgit́ o̠koe̠hõ bako roṛ

Baṅ molin le̠n e̠nrehõ mẽt́

Onate ban rạskaya ce̠t́

Dibi  ṭanḍi dãṛã o̠kte̠

Mon do̠ pase̠ć se̠rma coṭte̠.

Kạṭić gidrạwaḱ duluṅ gạḍi

Ṭhe̠pe̠ ṭhepe̠ hae̠re̠ sạḍe.

Jage kulạḱ biṛi cuṭi

Ce̠kayam  bạnuḱ jel kuṭi.

Ne̠s nãhãḱ  thoṛa thoṛa

Kalo̠m nãhãḱ jo̠to̠ pe̠ṛa

Jo̠mabo bhage̠ bhage̠

Sanam nãhãḱ mońj tege.

Jilạpi khạjạṛi ro̠so̠go̠lla

Aṅgro̠p jhaṅga ḍhilạ ḍhala.

Pạńci paṛhãṭ chapa sạṛi

Daṛanabon kuṭum baṛi.




Mit́ Bitạ Lać ar Cuput́ Sumuṅ Jiwi – 1

Mit́ Bitạ Lać lạgit́

Cuput́ Sumuṅ Jiwi lȧgit́

Dhạrtire̠ Manwabon Lạṛhại kan

Dhạrtire̠ boehabon kaphạriạḱ kan

Dhạrtire̠ jaejug babon tahen

Caḱbon tahen kan be̠sulukre̠

De̠bon cehaoḱ ma, de̠bon hudis ma

Mit́ bitạ Lać ar Cuput́ Sumuṅ Jiwi lạgit́

“Jhabare̠  daḱ mạnḍiń do̠ho̠ akada, jo̠mme̠ nãhaḱ” Surại do̠ ro̠ro̠ṛ tuluć oṛaḱ khone̠ oḍoṅe̠na. Surại apat Junu haṛam do̠ aćre̠n juạn ho̠po̠n Surại oṛaḱ khon oḍoṅo̠ḱe̠ be̠ṅge̠t́ got́ adea. Sukri le̠kanaḱ ce̠ple̠-ce̠ple̠ mit́ kandha re̠aḱ o̠ṛaḱ. Duạrre̠ ṭạṭi silpiń Junu ar Surạiaḱ o̠na ho̠po̠n ho̠po̠n, nacar nindhạn oṛaḱ o̠na Kusbạ ato lạgit́ jahan nãwã se̠ ạjgut jinis do̠ baṅ tahẽkana. Hẽ e̠ṭaḱ o̠ṛaḱre̠ do̠ tahen hoṛ jạstiko tahekana, ar Junu tạkin do̠ bar hoṛge. Junu ar Surại, apat ar ho̠po̠n.

Bhado̠r cando go̠ṭa ńindại daḱ akat́te̠ raca do̠ lo̠so̠t́te̠ paṭao̠ akan tahe̠na. Raca lo̠so̠t́re̠ Surạiaḱ pańja be̠ṅge̠t́aḱ tuluć Junu haṛamaḱ hudis do̠ tayo̠m se̠ć paro̠m calao̠ akan din se̠ć ruạṛe̠ntaea. Ạḍi sạṅgiń, mit́ isi bo̠cho̠r sạṅgińre̠ Junu haṛam mit́ṭe̠n po̠lso̠ po̠lso̠ muṭhạne̠ ńe̠l ńam ke̠da…..mittṭe̠n maejiuaḱ muṭhạn…Surại e̠ṅgataḱ muṭhạn…….aćre̠n ghirni – Mạtiaḱ muṭhạn. Ar …… luṭire̠ rimṭa akat́ cuṭi parko̠m kuṭhạre̠ o̠ta urić kate̠ uphar re̠ye̠ re̠be̠t́  kada. Junu haṛamaḱ luturre̠ mit́ isi bo̠cho̠r laha re̠aḱ katha bại bạite̠ gurlạuḱ e̠ho̠ṕe̠na- “Ma nuḱue ho̠bo̠rre̠n gidrạń jimạwam kana….be̠ste̠ harae̠m ar ….ar hara kate̠ khub mo̠ńj bạhu ạguae̠ tińme̠ so̠na do̠….” Gujuḱ lahare̠ Mạti do̠ Junue̠ me̠tade tahe̠na. Uni do̠ Surại ho̠bo̠r re̠ye̠ tahekana ar e̠ṅgatte̠t́ são̠geye̠ gitić akan tahena. Unre̠ Junu do̠ aćaḱ aṛaṅre̠ aćaḱ o̠nto̠r re̠aḱ sanam dulạṛ sanam bho̠rsa ar sanam daṛe samṭao̠ kate̠ aćre̠n ghirniaḱ cạndire̠ ti capo kate̠ye̠ dib le̠na…. “Alo̠m bhabnaḱa, alo̠m raga, Surại do̠ e̠ke̠n am motore̠n do̠e̠ baṅ kana; ińre̠n hõ kan geae̠; alaṅ bana hoṛre̠n kan geae̠. Ar Surại do̠ rajre̠n ho̠po̠n le̠kań do̠ho̠yea. Ar jahe̠r e̠ra le̠kan bạhuń ạguwae̠a”. Unre̠ Junui me̠nle̠da. Ar Sạrige Junuaḱ katha do̠ Junu geye̠ baḍae̠a se̠ sisirjạuiće̠ baḍae̠a je̠ Junuaḱ monre̠ jãhãn pap do̠ baṅ tahẽkana. Ar e̠nte̠ un jo̠khe̠n do̠ Junu takoge ato̠re̠n mạńjhiḱ koko tahẽkana. Junue̠ duṛuṕ akan no̠a o̠ṛaḱ do̠ un jo̠khe̠n go̠ṛa tahẽkana. Ar Junue̠ ro̠ṛle̠t́ onako katha o̠na re̠aḱ tahẽkan jae̠gare̠ do̠ ne̠tar raca tahẽkana; ar racare̠ lo̠so̠t́ ar lo̠so̠t́ ce̠tanre̠ Junure̠n e̠kaputạ ho̠po̠n Surạiaḱ Juạn pańja tahẽkana; o̠ka do̠ Junu ko̠ko̠r le̠kae̠ ko̠yo̠ḱ thir akat́ tahẽkan.

Junu haṛam do̠ be̠re̠t́ kate̠ jhaba khho̠naḱ ḍekciye̠ phe̠ḍ ke̠da. Ḍe̠kcire̠ ko̠de̠ lạpsi lo̠po̠r lo̠po̠r tahẽkana. O̠na mit́ṭe̠ć bạṭire̠ dul kate̠ ńuńue̠ dhurạue̠na. Pạhil do̠m ńu torageye̠ ạikạu ke̠da buluṅ ma bae̠ lagao̠ akat́. Buluṅ ṭoklaḱe̠ hạtṛạuke̠t́ ma ce̠t́ hõ bạnuḱ. Ạḍi haenisạs kate̠ ar hõ kurumuṭute̠ o̠na ko̠de̠ daḱ mạnḍige ńuńue̠ dhurạue̠na. Re̠ṅgeć jo̠khe̠ć do̠ sanamaḱge se̠be̠l gea. Junue disạ ke̠da ać juạne̠ tahẽkan o̠kte̠ go̠ṛo̠mte̠t́ e̠ra ạṛti-ạṛtite̠ gho̠re̠ e̠mae̠ kan tahẽna. To̠wa dahe ma e̠nte̠ ạṭhikan ho̠yoḱkan tahẽna, me̠nkhan Junu do̠ gho̠r ge jạsti doe̠ kusiaḱkan tahẽna; ṭaṭka urut́ sondhaṛ sondhaṛ re̠aṛ ghor, go̠ṭa hoṛmo re̠aṛ aṛgona. Are̠ laḱ khone̠ he̠ć le̠nre̠ mit́ jam bạṭi gho̠re̠ ńu lahae̠a tobe̠ ane̠ć jaṅgae̠ ạbuko̠ḱkan tahena. “Khub jom me̠ ya Junạ, (goṛomte̠t́ uni do̠ Junạgeye̠ me̠tae̠kan tahena) tobe̠ tho̠r bạhu hoko kusiyama” goṛomte̠t́ e̠rae̠ me̠tae̠kan tahena. Un jo̠khan do̠ jãwãe̠aḱ do̠ e̠ke̠n kondoram geko ńelet́ tahena. O̠nate̠ goṛomte̠t́ e̠ra do̠ Junu kakṛa le̠ka bae jo̠m rub-rubu ocole̠ khan bae̠ beret́ ocoae kan tahena. Junu ńe̠lko he̠ć le̠nre̠ do̠, Junu hońharte̠t́ do̠ Junuwaḱ kondoram khon do̠ Junu te̠koaḱ ḍhulạ ce̠tan re̠aḱ bạndige ḍher garte̠ doe̠ be̠ṅge̠tat́ tahena; ar pase̠ć o̠na ńe̠ltegeye̠ kusile̠na. Ar Bandorjuṛi Jugin Parganare̠n talaić ho̠po̠n-e̠rat namko̠ra naconiạ=gaenaha kuṛi Mạti do̠ Junu dạuṛa ce̠tan kho̠ne̠ phe̠ḍ le̠dea. He̠se̠ć se̠kre̠ć re̠aḱ mit́ṭe̠ć go̠ṭa bo̠cho̠r tayo̠m e̠ne̠ uni Surại……Junure̠n e̠kaputạ ho̠po̠n. Ar Mạti do̠ ae̠ma din Junu bae soṅge daṛeawadea; maṅgaṛ gupie̠ lahae̠na.

O̠kte̠ mit́ le̠ka baṅ tahena. Junu te̠koaḱ o̠bo̠sta hõ ńuro̠ḱ e̠hoṕe̠na. Pạhil do̠ o̠ṛaḱ re̠aḱ jho̠gṛa, kaka-goṅgo boe̠ha tala. Inạ tayo̠m bhạyạdi salaḱ jho̠gṛa; ar inạ tayo̠m hanko tora cikạ̃ṛ pinḍạ. E̠nte̠t́ ḍhulạ ce̠tanre̠ bạndi tahẽn khan do̠ budhu hõ onatege̠ te̠nkoḱa.

Go̠ṛa gudṛi khaliye̠na; o̠ṛaḱ duạr dhasao̠e̠na; ḍhulạ hõ rawale̠na ar mạńjhi man hõ calao̠e̠na. Rajre̠n ho̠po̠n le̠ka harakić Surại e̠ṭaḱ hoṛre̠n mĩhu-me̠ro̠m gupi gupite̠ye̠ harae̠na; ar nite̠ juạne̠n khan e̠ṭaḱ hoṛ ṭhe̠n din bhore̠ nalhale̠re̠ ane̠ć banar apa-hon mit́ be̠la kin ńu lo̠lo̠ḱa. Jahe̠r e̠ra le̠khan bạhu do̠ nit hõ buru paro̠mre̠ge me̠nae̠a ar o̠na katha do̠ e̠ke̠n Junu haṛamge̠ye̠ baḍae̠a; ar o̠na katha do̠ uniaḱ koṛamre̠ bursi se̠ṅge̠l le̠ka huruṅ huruṅoḱ kana.

Ol tungiak………………




HeliKapṭar

Se̠dae̠ khon ge manwa koaḱ cẽṛẽ le̠ka uḍạuḱ sana khon ge uḍa̠uḱ jahaj se̠ helikopṭar be̠nao̠ re̠aḱ hudis do̠ he̠ć akana. Hahaṛa katha do̠ hoyoḱ kana uḍạuḱ jahaj be̠nao̠ tayo̠m ge manwa kodo̠ usạra ar algatege se̠rmare̠ uḍạuḱ re̠aḱ ko kurumuṭu akada ar ae̠ma ae̠ma kạrigo̠lko uduṛ dhupuṛ akana. O̠ka ńe̠lte̠ helikopṭar be̠nao̠ lạgit́ bigganiko do̠ ko kukmu ke̠da se̠ sanake̠t́ koa o̠na do̠ hoyoḱ kana bakaḍulu (banglate do Foring) ńe̠l te̠. Ḍher hoṛgeko lại akat́a baṅma bigganiko do̠ bakaḍulu ńe̠l kate̠ ge helikopṭar ko be̠nao̠ akada. Dhạrti re̠ me̠naḱ ko uḍạuḱ ar le̠ńo̠ḱ ko modre̠do̠ e̠ke̠n bakaḍulu soṅge ge ńe̠l le̠kate̠ se̠ uḍạuḱ le̠kate̠ helikopṭar re̠aḱ do̠ milạu me̠naḱa.

Baḍayo̠ḱ kana pạhil do̠ France diso̠mre̠n hoṛ koge nonkan uḍạu calaḱ jahaj re̠aḱ ko guni bhạbi akada. bakaḍuluaḱ goṛhon muṭhạn ar uniyaḱ il te̠ uḍạuḱ re̠aḱ do̠ ḍher ko ạri bạndhi ke̠t́te̠ 1924 se̠rma re̠ Atiyen Winminch do̠ pạhil biḍạu le̠kate̠ helikopṭar be̠nao̠le̠t́a. O̠na tayo̠m te̠ bạṛti kae̠te̠ helikopṭar re̠aḱ muṭhạn, il, tho̠ṛa jae̠ga re̠ uḍạuḱ ar phe̠ḍo̠ḱ se̠ te̠ṅgo thir kate̠ hõ se̠rma re̠ uḍạuḱ re̠aḱ daṛe nonkan jahaj ko be̠nao̠ le̠t́a. Tobe hẽ ge, helikopṭar re̠aḱ tinạḱ mońj ar bhagete̠aḱ hoe̠ akan, jo̠to̠ge onko bakaḍulu ńe̠lte̠ge.

France diso̠m re̠aḱ nonkan be̠nao̠te̠ go̠ṭa dhạrtire̠n hoṛko bhaṛo̠le̠n re̠hõ, sạrige onko huḍiń bakaḍulu khon ge uskur ko ńam akada. Ne̠be̠tar dhạrti re̠ nana hunạr helikopṭar me̠naḱa, me̠nkhan jo̠to̠ ge bakaḍulu le̠kage be̠nao̠ḱ kana. Hoe̠ daṛeaḱa tayo̠m daram do̠ arhõ bo̠do̠l bon ńe̠l ńama.




Sulukrey jirạuena Diso̠m ren mare Ạn ạyurić Mukhiạ Rafiq-Ul-Haque

Mare Attorney General ar Supreme Court ren maraṅ ạnbepari barrister Rafiq-Ul- Haque do̠e jirạuena. Sanicar hilo̠ḱ setaḱ 8 baja tala seć diso̠m reaḱ maraṅ naṅgraha Dhaka reaḱ Ad-Din ho̠spiṭal reye go̠ćena.  Gujuḱ o̠kte uniaḱ umer do̠ 86 serma ho̠ylentaea.

Ho̠ṛmo̠ re mãyãm anjẽt́ ar umer lahanti reaḱ nanan ro̠gko̠te jạbune tahekante 16 O̠cṭo̠ber ńuhum Dhaka reaḱ Mo̠g bajar re menaḱ Ad-din ho̠spiṭal re bho̠rti ledea nui ạnbepariyić do̠. Ar o̠na ho̠spiṭal regey cikitsai hatao̠et́ tahekana.  17 o̠cṭo̠ber  tho̠ṛa mo̠ńj ńoḱe aṭlere uni do̠ chuṭi hatao̠ kate o̠ṛaḱteye rua̠ṛena. Menkhan tikin berge ar hõ ko̠ bhurti kedea. Daktar Ricmo̠nḍ Ro̠lanḍ Go̠mej aḱ tạṅkhere tahẽkana.

Niạ laha calao̠en jun cando̠re diabetes ko̠mlenre ho̠ṛmo̠ re muskile aṭkarlenre o̠na ho̠spiṭalreye bho̠rti ICU re cikitsae hataet́ tahena. O̠nre hõ bo̠gelena.

Barrister Rafiq-Ul- Haque  do̠ 1935 serma reaḱ 2 No̠vember Ko̠lkata reaḱ Subarno̠pur ato̠reye janamlena. Uni do̠ 1990 serma reaḱ 07 April kho̠n o̠na serma reaḱ 17 December dhạbić diso̠m ren Maraṅ Ạn ạyurić Mukhiạ hisạbte dạyike purạuleda. Uni do̠ diso̠m ren 06 no̠. ạn ren maraṅ ạyurić mukhiạe (Attorney general ) tahekana.




Gapa do̠ MOHA OSṬO̠MI

Gapa do̠ Hindu boeha koaḱ sanam khon maraṅ porob Dorgạ Moha sṭomi Ạḍi jakjo̠mo̠k se̠le̠t́ teheń do̠ cabae e̠na soptomi pujạ orcona. Gapa do̠ Moha stomi. O̠na din Ma Durga re̠ pa̠tia̠u akanko do̠ O̠ṛaḱ re̠ tahẽ kate̠ geko pujạ orconaea. Sokolbar se̠taḱ khon pạńji re̠aḱ le̠kate̠ bo̠lo̠ ar soptomi re̠aḱ pujạ orcona do̠ hoe akana. Man manot kate pạtiạu akanko do̠ Onjoliko hataoa. Menkhan Corona le̠kan maraṅ muhinko he̠ć paṛao̠ akan te̠ ne̠s bo̠cho̠r do̠ Onjoli hatao re̠aḱ ạt samaṅ so̠do̠r do̠ bạnuḱa, me̠taḱme Television ar Facebook se̠ćte̠. Pạtiạr akanko do̠ o̠ṛaḱ re̠ duṛuṕ kate ge Onjoli e̠moḱ re̠aḱ kathako so̠do̠r akada Baṅgladesh Puja Manao Porishod re̠n Manotanko. Pạhil re̠ pasnao̠ akan Moha soptomi din do̠ tikinre̠ ae̠ma Monḍop rege corona khon rukhiạ ńam lạgit́te Disạm-jạtiạriko ar go̠ṭa dhạrti re̠ suluk ńam lạgit́ koejoṅ do̠ hoe akana. Baḍae̠ me̠naḱa je̠, corona le̠kan maraṅ muhin viruse rog khon bańcao̠ḱ lạgit́ niạ se̠rma do̠ ae̠ma dho̠ro̠m onusthan kore ge khaṭo te̠ko hoe ocoe̠da. Ạyuṕ pujạ orcona kate̠ ge bo̠nd tahẽna pujạ monḍop do̠. Baṅ tahẽn kana ạricạli se̠ e̠ne̠ć ser̠eňko. Manowa koaḱ jarwaḱre je̠mon samajik sạńgiń manao̠ ar hoṛmo̠ rukhiạ lạgit́ ạn ko manot kate̠ Durgạ Pujạ re Proshad e̠m hạṭiń ar Bijoe̠a Doshomir Shovajatra hõ bond hoe akana. Gapa do̠ Mohastomi pujạ, Robibar se̠taḱ do̠ pujạ hoe kate Maraṅ Mohanobomi pujạ ar so̠mbar se̠ṭaḱ do̠ Debi basan se̠ćte̠ mucạdo̠ḱa. Niạ se̠rma do̠ Debi doe̠ he̠ć akana Dolai are calaḱa hạti re̠ de̠ć kate. Baṅgladesam Pujạ Udjapon Porishod re̠aḱ mucạt́ information le̠kate̠ niạ se̠rma do̠ go̠ṭa disạm re̠ 30,232 goṭen monḍop re̠ durgạpujạ hoyoḱ kana. Calaoe̠n se̠rma re̠do̠ goṭa disạm re̠ durgạpujạ re̠aḱ monḍop tahẽkana 31,398 go̠ṭen. Calaoe̠n se̠rma khon niạ se̠rma do̠ 1,175 go̠ṭe̠n monḍop kom akana. Ona chaḍa Dhaka re̠ge niạ se̠rma re̠aḱ pujạ monḍop do̠ 233 goṭe̠n. Calaoe̠n se̠rma do̠ tahẽ kana 237 go̠ṭe̠n. Ar Dhaka jilạ re̠ko pujạ edako 740 go̠ṭe̠n.

Source; BSS